I SA/Kr 233/16

|Sygn. akt I SA/Kr 233/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r., sprawy ze skargi D.Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych). Decyzją z dnia 15 grudnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 4 listopada 2015 r. nr [...] odmawiającą udzielenia D.Z.(skarżącemu), pomocy finansowej przeznaczonej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015. Przyczyną odmowy udzielenia pomocy finansowej było stwierdzenie przez organ, że średnie dochody z gospodarstwa (z lat 2012-2014) były wyższe niż planowany spadek dochodów z roku 2015 r. Powyższe ustalenia zostały poczynione przez organ I instancji na postawie protokołu Komisji powołanej przez Wojewodę M.nr [...] z dnia 13 października 2015 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Protokół ten został dołączony przez skarżącego do tzw. "wniosku suszowego". Z protokołu wynikało przy tym, że szkody na powierzchni 33,45 ha w gospodarstwie rolnym powstały w wyniku suszy istniejącej w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 21 sierpnia 2015 r. Średni plon i ceny w gospodarstwie rolnym ustalono na podstawie pisemnego oświadczenia skarżącego oraz danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość produkcji (plony za lata 2012-2014|). Protokół ten został podpisany przez skarżącego w dniu 13 października 2015 r. i do momentu wydania decyzji w I instancji nie był kwestionowany. W protokole wyliczono, że średnia roczna wartość produkcji z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody wyniosła ogółem (tj. w produkcji roślinnej, gdyż skarżący nie prowadził produkcji zwierzęcej) 817 052 zł, a wysokość oszacowanych szkód (środki obrotowe) wyniosła 353 695,76 zł, tj. 43,29 % średniej rocznej produkcji z 3 lat. Szkody w środkach trwałych nie zostały stwierdzone. Powierzchnia upraw, na której powstała szkoda stanowiła 32,80 ha, tj. 100 % ogólnej powierzchni prowadzonych upraw w roku klęski. Powyższe wartości wynikały z wyliczenia zakresu i wysokości szkód w produkcji roślinnej zawartych w załączniku A do ww. protokołu. Organ podkreślił, że pomimo stwierdzenia, że został przekroczony pułap określony w art. 2 pkt. 16 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 193, str. 1) – tj. stwierdzono szkodę w średniej rocznej produkcji z lat 3 lat na poziomie 43,29 %, to w gospodarstwie rolnym skarżącego nie nastąpiła utrata dochodu (średni dochód z 2015 r był wyższy niż średni dochód z trzech lat poprzedzających rok klęski). Wykazane okoliczności, w ocenie organu, oznaczały brak możliwości przyznania pomocy, o którą ubiegał się skarżący. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisji (UE) NR 702/2014, niespełnienie jednej z łącznych przesłanek przyznania dotacji - brak utraty dochodu - nie pozwalał na przyznanie wnioskowanej pomocy. Organ zaznaczył również, że organy ARiMR nie mają prawnych możliwości kwestionowania ww. protokołu Komisji powołanej przez wojewodę. Organ dodawał również, że decydując o płatnościach organy opierają się przede wszystkim na informacjach zawartych we wniosku strony i jego załącznikach, i nie mogą samowolnie przyznawać stronie płatności innych lub do powierzchni większych, niż te, które w takim wniosku wskazano. W odwołaniu skarżący wskazywał na nieuwzględnienie faktu, że w latach 2013 i 2014 również wystąpiły szkody, co zaburzyło proporcję dochodów za lata poprzedzające rok 2015. W 2014 r. zaistniały przy tym problemy ze zbytem produkcji w związku z embargiem rosyjskim na owoce. W konsekwencji produkcja roku 2014 r. została upłynniona dopiero w 2015 r., a więc znacząco podniosła dochód tego roku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i ponownie wskazał, że obliczenie utraty dochodu następuje wyłącznie w oparciu o art. 25 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014. W dalszej części uzasadnienia organ powołał się na sporządzony protokół z oszacowania szkód i wskazał, że nie był on do momentu wydania zaskarżonej decyzji kwestionowany. Zdaniem organu, zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia, ustalenia zawarte w protokole nie mogły być zakwestionowane przez organy ARiMR. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 25 ust. 6 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 w zakresie sposobu wyliczenia spadku dochodu w roku, w którym nastąpiła strata w majątku przedsiębiorcy w rozumieniu art. 25 ust. 6 ww. rozporządzenia, a także ze względu na znaczny wzrost współczynnika wzrostu, który spowodował po jego stronie brak uprawnienia do uzyskania pomocy w ramach ww. rozporządzenia. Skarżący wskazał, że łączna szkoda w roku 2015 w produkcji roślinnej i zwierzęcej wyniosła 43,29 % średniej rocznej produkcji roślinnej i zwierzęcej z 3 lat poprzedzających wystąpienie niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, co kwalifikowało go do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej zgodnie z art. 25 ust. 8 rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014. Skarżący ponownie podniósł, że nastąpiło nieprawidłowe wyliczenie strat w latach poprzedzających rok klęski, ponieważ w tych latach nałożono embargo na warzywa i owoce. Ta zaś okoliczność wpłynęła na zawyżenie dochodu za 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wskazał, że obliczenia zostały dokonane na podstawie danych przekazanych przez skarżącego – na tej podstawie stwierdzono brak utraty dochodu, a więc zgodnie z art. 25 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 – skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie argumenty skarżącego były zasadne. Przedmiotem sporu był wyłącznie sposób obliczenia (na podstawie wielkości produkcji roślinnej) utraty dochodów w wyniku klęski suszy. Organy potwierdziły bowiem, że skarżący spełniał pozostałe warunki uprawniające go do pomocy finansowej. Należy przy tym zgodzić się z organami, że wyłączną metodą obliczania strat w rolnictwie w sprawach dotyczących klęsk żywiołowych, jest metoda opisana w art. 25 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014. Zgodnie więc z ww. art. 25 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014: "Utratę dochodu oblicza się przez odjęcie: a) iloczynu ilości produktów rolnych wyprodukowanych w roku, w którym wystąpiło niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej lub w każdym kolejnym roku, którego dotyczy pełne lub częściowe zniszczenie środków produkcji, i średniej ceny sprzedaży uzyskanej w danym roku od b) iloczynu średniej rocznej ilości produktów rolnych wyprodukowanych w okresie trzech lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej, i uzyskanej średniej ceny sprzedaży. Spadek ten można obliczać albo na poziomie rocznej produkcji rolnej gospodarstwa, na poziomie upraw albo zwierząt gospodarskich. Kwota ta może zostać zwiększona o inne koszty poniesione przez beneficjenta z powodu niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej. Kwota ta może zostać zmniejszona o wszelkie koszty nieponiesione ze względu na niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej. Do obliczenia produkcji rolnej beneficjenta można stosować wskaźniki, pod warunkiem że zastosowana metoda obliczeń umożliwia oznaczenie realnych strat beneficjenta w danym roku". Mechanizm obliczania utraty dochodów jest więc stosunkowo prosty. Należy obliczyć: - produkcję w roku wystąpienia klęski (tu: 2015 r.) jako iloczyn ilości produktów rolnych wyprodukowanych w roku i średniej ceny sprzedaży uzyskanej w danym roku (art. 25 ust. 6 lit. a) oraz - średnią produkcję w latach poprzedzających klęskę wg. dwóch alternatywnych metod wymienionych w art. 25 ust. 6 lit. b i porównać obie wartości. Jeżeli produkcja roku wystąpienia klęski będzie niższa niż średnia produkcja w latach poprzednich to wystąpi "utrata dochodów" upoważniająca rolnika do otrzymania odszkodowania (przy spełnieniu dodatkowych warunków przewidzianych w rozporządzeniu unijnym). W rozstrzyganej sprawie Komisja szacująca straty ustaliła, że w 2015 r. produkcja wyniosła 825 293,76 zł., a produkcja w latach 2012 – 2014 wyniosła 817 025 zł, co oznaczało, że skarżący osiągnął wyższy poziom produkcji (a więc i "dochodu") w roku suszy, niż za lata poprzednie. W konsekwencji prawo do pomocy nie wystąpiło. Należy podkreślić, że organy ARiMR w ogóle nie rozważały zasadności argumentacji skarżącego dotyczącej nieprawidłowego ustalenia poziomu produkcji z lat istotnych dla wyliczenia pomocy. Już ten sam fakt budzi poważne zastrzeżenia Sądu co do prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego. To, że jedynie Komisja szacująca straty jest uprawniona do ich wyliczenia nie oznacza, że w toku dalszego postępowania zawarte w protokole ustalenia nie mogą być podważane. Podobne stanowisko zajmują sądy administracyjne np. przy ocenie badań lekarskich przy chorobach zawodowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r., III SA/Kr 963/13 i powołane tam orzecznictwo; wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, protokół Komisji szacującej straty w trybie art. 25 ust. 6 rozporządzeniu Komisji (UE) nr 702/2014 jest jedynie dowodem, który może być podważany przez stronę – chociażby z powodu zwykłych błędów rachunkowych lub błędnie przyjętej metody szacowania. Zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 tj. gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Z kolei art. 10 §1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak już Sąd zauważał, z akt nie wynika, aby skarżącemu umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący nie jest profesjonalnym prawnikiem, mógł więc sobie nie zdawać sprawy z możliwości proponowania alternatywnej metody szacowania średnich dochodów za okres poprzedzający 2015 r. Brak informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego pozbawił skarżącego możliwości zaproponowania korzystniejszej dla niego metody oszacowania utraconych dochodów – Sąd doszedł więc do wniosku, że naruszenie art. 10 §1 i art. 81 k.p.a. miało wpływ na wynik sprawy. Wbrew przekonaniu organu odwoławczego, wyliczenia Komisji szacującej straty nie były wiążące w sposób sugerowany w decyzji. Gdyby tak było, to wydana w sprawie decyzja praktycznie nie mogłaby być kontrolowana przez sąd administracyjny – skoro wszystkie ustalenia Komisji szacującej straty byłyby bezwzględnie wiążące. W ocenie Sądu, jeżeli skarżący od początku wskazywał, że przyjęta metoda oszacowania doprowadza do faktycznego zaniżenia średnich dochodów za lata poprzedzające 2015 r., to organ miał obowiązek sprawdzić, czy druga z metod przewidzianych w ww. rozporządzeniu, pozwoli na uzyskanie wyników bardziej zbliżonych do realnych dochodów skarżącego. Odnosząc się do argumentów skarżącego w zakresie nieprawidłowego obliczenia poziomu produkcji za rok 2015 to należy zauważyć, że w algorytmie sposobu jego obliczenia uwzględniono dane dotyczące przewidywanej wartości produkcji (rubryka 15 i wskazana na stronie 3 protokołu metodyka sposobu obliczenia) z powierzchni upraw nie dotkniętych stratami plonu z uwzględnieniem stwierdzonych strat w 2015 r. (algorytm ten został powtórzony w decyzji organu I instancji na str. 7). W rezultacie obliczono planowany plon, co przy średniej planowanej cenie (76,00 – kolumna 11 załącznika A do protokołu) dało stosunkowo wysoką wartość 825 290 zł. Opisany wyżej algorytm obliczania dochodów za 2015 r., wbrew twierdzeniom skarżącego, nie uwzględnia jego faktycznej sprzedaży w tym roku (tj. np. niesprzedanych w 2014 r. jabłek z powodu embarga). Byłoby to zresztą niemożliwe – protokół sporządzany był 13 października 2015 r., a więc nie był znany rzeczywisty poziom sprzedanej produkcji roku 2015 r. Powołany wyżej art. 25 ust. 6 zdanie ostatnie rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 wskazuje, że do obliczenia produkcji rolnej beneficjenta można stosować wskaźniki, pod warunkiem że zastosowana metoda obliczeń umożliwia oznaczenie realnych strat beneficjenta w danym roku. W ocenie Sądu obliczenie produkcji roku 2015 r. w oparciu o statystyczne wskaźniki przewidywanego plonu i przewidywanej ceny w 2015 r. pozwoliło na wykluczenie wpływu na dokonywane obliczenia niesprzedanych w 2014 r. (z powodu embarga) jabłek. Skarżący nie kwestionował danych statystycznych przyjętych do obliczeń. Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w załączniku A do protokołu oszacowania, zostały one otrzymane z M. Ośrodka Doradztwa w K. (pkt 8 metodyki w załączniku A do protokołu oszacowania). Sąd nie dopatrzył się więc błędów w sposobie obliczenia przewidywanej wartości produkcji za 2015 r. (kolumna 15). Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących obliczenia średniej wartości produkcji za lata poprzedzające suszę w 2015 r. to należy zauważyć, że Komisja szacująca szkody (powołana zarządzeniem nr 164/15 Wojewody M. z dnia 29 maja 2015 r.) przy wyliczaniu dochodów za lata poprzedzające zastosowała jedynie jedną z metod przewidzianych w ww. rozporządzeniu Komisji (UE) nr 702/2014 tj. oszacowała średnią wartość produkcji w oparciu o dane rachunkowe i dokumenty potwierdzające wielkość sprzedaży za okres 2012 – 2014 (k. 8 akt administracyjnych). Nie wiadomo dlaczego nie zastosowano drugiej metody przewidzianej w rozporządzeniu unijnym (w aktach brak jest w tym zakresie informacji). Powszechnie znany fakt nałożenia na polskich producentów rolnych przez władze rosyjskie w 2014 r., sankcji polegających na zakazie wwozu owoców polskiej produkcji na teren Rosji, faktycznie mógł, zdaniem Sądu, statystycznie zniekształcić wyliczenia średniej produkcji za 3 lata poprzedzające rok 2015. Przepisy unijne tj. ww. z art. 25 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014, przewidują możliwość wyboru metody szacowania średniej wartości produkcji albo z okresu trzech lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej albo średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej, i uzyskanej średniej ceny sprzedaży. Komisja szacująca szkody z niewiadomych przyczyn przyjęła jedynie pierwszą metodę opartą na wyliczeniu średniej wartości produkcji z trzech lat poprzedzających rok 2015 . Teoretycznie więc wynik oparty na wyliczeniach z okresu 5 lat mógłby być korzystniejszy dla skarżącego, skoro należało w tej metodzie wyłączyć wartości graniczne (najwyższą i najniższą). Protokół nie zawierał jakiegokolwiek pouczenia o prawie do wniesienia zastrzeżeń; nie zawiadomiono również skarżącego przed wydaniem decyzji, o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego – Sąd uznał więc, że skarżący został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a takim jest postępowanie w przedmiocie pomocy finansowej. Z akt nie wynika, aby skarżący wnioskował jedynie o wyliczenie poziomu produkcji z lat 2012 – 2014. Co więcej, we wniosku o udzielenie pomocy (k. 9 akt administracyjnych) zakreślona została rubryka V zawierająca opis obu metod obliczania poziomu produkcji w latach poprzedzających klęskę suszy. Zdaniem Sądu, organy naruszyły również art. 7 i 77§1 k.p.a. ograniczając się do powtórzenia ustaleń Komisji szacującej straty i nie dostrzegając, że alternatywna (przewidziana przez prawo) metoda szacowania utraconych dochodów może być korzystniejsza dla skarżącego. Należy przy tym podkreślić, że Komisja postąpiła, co do zasady, prawidłowo opierając się na dokumentach potwierdzających faktyczne obroty lat poprzedzających rok 2015 r. Rolnictwo, a zwłaszcza produkcja roślinna, jest tego typu działalnością, że praktycznie w każdym roku dochodzi do częściowych strat (wynikających najczęściej z warunków atmosferycznych) w porównaniu do zakładanych efektów. Przyjęte w ww. rozporządzeniu dwie metody poprzez wyliczenia oparte na statystycznych wynikach średniej produkcji z kilku lat działalności, pozwalają wykluczyć nietypowe sytuacje (np. embargo), które mogły zniekształcić obliczenia średniego wyniku za lata poprzedzające rok suszy. W ponownym postępowaniu organ I instancji wezwie skarżącego o przesłanie zestawienia i dokumentów potwierdzających wysokość obrotów ze sprzedaży produkcji roślinnej z ostatnich pięciu lat przed rokiem suszy tj. 2010-2014 (skarżący powinien nimi dysponować z uwagi na biegnący nadal termin przedawnienia zobowiązań podatkowych, o którym mowa w art. 70§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) i prześle je Komisji, która dokona obliczeń przy zastosowaniu drugiej metody z art. 25 ust. 6 lit. b ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 tj. średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej, i uzyskanej średniej ceny sprzedaży. Po otrzymaniu nowego protokołu organ wyznaczy skarżącemu termin w trybie art. 10 §1 k.p.a. do wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego. Należy bowiem pamiętać, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia (wypowiedzenie się), a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu, co oznacza, że jeżeli skarżący nie skorzysta ze swojego prawa w wyznaczonym terminie, organ będzie mógł wydać decyzję opierając się na dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym. Należy pamiętać, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2007 r., II SA/Kr 569/07 i powołane tam orzecznictwo). W oparciu o powyższe Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a, b i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.). Sąd doszedł bowiem do wniosku, że skoro błąd (niezastosowanie drugiej z metod szacowania) dotyczył podstawowych ustaleń tj. wartości produkcji za lata poprzedzające rok suszy – skarżący powinien mieć zapewnioną możliwość rozstrzygania swojej sprawy w dwóch instancjach, tak jak tego wymaga art. 15 k.p.a oraz art. 78 Konstytucji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się m.in. poniesione przez stronę koszty sądowe. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności dotyczących wydatków na adwokata lub radcę prawnego oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne. W oparciu o powyższe Sąd zasądził od organu kwotę (697 zł) stanowiącą sumę uiszczonego wpisu (200 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz należności z tytułu pomocy prawnej dla pełnomocnika – adwokata (480 zł) na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800).