II FSK 2224/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-09
Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Sławomir Presnarowicz, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty należące do Lasów Państwowych, znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi i udostępnione przedsiębiorcy energetycznemu na podstawie umowy o ustanowienie służebności przesyłu, mogą być uznane za związane z działalnością gospodarczą i opodatkowane najwyższą stawką podatku od nieruchomości, a jeśli tak, to kto jest podatnikiem tego podatku?Ratio decidendi
Grunty należące do Lasów Państwowych, znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi i udostępnione przedsiębiorcy energetycznemu na podstawie umowy o ustanowienie służebności przesyłu, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą i opodatkować najwyższą stawką podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy w takim przypadku ciąży na jednostce organizacyjnej Lasów Państwowych faktycznie władającej nieruchomością, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2015 rok nałożonego na Nadleśnictwo D. od gruntów zajętych pod linie energetyczne. Nadleśnictwo twierdziło, że grunty te powinny być opodatkowane niższą stawką, a podatnikiem powinien być przedsiębiorca energetyczny, któremu udostępniono grunty na podstawie umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że grunty te są związane z działalnością gospodarczą i opodatkowane najwyższą stawką, a podatnikiem jest Nadleśnictwo.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 77/16 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę kasacyjną.
II FSK 2224/16
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 13 kwietnia 2016 r. o sygn. akt I SA/Sz 77/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 10 grudnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok.
Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika, że decyzją z dnia 10 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 10 września 2015 r. w przedmiocie określenia Nadleśnictwu D. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 rok w kwocie 63.821,- zł. Podatek wyliczono od następujących przedmiotów opodatkowania: budynki mieszkalne (634,36 m2), budynki pozostałe (274,52 m2), grunty pod jeziorami zajęte na zbiorniki wodne retencyjne (47,8367 ha), grunty związane z działalnością gospodarczą (85.407 m2), grunty pozostałe (23.231 m2). Z przedłożonego przez Nadleśnictwo D. zestawienia wynika, że grunty pod liniami energetycznymi na dzień 1 stycznia 2015 r. zajmowały powierzchnię 85.407 m2, a po aktualizacji użytków na dzień 1 lipca 2015 r. zajmowały powierzchnię 81.168 m2, a po kolejnej aktualizacji na dzień 1 sierpnia 2015 r. powierzchnię 81.219 m2. Potwierdzenie zajmowanych powierzchni znajdowało odzwierciedlenie zarówno w zestawieniach złożonych przez Nadleśnictwo D., jak i w rejestrze gruntów, w którym grunty pod liniami energetycznymi sklasyfikowane zostały jako Tr- tereny różne.
Z ogólnej powierzchni gruntów znajdujących się pod liniami energetycznymi Nadleśnictwo w złożonych deklaracjach wykazywało jedynie powierzchnię 1,2446 ha (na dzień 1 stycznia 2015 r.) i powierzchnię 0,7082 ha w deklaracjach korygujących. Pozostałe grunty, w ocenie Nadleśnictwa, powinny zostać opodatkowane w deklaracji złożonej przez E. Sp. z o.o., z którą została zawarta umowa ustanowienia służebności przesyłu.
Organ podatkowy I instancji uznał, że korzystanie z gruntu nawet w ograniczonym zakresie przez przedsiębiorcę, jakim jest E. Sp. z o.o., potwierdza stanowisko, że grunt znajdujący się pod liniami energetycznymi należy uznać za grunt związany z działalnością gospodarczą i zasadnym jest opodatkowanie Nadleśnictwa podatkiem od nieruchomości od gruntów znajdujących się pod liniami energetycznymi stawką najwyższą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazało, że kwestią sporną w sprawie jest opodatkowanie Nadleśnictwa D., jako jednostki Lasów Państwowych, podatkiem od nieruchomości powierzchni gruntów, na których posadowione są linie energetyczne zakładu prowadzącego działalność gospodarczą i zastosowanie stawki podatku jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
SKO w S. wskazało, że umową z dnia 17 listopada 2014 r. pomiędzy Nadleśnictwem - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. a E. Sp. z o.o. z siedzibą w P., zawarto umowę ustanowienia służebności przesyłu. Jak wynika z zapisów tej umowy, nie przenosi ona posiadania gruntu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego (tak jak typowo nazwane umowy cywilnoprawne przenoszące posiadanie - dzierżawa, użytkowanie), zatem podatek od nieruchomości obciąża Nadleśnictwo D., a ono z kolei, w ramach wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, przenosi jego ciężar w wynagrodzeniu za służebność na E. Sp. z o.o. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku przedmiotów będących w zarządzaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, obowiązek podatkowy ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi (art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – Dz.U. z 2014 r., poz. 849, powoływanej dalej jako: "u.p.o.l."). Okoliczność, że grunty zostały udostępnione zakładowi energetycznemu na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięcie pomiędzy nimi sieci energetycznych, a także w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego, wskazuje, że grunty te są w posiadaniu przedsiębiorcy i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu energii elektrycznej, tj. działalności innej niż działalność leśna. Zatem przedmiotowe grunty są związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. Tym samym, organ podatkowy prawidłowo zastosował stawkę podatku od nieruchomości, jak od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. wniosło o uchylenie ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie:
- art. 3 ust. 2 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podatnikiem podatku od nieruchomości w zakresie gruntów pod liniami energetycznymi jest Nadleśnictwo, będące zarządcą gruntu, podczas gdy przepisem, na podstawie którego powinno dojść do ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku, jest art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. (rozpatrywany w związku z art. 336 k.c.), przenoszący obowiązek podatkowy na posiadacza gruntów - zakład energetyczny posiadający grunty na podstawie umowy ustanowienia służebności, co z kolei skutkowało uznaniem prawidłowości bezpodstawnie wydanej decyzji organu I instancji w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w istniejącym stanie faktycznym, polegające na określeniu wysokości stawki w podatku od nieruchomości dla Nadleśnictwa według stawek związanych z działalności gospodarczą, podczas gdy uznanie, że Nadleśnictwo jest posiadaczem gruntów pod liniami energetycznymi powinno prowadzić do wniosku, że sporne nieruchomości podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarządcą przedmiotowych gruntów jest Nadleśnictwo D. - jako jednostka Lasów Państwowych - i na gruntach tych nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Umową z dnia 17 listopada 2014 r, zawartą pomiędzy Nadleśnictwem - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. a E. Sp. z o.o. z siedzibą w P., zawarto umowę ustanowienia służebności przesyłu. Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121) wyróżnia, w art. 352 § 1, instytucję posiadania służebności, zwaną także posiadaniem służebnym. W jego świetle posiadaczem służebności jest ten, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności. Z ustalonego stanu faktycznego, w tym treści umowy ustanowienia służebności przesyłu z 17 listopada 2014 r., wynika, że zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi jest Nadleśnictwo, które (co wynika § 5 ww. umowy) nie zrezygnowało z dalszego zarządzania tymi nieruchomościami. Na mocy omawianej umowy E. uzyskał prawo do korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania prac eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy i rozbudowy linii i urządzeń elektroenergetycznych, a także wycinki drzew bądź krzewów w zakresie niezbędnym do utrzymania linii i urządzeń elektroenergetycznych w należytym stanie. W § 6 umowy wskazano, że w przypadku konieczności wykonania prac, np. wycinki drzew, E. pisemnie powiadamia Nadleśnictwo z wyprzedzeniem siedmiu dni o terminie i miejscu wykonania prac, następnie Nadleśnictwo protokolarnie przekazuje Spółce teren, wskazując na sposób zagospodarowania pozyskanego surowca oraz inne warunki, w tym uporządkowanie terenu na zasadach opisanych w umowie. W rozpatrywanym przypadku "zakłady energetyczne" jedynie korzystają z nieruchomości zgodnie z zawartą umową, z której wynika, że Nadleśnictwo nadal jest ich zarządcą. Zgodnie z § 7 Umowy ustanowienia służebności przesyłu Nadleśnictwu przysługuje wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat od części nieruchomości, z której korzystanie jest ograniczone w związku z wykonywaniem służebności przesyłu. Jednocześnie Sąd wskazał, że w pkt 8 § 7 ww. umowy wskazano także, iż w przypadku, gdy organ podatkowy wyda decyzję ostateczną zmieniającą wysokość podatku zapłaconego w danym roku od gruntów, na których ustanowiona jest służebność przesyłu, to Spółka zobowiązuje się do wyrównania Nadleśnictwu kwoty zapłaconego podatku za okres ustalony decyzją, a roczne wynagrodzenie Nadleśnictwa D. ulegnie skorygowaniu o wartość wynikającą z tej decyzji.
Uwzględniając powyższe okoliczności WSA w Szczecinie za trafne uznał stanowisko organu odwoławczego, że podatek od nieruchomości obciąża Nadleśnictwo D., które w ramach wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu przenosi jego ciężar w wynagrodzeniu za służebność na E. Sp. z o.o. W ocenie Sądu pierwszej instancji na podstawie zawartej Umowy ustanowienia służebności przesyłu nie doszło do przeniesienia posiadania gruntu będącego w zarządzie Nadleśnictwa, bowiem zakład energetyczny jedynie korzysta z nich w ograniczonym, ściśle wskazanym w zawartej Umowie służebności przesyłu, zakresie. Jednocześnie, w niniejszej sprawie bezspornie wystąpiło wykazanie związania zajętych gruntów, oznaczonych w ewidencji jako "Tr", z działalnością gospodarczą prowadzoną przez zakłady energetyczne. Są to bowiem grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane są w sposób aktywny na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez przedmiotowe grunty poprowadzone są linie energetyczne celem przesyłu energii elektrycznej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że grunty te służą do prowadzenia działalności gospodarczej - są związane z działalnością gospodarczą zakładów energetycznych polegającą na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej. Jak wynika z treści umowy, grunty zostały udostępnione zakładom energetycznym w celu budowy i utrzymania linii elektroenergetycznych oraz przesyłania energii elektrycznej. Wykorzystanie zaś gruntu przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej skutkuje tym, że grunty te stają się gruntami związanymi z działalnością gospodarczą.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku - mimo iż zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi nie jest przedsiębiorca, lecz Nadleśnictwo - to faktycznie służą one do działalności gospodarczej podmiotowi prowadzącemu taką działalność (zakładowi energetycznemu zajmującemu się przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej). Zatem zgodnie z art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty te należało uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkować je według stawek najwyższych.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania (sądowych i wynagrodzenie radcy prawnego) według norm przepisanych.
Powołując przepisy art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zarzucono wyrokowi naruszenie:
- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez niedokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowej kontroli działalności organów podatkowych, a w konsekwencji przyjęcie, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i nie naruszył przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w toku postępowania podatkowego doszło do naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami wiedzy i logiki, ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, powodującą błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wynikający z umowy ustanowienia służebności przesyłu zakres, w jakim zakłady energetyczne władają gruntami pod liniami, jednoznacznie dowodzi, iż zakłady nie posiadają gruntów pod liniami energetycznymi;
- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (rozpatrywany w związku z art. 336 kodeksu cywilnego), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umowa ustanowienia służebności przesyłu nie mieści się w pojęciu umów objętych w/w przepisem, gdyż nie przenosi posiadania, podczas gdy właściwa wykładnia wspomnianego przepisu prowadzi do wniosku, że umowa ustanowienia służebności przesyłu, jako forma posiadania zależnego, zawiera element posiadania nieruchomości, a nadto posiadanie to wynika z umowy (z istoty umowy ustanowienia służebności przesyłu);
- art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na określeniu wysokości stawki podatku od nieruchomości dla zarządcy gruntu (nie będącego przedsiębiorcą), jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nawet wówczas, gdy grunty te nie znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy (tu: zakładu energetycznego), podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów powinna prowadzić do wniosku, że najwyższa stawka podatkowa może być zastosowana do zarządcy gruntu jedynie wówczas, gdy grunt ten znajduje się jednocześnie w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ze swej definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. powinny znajdować się w posiadaniu przedsiębiorcy).
Pełnomocnik skarżącego uważa, iż powyższe naruszenia skutkowały - w błędnie ustalonym stanie faktycznym - niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 3 ust. 2 u.p.o.l. i uznaniem skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości (jako zarządcy gruntu), podczas gdy podatnikiem - we właściwie ustalonym stanie faktycznym - winien być zakład energetyczny na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik Nadleśnictwa D. podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego, a spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy grunty należące do Lasów Państwowych, klasyfikowane jako "Tr", znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi, są "związane z działalnością gospodarczą" i kto w takiej sytuacji jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Zgodnie z art. 1a pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z uwzględnieniem wskazanych dalej w tym przepisie wyjątków, które w sprawie niniejszej nie mają zastosowania. Z przepisu tego wynika, że warunkiem uznania danego gruntu, budynku czy budowli za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jest - co do zasady - posiadanie przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Należy jednak pamiętać o regulacji art. 2 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione, zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Rozstrzygając problem "posiadania spornych gruntów" – na co szczególną uwagę zwracała strona skarżąca - Sąd pierwszej instancji, na podstawie analizy czynności i uprawnień wykonywanych przez firmę "E." na tych gruntach, tj. na których posadowione są napowietrzne linie energetyczne, zaakceptował cechy posiadania służebności w rozumieniu art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121) wskazując, że sporne grunty zostały udostępnione zakładowi energetycznemu w celu budowy i utrzymania linii elektroenergetycznych oraz przesyłania energii elektrycznej. Zastrzegł jednak, że osoba, która wykonuje służebność z reguły nie włada rzeczą w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz z niej korzysta w określonym zakresie. Sąd wskazał dalej, iż na podstawie umowy przesyłu grunty te zostały udostępnione Spółce "E." do korzystania w zakresie niezbędnym do dokonywania prac eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy i rozbudowy linii i urządzeń elektroenergetycznych, a także wycinki drzew bądź krzewów w zakresie niezbędnym do utrzymania linii i urządzeń elektroenergetycznych w należytym stanie. W związku z tym należy rozważyć, czy sporne grunty można uznać za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2017 r., o sygn. akt II FSK 3714/14 (opubl. na str. inter. CBOSA) wskazał, iż przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednoznaczną podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym czynności te muszą być wykonywane w sposób trwały (nieincydentalnie). Natomiast - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie można zgodzić się z twierdzeniami, że nieodzowną cechą owego zajęcia, warunkującą uznanie jego zaistnienia, jest również stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (tu - leśnej).
W cytowanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż spółki energetyczne, prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują w sposób trwały i z pewnością nieincydentalny, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez las liniami energetycznymi i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii, a nadto spółki te jako operatorzy są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących, m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii energetycznych. W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14, Sąd poczynił szeroko umotywowane wywody w zakresie negatywnego oddziaływania linii energetycznych wysokiego napięcia na otoczenie, a co za tym idzie braku możliwości prowadzenia na gruncie usytuowanym w pasie technicznym działalności leśnej w zakresie ochrony i zagospodarowania lasu, a także utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych. W świetle powyższego należy dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie grunty pod liniami napowietrznymi zajęte były na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej i konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej.
W cytowanym wyroku skład orzekający podkreślił, iż tożsamy problem prawny był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14 oraz z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt 1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14 i II FSK 1387/14 wydanych w sprawie gruntów innych nadleśnictw (publ. CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko przedstawione w tych orzeczeniach i skoro w orzecznictwie nie ma rozbieżności co do opodatkowania najwyższymi stawkami gruntów należących do Lasów Państwowych, nad którymi przebiegają linie energetyczne, to niezasadnym okazał się wniosek zawarty w skardze kasacyjnej o podjęcie uchwały w tym zakresie.
Natomiast jeżeli chodzi o kwestie podmiotowe, podstawą do uznania Nadleśnictwa za podatnika podatku od nieruchomości stanowiło uregulowanie art. 3 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło