II SAB/Wa 1008/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-08
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, jako organizacja pożytku publicznego wykonująca zadania publiczne, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, nawet jeśli uważa, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, jako organizacja pożytku publicznego wykonująca zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność Stowarzyszenia w zakresie nierozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poza jednym punktem, została uznana za uzasadniającą zobowiązanie do rozpoznania wniosku. Sąd nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa ani nie wymierzył grzywny, uznając, że bezczynność wynikała z błędnej interpretacji przepisów.Stan faktyczny
Miejski Zarząd Usług Komunalnych (MZUK) zwrócił się do Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce (TOZ) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. odławiania zwierząt, działalności interwencyjnej, edukacyjnej oraz finansowej. TOZ udzieliło odpowiedzi tylko na jeden punkt wniosku, a w pozostałym zakresie stwierdziło, że wnioskowane informacje nie są informacją publiczną. MZUK złożył skargę na bezczynność TOZ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, domagając się zobowiązania TOZ do rozpoznania wniosku, wymierzenia grzywny i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce do rozpoznania wniosku Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych z dnia [...] marca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, z wyjątkiem pkt 6 wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił wniosek o wymierzenie Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami w Polsce grzywny; 4. zasądził od Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce na rzecz Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w G. na bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w W. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2015 r. 1. zobowiązuje Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w W. do rozpoznania wniosku Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w G. z dnia [...] marca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, z wyjątkiem pkt 6 wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w W. grzywny; 4. zasądza od Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w W. na rzecz Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Miejski Zarząd Usług Komunalnych w G. wystąpił do Prezesa Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce Koło w G. (dalej również jako: "Stowarzyszenie"), na podstawie art. 2 oraz art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz. 782 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
"1) czy w latach 2012, 2013, 2014, tj. w czasie obowiązywania uchwał Rady Miasta w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta [...], Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G. odłowiło z terenu miasta [...] zwierzęta bezdomne i sprawowało nad nimi opiekę lub czy takie zwierzęta zostały przejęte przez Towarzystwo od osób prywatnych? Jeżeli tak, to prosimy o podanie gatunku i liczby tych zwierząt z podziałem na odłowione i przejęte od osób prywatnych, rok interwencji oraz o informację ile z nich zostało adoptowanych, przekazanych do schronisk dla zwierząt z podziałem na poszczególne schroniska i ich adresy, poddanych eutanazji ze wskazaniem, w których przychodniach weterynarii zostały one wykonane, zmarło, zostało oddanych właścicielowi, nadal przebywa pod opieką Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział G., z informacją o liczbie i gatunku w każdym miejscu opieki,
2) jaka była liczba interwencji Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G., w latach 2012, 2013, 2014 dotyczących zwierząt: posiadających właściciela, bezdomnych, wolnożyjących - które były przeprowadzone na terenie miasta [...], z podziałem na wyżej wymienione grupy oraz z podziałem na interwencje przeprowadzone w obecności: Policji, Straży Miejskiej, Straży Pożarnej, Centrum Ratownictwa w G., służb podległych Głównemu Inspektoratowi Weterynarii, innych,
3) ile interwencji wymienionych w punkcie 2 zakończyło się odebraniem zwierząt właścicielom przez Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G. oraz ile z tych zwierząt przekazano do schroniska bądź w inne miejsce bytowania - zapewniające opiekę, z podziałem na gatunek i lata 2012, 2013, 2014. Prosimy również o podanie informacji dla każdego z odebranych zwierząt, kto i w jakim czasie taką decyzję wydał,
4) czy Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G. prowadziło w latach 2012, 2013, 2014 działalność edukacyjną na terenie miasta [...] z podziałem na lata? Jeżeli tak, to prosimy o podanie: adresów szkół, przedszkoli i nazw, jeżeli te posiadają, w których odbyły się spotkania z dziećmi i młodzieżą w poszczególnych latach; w jakiej formie były prowadzone zajęcia (np.: lekcje, wykłady, prelekcje, zajęcia warsztatowe i inne); liczby przeprowadzonych zajęć; tematyki przeprowadzonych zajęć; kosztów poniesionych przez Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G. z tego tytułu,
5) czy w latach 2012, 2013, 2014 organizacja Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G. poddała i sfinansowała zabiegi sterylizacji bądź kastracji kotów wolno żyjących z miasta [...]. Jeżeli tak, prosimy o podanie liczby tych zwierząt i wysokości kosztów z tym związanych z podziałem na poszczególne lata i zabiegi. Jednocześnie prosimy o podanie miejsc, z których zwierzęta te zostały odłowione,
6) jakim budżetem dysponowało Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G. na realizację zadań związanych z ochroną zwierząt w latach 2012, 2013, 2014 z podziałem na poszczególne lata,
7) Miejski Zarząd Usług Komunalnych prosi o udostępnienie kopii wszystkich umów cywilno-prawnych zawartych w latach 2012, 2013, 2014 przez Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w G. związanych z realizacją zadań dotyczących ochrony zwierząt na terenie miasta [...]".
Wnioskodawca zwrócił się o przekazanie dokumentacji w formie elektronicznej na podany adres e-mail.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Miejski Zarząd Usług Komunalnych, wobec braku odpowiedzi ze strony Stowarzyszenia, ponownie zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r.
Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Stowarzyszenie udzieliło informacji w zakresie pkt 6 wniosku wskazując, iż budżet TOZ Oddział G. wynosił w roku 2012 – [...] zł, w roku 2013 – [...] zł, w roku 2014 – [...] zł. W kwotach tych znajdują się przychody z 1% podatku, składki członkowskie, darowizny od osób prywatnych, darowizny od osób prawnych, zbiórki publiczne.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wnioskodawca zwrócił się do Stowarzyszenia o udzielenie pozostałych informacji objętych wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. wskazując, iż powyższy stan prowadzi do naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Stowarzyszenie poinformowało wnioskodawcę, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a zatem brak jest podstaw do udzielenia żądanych informacji, jak również do wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia.
Pismem z dnia [...] września 2015 r. Miejski Zarząd Usług Komunalnych w G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w W. w zakresie nieudzielenia informacji publicznych objętych wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. Zarzucając naruszenie art. 4 u.d.i.p. skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2015 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku,
2) wymierzenie Stowarzyszeniu grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.",
3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący podniósł, iż Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zatem jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Ponadto, wnioskowane informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś przeciwne w tym względzie stanowisko Stowarzyszenia jest nieprawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce wniosło o oddalenie skargi, dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę (uchwał Rady Miejskiej w G. z roku 2012, 2013 i 2014 w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi), zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Stowarzyszenie wskazało, że informacje, o których udostępnienie wystąpił skarżący, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zatem Stowarzyszenie nie jest zobowiązane do udostępnienia żądanych informacji, ani do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 16 u.d.i.p.
Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że nie realizowało zadań publicznych opisanych we wniosku strony skarżącej z dnia [...] marca 2015 r. i w związku z tym nie dysponowało środkami publicznymi na realizację wskazanych zadań. Potwierdzają to m. in. załączone uchwały Rady Miejskiej w G. podjęte w roku 2012, 2013 i 2014 w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta [...].
Stowarzyszenie powołało treść przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r., poz. 856 ze zm.), wskazując, iż kwestie związane z ochroną zwierząt na terenie Miasta [...] - w tym związane z opieką nad zwierzętami bezdomnymi oraz ich wyłapywaniem i zapobieganiem bezdomności - należą do ustawowych obowiązków Gminy Miasta [...], a w ich realizację zaangażowane są środki publiczne.
Stowarzyszenie podkreśliło, że zgodnie z ww. uchwałami, Gmina Miasto [...] realizowała ww. zadania publiczne za pośrednictwem Zarządcy schroniska dla zwierząt w G., tj. Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w G. Gmina Miasto [...] w celu realizacji zadań ustawowych nie zawarła z Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddziałem w G. umowy, na mocy której Stowarzyszenie zostałoby wykonawcą obowiązków Gminy i uzyskałoby na podstawie przedmiotowej umowy środki publiczne służące realizacji zadań ustawowych Gminy Miasta [...].
Konkludując stowarzyszenie stwierdziło, że wniosek skarżącego nie podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądane informacje nie mają waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie dotyczą bowiem realizacji przez Stowarzyszenie - Oddział w G. określonych przez skarżącego zadań publicznych, ani też dysponowania środkami publicznymi na ten cel.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 - 4, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.
W rozpatrywanej sprawie Miejski Zarząd Usług Komunalnych sformułował wobec Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce zarzut bezczynności względem wniosku z dnia [...] marca 2015 r. o udostępnienie, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, odpowiedzi na wskazane w nim pytania.
W ocenie Sądu, Stowarzyszenie pozostaje w bezczynności, bowiem do dnia wyrokowania - za wyjątkiem udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 6 wniosku, nie podjął w celu realizacji wniosku stosownych działań na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, błędnie przyjmując, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, co należy zaznaczyć, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z treści art. 4 ust. 1-5 u.d.i.p., a zwłaszcza z użytego w jego konstrukcji sformułowania "w szczególności" wynika, że dokonane przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie ma charakteru wyczerpującego. W powyższej regulacji elementem decydującym o tym, że określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Uszczegółowienie zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. ma charakter porządkujący i pozwala na rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości w odniesieniu do określonych podmiotów. Regulacja ta nie wyklucza istnienia innych podmiotów, nienależących do żadnej z kategorii tam wymienionych, które z uwagi na to, że wykonują określone zadania publiczne, pozostają zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, o ile ją posiadają. Struktura organizacyjna i własnościowa takich podmiotów nie ma decydującego znaczenia (por. Naczelny Sąd Administracyjny w tezie 1 do wyroku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I OSK 45/14, publ. LEX nr 1664475).
Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, jak stanowi § 7 ust. 3 Statutu Stowarzyszenia, posiada status organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 1118 ze zm.).
W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy, działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Działalność ta obejmuje m.in. zadania w zakresie ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego; nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania; ratownictwa i ochrony ludności (art. 4 ust. 1 pkt 14, 18, 23 ww. ustawy). Te właśnie zadania, jak wynika z § 7 ust. 3 Statutu, realizuje Stowarzyszenie.
Ponadto, w myśl § 8 ust. 1 Statutu celami podstawowymi Stowarzyszenia są: (1) działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt, ich poszanowania, objęcia ochroną i otoczenie opieką, (2) kształtowanie właściwego stosunku do zwierząt, (3) działanie na rzecz ochrony środowiska, (4) działalność interwencyjna w ramach obowiązujących przepisów prawa, poprzez ściganie i ujawnienie przestępstw przeciwko zwierzętom oraz reprezentowanie wobec wymiaru sprawiedliwości praw zwierzęcia, jako pokrzywdzonego. Szczegółowe cele, wymienione w ust. 1, obejmujące działalność pożytku publicznego, określone zostały w § 9 ust. 1 i 2 Statutu, przy czym dla ich realizacji Stowarzyszenie prowadzi zarówno działalność odpłatną, jak i nieodpłatną (§ 8 ust. 2, § 9).
Zgodnie z § 9 Statutu Stowarzyszenie może prowadzić działalność m.in. w zakresie: (1) zwalczania przejawów znęcania się nad zwierzętami, działania w ich obronie oraz niesienia im pomocy, (2) aktywnego działania na rzecz przestrzegania praw zwierząt, (3) sprawowania nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów i praw w dziedzinie ochrony zwierząt i środowiska, (4) współdziałania z właściwymi instytucjami w zakresie ujawniania i ścigania przestępstw orz wykroczeń dotyczących praw zwierząt, (5) prowadzenia działań zmierzających do zmniejszenia populacji zwierząt bezdomnych, (6) tworzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt, (7) prowadzenia szerokiej działalności edukacyjnej w zakresie ochrony zwierząt i ochrony środowiska, (7) współpracy z instytucjami oświatowo-wychowawczymi w zakresie wychowania dzieci i młodzieży w duchu humanitarnego stosunku do zwierząt, (8) ratownictwa i ochrony ludności.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc podmiotem obowiązanym, na gruncie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., do udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile odnosi się do faktów i danych (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 27 marca 2015r. stanowią informacje publiczne. Dotyczą bowiem danych na temat: odławiania zwierząt bezdomnych i sprawowania nad nimi opieki, działalności interwencyjnej polegającej na ściganiu i ujawnieniu przestępstw przeciwko zwierzętom, sterylizacji i kastracji kotów, działalności edukacyjnej w zakresie ochrony zwierząt na terenie miasta [...], a także umów cywilno-prawnych zawartych przez Stowarzyszenie, związanych z realizacją zadań na rzecz ochrony zwierząt. Informacje te dotyczą zatem realizacji zadań o charakterze publicznym, określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz w Statucie Stowarzyszenia, i odnoszą się do szeroko pojętej ochrony zwierząt, ochrony środowiska oraz edukacji.
Nie jest zatem trafne stanowisko Stowarzyszenia, że wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacje te dotyczą bowiem statutowej działalności Stowarzyszenia, na którą składają się wyżej wymienione zadania o charakterze publicznym wykonywane - odpłatnie bądź nieodpłatnie - na rzecz określonej społeczności bądź grupy podmiotów.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje również argumentacja skargi oraz treść załączonych do niej uchwał Rady Miejskiej w G. z dnia [...] czerwca 2012r., [...] kwietnia 2013 r. i [...] marca 2014 r. w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta [...] wraz z załącznikami. Podjęcie ww. uchwał przez Radę Miejską w G. nie oznacza, że dane, o które wnioskuje skarżący nie posiadają waloru informacji publicznej. Pytania skarżącego dotyczą bowiem statutowej działalności Stowarzyszenia, a ta - jak już wskazano - obejmuje zadania publiczne.
W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z tym wniosek skarżącego winien być rozpatrzony zgodnie z przepisami ww. ustawy.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Udostępnienie informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej, podmiot obowiązany winien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej. Zaznaczenia wymaga, że możliwe jest udostępnienie informacji publicznej w sposób nienaruszający dóbr chronionych, poprzez tzw. anonimizację danych wrażliwych. W takim wypadku nie zachodzi potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p., gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych. Natomiast w takiej sytuacji ocenie sądu rozpatrującego skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, podlega sposób i zakres dokonanej przez organ anonimizacji, a w szczególności, czy nie niweczy ona pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania informacji o konkretnie wskazanych sprawach publicznych (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2339/13, publ.: https://orzeczenia.nsa.ogv.pl).
Z kolei w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie dysponuje żądaną informacją publiczną winien pisemnie poinformować o tym wnioskodawcę mając na względzie, że taka informacja nie wymaga formy decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, Stowarzyszenie zrealizowało wniosek skarżącego wyłącznie w zakresie pytania nr 6 wniosku, udzielając odpowiedzi w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. Co do pozostałych pytań Stowarzyszenie konsekwentnie prezentowało w toku postępowania błędne stanowisko, że żądane dane nie są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Natomiast w odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie wskazało, że nie realizowało zadań wymienionych we wniosku i w związku z tym nie dysponowało środkami publicznymi na realizację tych zadań, podtrzymując jednocześnie stanowisko, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
W ocenie Sądu, powyższe twierdzenia Stowarzyszenia zawarte w odpowiedzi na skargę, biorąc pod uwagę nieprawidłową interpretację przepisów u.d.i.p. w zakresie pojęcia "informacji publicznej", uznać należy za nieprecyzyjne i ogólnikowe. Z tego względu nie można ich potraktować jako jednoznacznego stanowiska, z którego wynikałoby w sposób jasny i przekonujący, że Stowarzyszenie nie posiada żądanych informacji publicznych, ponieważ nie realizowało zadań wymienionych w pytaniach postawionych we wniosku z dnia [...] marca 2015 r. Nadmienić przy tym należy, że pytania te dotyczą wykonywania przez Stowarzyszenie działalności statutowej na przestrzeni aż kilku lat, przy czym w kontekście pozostałych argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę można powziąć uzasadnione wątpliwości, czy stanowisko odnośnie niewykonywania ww. zadań, odnosi się w istocie do wszystkich pytań postawionych we wniosku w ww. okresie (w tym również do pytania o prowadzenie działalności edukacyjnej w zakresie ochrony zwierząt), czy też tylko do niektórych z nich.
Ponadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, podmiot, który twierdzi, że nie posiada informacji wskazanej we wniosku, powinien to twierdzenie uwiarygodnić. Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno zawierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia. Gdyby bowiem przyjąć, że takie twierdzenie zwalnia od zarzutu bezczynności, wnioskodawca byłby faktycznie pozbawiony realnej ochrony (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09, publ. LexPolonica 2474778).
Stąd, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do zobowiązania Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2015 r. we wskazanym zakresie zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Realizując wniosek Stowarzyszenie zważy, czy wnioskowana informacja publiczna ma charakter prosty, czy też przetworzony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Zgodnie ze stanowiskiem judykatury informacja publiczna przetworzona, w odróżnieniu od informacji prostej, czyli takiej, której zasadnicza część nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem, jest informacją jakościową nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (por. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11, publ.: LEX nr 1149235, z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11, publ.: LEX nr 1135982). O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zbioru posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, publ. LEX nr 1068557, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133).
Konieczność przetworzenia informacji publicznej i możliwość jej uzyskania została uzależniona przez ustawodawcę od zaistnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1365/11, publ. LexPolonica 2819572). Wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien jednak poinformować wnioskodawcę, że dana informacja w jego ocenie jest informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie - możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy pomimo wezwania, wnioskodawca nie wykaże, że w sprawie zachodzi przesłanka "szczególnej istotności interesu publicznego", to na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania braku istnienia tej przesłanki. Decyzja wydana na skutek stwierdzenia braku szczególnie istotnego interesu publicznego ma charakter uznaniowy. Ustalenie, czy coś jest szczególnie istotne dla interesu publicznego zależy od okoliczności danej sprawy i w każdej sprawie należy tę kwestię zbadać i ocenić indywidualnie (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1600/02, niepubl.).
Dodatkowo zaznaczyć należy, że realizując pkt 7 wniosku z dnia [...] marca 2015 r., dotyczący udostępnienia kopii umów cywilnoprawnych, Stowarzyszenie zważy, że walor informacji publicznej będą miały umowy dotyczące wykonywania statutowych zadań publicznych, zawarte z podmiotami publicznymi lub dotyczące wydatkowania środków publicznych.
Niezależnie jednak od powyższego, jeżeli po ponownej analizie wniosku, dokonanej z uwzględnieniem powyższych uwag, Stowarzyszenie uzna, że we wnioskowanym okresie nie wykonywało wymienionych zadań publicznych i nie zawierało przedmiotowych umów, a zatem nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną, to zajmie w tej kwestii stanowcze, jednoznaczne stanowisko - informując o tym pisemnie wnioskodawcę w odniesieniu do każdego z postawionych pytań.
Uwzględniając wszystko powyższe Sąd stwierdził po stronie Stowarzyszenia stan bezczynności w zakresie realizacji wniosku skarżącego, za wyjątkiem pytania nr 6 wniosku, który nie ustał do daty wyrokowania.
W tym stanie rzeczy Sąd zobowiązał Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2015 r. we wskazanym zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd nie stwierdził przy tym, aby bezczynność Stowarzyszenia miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, brak prawidłowej realizacji wniosku nie wynikał z lekceważenia strony skarżącej przez organ, czy też z celowego przedłużania postępowania, lecz stanowił skutek niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów Sąd nie stwierdził przesłanek do wymierzenia Stowarzyszeniu grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. i nie uwzględnił wniosku skarżącego w tym zakresie.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło