VI SA/Wa 2704/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-08
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś-Dębecka, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazd, którego naciski osi wielokrotnych przekraczają wartości graniczne określone w przepisach Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów, jest pojazdem nienormatywnym, nawet jeśli te przepisy nie odnoszą się bezpośrednio do konkretnej kategorii drogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojazd, którego naciski osi wielokrotnych przekraczają wartości graniczne określone w przepisach Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów, jest pojazdem nienormatywnym. Definicja pojazdu nienormatywnego w Prawie o ruchu drogowym odnosi się nie tylko do ustawy o drogach publicznych, ale także do innych przepisów dotyczących dróg publicznych, w tym do Prawa o ruchu drogowym i wydanych na jego podstawie rozporządzeń wykonawczych. Przekroczenie tych parametrów, nawet jeśli nie są one bezpośrednio powiązane z konkretną kategorią drogi, skutkuje uznaniem pojazdu za nienormatywny i wymaga posiadania odpowiedniego zezwolenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Pojazd przekroczył dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalną masę całkowitą na drodze gminnej, gdzie dopuszczalny nacisk osi wynosił do 8 ton. Skarżący kwestionował, czy przekroczenie nacisku osi, oparte na przepisach technicznych pojazdów, może być podstawą do uznania pojazdu za nienormatywny w kontekście przepisów o drogach publicznych. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, a skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Marzena Milewska- Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
W. D. (dalej też jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 roku nr [...]. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 roku nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 i 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. dalej także jako p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm. - zwanej dalej u.d.p.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2015 r. na drodze gminnej w miejscowości G. (droga o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t zarządzana przez Burmistrza Miasta i Gminy N.) inspektorzy transportu drogowego zatrzymali do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował S. K., który w imieniu skarżącego wykonywał przewóz ładunku sypkiego w postaci piasku - ziemi.
Z uwagi na podejrzenie przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych pojazdu przeprowadzono kontrolę jego normatywności na legalizowanym punkcie kontroli pojazdów ciężarowych w miejscowości S. Pojazd zważono przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu wytwórcy PIETZSCH (Niemcy) typu DAW 50 i nr fabrycznym 603449/100001/97. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że nacisk dla podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 23,8 tony, co stanowi przekroczenie o 4,8 tony (przekroczenie o 25,2 %). Ponadto stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosi 34,72 t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 2,72 t (przekroczenie o 8,5 %). Sporządzono protokół kontroli z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Kierowca kontrolowanego pojazdu odmówił podpisania protokołu. Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W toku czynności kontrolnych przesłuchano w charakterze świadka kierowcę kontrolowanego pojazdu, który pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zeznał, iż jest zatrudniony przez W. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "D." jako kierowca i na rzecz tego przedsiębiorcy wykonuje kontrolowany przewóz. Kierowca zeznał, iż był obecny przy załadunku lecz nie kontaktował się z osobą dokonująca załadunku w celu określenia sposobu załadunku i masy. Kierowca nie wiedział jaka jest dopuszczalna masa kontrolowanego pojazdu i zeznał, że nie był przeszkolony w zakresie przepisów dotyczących normatywności pojazdu. Kierowca wyjaśnił, że nie był informowany o masie przewożonego ładunku, sam ładunek ani pojazd po załadunku nie był ważony ponieważ na miejscu załadunku nie było wagi i ładowarka też jej nie posiada. Kierowca wyjaśnił, iż nie wie jakiej kategorii jest droga na której został zatrzymany , oraz że w kontrolowanym pojeździe nie ma zainstalowanych sprawnych urządzeń wskazujących nacisk osi na drogę.
W związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli drogowej naruszeniami [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d.
W toku postępowania skarżący złożył pismo z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym wskazał na definicję pojazdu nienormatywnego zawartego w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, z którego wywiódł, że pojazd może być nienormatywny, jeżeli jego naciski osi są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w przepisach ustawy o drogach publicznych, a w niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu, wskazanego w § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U z 2015 r. poz. 305 ze zm.). Strona wskazała, że ww. rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchy drogowym, zatem normy te nie mają związku z ustawą o drogach publicznych. W związku z powyższym pojazdu nie można uznać za nienormatywnym w aspekcie nacisków osi, co wpływa na całokształt ustaleń faktycznych i skutkuje zmianą kwalifikacji wymaganego zezwolenia. Strona skarżąca wniosła ponadto wyjaśnienie kwestii przyjęcia do celów obliczania nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego pojazdu "odchyłki pomiarowej" o wartości 4 zaokrąglone w górę do 100 kg, a także przedstawienie wyczerpującej charakterystyki użytej do pomiaru wagi.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podkreślił, nacisk dla podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 23,8 tony, co stanowi przekroczenie o 4,8 tony (przekroczenie o 25,2 %). Ponadto stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosi 34,72 t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 2,72 t (przekroczenie o 8,5 %). Mając na uwadze wyniki uzyskanych pomiarów nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, organ stwierdził, że kontrolowany pojazd jest pojazdem nienormatywnym mieszczącym się w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych i dróg publicznych, przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII – w pozostałych przypadkach. Organ wskazał, że kierowca nie posiadał przy sobie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ wskazał obszerną charakterystykę zastosowanej w przedmiotowej kontroli wagi stacjonarnej do pomiarów dynamicznych o klasie dokładności 2. Organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. nr 188, poz. 1345) odchylenie dopuszczalne w skorygowanego obciążenia osi dla wag o dokładności D (2 klasy) podczas użytkowania, a więc takich jak ta użyta podczas kontroli, wynosi 4 % a dopuszczalnej sumarycznej masy pojazdu 2 %. Zgodnie więc z ww. rozporządzeniem i [postanowieniami zarządzenia nr [...] Głównego inspektora transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, od uzyskanych wyników nacisków osi odjęto błąd pomiarowy zaokrąglony do 0,1 tony w górę. Jednocześnie organ wskazał, że odjęcie błędu pomiarowego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem dopuszczalne naciski osi zostały znacznie przekroczone.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej organ I instancji podniósł, że ustawodawca w definicji pojazdu nienormatywnego wskazał, że za taki pojazd może być uznany zarówno pojazd, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, jak im pojazd, którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, tym samym przekroczenie tylko jednego wskazanego w definicji parametru sprawia, że pojazd należy uznać na nienormatywny.
W odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skarżący postawił zarzuty:
- naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym,
- rażące naruszenie treści art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżącego rozstrzygnięcia,
- naruszenie treści art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia spraw,
- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Skarżący powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r., iż fakt przekroczenia nacisku osi może być odnoszony wyłącznie do przepisów o drogach publicznych, a nie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przywołał treść wyroków WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3572/14 oraz z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 345/10 oraz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r.. sygn.. akt III SA/Po 268/14.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2015 roku utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 roku. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 35a prd, pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Dokonywanie wykładni danego przepisu nie może następować w oderwaniu od pozostałych przepisów. Ustawodawca w treści definicji "pojazdu nienormatywnego" użył sformułowania "w przepisach o drogach publicznych", a zatem nie tylko w ustawie o drogach publicznych, a również w innych regulacjach dotyczących właśnie dróg publicznych. Warto zaważyć, że jak stanowi art. 2 pkt 57 p.r.d., nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Tym samym o kwestii "nienormatywności" danego pojazdu decyduje to, czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi. Warto zauważyć, że są to "normy" prawa abstrakcyjne tj. mają one opisać jak najszerszy zbiór regularnych sytuacji. Zatem skoro mowa jest o "naciskach osi" to należy to rozumieć jako przekroczenie nacisku, zarówno osi pojedynczej, jak i wielokrotnej, napędowej, nienapędowej, czyli każdej osi pojazdu. Za "pojazd nienormatywny" może być uznany zarówno pojazd, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych jak i również pojazd, którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy zawierając w treści definicji "lub". Jakkolwiek rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zostało wydane na podstawie delegacji art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to nie sposób przyjąć, iż zawarte w jego treści wartości dopuszczalnych norm nie obowiązują. To przecież przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym określają warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych oraz zasady poruszania się po tych drogach. Rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy - Prawo o ruchu drogowym i określa warunki na jakich pojazd może być w ogóle dopuszczony do ruchu po drogach publicznych, a zatem oczywistym jest, że należy za podstawę mieć normy zawarte i w tym rozporządzeniu.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2015 rok skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący postawił zarzuty:
- naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym,
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,
- naruszenie art. 6 k.p.a. poprez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ i instancji bez podstawy prawnej,
- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym,
Skarżący powtórzył wcześniejszą argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII, bez wymaganego zezwolenia, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu silnikowego na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.d p. pop drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego przepisu. W art. 41 ust. 2 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1). dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t, został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 19 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Stosownie do art. 41 ust. 3 u.d.p. drogi wojewódzkie inne niż określone na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 1 u.d.p. (a więc określone w ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton. Droga gminna została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w dniu 18 maja 2015 r. na drodze gminnej w miejscowości G. (droga o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t zarządzana przez Burmistrza Miasta i Gminy N.) inspektorzy transportu drogowego zatrzymali do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował S. K., który w imieniu skarżącego wykonywał przewóz ładunku sypkiego w postaci piasku - ziemi.
Pojazd zważono na legalizowanym punkcie kontroli pojazdów ciężarowych w miejscowości S. przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu wytwórcy PIETZSCH (Niemcy) typu DAW 50 i nr fabrycznym 603449/100001/97. Waga w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do 31 stycznia 2017 r. powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że nacisk dla podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 23,8 tony, co stanowi przekroczenie o 4,8 tony (przekroczenie o 25,2 %). Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c ww. rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nacisk osi nie może przekraczać w przypadku podwójnej osi napędowej, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1,8 (1,3 ≤ d < 1,8) – 18 ton albo 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Ponadto stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego czteroosiowego pojazdu wynosi 34,72 t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 2,72 t (przekroczenie o 8,5 %). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami 32 tony.
Stwierdzono, że przewoźnik na przejazd omawianego pojazdu powinien posiadać zezwolenie kategorii VII. Kierowca nie okazał do kontroli żadnego zezwolenia, natomiast zgodnie z lp. 7 załącznika do ustawy - Prawo o ruchu drogowym winien okazać zezwolenie kategorii VII uprawniające do przejazdu po drodze krajowej pojazdu nienormatywnego:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, a kierowca nie okazał zezwolenia kategorii VII uprawniającego do przejazdu kontrolowanym pojazdem.
W myśl art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną nakłada się przede wszystkim na podmiot wykonujący przejazd (ust. 3 pkt 1 omawianego przepisu).
Zgodnie z art. 140 ab ust. 1-2 ww. ustawy:
1. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach;
4) 5.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt bez potwierdzonego zawiadomienia zarządcy drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9;
5) 3.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt niezgodnie z warunkami określonymi przez zarządcę drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9;
6) 6.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt przy zgłoszonym przez zarządcę drogi sprzeciwie, o którym mowa w art. 64c ust. 10;
7) 2.000 zł - za niedotrzymanie warunków przejazdu określonych dla zezwolenia kategorii VII lub podanych w tym dokumencie.
2. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
W związku z powyższym w ocenie Sądu organ prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenia jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach i na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ww. ustawy nałożył karę pieniężna w wysokości 15.000.
Skarżący podczas toczącego się postępowania administracyjnego oraz w skardze podnosił zarzut, że z definicji pojazdu nienormatywnego zawartego w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, z którego wywodził, że pojazd może być nienormatywny, jeżeli jego naciski osi są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w przepisach ustawy o drogach publicznych, a w niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu, wskazanego w § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U z 2015 r. poz. 305 ze zm.). Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchy drogowym, zatem normy te nie mają związku z ustawą o drogach publicznych. W związku z powyższym w ocenie skarżącego pojazdu nie można uznać za nienormatywny w aspekcie nacisków osi, co wpływa na całokształt ustaleń faktycznych i skutkuje zmianą kwalifikacji wymaganego zezwolenia.
W ocenie Sądu powyższy zarzut jest niezasadny. Otóż należy zauważyć, że definicja pojazdu nienormatywnego zamieszczona w art. 2 pkt 35a p.r.d. nakazuje przede wszystkim uznać za takowy pojazd lub zespół pojazdów którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych. Norma prawna zamieszczona w art. 2 pkt 35a p.r.d. odsyła zatem nie tylko do samej ustawy o drogach publicznych lecz traktuje szeroko o "przepisach" o drogach publicznych. Tymczasem, nie ulega wątpliwości, że odpowiednie "przepisy" w tym zakresie zamieszczone zostały także w ustawie - Prawo o ruchu drogowym i w wydanych na lej podstawie niektórych rozporządzeniach wykonawczych. Jak bowiem przewiduje treść art. 1 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ustawa ta określa m. in. zasady ruchu na drogach publicznych.
Stąd nie sposób zgodzić się ze skarżącym że parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych (w tym podwójnych), określone w przepisach omawianego rozporządzenia w sprawie warunków, technicznych pojazdów nie są "przepisami" o drogach publicznych. Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 p.r.d. wyraźnie przecież wskazuje, że ustawa określa zasady ruchu na drogach, a przy tym przepis art. 66 ust. 1 p.r.d. jednoznacznie traktuje o warunkach technicznych dla pojazdów uczestniczących w ruchu, a więc przede wszystkim w ruchu odbywającym się po drogach publicznych.
Ponadto w § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, w której podkreślono, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, a zatem także w zakresie nacisków osi podwójnych dla których wartości graniczne podano w ust. 1 tej normy prawnej, są ich wartości rzeczywiste, a więc pomierzone na drodze publicznej po której porusza się pojazd.
W ocenie Sądu nie wydaje się uzasadniony argument podnoszony przez skarżącego, że warunki określone w przepisach przywołanego wyżej rozporządzenia nie nogą decydować o nienormatywności pojazdu, z tego powodu, że odnoszą się do wszystkich pojazdów wyposażonych w taką oś wielokrotną. Nie wiadomo bowiem dlaczego, w przekonaniu skarżącego, miałoby to świadczyć o niemożliwości odniesienia tych norm do uznania ich za wyznaczające dopuszczalne parametry dla tychże pojazdów na wszystkich kategoriach dróg publicznych. Nieuzasadniona jest argumentacja skarżącego, że ustawodawca rezygnując z określenia tego rodzaju parametrów dla każdej konkretnej drogi na gruncie ustawy o drogach publicznych, tak jak uczynił to w przypadku nacisków osi pojedynczych (art. 41 u.d.p.), w konsekwencji doprowadził do powstania swoistej luki prawnej. Zdaniem Sądu ustawodawca dokonując zmiany przepisów ustawy o drogach publicznych nieprzypadkowo uznał bowiem za niedopuszczalne i zbędne dalsze rozróżnianie i odnoszenie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych względem różnych kategorii dróg publicznych (krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych). Powyższe było podyktowane potrzebą dostosowania przepisów krajowych do postanowień Dyrektywy Rady Nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. U. L 235 z 17 września 1996 r., str. 59). Przepisy tej Dyrektywy określają maksymalne dopuszczalne naciski osi wielokrotnych, w tym również ciężar podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego poruszającego się po drogach publicznych, bez względu na ich kategorio (vide: pkt 3.5 Załącznika nr 1), podobnie jak czynią to przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów orny zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Unormowania ustawy o drogach publicznych odnoszą się już obecnie wyłącznie do dopuszczalnych nacisków osi pojedynczych napędowych na drogach publicznych. Tym niemniej, zmiana owej regulacji miała na celu doprowadzenie do sytuacji zupełnie odwrotnej niż obowiązującej poprzednio i w pełni zgodnej z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami UE. W aktualnym brzmieniu art. 41 u.d.p. statuuje generalną zasadę, zgodną z przywołaną Dyrektywą 96/53/WE, wedle której maksymalny dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drogach publicznych w kraju wynosi 11,5 t, z tym tylko zastrzeżeniem, że właściwy minister w drodze rozporządzenia ma prawo ustalić przebieg tych dróg, po których poruszać się mogą pojazdy o niższych dopuszczalnych parametrach w tym zakresie, zaś nacisk osi pojedynczych na pozostałych drogach nie powinien przekraczać 8 ton, co dopuszczają w drodze odstępstwa postanowienia ww. Dyrektywy. Trzeba natomiast pamiętać, że wartości maksymalne nacisków osi pojazdów poruszających się po wszystkich drogach publicznych zawsze określały i określają przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, które są zbieżne z zapisami powołanej Dyrektywy. Nie jest jednak tak, że wartości te służą wyłącznie do określenia wymogów technicznych pojazdów, skoro w istocie ustalają one dopuszczalne parametry dla pojazdów uczestniczących w ruchu na drogach publicznych.
Wobec powyższego nie sposób również uznać, jakoby ustawodawca traktując w art. 2 pkt 35a p.r.d. także o wymiarach pojazdu wraz z ładunkiem lub bez niego, większych od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach Prawa o ruchu drogowym, nie odnosił się w ten sposób również do określonych - w przepisach wydanych na mocy tej ustawy - dopuszczalnych parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych, a więc także do maksymalnych nacisków osi wielokrotnych pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym. Ustawodawca w żadnym razie nie pozostawił. więc luki prawnej, albowiem statuując definicję legalną pojazdu nienormatywnego wskazał z jednej strony na obowiązujące w tym zakresie "przepisy" o drogach publicznych, do których bez wątpienia zaliczyć należy także przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, a z drugiej odsyłając wprost do przepisów tej ustawy, w zakresie pozostałych "wymiarów" tych pojazdów.
Wykładnia dokonana przez skarżącego prowadziłaby natomiast do niedopuszczalnej sytuacji, że pojazd, którego parametry w zakresie nacisków osi wielokrotnych są większe nawet od maksymalnych określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym dla wszystkich kategorii i rodzajów dróg publicznych, nie jest pojazdem nienormatywnym. Wykładnia ta bez wątpienia przeczy nie tylko racjonalnemu postępowaniu ustawodawcy, ale także logicznemu rozumieniu przywołanych wyżej przepisów, w tym także unormowań Wspólnotowych, określających zasady uczestnictwa pojazdów w ruchu drogowym.
W ocenie Sądu, pojazdem nienormatywnym jest zatem również taki pojazd, którego naciski osi wielokrotnych wywierane na drogę, po której się on porusza, są większe od wartości granicznych wynikających z przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W konsekwencji tego, w pełni uprawnione jest pociągnięcie do odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz pojazdem, którego parametry przekraczają wartości wskazane w przepisach tych aktów prawnych, jako wartości maksymalnych dla każdego rodzaju dróg publicznych.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie naruszają przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 7 i art. 77 § 1, wskazać należy, iż w opinii Sądu poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz ustalił stan faktyczny zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W tych okolicznościach zarzuty skargi nie podważają ustaleń, na jakich podjęte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu wydającego decyzję, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło