I SA/Wa 2174/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-09
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji, które w istocie stanowi próbę merytorycznej zmiany lub interpretacji przepisów prawnopododatkowych, może zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 2 k.p.a. i tym samym podlegać stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji, które zamiast wyjaśniać wątpliwości co do treści decyzji, wkracza w materię prawnopodatkową i próbuje dokonać wykładni przepisów podatkowych, jest wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 2 k.p.a. Taka interpretacja nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji ani kwestionowania jej zasadności, a jedynie do wyjaśnienia jej pierwotnego sensu. W związku z tym, stwierdzenie nieważności takiego postanowienia przez organ wyższego stopnia było prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa [...] S.A. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, które utrzymało w mocy postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia Wojewody. Wojewoda wyjaśnił w swoim postanowieniu, że ustalone odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie obejmuje podatków i opłat. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucił rażące naruszenie przepisów. Minister stwierdził nieważność postanowienia Wojewody, uznając, że narusza ono art. 113 § 2 k.p.a. Skarżąca spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 113 § 2 k.p.a. poprzez odmowę udzielenia wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w R. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r.
Orzeczenie powyższe wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr: [...], nieruchomość oznaczona jako działki nr [...],[...],[...] i [...] położona w [...], gm. [...], przeznaczona została pod budowę autostrady [...] na odcinku węzeł [...] węzeł [...] km 537+550-570+300 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi.
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz X S.A. w R. z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności powyższej nieruchomości.
Pismem z dnia [...] października 2011 r. X S.A. w R. zwróciło się do Wojewody [...] z prośbą o wyjaśnienie treści ww. decyzji w kwestii czy ustalone przedmiotową decyzją odszkodowanie jest kwotą netto czy brutto.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr: [...] Wojewoda [...] wyjaśnił, że ustalone w drodze decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. odszkodowanie w wysokości [...] zł, odpowiada wartości rynkowej nieruchomości nie obejmującej podatków i opłat oraz innych obciążeń publicznych.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Wojewody [...] zarzucając organowi rażące naruszenie art. 113 § 2 kpa poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U Nr 97, poz. 1050) poprzez ich niezastosowanie.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr: [...] stwierdził nieważność ostatecznego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r.
Pismem z dnia 11 września 2012 r. X S.A. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy. W uzasadnieniu swego wniosku spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 113 § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wniosło o uchylenie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy i wyjaśnił, że zgodnie z art. 113 § 2 kpa organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Przepis ten, nie odnosi się jednakże, zdaniem organu, do instytucji zmiany decyzji administracyjnej w znaczeniu przyjętym w art. 16 kpa, lecz reguluje zagadnienia sprostowania decyzji i wyjaśnienia jej treści. Minister zauważył, że wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji konieczne jest wtedy, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Powołując się na piśmiennictwo wskazał, że przedmiotem wyjaśnienia jest rozstrzygnięcie zawarte w decyzji. Zdaniem Ministra decyzja Wojewody [...] ustalająca odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość jest jasna i jej treść nie wymaga żadnego wyjaśnienia. Wskazał ponadto, że podniesiona przez X S.A. kwestia, czy ustalone przedmiotową decyzją odszkodowanie jest kwotą netto czy brutto, odnosi się do problematyki prawnopodatkowej, podczas gdy przedmiotowa sprawa nie dotyczyła kwestii ustalenia czy spółka była zobowiązana do uiszczenia podatku VAT Tak więc rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r. jest, zdaniem organu, w rażącej sprzeczności z art. 113 § 2 kpa.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło X S.A. z siedzibą w R. zarzucając mu naruszenie przepisu art. 113 § 2 kpa poprzez odmowę udzielenia wyjaśnień, co do treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że złożenie przez skarżącą wniosku o wyjaśnienie treści przedmiotowej decyzji podyktowane zostało wystąpieniem pomiędzy stronami rozbieżności w wykładni sentencji decyzji w kwestii czy organ ustalając odszkodowanie objął tym odszkodowaniem również podatek VAT, czy też nie.
Odpowiadając na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Stosownie zaś do przepisu art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie.
Skargę uznać należało za nieuzasadnioną.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zbadania, czy stwierdzenie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że orzeczenie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 113 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, było prawidłowe.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości, co do treści decyzji. Celem zastosowania tego przepisu jest usunięcie niejasności co do treści decyzji, w szczególności wtedy, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnienie to jednak dotyczyć może jedynie uchybień językowych (semantycznych lub syntaktycznych) lub uchybień w zakresie spójności jej treści.
Tym samym wykładnia decyzji dokonana w trybie art. 113 § 2 kpa nie może prowadzić do nowej oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego bądź prawnego, ani powodować merytorycznej zmiany wydanej decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2012 r., II OSK 2531/10, przewidziana omawianym przepisem instytucja "wyjaśnienia wątpliwości, co do treści decyzji", nie może być wykorzystywana w celu kwestionowania zasadności wydanej decyzji, będącej przedmiotem wyjaśnienia. Co za tym idzie nie może ona pozostawać w sprzeczności z osnową decyzji. Na podstawie powyższego przepisu, organ jest zatem uprawniony jedynie do wyjaśnienia, jak rozumiał własną decyzję. Wyjaśnienie decyzji administracyjnej dotyczy wyłącznie zakresu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia. Organ nie ma zatem prawa wykraczać poza powyższe granice. Wykroczenie takie naruszyłoby, zdaniem Sądu, tożsamość sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. ustalił odszkodowanie na rzecz X S.A. w R., za nieruchomość położoną w C., która przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Decyzja ta wskazuje w swej sentencji na konkretną kwotę wyrażoną w polskich złotych. Nie jest niejednoznaczna bądź niezrozumiała, ani też nie zawiera jakichkolwiek zawiłości, które mogłyby utrudnić ustalenie sensu rozstrzygnięcia.
Decyzja ta natomiast faktycznie nie zawiera zapisu czy ustalona kwota odszkodowania jest wartością netto czy brutto. Jednak należy mieć na uwadze, że kwestie związane z opodatkowaniem uregulowane są w przepisach podatkowych, a nie w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wojewódzki nie był zatem, zdaniem Sądu, uprawniony do przedstawienia wykładni przepisów dotyczących podatku od towarów i usług (VAT) w niniejszej sprawie. Dlatego też wydane w przedmiotowej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] należy traktować jako wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 113 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda [...] dokonał bowiem wykładni przepisu art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie należności podatkowych wchodząc tym samym w materię podatkową do czego nie był uprawniony.
Słusznie zatem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. dotknięte jest wadą nieważności o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 i art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło