II SA/Gd 682/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-03-30
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która określa wymogi dotyczące liczby miejsc parkingowych, narusza prawo własności i zasady wolności gospodarczej właściciela nieruchomości, jeśli uniemożliwia realizację planowanej przez niego inwestycji w zamierzonym kształcie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wymogi dotyczące liczby miejsc parkingowych określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie naruszają prawa własności ani zasad wolności gospodarczej. Ustalenia te mieszczą się w granicach "władztwa planistycznego" gminy, są zgodne z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego, a także nie naruszają zasady proporcjonalności. Obowiązek zapewnienia miejsc parkingowych nie wyklucza możliwości realizacji inwestycji, a ewentualne zwiększenie kosztów nie stanowi podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem.Stan faktyczny
Skarżący, właściciel dwóch działek w Lęborku, zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia Lęborka. Zarzucił, że § 33 ust. 1 pkt 1 uchwały, określający wymogi dotyczące liczby miejsc parkingowych (1 miejsce na 1 mieszkanie, 1 na 3 zatrudnionych, 1 na 40 m2 powierzchni usługowej, z pewnymi zwolnieniami), uniemożliwia mu realizację planowanej inwestycji mieszkaniowo-usługowej ze względu na zbyt małą powierzchnię działki. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia konstytucyjnych zasad ochrony prawa własności, wolności gospodarczej i proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na uchwałę Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 2 grudnia 2008 r., nr XXIX/311/2008 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia Lęborka oddala skargę.
J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia L.
Z uzasadnienia powyższej skargi wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości obejmującej dwie działki: o nr [...] - niezabudowaną i posiadającą dostęp do drogi publicznej oraz o nr [...] – drogę wewnętrzną. Nieruchomości te w kwestionowanym znajdują się w jednostce oznaczonej symbolem 9.MC.18, która przewiduje przeznaczenie objętych nią nieruchomości na tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Skarżący wskazał na postanowienia § 33 ust. 1 pkt 1 uchwały planistycznej, zgodnie z którymi na całym terenie obowiązuje lokalizacja funkcji usługowych i mieszkaniowych z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej z parkingami dla samochodów osobowych i zielenią, przy czym wymóg odnośnie miejsc parkingowych polega na zapewnieniu 1 miejsca na 1 mieszkanie, 1 miejsce na 3 zatrudnionych, 1 miejsce na 40 m2, ze zwolnieniem z zapewnienia miejsc postojowych lokali usługowych o powierzchni użytkowej do 50 m2. Skarżący wyjaśnił, że zamierza zagospodarować nieruchomość, stanowiącą przedmiot jego własności poprzez wybudowanie na niej budynku wielokondygnacyjnego z lokalami usługowymi, co nie pozostaje w kolizji z ustaleniami planu, jednakże ustalenie wymogów związanych z miejscami parkingowymi powoduje, iż realizacja tej inwestycji w zamierzonym kształcie i przy określonych założeniach ekonomicznych inwestora będzie nie tylko trudna, ale wręcz niemożliwa do wykonania. Zastosowanie bowiem w powyższych przepisach automatyzmu polegającego na powiązaniu ilości miejsc parkingowych z funkcją terenu powoduje, iż kwestie miejsc parkowania na przedmiotowej działce dominują nad pozostałymi, a co najbardziej istotne - w nieuzasadniony sposób ograniczają one właściciela nieruchomości, a zarazem inwestora w jego zamierzeniu. Skarżący wskazał, że zmuszony jest uwzględnić kwestię miejsc parkingowych planując ilość lokali w przyszłym budynku, ich rozmiar. Skarżący zakwestionował wymóg 1 miejsca parkingowego na 3 zatrudnionych wskazując, że planuje on wybudowanie kamienicy o powierzchni użytkowej 750 m2, a nie placówki handlowej.
W ocenie skarżącego, kwestionowane zapisy planu naruszają konstytucyjne zasady ochrony prawa własności (art. 21 i 64 Konstytucji RP), zasady wolności gospodarczej (art. 20 i 22 Konstytucji RP) i zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W sposób niedopuszczalny bowiem ingerują w sposób wykonywania przez niego prawa własności. Skarżący wskazał, że nie może zrealizować swojej koncepcji zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, ponieważ jego działka jest zbyt mała, aby pogodzić ze sobą rozmiary zamierzonej zabudowy z wymogiem miejsc parkingowych. Stwierdził on, że rada gminy nie zrównoważyła kolidujących ze sobą interesów, lecz uznała, iż interes wzywającego ma charakter podrzędny w stosunku do interesu publicznego - urzeczywistnionego w planie - a inwestor może się temu ostatniemu podporządkować lub zrezygnować z zamierzonej koncepcji zabudowy.
Skarżący zarzucił, że kwestionowany zapis planu naruszył zasadę prawa ochrony własności przewidzianą w art. 21 i 64 Konstytucji RP, ponieważ nie ma on możliwości wykonywania swojego prawa własności i korzystania w granicach obowiązującego prawa ze swojej nieruchomości. Została również naruszona zasada wolności gospodarczej, przewidziana w art. 20 i 22 Konstytucji RP, ponieważ czynniki natury ekonomicznej powodują, iż uwzględnienie w koncepcji zagospodarowania działki wymogów związanych z miejscami do parkowania poddaje w wątpliwość opłacalność całego przedsięwzięcia, które powinno w przyszłości przynieść inwestorowi określone zyski. Wskazany zapis planu pozbawia skarżącego swobody podejmowania decyzji odnośnie kwestii jakich rozmiarów budynek chciałby on zrealizować, ile budynek ma liczyć lokali, czy mają to być lokale mieszkalne czy użytkowe itd.
Skarżący podkreślił, że teren przyszłej inwestycji na działce nr [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zrewitalizowanego Placu [...], gdzie zlikwidowano parking, a teren przystosowano do spacerów i wypoczynku. Skarżący powoływał się na Strategię Rozwoju Społeczno - Gospodarczego Miasta 2004 - 2012 i wskazał, że w interesie publicznym L. jest odpowiednie zabudowanie przestrzenne okolic Placu [...], ponieważ jest to obszar o szczególnym charakterze. Jest on wpisany do rejestru zabytków jako układ urbanistyczny starego L., a projektowany budynek znajdzie się na głównej osi kompozycyjnej tegoż Placu, łączącej po jego przekątnej początek ulicy S. jako głównego deptaku miasta od strony południowo - zachodniej z zespołem średniowiecznych obwarowań miejskich oraz kościołem [...]. Tym samym w przyszłości budynek ten ma szansę stać się ważnym przestrzennie obiektem, spajającym urbanistycznie zabudowę tej części miasta i w oczywisty sposób przyczyni się do przywrócenia odpowiedniej rangi tego miejsca.
Mając powyższe argumenty na uwadze skarżący wniósł o stwierdzenie, że zakwestionowane postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia L. są niezgodne z prawem.
Wniesienie skargi poprzedzono pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r., którym skarżący wezwał Radę Miejską w L. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego uchwaleniem kwestionowanej uchwały w części określającej zasady zaspokajania potrzeb w zakresie parkowania w jednostek oznaczonej symbolem 9.MC.18 (§ 33 uchwały o planie). Rada Miejska w L. nie ustosunkowała się do wniesionego wezwania.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta L. reprezentujący Radę Miejską w L. wniósł o jej oddalenie.
W ocenie organu skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego, ani nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, który został naruszony. Zarzuty naruszenia zasad konstytucyjnych odnoszących się do ochrony prawa własności i dopuszczalnej w to prawo ingerencji organ uznał za niezasadne. Organ wskazał, że kwestionowany zapis planu realizuje dyspozycję przepisów art. 15 ust. 2 pkt 6 i 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w określając zakres projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi o obowiązku ustalenia w planie ilości miejsc postojowych. Zdaniem organu, wymóg ten został spełniony a ustalenia planistyczne w tym zakresie nie naruszają wymienionych w skardze zasad konstytucyjnych. Ustalenie ilości miejsc postojowych nastąpiło w planie zgodnie ze standardami stosowanymi najczęściej w planowaniu przestrzennym, z poszanowaniem zasady proporcjonalności tj. z uwzględnieniem zakazu nadmiernej ingerencji organu w sferę praw i wolności jednostki w stosunku do chronionej wartości. Podkreślono, że kwestionowany plan miejscowy dotyczy wyjątkowego w skali miasta obszaru historycznej zabudowy, pełniącego jednocześnie funkcję centrum miasta. W związku z tym ustalenia planu zostały dokonane z uwzględnieniem tej funkcji usługowej terenu oraz konieczności uzyskania efektu nawiązywania zabudowy i zagospodarowania terenu do dawnego podziału katastralnego i sposobu utrzymania istniejącej zabudowy pierzei komponowanych z poszczególnych "kamienic" o skali charakterystycznej dla historycznych obiektów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. 2015 r., poz. 199), zwanej dalej u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy.
Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej.
Stosownie bowiem do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia L.
Uprawnienie skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały wynikało z treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 594), zwanej dalej u.s.g. który stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z treści art. 52 § 4 i art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że przesłanką wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa a skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwane do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSP 2/2007 ONSAiWSA 2007/3, poz. 60). Skarżący wystosował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do organu w dniu 21 września 2015 r. Rada nie udzieliła skarżącemu odpowiedzi na to wezwanie, a zatem 60-dniowy termin na wniesienie skargi upływał w dniu 20 listopada 2015 r. Skargę nadaną w placówce pocztowej na adres organu w dniu 13 listopada 2015 r. należało zatem uznać za wniesioną z zachowaniem terminu.
Rozpoznanie sprawy wymagało w pierwszej kolejności rozważenia czy skarżący posiada interes w zaskarżeniu uchwały w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, iż stroną w postępowaniu wszczętym na jego podstawie może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia planu. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest norma prawa materialnego. Przez interes prawny, w przeciwieństwie do interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2009 r., II OSK 205/09, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie objętym kwestionowanym planem miejscowym, a mianowicie działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...] i [...]. Działki te w planie zaliczone zostały do jednostki urbanistycznej oznaczonej symbolem 9.MC.18. Według kwestionowanych przez skarżącego ustalonych dla tej jednostki zasad zaspokajania potrzeb w zakresie parkowania w § 33 ust. 10 pkt 4 obowiązuje zapewnienie miejsc parkingowych na zasadach określonych w rozdziale 2 – ustalenia ogólne dotyczące całego terenu w § 14 planu, przy czym dopuszcza się uwzględnienie w bilansie miejsc parkingowych wynikającym z powyżej ustalonych wskaźników, miejsc postojowych zrealizowanych w liniach rozgraniczających dojazdu 10.1.KX.
W rozdziale 2 w § 14 ust. 7 planu uregulowano ogólne zasady dotyczące zapewnienia miejsc parkingowych. W § 14 ust. 7 pkt 2 i 3 planu ustalono następujące wskaźniki miejsc parkingowych:
a) dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolno stojącej i bliźniaczej 2 miejsca postojowe na działce; w przypadku adaptacji na cele mieszkaniowe i realizacji budynków jednorodzinnych na wspólnej działce ustalony wskaźnik przelicza się odpowiednio na ilość budynków,
b) dla pozostałych form zabudowy mieszkaniowej 1 miejsce na 1 mieszkanie,
c) dla innych obiektów nie mniej niż 1 miejsce na 40 m2 powierzchni użytkowej obiektu i 1 miejsce postojowe na trzech zatrudnionych,
nadto z obowiązku zapewnienia miejsc postojowych na terenie działki zwolniono lokale usługowe o powierzchni użytkowej do 50 m2
Przytoczone ustalenia kwestionowanej uchwały o planie wpływają na sytuację prawną skarżącego jako właściciela nieruchomości objętej jednostką planistyczną 9.MC.18, albowiem określają wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej związanej z komunikacją, w tym ilość miejsc parkingowych, których realizację właściciel nieruchomości objętej planem musi zapewnić, prowadząc inwestycją zgodną z funkcją terenu. Stanowi to tego rodzaju uwarunkowanie wykorzystania przysługującej własności nieruchomości, które uzasadnia przyznanie skarżącemu legitymacji do wniesienia skargi. Istnieje bowiem związek pomiędzy własną, prawnie gwarantowaną sytuacją skarżącego, a zaskarżoną uchwałą, gdyż jej treść wkracza w uprawnienia właścicielskie skarżącego.
Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.
Obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Natomiast brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., tzw. władztwa planistycznego, czyli kompetencji gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunków zabudowy terenów położonych na obszarze gminy. W zakres władztwa planistycznego wchodzi, z mocy art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości. Koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia planu mogą ingerować w interesy prywatne podmiotów skarżących w sposób odbierany przez nich jak niekorzystny, natomiast nie musi z tym być powiązane przekroczenie granic władztwa planistycznego.
Prawo własności, mimo, iż jest najsilniejszym prawem podmiotowym, korzystającym z gwarancji ustawowych i ponadustawowych, jednak nie ma charakteru absolutnego i nieograniczonego. Ograniczenia te dopuszcza Konstytucja RP w art. 64 ust. 3, stanowiącym, że własność może być ograniczona, tyle że w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności tj. zakazem ingerencji w sferę praw i wolności jednostki nadmiernej w stosunku do chronionej wartości. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia.
Dopuszczone Konstytucją a przewidziane u.p.z.p. ograniczenia prawa własności innych podmiotów ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podlegają kontroli sądowej poprzez pryzmat opisanych wyżej granic władztwa planistycznego tj. dopuszczalnego zakresu ograniczeń uprawnień właścicielskich treścią planu.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że ustalenia planu określające zasady obsługi komunikacyjnej na terenie jego nieruchomości, w tym zasady zaspokajania potrzeb w zakresie parkowania i wskaźniki ilości miejsc parkingowych uzależnione od rodzaju zabudowy mieszkaniowej bądź usługowej oraz od powierzchni użytkowej i ilości zatrudnionych, są sprzeczne z prawem bądź przekraczają granice przyznanego gminie władztwa planistycznego.
Działka skarżącego o nr [...] jest to działką niezabudowaną z dostępem do drogi publicznej. Natomiast działka nr [...] ma pełnić funkcję drogi wewnętrznej. Planowana przez skarżącego inwestycja mieszkaniowo – usługowa ma dotyczyć działki nr [...] i jego zarzuty nakierowane na niezgodność z prawem i zasadami konstytucyjnymi ustaleń w zakresie zabezpieczenia potrzeb parkingowych odnoszą się właśnie do tej działki w związku z planowaną realizacją inwestycji. Według skarżącego obowiązujące zasady dotyczące zapewnienia miejsc parkingowych, ograniczają w sposób nieuzasadniony jego prawa właścicielskie oraz wolność gospodarczą.
Stanowiska to nie jest uzasadnione. Kwestionowane postanowienia planu stanowią prawidłową, dokonaną w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego, realizację przepisów ustawowych i wykonawczych.
Przepis art. 15 u.p.z.p., określający obligatoryjne i fakultatywne elementy planu miejscowego, w ust. 2 pkt 6 stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. W planie miejscowym określa się również obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p.).
Do tego przepisu nawiązuje § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1587 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, zgodnie z którym ujęte w projekcie tekstu planu miejscowego ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać m.in. wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych (lit.c).
Art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., zawiera katalog parametrów związanych z zabudową i zagospodarowaniem terenu, które określa się w planie miejscowym obligatoryjnie. Oznacza to, że gmina była zobligowana określić w planie minimalną liczbę miejsc parkingowych.
W kontrolowanym planie gmina zadbała o ustalenie zasad zaspokajania potrzeb parkingowych w tej części miasta, której śródmiejski charakter nakazuje szczególną synchronizację parametrów realizowanych tam inwestycji z ich infrastruktury towarzyszącą. Zabudowie mieszkaniowej bowiem, w równym stopniu jak i usługowej, musi towarzyszyć sieć komunikacyjna, a w tym zakresie należy zabezpieczyć odpowiednią do sposobu zagospodarowania nieruchomości ilość miejsc parkingowych.
Powołane rozporządzenie wskazuje alternatywnie na możliwe do zastosowania przy ustalaniu w planie wskaźników ilości miejsc parkingowych parametry w postaci ilości mieszkań, ilości zatrudnionych oraz powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych.
Ustalając wskaźniki ilości miejsc parkingowych dla jednostki 9.MC.18, Rada Miasta, posłużyła się parametrem ilości obiektów zabudowy mieszkaniowej (np. zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna – 2 miejsca postojowe, 1 mieszkanie – 1 miejsce postojowe), a w odniesieniu do pozostałych form zabudowy, w tym zabudowy usługowej, zastosowała jako punkt odniesienia parametr powierzchni użytkowej obiektu 40 m2 -1 miejsce i liczbę zatrudnionych – 1 miejsce na trzech zatrudnionych.
Przedstawiony wyżej sposób określenia wskaźników miejsc parkingowych zastosowany w kwestionowanym planie w pełni odpowiada zasadom wynikającym z przepisów u.p.z.p. oraz przepisów wykonawczych, w sposób bezpośredni treść tego unormowania nawiązuje do regulacji § 4 pkt 9 lit. c rozporządzenia.
Nie narusza on przy tym konstytucyjnej zasady proporcjonalności, która określona w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należą właśnie do tej kategorii aktów, które wkraczają w sferę swobody korzystania z prawa własności upoważniając gminę w ramach zadań własnych do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – art. 3 ust.1 u.p.z.p.
Realizując te zadania gmina zobowiązana jest określić m.in. przeznaczenie terenu, zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oraz zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów (art. 15 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 u.p.z.p.).
Gminy w planach zagospodarowania przestrzennego ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, w konsekwencji ograniczenia w sposobie wykonywania prawa własności, w tym reguły określania ilości miejsc parkingowych, które poza miejscami parkingowymi dla pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 121a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.) nie są określone przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Należy zauważyć przy tym, że przewidziane w planie wskaźniki ilości miejsc parkingowych nie odbiegają od powszechnie stosowanych wskaźników przy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ilość 1 miejsca postojowego na 1 mieszkanie oraz 1 miejsca postojowego na 40 m2 powierzchni użytkowej obiektu i 1 miejsca postojowego na trzech zatrudnionych nie jest ilością wysoką, bądź nieadekwatną do potrzeb. Nieruchomość skarżącego usytuowana jest w centrum miasta. W aktualnej rzeczywistości, znaczna ilość osób korzysta z komunikacji samochodowej, co wymaga zagospodarowania części przestrzeni miejskiej na zapewnienie miejsc postojowych.
Wskazać należy, że nieruchomość skarżącego nie została potraktowany wyjątkowo jeżeli chodzi o konieczność zapewnienia na nieruchomości miejsc parkingowych i ich ilość, lecz zastosowano wobec niej ogólne przewidziane planem reguły.
Obowiązek zapewnienia miejsc parkingowych nie wyklucza możliwości realizacji zaplanowanej przez skarżącego inwestycji. Zaznaczyć należy, że w planie z obowiązku zapewnienia miejsc postojowych na terenie działki zwolniono lokale usługowe o powierzchni użytkowej do 50 m2. Skarżący planując inwestycje może skorzystać z tego zwolnienia. Nadto może on miejsc parkingowe usytuować w podziemiu budynku. Fakt, iż wpłynie to na zwiększenie kosztów planowanej inwestycji, nie świadczy o niezgodnej z prawnej ingerencji organu planistycznego w prawo własności skarżącego. Rachunek ekonomiczny działalności skarżącego, który wysuwa się z argumentacji skargi na plan pierwszy, nie powinien być istotniejszy od interesu gminy, dla której niezbędne jest prawidłowe zapewnienie potrzeb parkingowych w ścisłym centrum miasta. Podkreślić przy tym należy, że są to wyłącznie potrzeby parkingowe związane z realizowaną przez skarżącego zabudową.
Przyjęte dla całego planu, w tym dla jednostki planistycznej 9.MC.18, zasady zapewnienia miejsc parkingowych nie naruszają konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej, albowiem nie uniemożliwiają czy też nie utrudniają jej prowadzenia przez właścicieli działek nią objętych. Na wyrażoną w art. 20 Konstytucji RP zasadę wolności działalności gospodarczej składa się wolność wyboru rodzaju działalności gospodarczej oraz wolność wykonywania wybranej sfery tej działalności. Ustalenia § 33 ust. 10 pkt 4 lit. a w zw. z § 14 ust. 7 pkt 2 lit. c planu nie wyłączają konstytucyjnie uwarunkowanych uprawnień skarżącego w zakresie prowadzenia dzielności gospodarczej. Nakazują jedynie realizować na działkach objętych tą częścią planu inwestycje na warunkach ustalonych w planie, co ma służyć zadośćuczynieniu wymaganiom ładu przestrzennego i dbałości o zrównoważony rozwój. Względy opłacalności ekonomicznej nie stanowią argumentu, które mógłby wpłynąć na zmianę tej oceny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd ocenił zarzuty skargi jako niezasadne. Zaskarżona uchwała nie narusza prawa, w tym przepisów Konstytucji RP oraz u.p.z.p., a przyjęte rozwiązania planistyczne nie wskazują na nadużycie przez Radę Miejską w L. władztwa planistycznego.
W okolicznościach niniejszej sprawy brak było także jakichkolwiek innych podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały planistycznej.
W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a,.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło