II SA/Rz 36/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny -skargę oddala- Przedmiotem skargi J. M. jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji (dalej zwanego KWP) z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] , wydana w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny. Wnioskiem z dnia 17 maja 2013 r. J. M. zwrócił się do KWP o wypłacenie rekompensaty pieniężnej za służbę w dniach ustawowo wolnych od niej. Po rozpatrzeniu tego wniosku Komendant Miejski Policji (zwany dalej KMP) decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] przyznał J. M. ekwiwalent pieniężny za 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego, jednocześnie odmówił mu przyznania ekwiwalentu za 80 godzin niewykorzystanego czasu wolnego. W uzasadnieniu Komendant wskazał, że w okresie od 1 lipca 2006 r. do 31 maja 2012 r. J. M. zajmował stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji, a od 1 czerwca 2012 r. do dnia zwolnienia ze służby tj. 31 stycznia 2013 r. stanowisko Zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji. Podczas pełnienia służby jako specjalista, jak też i zastępca naczelnika Wydziału Prewencji obowiązywał go podstawowy rozkład czasu służby, trwający 8 godzin dziennie, od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.30. Zatem dniami wolnymi od służby były dla niego soboty i niedziele. Organ stwierdził, że w okresie od 21 kwietnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. J. M. dziewięciokrotnie pełnił służbę w dni, które były jego dniami wolnymi od służby. W konsekwencji powinien otrzymać 12 dni (96 godzin) wolnych od służby w innym dniu tygodnia. Obowiązek udzielenia innego dnia wolnego w zamiana za służbę, pełnioną w dniu wolnym od służby jest realizacją prawa do wypoczynku. W związku z tym, że jedynie za służbę pełnioną 1 listopada 2012 r. w/w otrzymał dzień wolny od służby w innym dniu tygodnia, organ potwierdził, że nastąpiło przekroczenie norm czasu służby. Organ wyjaśnił, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm., zwana dalej u.P.), nie daje uprawnień do udzielenia czasu wolnego za czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 u.p. (tj. 40 - godzinnego tygodnia służby) oraz do wypłaty rekompensaty pieniężnej policjantowi uprawnionemu do dodatku funkcyjnego. W związku z tym w niniejszej sprawie po dniu 1 czerwca 2012 r., czyli po dniu przyznania J. M. dodatku funkcyjnego, nie może być mowy o potwierdzeniu prawa do otrzymania rekompensaty, czy też ekwiwalentu. Natomiast organ potwierdził, że w/w za służbę pełnioną w sobotę 21 kwietnia 2012 r., nie otrzymał dnia wolnego w innym dniu tygodnia, co spowodowało przekroczenie 40 - dniowego tygodnia służby o 8 godzin. Reasumując KMP stwierdził, że J. M. należy się ekwiwalent pieniężny za 8 godzin czasu wolnego od służby, których nie wykorzystał do dnia odejścia ze służby, gdyż wypracował je mając przyznany dodatek służbowy. Natomiast brak jest podstaw prawnych do wypłaty ekwiwalentu za pozostałe 80 godzin, gdyż w okresie ich wypracowania posiadał dodatek funkcyjny, który sam w sobie jest szczególną formą rekompensaty za niedogodności związane z pełnieniem służby na stanowisku kierowniczym. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. M. domagając się jej uchylenia. Podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca i niezrozumiała. Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym KWP decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od 1 czerwca 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. J. M. pełnił służbę na stanowisku zastępcy naczelnika Wydziału Prewencji KMP, a zatem na stanowisku kierowniczym i w związku z tym przysługiwał mu dodatek funkcyjny. Odwołującemu należał się więc ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby w okresie, kiedy pobierał dodatek służbowy tj. do 31 maja 2012 r. i taki ekwiwalent został mu przyznany. Organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji stwierdził, że prawo do dnia wolnego w zamian za służbę pełnioną w dniu wolnym od służby dotyczy wszystkich policjantów. Natomiast funkcjonariusze uprawnieni do dodatku funkcyjnego nie mają prawa do czasu wolnego za przekroczenie ustawowej normy czasu służby, a tym samym nie mają prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego. KWP powołał się na stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym - policjant uprawniony do dodatku funkcyjnego i zwalniany ze służby, nie nabywa prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. wniósł o uchylenie decyzji KWP z dnia [...] listopada 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa administracyjnego, nieadekwatną do niniejszej sprawy interpretację przywołanych przez organ przepisów prawa, a to art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1 - 4 u.P. oraz § 8 - 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, oraz niewłaściwą ocenę przedstawionych przez niego dowodów. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzje obu instancji są dla niego krzywdzące. W jego ocenie każdy policjant, niezależnie od posiadanego stopnia czy też pełnionej funkcji, jeśli jego czas służby przekroczy normę określoną w art. 33 ust. 2 u.P. - ma prawo do takiego samego wymiaru czasu wolnego od służby. Podniósł, że organy obu instancji nie kwestionują faktu, że wypracował on 88 godzin nadliczbowych w sumie 11 dni. Obaj Komendanci nie kwestionują również, że za ponadnormatywny czas służby miał on prawo do dni wolnych, które powinien był wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby. Skarżący wyjaśnił, że nie wykorzystał tych godzin ze względu na prośbę bezpośredniego przełożonego i z powodu nadmiaru obowiązków służbowych z perspektywą reorganizacji wydziału. Wskazał, że żywił nadzieję, że za nadgodziny zostanie mu wypłacony stosowny ekwiwalent. Skarżący podkreślił, że nie może zaakceptować obu decyzji wydanych w niniejszej spawie. Zwrócił uwagę, że przepisy wokółpolicyjne nie przewidują jasnych i konkretnych rozwiązań w kwestii zadośćuczynienia policjantom, odchodzącym w stan spoczynku, za wypracowane w służbie nadgodziny. Jego zdaniem kryteria, uznające jego prawo do przyznania ekwiwalentu pieniężnego za przepracowane nadgodziny za służbę nadzoru w dniu 21 kwietnia 2012 r., winny mieć jednakowe zastawianie do wszystkich wskazanych przez niego we wniosku dni - jako wolne od służby. KWP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący w piśmie z dnia 25 stycznia 2014 r. podtrzymał w całości swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo powołał się na praktykę stosowania przez organy Policji w Polsce przepisów zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz.Urz. KGP z 2007 r. nr 15, poz. 119) Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykonana przez WSA kontrola zaskarżonego aktu wykazała, że skarga nie jest zasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej do WSA decyzji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu żądanego przez niego ekwiwalentu pieniężnego, stanowił przepis art. 33 ust. 4 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm; zwana dalej u.P.). Na jego podstawie Organy Policji wyprowadziły zdaniem Sądu właściwy wniosek, iż policjantowi zwalnianemu ze służby, a uprawnionemu do dodatku funkcyjnego, nie przysługuje za czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 u.P., ekwiwalent pieniężny. Żadnych wątpliwości, co do skutku wykluczenia policjanta od prawa do ekwiwalentu nie pozostawia treść zastosowanego wobec strony art. 33 ust. 3 i 4 u.P. Otóż według art. 33 ust. 3 u.P. w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna. Tej regulacji nie stosuje się do policjantów, którzy pełnili służbę przekraczając normę art. 33 ust. 2 u.P. ale jednocześnie posiadali prawo do dodatku funkcyjnego, co wynika wprost z art. 33 ust. 4 u.P. Ten przepis wyraźnie wyłącza art. 33 ust. 3 u.P., a w konsekwencji przewidziane w nim prawo do ekwiwalentu pieniężnego, względem tych policjantów, którzy są uprawnieni do dodatku funkcyjnego. Ze względu na jego treść, WKP nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż decyzję o odmowie przyznania prawa do ekwiwalentu za czas w którym skarżący był uprawniony do dodatku funkcyjnego, czyli od dnia 1 czerwca 2012 r. W aktach administracyjnych znajduje się rozkaz personalny KMP z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], który potwierdza, że z dniem mianowania na stanowisko specjalisty czyli z dniem 1 czerwca 2012 r. skarżący uzyskał prawo do dodatku funkcyjnego. Wobec tego organy Policji nie mogły nie uwzględnić w swych działaniach art. 33 ust. 4 u.P. Także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że policjant uprawniony do dodatku funkcyjnego nie uzyskuje prawa do rekompensaty za czas przepracowany ponad obowiązującą go normę czasu służby w okresie rozliczeniowym. Ten pogląd uzasadnia się tym, że ustawodawca dla policjantów funkcyjnych przewidział szczególną formę rekompensaty za niedogodności związane z pełnieniem służby na stanowisku kierowniczym poprzez przyznanie stosownego stałego dodatku. Do policjantów pełniących służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym nie stosuje się rekompensaty pieniężnej i czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 powołanej ustawy (zob. prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Sz 1139/12, CBOSA). Ponieważ nie stanowi sporu pomiędzy stronami, że skarżący w okresie od 1 czerwca 2012 r. do dnia zwolnienia ze służby był uprawniony do dodatku funkcyjnego, to rozstrzygnięcie Organów o odmowie przyznania mu prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu pełnienia służby ponad normę, było prawidłowe w świetle art. 33 ust. 3 i 4 u.P. Jako zgodne z prawem należało uznać orzeczenie o przyznaniu ekwiwalentu pieniężnego za 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego. Na ocenę prawidłowości stosowania prawa nie wpływa powołanie się przez skarżącego na przepisy zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz.Urz. KGP z 2007 r. nr 15, poz. 119). Akt o tej mocy prawnej nie jest w stanie zmienić jednoznacznie brzmiących regulacji o randze ustawowej, a takimi są niewątpliwie przepisy art. 33 ust. 3 i 4 u.P. Należy też stwierdzić, że zakończone przed organami Policji postępowanie nie było dotknięte wadliwościami w zakresie naruszenia norm prawa procesowego. Sąd nie będąc związany granicami skargi nie dostrzegł innych niż zawarte w jej treści naruszeń prawa, które mogłyby spowodować zastosowanie kompetencji kasacyjnych, przewidzianych w przepisach p.p.s.a. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę J. M. na podstawie art. 151 p.p.s.a.