I GZ 559/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-27

Skład orzekający: Lidia Ciechomska – Florek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 9 kwietnia 2015 r., jest dopuszczalne do Naczelnego Sądu Administracyjnego?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. po nowelizacji z dnia 9 kwietnia 2015 r., jest niedopuszczalne. Zmiana art. 260 § 1 p.p.s.a. spowodowała, że wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje takie sprawy "w drugiej instancji", a od jego postanowienia nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie R. K. na postanowienie z dnia 6 maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 marca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA dotyczące przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 149/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 3 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r. (czyli od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2015 r., poz. 658) żaden przepis prawa nie stanowił o dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o utrzymaniu w mocy albo zmianie postanowienia bądź zarządzenia referendarza sądowego, podjęte na podstawie art. 260 p.p.s.a. Skoro zażalenie strony było niedopuszczalne, podlegało w ocenie Sądu I instancji odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.. Zażalenie na powyższe postawienie wniósł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie art. 178 p.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Kontrolowane postanowienie dotyczyło przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zostało ono wydane w dniu 6 maja 2016 r., na skutek rozpoznania przez Sąd I instancji sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 marca 2016 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Orzeczeniem tym Sąd I instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Podstawę wydanego przez Sąd I instancji orzeczenia stanowił zatem m.in. art. 260 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu ustalonym na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), który wszedł w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem prawa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (a więc również postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Znowelizowanie art. 260 § 1 p.p.s.a. zmierzało w istocie do pozostawienia rozpoznania spraw z zakresu ochrony prawnej w wojewódzkich sądach administracyjnych. Po nowelizacji ww. przepisu wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje taką sprawę niejako "w drugiej instancji", kontrolując wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie referendarza sądowego. Od wydanego w takim przypadku przez sąd wojewódzki orzeczenia, nie przysługuje zatem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe oznacza, że znowelizowany ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. przepis art. 260 § 1 p.p.s.a., tak jak inne dotyczące rozpoznania przez referendarza sądowego wniosku o przyznanie prawa pomocy przepisy tego aktu, znajdują zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1717/15, dostępne na stronie http:// orzeczenia. nsa.gov.pl). Należy podkreślić, iż datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, ewentualnie jej oddanie w polskiej placówce pocztowej (art. 83 § 3 p.p.s.a.), którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Mając zatem na uwadze, że wnioskodawca złożył w sprawie skargę w dniu 20 stycznia 2016 r., wydanie przez wojewódzki sąd administracyjny rozstrzygnięcia na wskazanej w zaskarżonym postanowieniu podstawie prawnej było prawidłowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia (ani jakiegokolwiek innego środka zaskarżenia) na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Zarówno art. 194 § 1 p.p.s.a., jak i żaden inny przepis tej ustawy nie przyznaje stronie prawa wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w opisanym przedmiocie. Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznała wniesione w niniejszej sprawie zażalenie za niedopuszczalne. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło