II SA/Sz 224/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-03-23
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumentacja techniczna i prawna dotycząca lokalizacji, budowy, przebudowy lub likwidacji linii energetycznych i urządzeń przesyłowych, w tym decyzje administracyjne, stanowi informację publiczną, która może zostać udostępniona na wniosek, czy też podlega ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Decyzje administracyjne stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu, chyba że istnieją ustawowe podstawy do ograniczenia dostępu. Odmowa udostępnienia takiej dokumentacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy jest nieuzasadniona, jeśli organ nie wykaże konkretnych przesłanek świadczących o tym, że ujawnienie danych zagraża interesom przedsiębiorcy. Organ powinien indywidualnie ocenić każdy dokument pod kątem jego charakteru i potencjalnych ograniczeń dostępu.Stan faktyczny
Spółka A. zwróciła się do Spółki B. (operatora systemu dystrybucyjnego) z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji techniczno-prawnej dotyczącej lokalizacji i budowy linii energetycznych. Spółka B. odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i twierdząc, że żądane dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, posiadają wartość gospodarczą i mogą zaszkodzić jej interesom. Po kolejnych decyzjach odmownych i skardze, sprawa trafiła do WSA w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Enea Operator Spółki z o.o. Oddział Dystrybucji S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Enea Operator Spółki z o.o. Oddziału Dystrybucji S. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Enea Operator Spółki z o.o. Oddziału Dystrybucji S. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Spółka A., reprezentowana przez adwokata, zwróciła się do Spółki B. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 i pkt 2 tiret e i f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r. poz. 782) tj. o udostępnienie dokumentacji techniczno-prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy oraz ewentualnej przebudowy, a także likwidacji linii energetycznej i urządzeń przesyłowych na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym oraz [...] w obrębie ewidencyjnym.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. Spółka A. poinformowała wnioskodawcę, że w jej zasobach archiwalnych nie zachowały się decyzje administracyjne wskazane we wniosku oraz że nie może udostępnić żądanych dokumentów z uwagi na nieprecyzyjność wniosku i brak określenia o jaką konkretnie dokumentację chodzi.
W piśmie z dnia 6 maja 2015 r. Spółka A. ponownie zażądała udostępnienia informacji publicznej doprecyzowując, że wnosi o udostępnienie wszelkiej dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy, przebudowy, remontu, likwidacji urządzeń infrastruktury przesyłowej, a w szczególności ewentualnych decyzji, protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo-odbiorczych, dzienników remontu eksploatacji tych urządzeń oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów zdawczo-odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami).
Decyzją z dnia [...]Spółka B. odmówiła udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, a następnie, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...] podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2015 r. stwierdził nieważność ww. decyzji z uwagi, że zostały skierowane do osoby nie będącej stroną.
Po wyroku, decyzją z dnia [...]Spółki A. na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 kwietnia 2015 r., odmówiła udzielenia wnioskowanej informacji publicznej tj. udostępnienia danych i dokumentacji dotyczącej urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej posadowionych na nieruchomościach stanowiących działki gruntu nr [...] - obręb ewidencyjny nr [...]obręb ewidencyjny nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dalszym ciągu aktualne pozostaje stanowisko, iż żądana informacja posiada wartość gospodarczą i zawiera chronione informacje handlowe, w związku z czym spełnione są przesłanki zastosowania w sprawie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Spółka A. pomimo, iż jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, to jednak jako spółka prawa handlowego działa na warunkach wolnego rynku, co niesie szereg zagrożeń dla jej funkcjonowania. Biorąc pod uwagę, że na rynku działają podmioty prowadzące działalność konkurencyjną (np. PKPSA) względem Spółki B., upublicznienie pewnych informacji związanych z działalnością Spółki może mieć dla niej bardzo dotkliwe skutki. Do takich wrażliwych informacji zalicza się m.in. dokumentację techniczną. Określa ona bowiem w szczególności parametry techniczne linii, informacje na temat zdolności przesyłowych urządzenia, wiek i stan techniczny linii, czy nawet informacje na temat możliwości przyłączania nowych odbiorców. Wiedza w tym zakresie udostępniona podmiotom konkurencyjnym daje możliwość wykorzystania tych informacji w sposób zagrażający interesom Spółka B. w bardzo szeroki sposób np. poprzez użycie jej we własnej działalności.
Spółka A. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez jego błędne zastosowanie
i przyjęcie, że informacje, których udostępnienia domaga się są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wystarczający kwestii wystąpienia negatywnej przesłanki (tajemnicy przedsiębiorstwa) uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji publicznej,
- art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bezpośrednio wnioskodawcy pomimo, iż Spółka A. ustanowiła pełnomocnika.
Działając na podstawie art. 17 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji decyzją z dnia [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Spółka B. - utrzymała w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu decyzji, Spółka A. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, że żądana informacja posiada dla niej wartość gospodarczą i zawiera chronione informacje handlowe, a podmioty oferujące takie same usługi (dystrybucja energii elektrycznej), na tym samym rynku, rywalizują o względy tej samej grupy odbiorców i z tego względu są wobec siebie przedsiębiorcami konkurencyjnymi, w związku z czym spełnione są przesłanki zastosowania w niniejszej sprawie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem Spółki, przy określaniu pojęcia informacji posiadającej wartość gospodarczą obowiązuje, zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie, liberalna wykładnia, zgodnie z którą, za całkowicie wystarczające w tej mierze uznać należy istnienie nawet nieznacznej lub potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2112/13, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2143/13, wyrok WSA z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 734/12). W świetle powyższego, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, za informację wrażliwą z punktu widzenia interesów przedsiębiorstwa przesyłowego uznać należy dokumentację techniczną określającą parametry techniczne linii, informacje na temat zdolności przesyłowych urządzenia, wiek i stan techniczny. Dane takie mają kapitalne znaczenie dla innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a wejście w ich posiadanie narazić może Spółka A. na wymierne straty finansowe. Oczywiste bowiem jest, że inne przedsiębiorstwo przesyłowe planując budowę, czy rozbudowę sieci na danym obszarze i dysponując dokumentacją techniczną dotyczącą urządzeń konkurenta w pełni to wykorzysta i uwzględni posiadaną wiedzę przy tworzeniu własnej infrastruktury, a także przy przyłączaniu do sieci nowych odbiorców, skutecznie tym samym ograniczając udział w rynku Spółka B. i powodując w ten sposób spadek potencjalnych obrotów i zysków osiąganych w prowadzonej działalności gospodarczej.
Spółka wyjaśniła także, że w decyzji z dnia [...] jedynie przykładowo wskazano Spółkę C. jako podmiot prowadzący działalność konkurencyjną względem niej. Tymczasem w P. mamy prawie [...] operatorów systemu dystrybucyjnego, przy czym o jego kształcie decyduje pięciu największych, tj. RWE Spółka C., Spółka A. oraz Spółka B.
Na powyższą decyzję Spółka A., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie:
- art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że:
a) informacje, których udostępnienia domaga się wnioskodawca są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, podczas gdy z samego charakteru wnioskowanych informacji, jak również normatywnej definicji tajemnicy przedsiębiorstwa nie wynika uprawnienie organu do odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji,
b) wykładnia art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji prowadzi do wniosku, że każda informacja posiadająca nieznaczną lub potencjalną wartość ekonomiczną, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna jest informacją posiadającą status tajemnicy przedsiębiorstwa, podczas gdy wykładnia tego przepisu w zgodności z celem oznaczonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej prowadzi do wniosku, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi prowadzonymi przez przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne powiązane dokumenty winny zostać udostępnione w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że:
a) wnioskowane informacje oraz dokumenty zawierają chronione informacje handlowe, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika,
że wnioskowane informacje nie mieszczą się w definicji tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
b) przedsiębiorstwo energetyczne jako podmiot wykonujący zadania publiczne, który in genere zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej, będąc spółką prawa handlowego nie jest zobowiązany do udostępnienia wnioskowanych informacji, albowiem mogą one zagrażać jej funkcjonowaniu.
Skarżąca podkreśliła, że przedsiębiorstwo energetyczne Spółka B. stanowi przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, wykonujące zadania publiczne i przez to jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. I OSK 851/10). Ponadto, zdaniem skarżącej, decyzje administracyjne stanowiące podstawę do lokalizacji i budowy przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej na nieruchomościach innych podmiotów, stanowią ze swej istoty przedmiot informacji publicznej. W świetle utrwalonego orzecznictwa sadowego, dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne powiązane dokumenty, są dokumentami do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, o ile tylko takie informacje są w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację.
Skarżąca wskazała następnie, że dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji. Informacje oraz dokumenty objęte wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2015 r. uzupełnionym pismem z dnia 6 maja 2015 r. dotyczyły sfery publicznych zadań realizowanych przez przedsiębiorstwo energetyczne Spółka B. a nadto rodzaj oraz zakres wnioskowanej informacji publicznej wskazują jednoznacznie, że informacje te nie posiadają waloru tajemnicy przedsiębiorstwa. Warunkiem koniecznym do uznania istnienia tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych posiadających wartość gospodarczą należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności. Zaskarżona decyzja w sposób powierzchowny i nader ogólnikowy odnosi się do charakteru wnioskowanych informacji. Z utrwalonej praktyki orzeczniczej wynika, że przedsiębiorstwa energetyczne, w tym Spółka B., uchylają się od udostępnienia informacji publicznej a priori bez badania, czy wnioskowana informacja w istocie stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z takim samym działaniem ze strony przedsiębiorstwa energetycznego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sąd administracyjny uprawniony jest do badania zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja Spółki B. o odmowie dostępu do informacji publicznej, wydana na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.), zwanej jak wyżej "ustawą", w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Podstawą odmowy udostępnienia dokumentacji prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy, przebudowy, remontu, likwidacji urządzeń infrastruktury przesyłowej, w szczególności decyzji administracyjnych oraz dokumentacji technicznej w postaci protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji tych urządzeń, protokołów zdawczo-odbiorczych, dzienników remontu, eksploatacji, środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami, stało się stwierdzenie Spółki, że żądana informacja posiada dla niej wartość gospodarczą i zawiera chronione informacje handlowe, w związku z czym spełnione są przesłanki zastosowania w sprawie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zdaniem skarżącej, żądane dokumenty nie mają waloru tajemnicy przedsiębiorstwa i winny podlegać udostępnieniu na zasadach określonych ustawą.
Poza sporem natomiast pozostaje w tej sprawie kwestia, że Spółka B. ( ), w związku z dysponowaniem i dystrybucją zasobami energetycznymi państwa, wykonuje zadania publiczne w zakresie użyteczności publicznej, a zatem jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 publ. w CBOSA). Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne, do którego skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej miało obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie w zależności od tego, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej.
O zaliczeniu informacji do informacji publicznej decyduje spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 1 ustawy, przy odczytaniu których pomocny jest katalog zawarty w art. 6 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Nadto, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć.
W rozumieniu przepisów ustawy, informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań (por. wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 184/12, CBOSA).
Nie ulega wątpliwości Sądu, że decyzje stanowiące podstawę lokalizacji
i budowy linii energetycznych (urządzeń infrastruktury energetycznej) są dokumentami, które służą realizowaniu zadań publicznych przez Spółkę – przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, pełniące funkcję operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że decyzje administracyjne stanowiące podstawę do lokalizacji i budowy przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej ze swej istoty stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu, jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (vide: wyrok WSA z dnia 15 stycznia 2013 r.II SAB/Kr 184/12, publ. w CBOSA). Sądy orzekały, że dokumentacja związana
z procesami inwestycyjnymi, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty jest dokumentacją, do której dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajduje się ona w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697, wyrok WSA z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751).
Ponadto należy mieć również na uwadze, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że żądana przez skarżącą dokumentacja prawna, obejmująca decyzje administracyjne (lub inne akty), będąca podstawą lokalizacji i budowy oraz ewentualnej przebudowy, a także likwidacji linii energetycznej i urządzeń przesyłowych na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym [...] , stanowi informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na mocy przepisów ustawy, jeżeli tylko znajduje się w posiadaniu Spółki B. .
Zdaniem Sądu, decyzje te, ze względu na swój charakter, cel i treść, nie podlegają normie z art. 5 ust. 2 ustawy. Dlatego też nie mogły być skutecznie objęte przez Spółkę klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy, uprawniającą ją do odmowy ich udostępnienia w ramach procedury udzielania informacji publicznej. Poza tym Spółka nie wykazała w jaki konkretnie sposób ujawnienie danych z decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych i linii przesyłowych zagraża jej interesowi jako przedsiębiorcy.
Wyjaśnić należy, że prawo do dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W szczególności prawo to ograniczone jest ze względu na ochronę "tajemnicy przedsiębiorcy". Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy. Definicję legalną zbliżonego terminu "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawierają natomiast przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w art. 11 ust. 4 stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnice te podlegają ochronie w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes indywidualnego przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 powyższej ustawy). W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 omawianej ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (M. J., Dostęp do informacji publicznej
w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78).
Podkreślenia wymaga, że dla uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, należy wykazać, że przedsiębiorca podjął niezbędne kroki mające na celu zachowanie jej w poufności.
Z powyższych względów, Sąd nie podzielił stanowiska Spółki, że żądanie udostępnienia wskazanych dokumentów (decyzji administracyjnych) nie może być spełnione, gdyż dokumenty te obejmują informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zaliczenie decyzji o lokalizacji i budowy linii energetycznych (urządzeń infrastruktury energetycznej) do kategorii informacji chronionych tajemnicą przedsiębiorcy i na tej podstawie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji świadczy o naruszeniu przez Spółkę B. przepisu prawa materialnego
- art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w związku z art. 5 ust. 2 ustawy.
Kolejnym uchybieniem orzekającego w sprawie organu było, w ocenie Sądu, naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 § 1, 11 i 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, które to uchybienie, w związku z zastosowaniem
art. 5 ust. 2 ustawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Poza tym warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), a uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).
Zauważyć należy, iż wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej ma charakter złożony i dotyczy udostępnienia, poza omówionymi wyżej decyzjami, innych różnego rodzaju dokumentów z procesu budowlanego, w tym m.in. protokołów zdawczo-odbiorczych, dzienników budów i innych dokumentów technicznych dotyczących inwestycji linii energetycznej i urządzeń przesyłowych na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym [...].
Spółka odmówiła skarżącej udostępnienia ww. informacji stwierdzając ogólnie
w decyzjach, że dokumentacja techniczna, określająca parametry techniczne linii, zdolność przesyłową urządzenia, wiek i stan techniczny, w tym informacja na temat możliwości przyłączenia nowych odbiorców, stanowi informację wrażliwą z punktu widzenia interesów przedsiębiorstwa przesyłowego. Ogólnikowo podano
w uzasadnieniach decyzji, że w omawianym przypadku prawo do udzielenia informacji publicznej ulega ograniczeniu zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy, albowiem żądana informacja posiada dla Spółki wartość gospodarczą i zawiera chronione informacje handlowe, może być wykorzystana przez konkurencyjne przedsiębiorstwa energetyczne, w związku z czym spełnione są przesłanki zastosowania w sprawie
art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Taki sposób rozstrzygnięcia wniosku nie odpowiada ww. regułom postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wynika bowiem jakie fakty i okoliczności przemawiały, w ocenie organu, za zakwalifikowaniem żądanych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy. Przede wszystkim brak jest analizy konkretnych dokumentów (wnioskowanych przez skarżącą), w kontekście art. 5 ust. 2 ustawy w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zdaniem Sądu, z uwagi na zróżnicowany charakter dokumentów objętych żądaniem skarżącej, organ powinien każdy z nich odrębnie ocenić pod kątem tego,
czy stanowi informację publiczną, a jeśli tak, to ustalić czy jest w jego posiadaniu,
a dopiero po udzieleniu odpowiedzi na powyższe pytania dokonać oceny, czy prawo do informacji publicznej tego rodzaju podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy. Ocena ta winna być dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji. Podkreślić w tym miejscu należy, że bez znajomości treści dokumentów o udostępnienie, których wnioskodawca się zwraca, nie można ocenić, czy faktycznie zachowanie danych z tego dokumentu w tajemnicy jest uzasadnione.
Trzeba bowiem pamiętać, że w świetle art. 61 Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej zasadą jest udostępnianie informacji, a odmowa jej udostępnienia wyjątkiem od tej zasady. Oznacza to, że ciężar wykazania przesłanek obligujących podmiot zobowiązany na gruncie ustawy (obligujących w jego ocenie) do wydania decyzji odmownej spoczywa właśnie na tym podmiocie.
Mając na uwadze przedstawione wyżej uchybienia organu w tej sprawie, Sąd uznał, że należy wyeliminować z obrotu prawnego obie decyzje Spółki B., a organ rozpozna sprawę z wniosku Spółki A. na nowo, z uwzględnieniem wskazań oraz poglądów prawnych wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Stwierdzając naruszenia przepisów prawa procesowego, a w konsekwencji prawa materialnego Sąd zobligowany był uchylić obie decyzje organy na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), o czym orzeczono
w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie
art. 200 i 205 § 2 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło