II OSK 1802/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-23

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Małgorzata Dałkowska - Szary, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, jeśli rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii wykonalności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która została unieważniona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, a następnie weszła w życie nowelizacja przepisów PPSA dotyczących wstrzymywania wykonalności aktów prawa miejscowego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W sytuacji, gdy nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego stwierdził nieważność uchwały o planie miejscowym i orzekł o jej niewykonalności, a następnie weszła w życie nowelizacja PPSA, która wyłącza możliwość wstrzymania wykonalności aktów prawa miejscowego, organy administracji są nadal związane treścią nieprawomocnego wyroku sądu na podstawie art. 153 PPSA. Uchwała o planie miejscowym nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku unieważniającego ją lub do momentu wyeliminowania tego wyroku z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę pozwolenia na budowę hali magazynowej. Starosta Poznański zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne kwestię wykonalności uchwały Rady Miejskiej w Swarzędzu z 2001 r. zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która została unieważniona nieprawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z 2014 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. WSA w Poznaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i KPA, argumentując, że nowelizacja art. 152 PPSA z 2015 r. spowodowała, iż uchwała planu miejscowego odzyskała moc prawną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. sp. k z siedzibą w P. dawniej: B. spółka jawna P. M. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 66/16 w sprawie ze skargi B. spółka jawna P. M. w P. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Po 66/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. Sp. j. P. M. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., Starosta Poznański, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 § 1 i 3 oraz art. 123 Kpa, zawiesił postępowanie dotyczące zmiany ostatecznej decyzji Starosty Poznańskiego z dnia [...]2012 r., nr [...], o udzieleniu B. Sp.j. P. M. w P. (spółka B.) pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego w zakresie budowy budynku hali magazynowej z częścią socjalno-biurową, zbiornikiem retencyjno-przeciwpożarowym i drogami wewnętrznymi, placami, parkingami i infrastrukturą na działce nr [...],[...],[...] i [...], położonej przy ul. S. w J., gm. S., do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Po 342/14. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 28 sierpnia 2015 r. spółka B. złożyła wniosek o zmianę ww. decyzji z dnia [...] 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., organ I instancji zawiesił postępowanie. W uzasadnieniu wskazał, że teren objęty pierwotnym pozwoleniem na budowę oraz wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2015 r. znajduje się na obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., zatwierdzonego uchwałą nr XXXVIII/448/2001 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 24 października 2001 r. W wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Po 342/14, WSA w Poznaniu stwierdził nieważność uchwały z dnia 24 października 2001 r. (pkt I) oraz orzekł, że akt ten nie może być wykonany (pkt III). Organ I instancji wyjaśnił, że wykluczone jest dalsze procedowanie w oparciu o plan miejscowy, który został wyeliminowany z obrotu prawnego. Na skutek zażalenia wniesionego przez Spółkę, postanowieniem z dnia [...]2015 r., Wojewoda Wielkopolski uchylił postanowienie z dnia [...]2015 r., wskazując na konieczność odpowiedzi na zarzuty zawarte w zażaleniu skarżącego. Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji wyjaśnił, że nowelizacja art. 152 Ppsa, dokonana przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozostaje bez wpływu na zasadność zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Stosując art. 152 Ppsa w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją, Sąd wydający wyrok z dnia 5 grudnia 2014 r. określił, że uchwała z dnia 24 października 2001 r. nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się tego orzeczenia. Zgodnie natomiast z aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 152 Ppsa, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, z mocy prawa, nie wywołują one skutków do chwili uprawomocnienia się wyroku. Wyjątek dotyczy jedynie aktu prawa miejscowego. Zdaniem organu nie zmienia to jednak faktu, że w mocy nadal pozostaje pkt III wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r. W zażaleniu spółka B. zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 152 § 1 i 2 Ppsa przez bezpodstawne zawieszenie postępowania. Utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy organ II instancji wyjaśnił, że aktualnie sąd administracyjny nie mógłby już zawrzeć postanowienia o wstrzymaniu wykonania planu miejscowego w razie uwzględnienia skargi na wspomniany akt prawa miejscowego. Nie zmienia to jednak faktu, że wyrok z dnia 5 grudnia 2014 r. zapadł jeszcze przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. Jednocześnie, wbrew twierdzeniom skarżącego, art. 2 tej ostatniej ustawy wyraźnie wskazuje, że przepisy przejściowe nie miały zastosowania w dniu orzekania przez WSA w Poznaniu. Jak wynika przy tym z art. 153 Ppsa, organy administracji publicznej są związane wyrokami sądów administracyjnych. Dlatego też należy uznać, że również po wejściu w życie omawianej zmiany art. 152 Ppsa, uchwała z dnia 24 października 2001 r. nie wywołuje skutków, o ile wyrok z dnia 5 grudnia 2014 r. nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego. Tym samym zasadne było zawieszenie w niniejszej sprawie postępowania do czasu uprawomocnienia się ww. orzeczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. Sp.j. P. M. w P. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 97 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 152 § 1 i 2 Ppsa oraz art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. przez bezpodstawne zawieszenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę i wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) oraz ustawy Kodeks postepowania administracyjnego. Z art. 35 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy Prawo budowlane z 1994r. wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego. Sąd podkreślił, że wymóg ten powinien być spełniony także w przypadku dokonywania zmiany wydanej uprzednio decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie wskazał, że materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, że dla terenu rozważanej inwestycji został przyjęty miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą nr XXXVIII/448/2001 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 24 października 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 139, poz. 2791). Jednak wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r., II SA/Po 342/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność powołanej uchwały (pkt I) oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu (pkt III). Niesporne jest w sprawie, że orzeczenie to jest nieprawomocne z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu trafnie w tej sytuacji organy administracji publicznej przyjęły, że kwestia wykonalności uchwały z dnia 24 października 2001 r. może stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zagadnienie wstępne powinno bowiem mieć charakter prawny i dotyczyć istotnej dla danej sprawy przesłanki decyzji bądź wymogu wynikającego z prawa materialnego. Warunki te zostały spełnione w analizowanym przypadku. Kwestia wykonalności powołanej uchwały niewątpliwe dotyczy sfery prawnej, a nie sfery faktycznej. Ponadto ma ona w świetle art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud. istotne znaczenie dla prawidłowe załatwienia wniosku z dnia 28 sierpnia 2015 r. Sąd powołał także orzecznictwo sądów administracyjnych , z których wynika, że rozstrzygnięcie o ważności aktu planistycznego jest zagadnieniem wstępnym na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Jeśli chodzi wpływ nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r., o zmianie ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującą od 15 sierpnia 2015 r., na pkt III sentencji wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w świetle art. 152 Ppsa w brzmieniu obowiązującym w dacie wyroku, sąd był co do zasady zawsze zobligowany do orzeczenia w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności. Postanowienie w tym przedmiocie rozstrzygało o losie prawnym aktu lub czynności w okresie od wydania wyroku do jego uprawomocnienia się. W wyniku wejścia w życie art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. dotychczasowy przepis art. 152 Ppsa został podzielony na dwie jednostki redakcyjne. Zgodnie z art. 152 § 1 Ppsa de lege lata sąd co do zasady nie orzeka już odrębnie o wykonalności aktu lub czynności, gdyż te z mocy prawa nie wywołują żadnych skutków w przypadku przychylenia się do skargi. Jedynie w przypadku, gdy sąd uzna za zasadne zachowanie wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności, w wyroku należy umieścić o tym odpowiednie postanowienie. Opisana wyżej regulacja nie znajduje jednak w myśl art. 152 § 2 Ppsa zastosowania do aktów prawa miejscowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że pkt III sentencji wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r. został wydany na podstawie normy prawnej obowiązującej w dacie wyrokowania. Jednocześnie z art. 153 Ppsa wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tym samym zarówno Starosta Poznański i Wojewoda Wielkopolski, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie związane są w szczególności pkt III sentencji wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r. Do chwili uprawomocnienia się wskazanego orzeczenia albo do momentu wyeliminowania go z obrotu prawnego konieczne jest zatem uznanie, że uchwała z dnia 24 października 2001 r. nie wywołuje skutków prawnych. Dodatkowo Sąd wskazał, że przepis art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. nie przyznaje mocy retroaktywnej nowemu brzmieniu art. 152 Ppsa, lecz jedynie ustanawia regułę intertemporalną. W konsekwencji znowelizowany art. 152 Ppsa znajduje zastosowanie do spraw zainicjowanych po dniu 15 sierpnia 2015 r., jak i do spraw, które zostały wszczęte wcześniej, ale nie zakończyły się przed tą datą. Tym samym art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. ma wyłącznie przejściowy charakter. A contrario, jeżeli sprawa zakończyła się przed dniem 15 sierpnia 2015 r., to art. 152 Ppsa w nowym brzmieniu nie znajduje zastosowania. Przez zakończenie sprawy należy przy tym rozumieć wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Uwzględniając zatem fakt, że wyrok został wydany w dniu 5 grudnia 2014 r., art. 152 Ppsa w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. nie mógł znaleźć zastosowania. Dlatego też nie można wywodzić, że uchwała z dnia 24 października 2001 r. "odzyskała" wykonalność w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. W skardze kasacyjnej B. Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w P. (dawniej B. Sp. j. P. M. z siedzibą w P.) zarzuciła powyższemu wyrokowi naruszenie art. 151 Ppsa, w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i art. 152 § 1 i 2 Ppsa oraz art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezasadne oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że zawieszenie postępowania w sprawie o zmianę pozwolenia na budowę jest prawidłowe, pomimo że rozpatrzenie sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez WSA w Poznaniu. W oparciu o powyższy zarzut skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postepowania kasacyjnego w dwukrotnej wysokości stawki wynikającej z przepisów prawa. Na podstawie art.182 § 2 Ppsa zrzekła się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się z twierdzeniem, że istnienie w obrocie prawnym nieprawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2014r. sygn. II SA/Po 342/14 skutkuje koniecznością zawieszenia postępowania o zmianę pozwolenia na budowę na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Podkreślono, że sprawa ważności uchwały w przedmiocie planu miejscowego jest sprawą w toku, skoro Naczelny Sąd Administracyjny nie wydał jeszcze prawomocnego orzeczenia. Jeżeli natomiast, jak to wynika z art. 152 § 2 Ppsa, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność nie wywołują one skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, nie stosuje się do aktów prawa miejscowego, to uchwała nr XXXVIII/448/2001 wywołuje aktualnie wszelkie skutki prawne. Zdaniem Spółki, gdyby ustawodawca chciał, aby skutki prawne orzeczeń dotyczących aktów lub czynności podjętych przed nowelizacją Ppsa trwały również pod rządami nowych przepisów, dałby temu wyraz w sposób jednoznaczny i literalny. W rezultacie, z chwilą zmiany przepisów Ppsa, tj. z dniem 15 sierpnia 2015 r., z mocy prawa zrealizowało się następstwo wynikające z art. 152 § 2 Ppsa w nowym brzmieniu i zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Swarzędzu zaczęła wywoływać skutki prawne. Podsumowując, w ocenie autora skargi kasacyjnej prawomocne rozstrzygnięcie kwestii ważności planu miejscowego w niniejszej sprawie nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Plan miejscowy unieważniony nieprawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje wszelkie skutki prawne. Postępowanie w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę powinno się więc toczyć, skoro organ może procedować w trybie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "Ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej sformułowano jeden zarzut, mianowicie błędnego przyjęcia, że zawieszenie postępowania w sprawie o zmianę pozwolenia na budowę jest prawidłowe, pomimo że rozpatrzenie sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez WSA w Poznaniu. Zaskarżonym w rozpoznawanej sprawie postanowieniem Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy postanowienie Starosty Poznańskiego wydane na podstawie m.in. art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie zarówno organy architektoniczno-budowlane, jak i Sąd pierwszej instancji uznały, że takim zagadnieniem wstępnym jest kwestia utrzymania w obrocie prawnym uchwały nr XXXVIII/448/2001 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 24 października 2001 r. zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Swarzędz (Dz.Urz. Woj. Wielkopolskiego nr 139, poz. 2791). Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Po 342/14, WSA w Poznaniu stwierdził nieważność ww. uchwały (pkt I) oraz określił na podstawie art.152 Ppsa, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, że akt ten nie może być wykonany (pkt III). Postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone postanowienie dotyczyło zmiany, na wniosek B. Sp. j. P. M., decyzji Starosty Poznańskiego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku hali magazynowej z częścią socjalno-biurową, zbiornikiem retencyjno-przeciwpożarowym, drogami wewnętrznymi, placami, parkingami i infrastrukturą. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego. Bezsporne jest, że wymóg ten powinien być spełniony także w przypadku dokonywania zmiany wydanej uprzednio decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy wynika, że teren ww. inwestycji objęty został miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 24 października 2001r. nr XXXVIII/448/2001 , której nieważność stwierdził WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r. w sprawie II SA/Po 342/14. Orzeczenie to jest w chwili obecnej prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1008/15, oddalił wywiedzioną od niego skargę kasacyjną. Tym niemniej, w dacie podejmowania zaskarżonego postanowienia wyrok z dnia 5 grudnia 2014r. nie był jeszcze prawomocny, a sądy administracyjne kontrolując legalność zaskarżonych aktów administracyjnych uwzględniają stan prawny na dzień wydania tych aktów (art. 133 § 1 Ppsa). Biorąc pod uwagę treść art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r., stwierdzić należy, że ocena w zakresie prawidłowości uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy, czy zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalna. Skarżąca kasacyjnie w istocie nie kwestionuje, że ustalenia planu miejscowego mają zasadnicze znaczenie dla postępowania w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji nie neguje, że w sytuacji określenia w nieprawomocnym wyroku, że uchwała w przedmiocie planu miejscowego nie podlega wykonaniu, zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Podnosi natomiast, że na skutek nowelizacji art. 152 Ppsa, dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) - uchwała Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 24 października 2014 r. niejako "odzyskała" z mocy prawa swoją wykonalność. W ocenie naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to jest błędne. Zgodnie z art. 152 Ppsa w brzmieniu obowiązującym przed w/w nowelizacją, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określał, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogły być wykonane. Jednocześnie ustawodawca wskazywał, że wspomniane rozstrzygnięcie traciło moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Sąd był więc co do zasady zawsze zobligowany do orzeczenia w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności. Na mocy art. 1 pkt 41 ustawy nowelizującej przepis art. 152 Ppsa otrzymał następujące brzmienie: § 1. W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. § 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego. W świetle powyższego sąd co do zasady nie orzeka już odrębnie o wykonalności aktu lub czynności, gdyż te ex lege nie wywołują żadnych skutków w przypadku przychylenia się do skargi. Jedynie w przypadku, gdy sąd uzna za zasadne zachowanie wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności, w wyroku należy umieścić o tym odpowiednie postanowienie. Regulacja nie znajduje jednak zastosowania do aktów prawa miejscowego. W konsekwencji obecnie nie jest możliwe wstrzymanie ich wykonalności. Nie zmienia to jednak faktu, jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że pkt III sentencji wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r. został wydany na podstawie normy prawnej obowiązującej w dacie wyrokowania. Z mocy art. 153 Ppsa organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, związane są w sprawie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. W konsekwencji, zarówno organy, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie związane są pkt III sentencji wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r. Do chwili uprawomocnienia się wskazanego orzeczenia albo do momentu wyeliminowania go z obrotu prawnego uchwała z dnia 24 października 2001 r. nie wywołuje więc skutków prawnych. Nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że ustawa nowelizująca z dnia 9 kwietnia 2015 r. nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 152 Ppsa również do wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, zmiany wynikające m.in. z art. 1 pkt 41, który modyfikuje art. 152 Ppsa, stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przepis ten nie przyznaje mocy retroaktywnej nowemu brzmieniu art. 152 Ppsa lecz jedynie ustanawia regułę intertemporalną. Określenie przez ustawodawcę, że przepis art. 152 Ppsa w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte przed 15 sierpnia 2015 r., nie daje podstaw do przyjęcia, że znajduje on również zastosowanie do spraw, które zakończyły się przed tą datą. Rozpoznawana sprawa zakończyła się przed 15 sierpnia 2015 r. Zapadł w niej wyrok określonej treści, wiążący organy i sądy z mocy art. 153 Ppsa, i niedopuszczalne jest jego modyfikowanie poprzez powołanie się na nowe brzmienie przepisów. Brak jest więc podstaw do twierdzenia, że uchwała z dnia 24 października 2001 r. "odzyskała" wykonalność w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 151 Ppsa, w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i art. 152 § 1 i 2 Ppsa oraz art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) należało uznać za niezasadny. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło