VI SA/Wa 1898/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-08
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś-Dębecka, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, niezależnie od uzyskiwania przychodów?Ratio decidendi
Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na mocy samego posiadania tego statusu prawnego, niezależnie od faktu prowadzenia działalności gospodarczej czy osiągania przychodów. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a jego zgodność z Konstytucją RP została potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego Pana A. B. jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skarżący zarzucał brak podstawy prawnej, nierówne traktowanie w porównaniu do wspólników spółek wieloosobowych oraz brak uzyskiwania przychodów z działalności. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Marzena Milewska- Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2014r. nr [...] stwierdzającej istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Pana A. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] lutego 2008r. do dnia jej zaprzestania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostanie zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą "[...]" sp. z o.o.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jt. Dz.U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm. – dalej ustawa o świadczeniach) oraz na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jt.Dz.U. z 2013r. poz. 267 –dalej k.p.a.).
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia Pana A. B. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu w/w wniosku decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. stwierdził, że Pan A. B. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia jej zaprzestania z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostanie zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Od ww. decyzji A. B. wniósł do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej" Prezes NFZ" lub "organ odwoławczy") w dniu [...] marca 2014r. odwołanie w którym zarzucił m. in. brak podstawy prawnej do uznania go za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w sytuacji, gdy osobiście takiej działalności nie wykonuje i nie uzyskuje przychodów z tego tytułu, brak możliwości zapoznania się z zebranym materiałem w sprawie oraz przeterminowanie roszczeń z tytułu objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, błąd w ustaleniach faktycznych oraz pogwałcenie Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i objęcia ubezpieczeniem wyłącznie wspólników spółek jednoosobowych.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy i podniósł, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji dotyczy wyłącznie ustalenia, czy A. B. w myśl obowiązujących przepisów podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Natomiast odrębnym zagadnieniem jest kwestia ustalania, wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne bowiem sprawy z tego zakresu należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
Organ wskazał, iż z dokonanych ustaleń wynika, że A. B. od dnia [...] lutego 2008r. jest wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. Przy czym z informacji zawartych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że Pan A. B. zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 kwietnia 2008 r., a następnie 14 stycznia 2014 r. wyrejestrował się z ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 kwietnia 2008 r. Spółka figuruje w systemie od dnia 1 kwietnia 2008 r. i od tego momentu na koncie spółki zgłoszeni są pracownicy. Nadto z danych zewidencjonowanych na koncie A. B. wynika, że od dnia 1 maja 2005 r. jest on zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem organu w/w spełnia warunki do podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jednakże wniosku nie złożył. Organ wskazał również, że z informacji zawartych w KRS z dnia [...] kwietnia 2015r. wynika, iż "[...] sp. z o.o. została zarejestrowana w KRS z dniem [...] marca 2008r. oraz nie informowała o zawieszeniu ani o rozpoczęciu likwidacji działalności, a jedynym wspólnikiem w spółce jest Pan A. B.
Powyższe zdaniem organu w świetle przytoczonych w decyzji przepisów prawa jednoznacznie wskazuje, iż A. B. jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. winien być objęty ubezpieczeniem społecznym.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że fakt nieuzyskiwania przez odwołującego się jako wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przychodu związanego w jakikolwiek sposób z działalnością Spółki jest bez znaczenia w świetle zapisu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie, gdyż w świetle tego przepisu za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie firmę. Nadto fakt nieuzyskiwania przychodu nie ma znaczenia prawnego przy ustalaniu okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 709/10. Organ wyjaśnił także, że pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] odwołujący się był informowany o wszczęciu postępowania administracyjnego. Korespondencja została wysłana na adres: [...], ul. [...]. W związku z tym, ze została ona zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją "zwrot-nie podjęto w terminie", powyższa korespondencja została ponownie wysłana, pismem z dnia [...] lutego 2014 r, znak: [...] na adres: [...], ul. [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienie to zostało odebrane w dniu 24 lutego 2015r. przez osobę upoważnioną. Organ wskazał także, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12 stwierdził, iż "Art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, 1623, 1650 i 1717 oraz z 2014 r. poz. 567, 598 i 1146), w zakresie odnoszącym się do wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Nadto wyjaśniono również, odnosząc się do kwestii przeterminowania roszczeń dotyczących nieopłaconych składek z tytułu objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym A. B., że w myśl art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Tym samym, organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, ewentualnie ich umorzenia, jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Niezgadzajac się ze wskazanym wyżej rozstrzygnięciem Prezesa NFZ A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o "unieważnienie przedmiotowej decyzji a z ostrożności procesowej na wypadek gdyby Sąd nie podzielił stanowiska strony", wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości, zarzucając jednocześnie skarżonej decyzji, że :
1/ została wydana po upływie terminu zakreślonego przez organ na zakończenie postępowania odwoławczego, co wskutek zakończenia postępowania odwoławczego czyni decyzję wydaną po terminie nieważną;
2/ została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie art. 2 , art. 22 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej przy wykładni przepisów art. 8 ust. 6 pkt 4 oraz art. 6 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń w związku z art. 66 ust.1 pkt 1 lit. c) oraz art. 82 ust.1 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
3/ naruszenie zasad współżycia społecznego.
W uzasadnieniu skarżący szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty w szczególności podkreślając, że wydana decyzja w sposób rażący narusza art. 2, 22 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także art. 4 i 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez nierówne traktowanie wspólników spółki z o.o., wręcz dyskryminację podmiotów podobnych i obywateli tego samego państwa, którzy angażując kapitały w takiej samej formie (w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) a są traktowani w sposób diametralnie różny, gdyż jeżeli wspólnik jest jeden to podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Natomiast jeśli wspólników jest dwóch i więcej to nie podlegają oni takiemu obowiązkowi. Wskazał, że zasadniczym kryterium i warunkiem objęcia ubezpieczaniem zdrowotnym i opłacania składki, zgodnie z brzmieniem art. 82 ust.1 w zw. z art. 66 ust.1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, jest uzyskiwanie przychodu z prowadzonej działalności. Natomiast w zaistniałym stanie faktycznym nie można mówić o przychodach osoby prowadzącej działalność gospodarczą, ponieważ uzyskiwane przychody są przychodami spółki. Zatem wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty ubezpieczeniem zdrowotnym nie posiada przychodu, z którego mógłby opłacać składki zdrowotne. Obejmowanie zatem wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym stanowi jego dyskryminowanie wobec prawa i naruszenie ww. przepisów Konstytucji RP.
Skarżący podkreślił, że podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą jest spółka "[...]" sp. z o.o. a nie A. B., będący jedynie zaangażowanym finansowo jako inwestor prywatny w osobę prawną. Inwestor ten wprowadził kapitał finansowy do spółki (ponosząc koszty), nie uzyskuje dochodu, a mimo to zobowiązany jest do dalszego finansowania swojej działalności w postaci ubezpieczeń społecznych. Nie uzyskuje przy tym przychodu ze "swojej działalności", gdyż uzyskiwane przychody są przychodami spółki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w treści skarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz.U. z 2014 poz. 1647 z późn. zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a."). Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Istotą sporu pomiędzy stronami jest kwestia prawidłowości dokonanej przez organ oceny, co do zasadności podlegania przez A. B. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zdaniem organu skarżący powinien podlegać w okresie od 14 lutego 2008r. (data od kiedy jest wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o.) do dnia zaprzestania prowadzenia działalności obowiązkowemu ubezpieczeniu. Natomiast zdaniem skarżącego nie powinien on być objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, bowiem nie osiągał w tym okresie przychodów. Przychody osiągała spółka a nie on. Nadto objęcie wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, gdy w wypadku wspólników wieloosobowych spółek z o.o. takiego obligu nie ma narusza równość podmiotów wobec prawa. Przedmiotem skarżonego aktu jest zatem zasadność ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – "[...]" sp. z o.o. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od [...] lutego 2008r. do dnia zaprzestania prowadzenia działalności.
Rozważając powyższą kwestię, przede wszystkim, należy wskazać na brzmienie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi (...), które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
W świetle przepisu art. 5 pkt 21 w/w ustawy, przez określenie działalność pozarolnicza/osoba prowadząca działalność pozarolniczą - rozumie się działalność/osobę (prowadzącą działalność pozarolniczą), o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie natomiast z w/w art. 8 ust. 6 pkt 4 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
Z kolei obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych ( art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom tym podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (chodzi o art. 14a), przy czym za wykonywanie takiej działalności w rozumieniu ustawy systemowej uważa się posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.
Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2011 r. II UK 271/10 (Lex Omega nr 817528), na tle art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "należy stwierdzić, że pojęcie -prowadzenie działalności pozarolniczej- jest pojęciem szerszym od działalności gospodarczej określonej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (...). Do pojęcia działalności gospodarczej w powyższym (wąskim) rozumieniu ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych odwołuje się tylko w art. 8 ust. 6 pkt 1, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a w pozostałych punktach tego przepisu wymienia osoby nieprowadzące działalności gospodarczej w ścisłym znaczeniu tego pojęcia. Właśnie w kręgu tych osób znajduje się w art. 8 ust. 6 pkt 4 w/w ustawy, wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., który jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej (...) obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej".
Zatem w przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z o.o., trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej/osiągania przychodów.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że skarżący legitymuje się statusem wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – "[...]" sp. z o.o. od chwili jej założenia tj. od [...] lutego 2008r.( kopia aktu notarialnego Rep. A nr [...] - akta adm. sprawy) i status ten trwał w dacie podjęcia w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia przez organy administracji, jako że stosownie do art. 272 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (jt. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm.) rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru. Z akt administracyjnych sprawy i ustaleń organów wydających w niej decyzje a także z treści skargi nie wynika, aby wskazana wyżej spółka została wykreślona z rejestru albo by został złożony wniosek do akt rejestrowych o zawieszenie działalności w oparciu o przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Poza sporem jest również fakt, że od momentu założenia spółki tj. od [...] lutego 2008r., skarżący posiada status jednoosobowego wspólnika tej spółki.
Skarżący nie kwestionuje tego statusu lecz ciężar swojej argumentacji w sprawie koncentruje na wykazywaniu, że jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie osiągał żadnych przychodów oraz że obciążenie go jako jedynego inwestora w spółce dodatkowymi obciążeniami finansowymi stanowi nierówność podmiotów wobec prawa, co narusza zarówno podstawowe zasady konstytucyjne jak również zasady prowadzenia działalności gospodarczej przez podmioty gospodarcze, bowiem w wieloosobowej spółce z o.o. wspólnicy nie są objęci i nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W świetle stanowiska skarżącego są to okoliczności zwalniające/niepowodujące po jego stronie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Problematyka składek, zdaje się zatem, determinować stanowisko skarżącego i wynikający ze skargi generalny sprzeciw skarżącego wobec podjętego w sprawie rozstrzygnięcia o istnieniu po jego stronie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. w okresie od [...] lutego 2008r. do dnia jej zaprzestania z wyłączeniem okresów, na których wykonywanie działalności zostanie zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Innymi słowy skarżący zdaje się utożsamiać ustalenie tego obowiązku przez organy NFZ z faktycznym opłacaniem składek na to ubezpieczenie, uznając decyzje organów NFZ za konkretyzujące normy prawa materialnego w dwóch odrębnych przedmiotach, mianowicie w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oraz w przedmiocie opłacania składek na to ubezpieczenie.
Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał rozróżnienia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oraz kwestii naliczania i pobierania składek z tego tytułu, zaznaczając, iż to drugie należy do kompetencji ZUS, który to organ, w wykonaniu swoich zadań ustala też przesłanki wyłączające obowiązek składkowy.
Należy bowiem podkreślić, rozwijając wskazaną wyżej problematykę, że podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie organy NFZ obu instancji wypowiedziały się jedynie w przedmiocie podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Obowiązku składkowego, w skarżonym orzeczeniu organy w żadnym razie nie ustalały, co oznacza, że skutki tego rozstrzygnięcia nie obejmują powstania po stronie skarżącego obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu pozostawania wspólnikiem jednoosobowej spółki "[...]" sp. z o.o. Istnienie obowiązku składkowego nie jest bowiem jednoznacznym następstwem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W szczególności w świetle wskazanego w skardze jako naruszonego przepisu art. 82 ust. 1 i niewskazanego ust.2 w/w artykułu ustawy o świadczeniach, obowiązek uiszczania składek ubezpieczeniowych powiązany został z okolicznością uzyskiwania przychodów.
Gdy idzie o sam obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, jako okoliczność poprzedzającą (zawsze konieczną) ewentualny obowiązek składkowy, to podkreślenia wymaga w świetle cytowanego już wyżej przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w którym ustawodawca objął obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, działalność gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń i do których zgodnie z pkt 4 w/w przepisu zalicza się również wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., że w tej sytuacji – jak prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji – skarżący z tego tylko tytułu podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Odrębną kwestią jest natomiast to, czy z tego tytułu obowiązany był w okresie od [...] lutego 2008r. opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Rozwiązanie tej kwestii zależne jest od wykładni i stosowania w sprawie przepisów art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach. Zastosowanie tych przepisów może być zależne od ustalenia, czy skarżący uzyskiwał przychody jako wspólnik jednoosobowej spółki "[...]" sp. z o.o. Jednak ustalenia te należą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w odrębnej sprawie, w której skarżący ma możliwość stosownego działania (por. art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach). W sprawie przed organami NFZ, dotyczącej objęcia skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, ustalenia te nie mają istotnego znaczenia (por. wyrok NSA z 5 lipca 2011 r. II GSK 709/10).
Tak wiec w świetle wskazanych przepisów nie ulega wątpliwości, że skarżący winien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Tym samym wydane w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się bowiem w sprawie zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.
Wyjaśniająco, mając na względzie podnoszone w skardze zarzuty Sąd wskazuje, że :
- fakt wydania przez organ odwoławczy decyzji po upływie terminu, o którym mowa w art. 35 i 36 k.p.a. nie skutkuje i nie może skutkować uznaniem przez Sąd, że ma do czynienia z decyzją nieważną. Nieterminowość rozpoznawania przez organy administracji spraw może być bowiem dochodzona w odrębnym postępowaniu np. poprzez złożenie zażalenia na bezczynność lub przewlekłość postępowania (art. 37 k.p.a.) a następnie poprzez skargę na bezczynność lub przewlekłość organu do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
- rację należy przyznać organowi odwoławczemu, który w decyzji wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia podstawowej zasady konstytucyjnej tj. równości podmiotów wobec prawa. Należy bowiem podkreślić, że zapis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał w wyroku z dnia 25 września 2014r. sygn. SK 4/12 stwierdził, że wskazany wyżej przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń w zakresie odnoszącym się do wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tegoż wyroku Trybunał m. in. stwierdził: "3.5. Zróżnicowanie statusu ubezpieczeniowego wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnika "typowej" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie oznacza per se naruszenia nakazu równej ochrony wynikający z art. 64 ust. 2 Konstytucji, jeżeli ma ono charakter relewantny, proporcjonalny oraz pozostaje w związku z innymi zasadami konstytucyjnymi", przy czym w dalszym ciągu uzasadnienia Trybunał dokonał szczegółowej analizy i wykładni wskazanych wymogów w konsekwencji wskazując dlaczego jego zdaniem wskazany art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, odnoszący się do wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest zgody ze wskazanym wyżej konstytucyjnym wzorcem kontroli.
- nie została również naruszona zasada współżycia społecznego, gdyż ta regulacja wynika z art. 5 Kodeksu cywilnego, która w niniejszej sprawie nie miał zastosowania.
Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło