II OZ 385/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2016 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 276/16 ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 276/16 ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w dniu 17 czerwca 2016 r. Sąd pierwszej instancji ocenił, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie spełnione zatem zostały przesłanki z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - P.p.s.a. Odwlekanie przez skarżącego decyzji o wniesieniu skargi kasacyjnej nie stanowiło przeszkody dla jego pełnomocnika do sporządzenia projektu tego środka zaskarżenia, a następnie po zajęciu stanowiska przez skarżącego - jego terminowego wniesienia. Na przeszkodzie do terminowego wniesienia skargi nie stała również okoliczność, że pełnomocnik był przez dwa tygodnie na urlopie wypoczynkowym, bowiem pomiędzy doręczeniem odpisu wyroku w dniu 1 sierpnia 2016 r. a wyjazdem na urlop w dniu 15 sierpnia 2016 r. minęły dwa tygodnie. J. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. Skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę okoliczności dotyczących utrudnień w komunikacji pomiędzy skarżącym a jego pełnomocnikiem, a także stanem zdrowia skarżącego. J. W. mieszka ponad 70 km od Warszawy, jest osobą przewlekle chorą (na rencie) i podróżowanie jest dla niego uciążliwe. Kontakt telefoniczny nie umożliwiał pełnomocnikowi przedstawienia wyczerpujących wyjaśnień skomplikowanych zagadnień prawnych związanych ze sprawą. Wyjaśnienie sytuacji prawnej i faktycznej sprawy osobie, która nie posiada w tym zakresie żadnej wiedzy i dlatego potrzebuje pełnomocnika z urzędu wymaga znacznego nakładu czasu. Dlatego trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu także okresu urlopowego, pomimo zachowania przez pełnomocnika należytej staranności, okazał się za krótki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 [w:] CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 17 czerwca 2016 r., uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do jego uwzględnienia. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do dokonania powyższej czynności nastąpiło bez jej winy. Jak wynika z akt sprawy, odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 sierpnia 2016 r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 31 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik przebywał na urlopie wypoczynkowym dopiero od 15 sierpnia do dnia 29 sierpnia 2016 r., kiedy to skontaktował się ze skarżącym, a następnie w dniu 30 sierpnia 2016 r. odbył z nim spotkanie, podczas którego skarżący podjął decyzję o wniesieniu skargi kasacyjnej. Na sporządzenie jej i wniesienie został zatem jeden dzień. Rolą zawodowego pełnomocnika jest dołożenie wszelkich starań i środków, aby - pomimo krótkiego terminu, sporządzić środek zaskarżenia i wnieść go w ustawowym terminie. To zadaniem pełnomocnika jest zorganizowanie własnej pracy w taki sposób, aby termin do dokonania danej czynności procesowej został zachowany. Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, pełnomocnik przebywał na urlopie dopiero od 15 sierpnia 2016 r., a zatem dysponował okresem dwóch tygodni liczonych od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem na sporządzenie środka zaskarżenia. Powinien był liczyć się z koniecznością sporządzenia skargi kasacyjnej i przygotować jej projekt odpowiednio wcześniej, tak aby, mimo podjęcia w ostatnim momencie przez skarżącego decyzji o zaskarżeniu wyroku Sądu pierwszej instancji, móc wnieść ją w ustawowym terminie. Okoliczności podniesione w zażaleniu stanowią w istocie jedynie powtórzenie argumentów zawartych we wniosku o przywrócenie terminu i nie podważają prawidłowego stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Fakt, że skarżący mieszka w oddaleniu od Warszawy, gdzie siedzibę ma kancelaria jego pełnomocnika oraz że skarżący jest osobą chorą przebywającą na rencie, a także, że dla wyjaśnienia kwestii związanych ze sprawą konieczne było osobiste spotkanie skarżącego z pełnomocnikiem pozostają bez wpływu na ocenę stopnia staranności strony i jej pełnomocnika. Przy ocenie winy strony lub jej pełnomocnika w uchybieniu terminu należy bowiem brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego nie podjął działań zmierzających do zabezpieczenia wniesienia skargi kasacyjnej w terminie. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Powyższe wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada zatem prawu. Z tych względów zażalenie, jako niezasadne podlegało oddaleniu na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a.