II SA/Kr 112/16

WyrokWSA w Krakowie2016-04-08

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, pomimo podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących zmian stanu faktycznego po przeprowadzeniu oględzin przez organ I instancji oraz braku krytycznej oceny opinii biegłego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organ odwoławczy pominął istotne okoliczności dotyczące zmiany stanu faktycznego na działce po oględzinach organu I instancji, co stanowi naruszenie zasady aktualności działania administracji publicznej. Ponadto, organy obu instancji nie dokonały samodzielnej i krytycznej oceny opinii biegłego, opierając się na niej w sposób ogólnikowy i nie weryfikując jej w kontekście nowych okoliczności i wskazań sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca K. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą nakazania M. M. i M. P. przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżąca zarzuciła organom obu instancji brak rzetelnego rozpoznania sprawy, bezkrytyczne przyjęcie opinii biegłego oraz nieuwzględnienie zmian stanu faktycznego na działce sąsiedniej po przeprowadzeniu oględzin przez organ I instancji. Wskazała na wybrukowanie części działki sąsiedniej i skierowanie spadów w kierunku jej nieruchomości, co potęguje problemy z odprowadzaniem wód.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – K. M., od wydanej przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia 31.08. 2015 r., znak: [...] orzekającej o odmowie wydania decyzji nakazującej M. M. przywrócenie na działce ewid. nr [...] obręb [...] stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oraz o odmowie wydania decyzji nakazującej M. P. przywrócenie na działce ewid. nr [...] obręb [...] stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, działając na podstawie: - art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2015.469); - art 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267); utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: decyzją z dnia 31.08. 2015 r., znak: [...] orzeczono o odmowie wydania decyzji nakazującej M. M. przywrócenie na działce ewid. nr [...] obręb [...] stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oraz o odmowie wydania decyzji nakazującej M. P. przywrócenie na działce ewid. nr [...] obręb [...] stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W obszernym uzasadnieniu faktycznym organ I instancji przedstawił przeprowadzone postępowanie dowodowe, mające na celu, jak stwierdzono w uzasadnieniu stwierdzenie, czy nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie i czy zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. W szczególności wskazano, że w celu stwierdzenia, czy na działkach ewid. nr [...] i [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki ewid. nr [...] (obręb [...]) powołano biegłego z zakresu gospodarki wodno - ściekowej, który na podstawie dokumentacji zgromadzonej przez Wójta Gminy [...], oświadczeń stron postępowania i świadków uczestniczących w oględzinach w dniu 18.10.2013 r. ustalił, że pierwotnie (do lat 70-tych XX wieku) teren działek objętych opinią był podmokły, w wielu miejscach zlokalizowane były naturalne zastoiska wody. Były to łąki i nieużytki rolne w części stanowiące własność Gminy [...], a w części prywatne działki. Organ I instancji przytoczył ustalenia poczynione w trakcie wizji z dnia 18 marca 2013 r. Ponadto wskazał, iż w piśmie z dnia 16.02.2015 r. oraz podczas wizji w terenie w dniu 25.05.2015 r. autor opinii M. K. wyjaśnił zarzuty do opinii w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] ze szkodą dla działki ewid. nr [...] zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 3.10.2014 roku wydanym do sygn. akt II SA/Kr 808/14. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego organ I instancji, w oparciu o oświadczenia stron i świadków, wizję w terenie oraz w oparciu o opinię biegłego wraz z jej uzupełnieniem, ustalił, że na działkach nr [...] i [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki [...]. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji wody opadowe i roztopowe powierzchniowo nie spływają z działki [...] i [...] na działkę nr [...]. Część tej wody wsiąka w grunt zielony oraz kamienisty, a część blokowana jest najpierw przez betonowy krawężnik zakopany na działce nr [...] a następnie przez murek ogrodzenia wkopany na głębokość ok. 12 - 20 cm w ziemię na działce nr [...]. Zatem nie ma podstaw do twierdzenia, że opisane powyżej zmiany stanu wody na gruncie - działkach nr [...] i [...] spowodowały szkody na działce nr [...], czy też w substancji budynków zlokalizowanych na tej działce. Istniejące w rzeczywistości zawilgocenie budynków (mieszkalnego i gospodarczego) na tej działce powstały wskutek działania zalegających płytko wód. W odwołaniu od przedmiotowego rozstrzygnięcia, złożonym przez skarżącą, wskazano, że decyzja została wydana bez rzetelnego rozpoznania sprawy, w szczególności poprzez bezkrytyczne przyjęcie uzupełnionej opinii biegłego, pomimo treści orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz uwag odwołującej się, a zatem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i jako taka winna być uchylona jako wydana z naruszeniem treści art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji, od której zostało złożone odwołanie jest prawidłowa. Nie ma podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Przed przejściem do meritum sprawy Kolegium wyjaśniło, że była ona już rozpatrywana przez Kolegium. Decyzją z dnia 24.02.2014 roku, nr [...], SKO w [...] po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 23 grudnia 2013 r., znak: [...], orzekającej w pkt l o odmowie wydania decyzji nakazującej M. M. przywrócenie na działce ewidencyjnej nr [...] stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oraz w pkt 2 o odmowie wydania decyzji nakazującej M. P. przywrócenie na działce ewidencyjnej nr [...] stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Kolejno, na skutek skargi złożonej przez skarżącą, wyrokiem z dnia 3.10.2014r., wydanym do sygnatury akt II SA/Kr 808/14 WSA w Krakowie uchylił przedmiotową decyzję Kolegium oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji. W wyroku tym zawarta jest ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania organów administracji. Kolegium powołało treść art. 29 ustawy Prawo wodne. Zdaniem organu, art. 29 ust. 3 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający dla jego zastosowania. Konieczne jest nadto ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania organów administracji zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 3.10.2014 roku, wydanym do sygnatury akt II SA/Kr 808/14, organy administracyjne obu instancji oparły się na sporządzonej opinii, nie dokonując jej krytycznej oceny. W przedmiotowym wyroku WSA w Krakowie wskazał, że istotnym dowodem przeprowadzanych w postępowaniach prowadzonych w oparciu o art. 29 Prawa wodnego jest opinia biegłego. W takiej opinii biegły winien ustalić aktualny stan stosunków wodnych, zmianę tego stanu i przyczyny takiej zmiany, a także ewentualne szkody, jakie spowodowała zmiana stosunków wodnych. W ocenie Sądu, przy ponownym postępowaniu organ I instancji powinien przede wszystkim zwrócić się do biegłego o uzupełnienie opinii w kierunku skazanym przez Sąd, przeprowadzić oględziny i uzupełnić materiał dowody o mapę sytuacyjno-wysokościową. Na podstawie akt sprawy Kolegium ustaliło, że pismem z dnia 16 lutego 2015 roku pn. wyjaśnienie zarzutów do opinii w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] ze szkodą dla działki ewid. nr [...] (obręb [...]) z października 2013 r. zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 808/14 z dnia 03.10.2015 r., M. K. - autor opinii wyjaśnił wszystkie okoliczności wskazane jako konieczne do ustalenia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w wskazanym powyżej wyroku. Autor opinii nie znalazł żadnych wiarygodnych dowodów na to, ażeby M. M. dokonywała podniesienia poziomu działki nr [...]. Przeciwnie, jego zdaniem pomiary powykonawcze geodezyjne oraz istniejący na tej działce od kilkudziesięciu lat murek ogrodzeniowy w niezmienionej odległości od poziomu terenu przekonują, że nie było takiej zmiany stosunków wodnych. Istniejące ukształtowanie terenu na działce nr [...] w żaden sposób nie wpływają niekorzystnie na działkę nr [...]. Spadek terenu ze strony zachodniej na wschodnią tj. w stronę drogi gminnej oraz istniejący murek ogrodzeniowy na działce nr [...] w pełni zabezpieczają tę działkę przed spływem powierzchniowym wody opadowej i roztopowej. Autor opinii nie znalazł też żadnych wiarygodnych dowodów na to, ażeby M. P. kiedykolwiek dokonała na działce nr [...] zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...]. Przemawiają za tym taka konfiguracja terenu działki nr [...], że woda opadowa i roztopowa powierzchniowo nie spływa z tej działki w stronę działki nr [...], istniejący pas terenu działki nr [...] (wjazd) rozdzielający nr [...] od działki nr [...], istniejący murek ogrodzenia na działce nr [...], który skutecznie blokuje spływ wody opadowej i roztopowej na tę działkę. Kolegium stwierdziło też, że w aktach sprawy znajduje się mapa zasadnicza w skali 1:1000 według stanu na dzień 04.03.2015r., na której naniesione są rzędne terenu zatem można z niej odczytać występujące na nim spadki terenu. Ponadto w dniu 25 maja 2015 r. została przeprowadzona wizja w terenie, podczas której autor opinii M. K. wyjaśnił zarzuty do opinii w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] ze szkodą dla działki ewid. nr [...] zawarte w wyroku z dnia 3.10.2014 roku wydanym do sygn. akt II SA/Kr 808/14. Kolegium wskazało, iż istotą sporu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Okoliczność ta w opinii biegłego jak i w całym materiale dowodowym została wyjaśniona. Wykazano, że brak jest związku przyczynowo skutkowego między zmianami na gruncie i zmianami w stanie wody, a występującymi na nieruchomości sąsiedniej szkodami. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca – K. M., która opisała szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i wyraziła głębokie niezadowolenie z pracy biegłego i negatywną ocenę jego umiejętności. Skarżąca wskazała w skardze, iż poprosiła o udział w oględzinach mec. J. Z.. Skarżąca podniosła, iż na początku wjazdu na działkę [...] mierzono upad wody, bo wójt napisał w piśmie, że upad wody od betonowego płotu skarżącej jest pod kątem 30 º. Wskazała, iż w czasie oględzin, p. M. przyniósł deskę ułożył w poprzek wjazdu, ułożył na krawężnikach, a kiedy przyłożył na wierzch deski poziome wskaźnik nie był pozytywny. Podkreśliła spad wody w jej ogródku. Skarżąca podniosła, iż uwodnienie jej terenu jest podwyższone. Zarzuciła, iż na dzień kontroli wykonywane są atrapy, kamienie grabione i ukrywane za koszami. Kiedy przychodzi ulewny deszcz działka skarżącej jest zalewana pomimo murku ogrodzeniowego. Skarżąca zarzuciła, iż podłoże przykrywane jest fryzeliną, pod którą jest błoto. Zarzuciła również, iż rynny na działce sąsiedniej są atrapami. Skarżąca absolutnie nie zgadza się z twierdzeniem, iż jej działanie przyczyniło się do zmiany kierunku wody. Skarżąca podważyła kompetencje i uczciwość biegłego. Zarzuciła, iż nie udostępniono jej zdjęć z oględzin. Skarżąca domagała się powołania nowego biegłego. Podkreśliła, iż na jej działce mokre są dom, stodoła, stajnie i garaże. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. § 2. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie". Skarga odniosła skutek, co nie oznacza, że Sąd podziela w całości argumentację skargi. Z lektury akt sprawy okazało się, że najistotniejsze z prawnego punktu widzenia zarzuty co do zgodności z prawem kwestionowanych decyzji administracyjnych zawarte są w odwołaniu skarżącej, a co więcej zarzuty te nie zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy, czyli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Jak wynika z treści odwołania skarżącej z dnia 16 września 2015 r., (data wpływu do Urzędu Gminy w P. w dniu 17 września 2015 r.) od decyzji organu I instancji z dnia 31 sierpnia 2015 r., adresowanego przez skarżącą do SKO w [...] - w końcowej części tego odwołania skarżąca podniosła, że po dokonaniu przez organ I instancji oględzin w dniu 25 maja 2015 r. a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organu I instancji, właściciele działki nr [...] wykonali prace, które jeszcze bardziej niekorzystnie wpływają na zagospodarowanie wód na przedmiotowej działce i potęgują ich wpływ na działkę [...]. Okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę przez organ I instancji przy wydaniu działki nr [...] kwestionowanej decyzji. Odwołująca się wskazała w omawianym odwołaniu, że na działce nr [...] dojazd do budynku oraz teren pomiędzy budynkiem mieszkalnym i garażem został wybrukowany, spad został skierowany w kierunku działki [...]. Według odwołującej się, rynny z budynków, wbrew treści art. 28 § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie są skierowane na nieutwardzony teren tylko na wybrukowaną powierzchnię, co obrazuje jej zdaniem dokumentacja zdjęciowa i ponadto skierowane są w kierunku granicy z działką [...]. Ponadto w wyniku wybrukowania już całkowicie został zlikwidowany rów przy granicy z działką [...], który jak twierdzi biegły, miał służyć wchłanianiu wód spływających w kierunku działki [...]. Sąd zauważa w tym miejscu, że z treści decyzji organu I instancji wynika, że organ ten nie wypowiada się o okolicznościach zmiany stanu faktycznego mających miejsce, według skarżącej się po dokonaniu ww. oględzin, a zobrazowanych po wydaniu decyzji dołączonymi do odwołania zdjęciami. Co więcej, i to jest istotne, jak wynika z lektury uzasadnienia decyzji SKO w [...] z dnia 1 grudnia 2015 r., organ ten pominął całkowicie w swoich ustaleniach powyższe istotne okoliczności wskazane wyraźnie i dobitnie w odwołaniu, podnoszące zmianę stanu faktycznego na działce nr [...] po dokonaniu oględzin w dniu 25 maja 2015 r. a przed wydaniem zaskarżonej decyzji przez organ I instancji, co stanowi naruszenie przez ten organ zasady aktualności działania administracji publicznej i co może mieć zarazem istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Zgodnie z zasadą aktualności działania organów administracji publicznej, organy te wydają decyzje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji i na podstawie przepisów prawa znajdujących zastosowanie do tego stanu faktycznego i obowiązujących w dniu wydawana decyzji. W związku z tym nieodpuszczalne było, w myśl przywołanej zasady, wydanie przez SKO w [...] rozstrzygnięcia bez ustalenia, jakie znaczenie dla wyniku sprawy przedstawia opisana przez skarżącą zmiana stanu faktycznego na działce. Organ II instancji naruszył tym samym art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 k.p.a. i jednocześnie zasadę zaufania do administracji publicznej, bo skarżąca się miała prawo oczekiwać, że organ odwoławczy, zgodnie zasadą prawdy materialnej i wymogami sformułowanymi wobec treści uzasadnienia decyzji administracyjnej w art. 107 § 3 k.p.a., zweryfikuje stan faktyczny na miarę swoich możliwości prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustosunkuje się do wszystkich zarzutów odwołania, i wskaże w uzasadnieniu swoje stanowisko dotyczące tej kwestii. Tymczasem z lektury uzasadnienia kontrowanej przez Sąd decyzji SKO w [...] wynika, że organ ten pisze obszernie o skutkach prawnych jakie wywołuje sprawie prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 03.10.2015 r., syg. akt II SA/Kr 808/14, nie ustosunkowując się zarazem do kolejnego zarzutu, istotnego na tle związania organu i wszystkich prawomocnym wyrokiem Sądu, którym było wskazanie przez skarżącą, że biegły utracił w realiach sprawy przymiot obiektywnego biegłego. Zdaniem skarżącej, zawartym w tym odwołaniu, z treści pisma biegłego z dnia 16 lutego 2015 r. skierowanego przez biegłego do organu, jak również z zachowania biegłego podczas czynności w terenie wynika wyraźnie, że biegły nie pogodził się z krytyczną oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jego opinii dokonaną w ramach swobodnej oceny. Organ II instancji, jak wynika z analizy uzasadnienia jego decyzji, bez dokonania własnej samodzielnej oceny uzupełnionej opinii biegłego powtarza za organem I instancji jego ogólnikowe i także niesamodzielne ustalenia oparte na pełnej aprobacie kwestionowanej przez skarżącą opinii biegłego. Organ II instancji pomimo krytyki skarżącej zawartej w odwołaniu wobec uzupełniającej opinii biegłego, nie wypowiedział się w żaden sposób przedmiocie kwestionowanego obiektywizmu biegłego, a także nie dokonał samodzielnej oceny tej opinii na tle okoliczności stanu faktycznego i oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 03.10.2015 r., pomimo tego, że jedną stronę uzasadnienia poświęcił wyjaśnieniu znaczenia prawnego treści art.153 p.p.s.a. Lektura uzasadnienia organu I instancji tak samo wskazuje, że organ ten przy jednoczesnym pominięciu ww. zmiany stanu faktycznego, co jest bezsprzeczne, pominął ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Krakowie i ponownie bez zaprezentowania własnej oceny uzupełnionej opinii biegłego w realiach ustalonego przez siebie stanu faktycznego, czyli niesamodzielnie, naruszając art. 7 w zw. z art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. w sposób mający znaczenie dla wyniku sprawy, podzielił bezkrytycznie stanowisko biegłego. Opisane działanie organu I instancji zdeterminowało, przy naruszeniu ww. przepisów prawnych, treść rozstrzygnięcia/decyzji, co tym samym budzi uzasadnione istotne wątpliwości co do jego zgodności ze stanem faktycznym a w konsekwencji i z prawem materialnym. Sąd w tym miejscu zwraca uwagę, że zadanie biegłego w kontrolowanej sprawie, po wyroku WSA w Krakowie, miało polegać na uzupełnieniu opinii a więc zasadniczo wniesieniu nowych treści, argumentów, uzasadnień, dowodów, wyjaśniających problemy wskazane przez Sąd. W swoim ponownym, uzupełnionym stanowisku 16 lutego 2015 r. biegły w dużym zakresie nie tyle zmierza do uzupełniania opinii, co dąży do wykazania, co wynika bezpośrednio z treści pisma biegłego z dnia z dnia 16 lutego 2015 r., że kwestie wskazane do uzupełnienia przez Sąd znajdowały swoje uzasadnienie w uprzedniej jego opinii poddanej ocenie przez Sąd. Na marginesie Sąd stwierdza, że każdy biegły ma oczywiście prawo do swojego merytorycznego zdania w dziedzinie, która stanowi jego specjalizację, ale zarazem powinien mieć kierunkowo na uwadze: 1) że jego opinia jest wykonywana na zlecenie organu, który wykonuje zadania publiczne i stanowi element materiału dowodowego, który ma pomóc organom w zgodnym z prawem rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej; a także 2) iż z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a organ ma ustosunkować się do spornych kwestii w zakresie stanu faktycznego posiłkując się opinią biegłego, która ma być napisana w taki sposób, aby organ przy jej pomocy był w stanie samodzielnie rozstrzygnąć mając zarazem na uwadze art. 153 p.p.s.a., czy dany stan faktyczny podpada pod hipotezę normy. W tej sytuacji zadaniem organu jest z kolei zbadanie treści opinii biegłego, pod tym kątem, czy jest kompletna, jasna, przejrzysta, i czy zawiera wszystkie treści niezbędne do samodzielnego, zgodnego z prawem, w tym, co istotne, z treścią art. 153 p.p.s.a., rozstrzygnięcia przez organ danej sprawy. Zdaniem Sądu, w treści decyzji organu I jak i II instancji brak jest szczegółowego odniesienia się do tego, w jaki sposób poszczególne zalecenia Sądu zostały w opinii przez biegłego uzupełnione i jaki to odniosło skutek dla ustalenia stanu faktycznego a następnie prawnego sprawy. Takie działanie organu stanowi naruszenie postępowania administracyjnego w zakresie art. 7 w zw. z art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. m.in. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie oddaje w sposób precyzyjny motywów działania organów, a co więcej nie wykazuje - w sposób nadający się do ponownej kontroli przez sąd - czy organy zrealizowały wskazówki sądu administracyjnego zawarte w wyroku sądu administracyjnego. Zarówno organ I jak i II instancji nie ustosunkowały się samodzielnie wprost do tego, czy uzupełniona opinia biegłego wyjaśnia wszystkie wątpliwości i problemy, które wskazał Sąd w wyroku z dnia 03.10.2015 - przez kolejne ich wyliczenie i odpowiednie skonkretyzowane odniesienie się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Nie jest z kolei zadaniem sądu administracyjnego prowadzenie postępowania dowodowego w zamian za organy, gdyż zadaniem sądu jest, co do zasady, kontrolowanie działalności administracji publicznej. Jak wykazuje lektura decyzji organu I instancji, organ ten nie wziął pod uwagę zmiany stanu faktycznego po przedmiotowych oględzinach, o czym prawdopodobnie nie został poinformowany, ale zarazem w uzasadnieniu decyzji w sposób blankietowy, ogólnikowy i nie poddający się kontroli sądu, pisze, że zarzuty WSA w Krakowie do opinii w wyroku - z dnia 03.10.2015, sygn. akt II SA/Kr 808/14, zostały szczegółowo wyjaśnione przez autora w piśmie z dnia 16 lutego 2015 r., jak również podczas wizji w terenie. Zdaniem Sądu, ani treść opinii biegłego ani treść protokołu nie mogą zastąpić szczegółowego uzasadnienia decyzji administracyjnej, o którym jest mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a treść decyzji administracyjnej nie powinna blankietowo odsyłać do tych ww. dokumentów. Organ w zakresie uzasadnienia ustosunkował się jedynie negatywnie do wniosku o dopuszczenie, zbędnych jego zdaniem, dodatkowych biegłych i do znaczenia w sprawie rowu biegnącego wzdłuż działki [...], w jej części będącej dojazdem do usytuowanego na niej domu i zarazem w granicy z działką skarżącej - stanowiącego, zdaniem organu, drenaż sciągający wodę z działek [...] i [...]. Jak wynika z informacji skarżącej rów ten obecnie jest wybrukowany. Wskazane powyżej uchybienia proceduralne powinny być usunięte przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kwestia szczegółowej oceny sposobu uzupełnienia opinii przez biegłego, powinna być rozstrzygnięta w sposób samodzielny przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, oczywiście z uwzględnieniem nowych okoliczności stanu faktycznego i ich znaczeniem dla zakresu przedmiotu i aktualności opinii biegłego. Inaczej mówiąc, odpowiedniego uzupełnienia na miarę zmiany stanu faktycznego i zarazem ustalenia rzeczywistego stopnia wykonania zaleceń Sądu wymaga w sprawie ostatnia opinia biegłego. Wobec zmian w stanie faktycznym sprawy, Sąd nie wypowiada się w przedmiocie pozostałych zarzutów skarżącej, zawartych w skardze do WSA w Krakowie, gdyż w przeważającej mierze kwestionują przebieg oględzin i wyjaśnienia biegłego czynione w trakcie tych oględzin a dokonana zmiana stanu faktycznego powoduje, że dowód z oględzin powinien być przeprowadzony ponownie. Wskazane przez skarżącą zmiany stanu faktycznego, które z uwagi na wybrukowanie działki nr [...] mogą mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy - powinny być, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) i prawdy materialnej - wszechstronnie zbadane i ustalone w pierwszej kolejności przez organ I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien kierować się oceną Sądu zawartą w uzasadnieniu tego wyroku a także zaleceniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 03.10.2015 r., z uwzględnieniem wpływu jaki na te oceny Sądu ma podnoszona przez skarżącą zmiana stanu faktycznego. Organ powinien samodzielnie, szczegółowo przeanalizować opinię biegłego w obecnym kształcie pod tym kątem, czy stanowi ona kompletne i uzasadnione niearbitralne, poparte dowodami uzupełnienie poprzedniej opinii biegłego, a także powinien rozważyć zakres uzupełnienia tej opinii z uwagi na późniejszą zmianę stanu faktycznego, polegającą na wybrukowaniu terenu na działce nr [...]. Działania te powinny być poprzedzone ponownie przeprowadzonymi oględzinami w terenie. Po ustaleniu zakresu zmian w przedmiocie stanu faktycznego i jego znaczenia dla wyniku sprawy, mając także na uwadze zarzuty skarżącej w przedmiocie obiektywizmu biegłego, co rzutuje na zasadę zaufania obywateli do administracji (zob. art. 8 k.p.a.), przy czym ten obiektywizm będzie stanowił funkcję oceny przez organ uzupełniającej opinii biegłego od kątem pełnej, rzetelnej, udokumentowanej, uargumentowanej realizacji zaleceń sądu, - organ powinien rozważyć, czy nie zlecić ewentualnie sporządzenia nowej opinii innemu biegłemu o szerszym spektrum uprawień adekwatnym dla specyfiki sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c, w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło