II SA/Wa 1507/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-08

Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych, wydany po przedstawieniu zarzutów karnych, ale przed ich ogłoszeniem i przesłuchaniem podejrzanego, może zostać uznany za wydany z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności?
Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych, wydany na podstawie postanowienia o przedstawieniu zarzutów karnych, nie jest dotknięty rażącym naruszeniem prawa, nawet jeśli ogłoszenie zarzutów i przesłuchanie podejrzanego nastąpiło później. Wszczęcie postępowania karnego w rozumieniu ustawy o Policji następuje z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a nie od momentu jego ogłoszenia. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy jej legalność wymaga wykładni prawa, a nie oczywistej sprzeczności z przepisami.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazów personalnych o zawieszeniu go w czynnościach służbowych, argumentując, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nastąpiło to przed ogłoszeniem mu zarzutów karnych. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując, że wszczęcie postępowania karnego nastąpiło z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.)utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o zawieszeniu M. S. w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zawiesił M. S. w czynnościach służbowych od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia [...] maja 2014 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło wydanie w dniu [...] stycznia 2014 r. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] postanowienia o przedstawieniu M. S. zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553, z późn. zm.). Przedmiotowa decyzja została stronie doręczona w dniu 21 lutego 2014 r. Wymieniony nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wniesienia odwołania od danego rozstrzygnięcia. Następnie Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. przedłużył okres zawieszenia M. S. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Powyższe uzasadnił charakterem zarzucanego policjantowi czynu. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało funkcjonariuszowi doręczone w dniu [...] maja 2014 r. Policjant także i w tym przypadku nie wniósł odwołania od danej decyzji. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. M. S. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) rozkazów personalnych Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. oraz nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu wniosku zainteresowany wskazał, że jego zdaniem przy wydawaniu kwestionowanych rozstrzygnięć doszło do rażącego naruszenia przez Komendanta [...] Policji przepisów prawa, organ ten bowiem dopiero po przeprowadzeniu przez prokuratora trzech czynności procesowych, tj. po wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, ogłoszeniu tego postanowienia oraz przesłuchaniu go w charakterze podejrzanego, mógł wydać decyzję o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych. Tymczasem w jego sprawie w dniu [...] stycznia 2014 r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu zarzutów, dopiero jednak w dniu [...] marca 2014 r. został mu ogłoszony zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 kk i przesłuchano go w charakterze podejrzanego. Komendant [...] Policji natomiast rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zawiesił go w czynnościach służbowych już od dnia [...] lutego 2014 r. na okres trzech miesięcy. Z tych też względów M. S. wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanych rozstrzygnięć oraz zastosowanie art. 159 § 1 kpa. Komendant Główny Policji decyzją z dnia nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia [...] maja 2014 r. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenia art. 71 § 1 kpa oraz art. 313 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r., Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) poprzez niezastosowanie właściwych przepisów procedury karnej oraz ich nieprawidłowej interpretacji, art. 68 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 września 2014 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, art. 107 § 3 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa oraz art. 11 kpa, a także art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych też względów wniósł o wydanie "decyzji reformatoryjnej" uwzględniającej jego żądanie. Minister Spraw Wewnętrznych nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 16 § 1 kpa, stanowiącą fundamentalną dla ochrony porządku prawnego zasadę trwałości decyzji ostatecznych, ostateczne decyzje administracyjne nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko i wyłącznie w trybach nadzwyczajnych oraz w przypadkach określonych wprost w Kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, do których on odsyła. Jednym z trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności. Postępowanie to jest nowym samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Następuje ono w przypadku, gdy decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W tej sytuacji postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmierza do ustalenia, czy decyzja wydana w trybie zwykłym jest dotknięta naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma charakter "zwykły" czy "rażący", bądź też czy decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Wskazał, że rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej, i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem zatem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące. Natomiast decyzja jest wydana bez podstawy prawnej wówczas, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowieniu rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendant [...] Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. Podstawę prawną wydanego rozkazu personalnego stanowił art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (ówczesny Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zaznaczenia wymaga fakt, iż wprowadzenie art.. 39 ust. 1 ustawy o Policji miało na celu ochronę interesu społecznego, który w tym przypadku oznacza realizację zadań Policji przez osoby, które dają rękojmię przestrzegania porządku prawnego i które będą pozytywnie odbierane przez społeczeństwo. Organ wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] (sygn. akt [...]) postanowił o przedstawieniu wymienionemu zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), o czym poinformowano Komendanta [...] Policji (k. 227 akt osobowych). Z uzasadnienia ww. postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] wynika, iż w dniu [...] października 2013 r. w [...] przy ul. [...], M. S., wykonując obowiązki służbowe w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji, działając wspólnie i w porozumieniu z J. K., przyjął od osoby trzeciej korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 100 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, które polegało na bezzasadnym odstąpieniu od czynności służbowych i ukarania mandatem karnym ww. za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Powyższą kwotę M. S. przyjął w posiadanie od J. K., który uprzednio pobrał ją osobiście od sprawcy wykroczenia. W ocenie organu, powyższa decyzja o zawieszeniu M. S. w czynnościach służbowych nie narusza również rażąco prawa. Zauważyć należy, że użycie zwrotu "zawiesza się" oznacza obligatoryjny charakter tegoż przepisu. Tym samym zaistnienie przesłanki w postaci wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego bezwzględnie zobowiązuje organ do wydania decyzji określonej w powołanym przepisie. Jednocześnie charakter i waga czynu zarzucanego stronie, który - co istotne – pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywanymi przez stronę obowiązkami służbowymi, uniemożliwiają dopuszczenie jej do wykonywania czynności służbowych, w przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia dobrego imienia Policji. Odnosząc się do kwestii podniesionej przez skarżącego dotyczącej wydania rozkazu personalnego przed ogłoszeniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 kk i przesłuchania go w charakterze podejrzanego, które miało miejsce - zgodnie z jego twierdzeniami - dopiero w dniu [...] marca 2014 r. stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 313 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r., Nr 89, poz. 555, z późn. zm.), jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostateczne podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. W ww. postanowieniu Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] powołał się na wyżej cytowany przepis. Stosownie natomiast do art. 71 § 1 kpk, za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Powołane uregulowania prawne jednoznacznie więc wskazują iż wszczęcie postępowania przeciwko konkretnej osobie, w odniesieniu do przestępstw ściganych z urzędu, następuje z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów (art. 313 kodeksu postępowania karnego), które jest formalnym wyrazem pociągnięcia określonej osoby do odpowiedzialności karnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2009 r. sygn. akt II KK 1/09). Promulgacja postanowienia jest oczywiście obowiązkowa, ale jedynie wtedy, gdy jest to w ogóle możliwe wobec danej osoby i wówczas ma to nastąpić niezwłocznie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. akt V KK 376/09). W innych wypadkach sporządzenie i podpisanie postanowienia oznacza, że zostało ono wydane, a ogłoszenie go podejrzanemu nastąpi dopiero wtedy, gdy będzie to możliwe i wówczas niezwłocznie po powstaniu owej możliwości (por. T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego - Komentarz, Warszawa 2008, s. 670). Niezwłocznie natomiast ogłoszenie nie oznacza nic innego, jak ogłoszenie w możliwie najszybszym czasie, bez zbędnych przerw. Już w momencie sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów powinny zostać podjęte także czynności związane z wezwaniem podejrzanego do stawiennictwa w realnym terminie i jeżeli nie wystąpią przeszkody wskazane w art. 313 § 1 in fine kodeksu postępowania karnego, to obowiązkiem organu ścigania jest wykonanie wymienionych w tym przepisie czynności (sporządzenie, ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego) w możliwie krótkich odstępach czasu bez nieuzasadnionej zwłoki. Obowiązek "niezwłocznego" ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów ciąży tym samym na organie procesowym i wyłącznie z przyczyn praktycznych możliwe jest w tym względzie opóźnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt IV KK 256/08). Koncepcja więc oparta na założeniu, iż postanowienie o przedstawieniu zarzutów, o jakim mowa w art. 313 kpk, nie jest prawnie wydane i procesowo skuteczne bez jego ogłoszenia i przesłuchania podejrzanego, nie uwzględnia ani treści normatywnej zwartej w kolejnym przepisie, tj. art. 314 kodeksu postępowania karnego, ani rozwiązań funkcjonujących choćby na gruncie instytucji listu gończego. Nie można zatem podzielić tezy, że procesowa skuteczność (z punktu widzenia dalszego biegu procesu) wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest uzależniona od ogłoszenia tego postanowienia podejrzanemu i przesłuchania go w związku z treścią tych zarzutów (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn.. akt II KK 302/11, Biul. PK 2012/7/18-19, Prok. I Pr.-wkł. 2012/12/14). Organ wyjaśnił, iż te okoliczności dotyczą ściśle procedury karnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odrębną procedurą, postępowaniem administracyjnym dotyczącym zawieszenia w czynnościach służbowych na gruncie ustawy o Policji. Inaczej należy rozumieć przesłanki stanowiące podstawę wydania rozstrzygnięcia o zawieszeniu w czynnościach służbowych na mocy art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, które jest instytucją służącą szybkiemu odsunięciu policjanta od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji, na wypadek gdyby okazało się, że przestał on spełniać wymogi stawiane policjantowi i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie go z ram organizacyjnych służby publicznej. Popełnienie przez policjanta przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, choćby z winy nieumyślnej, naraża na szwank "dobro Policji" przedstawiające wartość społeczną. Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Tym samym zdaniem organu przyjąć należy, że skoro Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] przesłał Komendantowi [...] Policji postanowienie o przedstawieniu M. S. konkretnych zarzutów, to było to wystarczające do przyjęcia na gruncie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, że przeciwko temu funkcjonariuszowi wszczęto postępowanie karne. Natomiast rolą Komendanta [...] Policji, działającego w takiej sytuacji w trybie ustawy o Policji, nie jest badanie i ocena prawidłowości wszczęcia postępowania karnego na gruncie kodeksu postępowania karnego. Celem zastosowania art. 39 ust. 1 ustawy o Policji jest bowiem odsunięcie od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji policjanta wobec którego istnieją konkretne podstawy do przyjęcia, że przestał spełniać wymogi stawiane mu i naruszył przepisy prawa karnego. Analizując stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, organ nie stwierdził także wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 3, 4, 5, 6, 7 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniósł o wydanie orzeczenia reformatoryjnego uwzględniającego w całości jego żądania lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 71 § 1 oraz 313 § 1 kodeksu postępowania karnego w związku art. 68 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 września 2014 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 15 września 2014 r.) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie przez Komendanta [...] Policji, co w konsekwencji skutkowało, na podstawie art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o Policji o bezzasadnym wszczęciu postępowania administracyjnego – wydaniu rozkazów personalnych o zawieszeniu w czynnościach służbowych na okres powyżej 12 miesięcy, a w konsekwencji zwolnieniu go ze służby na podstawie art. 107 § 3 kpa, art. 11 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził aby Komendant Główny Policji jak i Minister Spraw Wewnętrznych naruszyli przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona ogólną zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz.267 ze zm.). Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 157 kpa). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu. Pozytywna decyzja organu I instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść tylko w sytuacji, gdyby organ stwierdził, iż rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych został podjęty w okolicznościach określonych przepisami art. 156 § 1 kpa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze - Warszawa, 1985, s. 237, por. także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1996, s. 716-721). Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Dokonując konkluzji powyższych wywodów, należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Na gruncie niniejszej sprawy nie można jednak mówić o istnieniu tego rodzaju podstawy. Niewątpliwie w stanie prawnym, obowiązującym w dniu wydania rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2014 r. istniały przepisy prawne dające podstawę do zawieszenia M. S. w czynnościach służbowych. Podstawę materialnoprawną stanowił przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (ówczesny Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) stosownie do którego policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zaznaczenia wymaga fakt, iż wprowadzenia art. 39 ust. 1 ustawy o Policji miało na celu ochronę interesu społecznego, który w tym przypadku oznacza realizację zadań Policji przez osoby, które dają rękojmię przestrzegania porządku prawnego i które będą pozytywnie odbierane przez społeczeństwo. Wskazać należy, iż podstawą faktyczną kwestionowanego przez skarżącego rozkazu personalnego stanowiło postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. (sygn. akt [...]) o przedstawieniu M. S. zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 3 kodeksu karnego o czym poinformowano Komendanta [...] Policji. Z uzasadnienia ww. postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] wynika, iż w dniu [...] października 2013 r. w [...] przy ul. [...] M. S., wykonując obowiązki służbowe w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji, działając wspólnie i w porozumieniu z J. K., przyjął od osoby trzeciej korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 100 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, które polegało na bezzasadnym odstąpieniu od czynności służbowych i ukarania mandatem karnym ww. za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Powyższą kwotę M. S. przyjął w posiadanie od J. K., który uprzednio pobrał ją osobiście od sprawcy wykroczenia. Odnosząc się do kwestii podniesionej przez skarżącego dotyczącej wydania przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o zawieszeniu w czynnościach służbowych od dnia [...] lutego 2014 r. przed ogłoszeniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 kodeksu karnego i przesłuchania go w charakterze podejrzanego, które miało miejsce dopiero w dniu [...] marca 2014 r. stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 313 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.) jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. Stosownie natomiast do art. 71 § 1 Kodeksu postępowania karnego za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Powołane uregulowania prawne jednoznacznie więc wskazują, iż wszczęcie postępowania przeciwko konkretnej osobie, w odniesieniu do przestępstw ściganych z urzędu, następuje z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów (art. 313 kodeksu postępowania karnego), które jest formalnym wyrazem pociągnięcia określonej osoby do odpowiedzialności karnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2009 r. sygn. akt II KK 1/09). Promulgacja postanowienia jest oczywiście obowiązkowa, ale jedynie wtedy, gdy jest to w ogóle możliwe wobec danej osoby i wówczas ma to nastąpić niezwłocznie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. akt V KK 376/09). W innych wypadkach sporządzenie i podpisanie postanowienia oznacza, że zostało ono wydane, a ogłoszenie go podejrzanemu nastąpi dopiero wtedy, gdy będzie to możliwe i wówczas niezwłocznie po powstaniu owej możliwości (por. T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego – Komentarz, Warszawa 2008, s. 670). Niezwłoczne natomiast ogłoszenie nie oznacza nic innego, jak ogłoszenie w możliwie najszybszym czasie, bez zbędnych przerw. Już w momencie sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów powinny zostać podjęte także czynności związane z wezwaniem podejrzanego do stawiennictwa w realnym terminie i jeżeli nie wystąpią przeszkody wskazane w art. 313 § 1 in fine kodeksu postępowania karnego, to obowiązkiem organu ścigania jest wykonanie wymienionych w tym przepisie czynności (sporządzenie, ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego) w możliwie krótkich odstępach czasu bez nieuzasadnionej zwłoki. Obowiązek "niezwłocznego" ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów ciąży tym samym na organie procesowym i wyłącznie z przyczyn praktycznych możliwe jest w tym względzie opóźnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt IV KK 256/08). Koncepcja więc oparta na założeniu, iż postanowienie o przedstawieniu zarzutów, o jakim mowa w art. 313 kodeksu postępowania karnego, nie jest prawnie wydane i procesowo skuteczne bez jego ogłoszenia i przesłuchania podejrzanego, nie uwzględnia ani treści normatywnej zawartej w kolejnym przepisie, tj. art. 314 kodeksu postępowania karnego, ani rozwiązań funkcjonujących choćby na gruncie instytucji listu gończego. Nie można zatem podzielić tezy, że procesowa skuteczność (z punktu widzenia dalszego biegu procesu) wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest uzależniona od ogłoszenia tego postanowienia podejrzanemu i przesłuchania go w związku z treścią tych zarzutów (por. postanowienie Sądu najwyższegi z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II KK 302/11, Biul.PK 2012/7/18-19, Prok. i Pr.-wkł. 2012/12/14). Nadmienić także należy, iż wskazane powyżej stanowisko jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Po 273/14). Zgodzić się należy z organem, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 kpa musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych. Zgodnie także z zasadą proporcjonalności decyzji administracyjnej, pozbawienie praw nabytych przez zastosowanie sankcji nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić tylko w razie ciężkiego kwalifikowanego naruszenia prawa, albowiem zasada trwałości decyzji administracyjnej stanowi istotną wartość w demokratycznym państwie prawnym. Uwzględniając wskazany wyżej stan faktyczny i prawny sprawy a także okoliczności, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka oczywistości naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, zdaniem Sądu przyjąć należy, iż przepis art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, który zdaniem skarżącego został naruszony, wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa. Tym samym zasadnie organy odmówiły stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Komendanta [...] Policji o zawieszeniu M. S. w czynnościach służbowych. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło