II OSK 1697/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-08

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Roman Ciąglewicz, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy inwestor, który dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a następnie samowolnie przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego, podlega karze z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, jeśli toczy się postępowanie naprawcze dotyczące tego obiektu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien był zbadać, czy w stosunku do obiektu budowlanego zrealizowanego z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę toczy się postępowanie naprawcze. Toczące się postępowanie naprawcze (art. 50-51 Prawa budowlanego) wyłącza możliwość zastosowania procedury nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kary w wysokości 10.000 zł na inwestora (W. S.) z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego. Kara została nałożona z powodu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (przesunięcie trasy przyłącza wodociągowego) oraz samowolnego przystąpienia do użytkowania budynku przed uzyskaniem skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, wskazując na konieczność zbadania, czy toczy się postępowanie naprawcze. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 664/15 w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 664/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 roku, nr [...], w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego: 1. uchylił zaskarżone postanowienie; 2. zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego W. S. kwotę 400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 i art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290), wymierzył W. S. karę w wysokości 10.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb W. [...], gmina M., realizowanego na podstawie wydanego przez Starostę [...] pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku ze złożonym wnioskiem o zakończeniu budowy oraz wydaną przez organ nadzoru budowlanego decyzją wnoszącą sprzeciw w sprawie zakończenia budowy, dokonał w dniu 26 sierpnia 2014 r. kontroli robót budowlanych – budowy opisanego wyżej budynku. W trakcie kontroli stwierdził nieprawidłowości takie jak istotne i nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz przystąpienie do nielegalnego użytkowania. Inwestor oświadczył, że użytkuje budynek od lipca 2014 r. z uwagi na to, że nie ma gdzie mieszkać. Organ uznał, że powyższe ustalenia uzasadniały wymierzenie inwestorowi kary za użytkowanie obiektu budowlanego bez uzyskania wymaganego skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy, na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w wysokości ustalonej na podstawie art. 59f tejże ustawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. S. wniósł o anulowanie wymierzonej kary. Wyjaśnił, że zatrudnił kierownika budowy, który odpowiadał za realizację robót budowlanych zgodnie z prawem budowlanym, projektem technicznym i sztuką budowlaną. Kierownik budowy po zakończeniu prac oświadczył, że budynek nadaje się do zamieszkania, dlatego skarżący był przekonany, że może się wprowadzić i zamieszkać w swoim domu. Skarżący stwierdził też, że organ nadzoru budowanego wydaje zaświadczenie o wybudowaniu budynku mieszkalnego na podstawie oświadczenia kierownika budowy, który stwierdza, czy budynek nadaje się do użytkowania. Organ natomiast nie uczestniczy przy odbiorze prac budowlanych. Skarżący wyjaśnił również, że zamieszkał w wybudowanym budynku mając pewność, że dom jest bezpieczny dla zamieszkujących go ludzi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej k.p.a.) oraz art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 i art. 59g ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2014 r. skutecznie zgłosił sprzeciw na zawiadomienie W. S. z dnia 9 kwietnia 2014 r. o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku, podyktowany stwierdzonym w oparciu o przedłożone dokumenty faktem istotnego odstąpienia w trakcie budowy od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, polegającego na przemieszczeniu trasy przyłącza wodociągowego do ww. budynku z pominięciem działki nr [...], po której, według zatwierdzonego projektu budowlanego, miało przebiegać. Organ drugiej instancji wskazał na brzmienie art. 54 ustawy Prawo budowlane obowiązujące przed dniem 28 czerwca 2015 r. oraz na treść art. 57 ust. 7 tej ustawy i wyjaśnił, że konieczną i wystarczającą, a tym samym wyłączną przesłankę do nałożenia kary na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stanowi stwierdzony fakt samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie organu ustalenie niespornej okoliczności, że wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę obiekt jest użytkowany miało miejsce podczas kontroli budowy, dokonanej przez organ pierwszej instancji w dniu 26 sierpnia 2014 r. w obecności inwestora. Organ drugiej instancji dodał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt P 64/07 orzekł, że art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazał także, że kierownik budowy należy wprawdzie do uczestników procesu budowlanego, lecz "relacja w postępowaniu w sprawie użytkowania obiektu budowlanego obejmuje wyłącznie organ nadzoru budowlanego i inwestora". W skardze na powyższe postanowienie W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę W. S. wskazał, że w dniu 9 kwietnia 2014 r. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy, zaś sprzeciw na jego zawiadomienie został złożony przez organ pierwszej instancji po upływie 21 dni – ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Złożenie tegoż zawiadomienia stanowiło wezwanie organu do przeprowadzenia kontroli w celu stwierdzenia zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Taka kontrola została przeprowadzona dopiero w dniu 26 sierpnia 2014 r., gdy skarżący wprowadził się do nowo wybudowanego budynku. Skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji miał głównie istotne zastrzeżenia do prawidłowości wykonania przyłącza wodociągowego. Wyjaśnił też, że na etapie projektowania przyłącza wody uzyskał zgodę właścicieli gruntu, lecz gdy doszło do jego budowy okazało się, że właściciel działki, przez którą miał przebiegać wodociąg, zakazał tego. Wykonano więc przyłącze w sposób odbiegający od zaplanowanego. Skarżący wyjaśnił nadto, że zgłosił do odbioru budynek i pozostałe elementy infrastruktury. Organ pierwszej instancji nie miał zastrzeżeń do budynku, więc można było dokonać częściowego odbioru, aby skarżący mógł w nim zamieszkać. Sprawę przyłącza można było potraktować oddzielnie do wyjaśnienia i przygotowania projektu zamiennego. W ocenie skarżącego sprawa została załatwiona z naruszeniem art. 7 k.p.a. Wszystkie prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a kierownik budowy nie widział w zmianie przebiegu przyłącza wodociągowego istotnego odstępstwa od ustaleń zawartych w pozwoleniu na budowę i warunkach zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W merytorycznym uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że przesłanką wymierzenia, przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 albo 55 ww. ustawy. Przepisy te nakładają bowiem na inwestora obowiązek polegający na tym, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego inwestor musi albo zawiadomić właściwy organ o zakończeniu budowy, albo złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i taką ostateczną decyzję uzyskać. W pojęciu kary z tytułu nielegalnego użytkowania nie chodzi więc o każde nielegalne użytkowanie, lecz jedynie o takie, które jest następstwem zignorowania obowiązków wynikających z ww. przepisów art. 54 i 55. Celem przepisu art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w którym ustanawia się karę administracyjną za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, jest wymuszenie wywiązywania się przez inwestorów z nałożonych na nich w tych przepisach obowiązków. Wypełnienie obowiązku zawiadamiania o zakończeniu budowy oraz złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego umożliwia bowiem realizację nadzorczych zadań organów nadzoru budowlanego (tak - Z. Kostka w: "Prawo budowlane. Komentarz" pod redakcją A. Glinieckiego, LexisNexis Wydanie 1, 2012, str. 525 - 526). Sąd I instancji podkreślił, że kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nie można wymierzyć z powodu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zbudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, lub też wybudowanych na podstawie takiego pozwolenia, ale z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - gdy toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze. Powołał się przy tym na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 989/09; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1155/12; z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1049/09. Sąd wojewódzki stwierdził, że organ II instancji – rozpatrując przedmiotową sprawę - ustalił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] - ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. - zgłosił sprzeciw na zawiadomienie skarżącego o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb W. [...], gmina M., podyktowany stwierdzonym faktem istotnego odstąpienia w trakcie budowy od warunków decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], polegającego na przemieszczeniu trasy przyłącza wodociągowego do ww. budynku z pominięciem działki nr [...], po której, według zatwierdzonego projektu budowlanego, miało przebiegać. W świetle powyższego, przed utrzymaniem w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o wymierzeniu skarżącemu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, organ II instancji winien był zbadać, czy w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego toczy się przed właściwym organem I instancji postępowanie naprawcze z uwagi na to, że (jak przyjęły organy) został on zrealizowany z istotnym odstępstwem od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Toczące się bowiem w stosunku do tego obiektu budowlanego postępowanie oparte na przepisach art. 50 - art. 51 ustawy Prawo budowlane (postępowanie naprawcze) wyłącza możliwość zastosowania w stosunku do użytkownika tego obiektu budowlanego procedury przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu, nie czyniąc ustaleń w tym zakresie organ II instancji naruszył w sposób istotny przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które zobowiązują organ administracji rozpatrujący każdą sprawę do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do jej dokładnego wyjaśnienia. Przy czym naruszenie to niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem organ II instancji ustalił, że toczy się postępowanie naprawcze w stosunku do przedmiotowego budynku, nie mógłby utrzymać w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Brak jest bowiem możliwości prowadzenia w tej sprawie postępowania opartego na przepisie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, gdy toczy się w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego postępowanie naprawcze. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. i jej oddalenie, jak również o zasądzenie koszów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię, tj. art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że inwestor, który w toku realizacji inwestycji dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a następnie samowolnie przystąpił do użytkowania tego obiektu budowlanego nie podlega karze z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ powołał się na poglądy odmienne od prezentowanych w zaskarżonym wyroku, tj. wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1907/12; z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1027/12; z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1232/12. Następnie stwierdził, że żaden przepis prawa nie dokonuje depenalizacji samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego w sytuacji gdy obiekt ten został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ma możliwości wyprowadzenia takiej normy w drodze interpretacji analizowanych przepisów prawa. Podkreślił, że skoro zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, to tym bardziej zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Przyjęcie oceny prawnej wyrażonej w zaskarżonym wyroku godziłoby dodatkowo w pewność prawną obywateli, którzy powinni być w stanie jednoznacznie ocenić swoją sytuację prawną, w tym grożące im konsekwencje naruszenia prawa. Przyjęcie poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku skutkowałoby uzależnieniem sytuacji prawnej adresata wyłącznie od przyjętego przez organy sposobu interpretacji przepisów. Organ podkreślił, że nie byłoby możliwości pogodzenia z przepisami art. 7 i 8 k.p.a. działania polegającego na pozaustawowej depenalizacji samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego w sytuacji gdy obiekt ten został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Takie działanie prowadziłoby do sytuacji, w której inwestor dopuszczający się podwójnego deliktu (istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu) byłby w lepszej sytuacji od inwestora, który dopuściłby się deliktu wyłącznie w zakresie samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Nie do zaakceptowania zaś jest sytuacja, w której inwestor poprzez popełnienie dodatkowego deliktu poprawiałby swoją sytuację. Takie działanie byłoby skrajnie szkodliwe społecznie i urągałoby krzewieniu idei państwa prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej: p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą wyłącznie prawa materialnego, a zatem stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany, został on należycie ustalony przez organy orzekające w sprawie i prawidłowo zaakceptowany przez sąd I instancji. Przypomnieć należy, że inwestor w dniu 9 kwietnia 2014 r. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o zakończeniu budowy swojego budynku mieszkalnego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] maja 2012 r. nr [...] wydanego przez Starostę [...] nie mając świadomości, że istotnie odstąpił od warunków tego pozwolenia. W dniu 23 kwietnia 2014 r. organ nadzoru budowlanego postanowieniem wezwał W. S. do uzupełnienia powyższego zawiadomienia o rysunki zamienne wykonane na rzutach piwnic i parteru, 5 maja 2014 r. Inwestor przedłożył brakujące dokumenty, [...] maja 2014 r. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł sprzeciw w sprawie zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego w miejscowości W. [...] na działce o numerze ew. [...] objętej zgłoszeniem z 9 maja 2014 r. z powodu istotnego odstąpienia w trakcie budowy od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Istotne odstępstwo polegało wyłącznie na przemieszczeniu trasy przyłącza wodociągowego do ww. budynku. Przesłuchany w dniu 23 lipca 2014 r. przez organ nadzoru budowlanego I instancji kierownik budowy budynku mieszkalnego stwierdził, że zmianę trasy tego przyłącza zakwalifikował jako nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Kontrola obiektu budowlanego 26 sierpnia 2014 r. wykazała, że inwestor samowolnie przystąpił do użytkowania domu – podczas tej kontroli W. S. oświadczył, że użytkuje budynek mieszkalny od lipca 2014r. W okolicznościach tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zgodnie z którym jeżeli inwestor odstąpił od warunków pozwolenia na budowę to nie mógł skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 prawa budowlanego, ani też nie mógł ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 tej ustawy. Realizacja wymagań wynikających z art. 54 i 55 prawa budowlanego jest skuteczna tylko w odniesieniu do obiektów, które zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę. Skoro tak nie jest możliwe na tym etapie postępowania zastosowanie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego zgodnie z którym - w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. ( vide. wyroki NSA z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie II OSK 989/09, z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie II OSK 1756/09, z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie IIOSK 230/11, z 5 lutego 2013 r. w sprawie II OSK 1847/11, z 27 sierpnia 2013 r. w sprawie II OSK 823/12 ). Ma zatem rację sąd wojewódzki, że w przedmiotowej sprawie przed utrzymaniem w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o wymierzeniu skarżącemu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, organ II instancji winien był zbadać czy w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego toczy się przed właściwym organem I instancji postępowanie naprawcze z uwagi na to, że (jak przyjęły organy) został on zrealizowany z istotnym odstępstwem od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Toczące się w stosunku do tego obiektu budowlanego postępowanie oparte na przepisach art. 50 - art. 51 ustawy Prawo budowlane, postępowanie naprawcze wyłącza możliwość zastosowania w stosunku do użytkownika tego obiektu budowlanego procedury przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Mając świadomość rozbieżności w orzecznictwie NSA w tym zakresie, sąd II instancji nie mógł uchylić wyroku sądu wojewódzkiego, który przychylił się do linii orzeczniczej korzystniejszej dla inwestora. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię - na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło