II SA/Gd 28/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-04-13
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w przedmiocie podjęcia działań celem uregulowania stanu formalnoprawnego wykonanych urządzeń wodnych, w sytuacji gdy toczy się już postępowanie administracyjne w tej samej sprawie przed Starostą, narusza prawo?Ratio decidendi
Zarządzenie pokontrolne, wydane na podstawie art. 160 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, nie jest decyzją administracyjną i nie podlega rygorom Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że organ kontrolny, stwierdzając samowolę budowlaną w postaci wykonania urządzeń wodnych bez pozwolenia, miał prawo wydać zarządzenie mające na celu nakłonienie strony do złożenia wniosku o legalizację, nawet jeśli toczyło się już postępowanie przed starostą. Organ nie posiadał wiedzy o toczącym się postępowaniu przed wydaniem zarządzenia, a jego kompetencje wynikały z przepisów Prawa wodnego dotyczących kontroli gospodarowania wodami.Stan faktyczny
L. i S. D. zaskarżyli zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, które nakazywało im uregulowanie stanu formalnoprawnego wykonanych urządzeń wodnych (zasypanie rowu i umocnienie jego brzegów) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując m.in. na brak podstawy materialnoprawnej oraz niewłaściwość organu, gdyż toczyło się już postępowanie w tej sprawie przed Starostą. Sąd oddalił skargę, uznając zarządzenie za legalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi L. D. i S. D. na zarządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kontroli gospodarowania wodami oddala skargę.
L. i S. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na Zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej nr [...] z dnia 30 czerwca 2015 r., w przedmiocie podjęcia działań celem uregulowania stanu formalnoprawnego wykonanych urządzeń wodnych i wyznaczające termin jednego miesiąca od dnia otrzymania zarządzenia i poinformowania o podjętych działaniach w sprawie.
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne podjęto na podstawie art. 160 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 2, art. 9 ust. 1 pkt 19a, art. 64a, art. 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469), w następujących okolicznościach faktycznych.
Jak wynika z uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego, w dniu 11 czerwca 2015 r. przeprowadzona została, na wniosek Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej doraźna kontrola gospodarowania wodami, dotycząca przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy oraz utrzymania wód i urządzeń wodnych na działkach nr [...] i [...] obr. S. gm. T., stanowiących własność L. i S. D. Ustalono w trakcie kontroli, że wymienieni właściciele działek, na których zlokalizowany jest rów R-B zasypali go w dwóch miejscach tworząc tamy o szerokości 0,5 m oraz przebudowali ten rów na odcinku ok. 200 m umacniając lewy brzeg faszyną i narzutem kamiennym oraz gabionami. Tamy w rowie usypano na granicy z działką nr [...] (własność M. S.), działką nr [...] (własność T. Ł.) i działką nr [..] (własność M. M.). Usypane tamy miały na celu zatrzymanie wód "[...]" odprowadzanych siecią drenów i rowów do jeziora D. za pośrednictwem odbudowanego rowu na działce nr [...] przez S. L.
Jak ustalono, na odbudowę rowu oraz usypanie tam w rowie R-B nie udzielono pozwolenia wodnoprawnego.
W zarządzeniu pouczono zobowiązanych o treści art. 9 ust. 1 pkt 19a oraz art. 64a ustawy Prawo wodne. Wskazano, że utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntu, jeżeli obowiązek nie jest wykonywany, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania zgodnie z art. 77 ustawy Prawo wodne. Pouczono również o treści art. 192 tej ustawy, dotyczącego sankcji karnych za korzystanie z wody lub wykonie urządzenia wodnego bez pozwolenia wodnoprawnego.
W skardze L. i S. D. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika procesowego wnieśli o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucono Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej naruszenie:
1/ art. 64a ust. 1 ustawy Prawo wodne w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nałożenie na skarżących obowiązku "podjęcia działań celem uregulowania stanu formalnoprawnego wykonanych urządzeń wodnych" pomimo braku podstawy materialnoprawnej do wydania takiego rozstrzygnięcia;
2/ art. 160 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo wodne w związku z art. 140 ust. 1 tej ustawy i art. 6 oraz art. 19 k.p.a. poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w sprawie, w której właściwym jest Starosta.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto sformułowane zarzuty wskazując przede wszystkim, że mimo tego, iż przepisy k.p.a. nie są stosowane w postępowaniu kontrolnym, to ogólna zasada praworządności wyrażona w przepisie art. 6 k.p.a. powinna mieć zastosowanie. W tym kontekście zaznacza się w skardze brak materialnoprawnej podstawy do wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, twierdząc że nie może nim być art. 64a ustawy Prawo wodne. Wskazano w skardze, że Starosta wszczął z urzędu postępowanie oznaczone numerem [...] w sprawie wykonania przez skarżących przebudowy urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, dotyczącego wykonania na rowie oznaczonym R-B dwóch gródz ziemnych oraz stawu rekreacyjnego. Postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., co było znane Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Organ ten wykroczył poza swoją właściwość nakładając na skarżących obowiązek w sprawie, w której Starosta prowadzi już postępowanie. Z tej przyczyny wywodzą skarżący naruszenie przez organ art. 19 k.p.a.
Zdaniem skarżących, którzy nie kwestionują kompetencji organu do podejmowania czynności kontrolnych, nie mógł on zastosować art. 160 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, mógł jedynie zastosować art. 160 ust. 1 pkt 2 i wystąpić do właściwego organu o wszczęcie postępowania administracyjnego, jeżeli w toku czynności kontrolnych dostrzegł nieprawidłowości. Wyjaśniają też skarżący, że ich działanie zostało podjęte w celu ratowania rozlewiska i obszarów wodno – błotnych przed dalszym osuszeniem, w związku z wykonywaniem przez S. L. prac melioracyjnych. Było to działanie podjęte w stanie wyższej konieczności i zmierzało do zapobieżenia wystąpienia szkody w środowisku. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wszczął postępowanie w związku z podejrzeniem wyrządzenia szkody środowiskowej przez S. L.
Zaznaczyli skarżący, że po otrzymaniu zarządzenia pokontrolnego wystąpili pismem z dnia 21 lipca 2015 r. do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, odpowiedź otrzymali w dniu 28 sierpnia 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazuje organ, że zarządzenie pokontrolne jest swoistym aktem o charakterze władczym, lecz nie określa sytuacji prawnej określonego podmiotu, choć ma charakter wiążący w tym znaczeniu, że ma na celu wskazanie nieprawidłowości występujących w gospodarowaniu wodami i zmierza do ich eliminacji. Organ nie domniemywa swych kompetencji, lecz wywodzi je wprost z art. 160 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Zobowiązując skarżących organ zamierzał ich nakłonić do określonego działania. Zasugerował skarżącym rozwiązanie lezące w ich interesie, mogące rodzić dla nich korzystne skutki. Wskazano też, że informacje o postępowaniu toczącym się przed Starostą powziął organ dopiero z wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji zarządzenie pokontrolne mogło się stać bezprzedmiotowe, ale nie oznacza, że wydano je z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 tej ustawy kontrola legalności sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne wydane w ramach kontroli gospodarki wodami, przez organ właściwy w świetle przepisów art. 156 ust. 1 i 2, art. 157 ust. 1 i art. 160 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469).
Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, a innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się zatem po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, jak o tym mowa w art. 52 § 3, w terminie określonym w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie wymogi formalne dla skutecznego wniesienia skargi zostały spełnione, co też nie jest sporne między stronami.
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, według którego do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2893/12 wraz z orzecznictwem w nim przywołanym, dostępny w CBOSA). Kontrola gospodarowania wodami odbywa się w zakresie i na warunkach określonych w przepisach art. 156 – 160 ustawy Prawo wodne. Powierzona została Prezesowi Krajowego Zarządu, dyrektorom regionalnych zarządów oraz upoważnionym przez nich pracownikom, odpowiednio Krajowego Zarządu i regionalnych zarządów, zwanym "inspektorami" (art. 157 ust. 1 ustawy Prawo wodne). Przepis art. 157 ust. 2 pkt 1 – 4 ustawy Prawo wodne szczegółowo określa uprawnienia kontrolne inspektora, który dokonuje kontroli i w ramach tego postępowania nie ma możliwości prowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Jak zauważył NSA w przywołanym wyroku w sprawie sygn. akt II OSK 2893/12, z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego strona będzie mogła skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną.
W tym kontekście zarzut odnośnie naruszenia przepisu art. 6 k.p.a. jest nieuprawniony, natomiast strona skarżąca musiałaby wykazać naruszenie procedury przewidzianej przepisami art. 157 do 160 ustawy Prawo wodne, czego zdaniem sądu nie dokonała.
Stosownie do treści art. 156 ustawy Prawo wodne (wszystkie przytoczone przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień skarżonego aktu):
Ust. 1. Kontrola gospodarowania wodami dotyczy:
1) stanu realizacji planów i programów dotyczących gospodarki wodnej, ustalonych na podstawie ustawy;
2) korzystania z wód;
3) ochrony wód przed zanieczyszczeniem;
4) przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy;
5) utrzymania wód oraz urządzeń wodnych;
6) przestrzegania nałożonych na właścicieli gruntów obowiązków oraz ograniczeń;
7) przestrzegania warunków obowiązujących w strefach i obszarach ochronnych ustanowionych na podstawie ustawy;
8) stanu jakości wody ujmowanej do zaopatrzenia ludności oraz wody w kąpieliskach;
9) jakości wód przeznaczonych do bytowania ryb, skorupiaków i mięczaków w warunkach naturalnych;
10) stężeń azotanów w wodach wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych;
11) przestrzegania warunków obowiązujących na wałach przeciwpowodziowych oraz na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią;
12) stanu zabezpieczenia przed powodzią oraz przebiegu usuwania skutków powodzi związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych;
13) ustawiania i utrzymywania stałych urządzeń pomiarowych na brzegach i w wodach;
14) wykonywania w pobliżu urządzeń wodnych robót lub czynności, które mogą zagrażać tym urządzeniom lub spowodować ich uszkodzenie;
15) usuwania szkód związanych z ruchem zakładu górniczego w zakresie gospodarki wodnej.
2. Kontrolę, o której mowa w ust. 1, wykonują odpowiednio Prezes Krajowego Zarządu oraz dyrektorzy regionalnych zarządów, z wyjątkiem kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 8, wykonywanej przez Inspekcję Sanitarną, oraz kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 3, 9 i 10, wykonywanej przez Inspekcję Ochrony Środowiska.
3. Przepis ust. 2 nie narusza przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 686 i 888 oraz z 2014 r. poz. 1101).
Zgodnie z art. 157 ust. 1 kontrolę wykonują Prezes Krajowego Zarządu, dyrektorzy regionalnych zarządów oraz upoważnieni przez nich pracownicy, odpowiednio Krajowego Zarządu i regionalnych zarządów, zwani dalej "inspektorami".
2. Przy wykonywaniu kontroli w zakresie gospodarki wodnej inspektor uprawniony jest do:
1) wstępu wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym wyposażeniem przez całą dobę na teren nieruchomości, na której znajdują się urządzenia wodne lub prowadzona jest działalność związana z korzystaniem z wód;
2) przeprowadzania niezbędnych badań lub wykonywania innych czynności kontrolnych w celu ustalenia, na terenie kontrolowanej nieruchomości, przestrzegania warunków wynikających z ustawy, a także stanu urządzeń wodnych;
3) żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego;
4) żądania okazywania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli.
Kolejne przepisy, art. 158 i art. 159, określają obowiązki podmiotu kontrolowanego w zakresie umożliwienia dokonania czynności oraz treść i postać protokołu oraz skutki odmowy jego podpisania przez podmiot kontrolowany.
Następnie art. 160 ustawy Prawo wodne reguluje wydanie zarządzenia pokontrolnego i określa inne skutki kontroli stanowiąc, że:
1. Na podstawie ustaleń kontroli Prezes Krajowego Zarządu lub dyrektor regionalnego zarządu może:
1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne;
2) wystąpić do właściwego organu o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy.
2. Prezes Krajowego Zarządu oraz dyrektor regionalnego zarządu może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciwko osobom winnym dopuszczenia do uchybień i powiadomienie, w określonym terminie, o wynikach tego postępowania i podjętych działaniach.
Z przepisu art. 160 ustawy Prawo wodne wynika, że wydanie zarządzenia pokontrolnego kończy postępowanie kontrolne opisane we wcześniejszych przepisach, jeżeli podmiot kontrolowany nie wykona tego zarządzenia (podkreślenie sądu), gdyż nie godzi się ze stanowiskiem organu, wówczas dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (albo Prezes Krajowego Zarządu) może skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 160 ust. 1 pkt 2 i wystąpić do właściwego organu o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy. Podmiot kontrolowany w ramach takiego postępowania będzie mógł dowodzić zasadności swojego stanowiska (zob. też prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1520/11, od którego wniesiono skargę kasacyjną oddaloną przywołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2893/12, dostępny w CBOSA).
Na gruncie niniejszej sprawy ustalone przez organ istotne okoliczności przedstawiają się następująco:
Zaskarżone Zarządzenie pokontrolne nr [...] poprzedzone zostało kontrolą przeprowadzoną w dniu 11 czerwca 2015 r. Jak wynika z treści protokołu kontroli [...] (protokół wraz ze zdjęciami w aktach administracyjnych), sporządzonego w dniu 11 czerwca 2015 r., zachowana została procedura przeprowadzenia kontroli oraz odpowiada on warunkom formalnym określonym w art. 159 ustawy Prawo wodne. Te kwestie nie budziły zresztą wątpliwości skarżących, ponieważ nie skorzystali z uprawnienia wniesienia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń przed podpisaniem protokołu, ani też nie skorzystali z prawa odmowy podpisania protokołu i przedstawienia swego stanowiska Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w terminie 7 dni. Również w skardze nie zostały sformułowane zarzuty odnośnie procedowania w związku z niniejszą kontrolą. Ustalenie odnośnie wykonania przez skarżących na rowie melioracyjnym R-B na działce nr [...] dwóch tam (zapór wodnych), wraz z dokładnym opisem, bez pozwolenia wodnoprawnego jest również bezsporne. Nie wynika natomiast z treści protokołu, aby L. D. uczestnicząca w czynnościach kontrolnych udzieliła inspektorowi informacji odnośnie toczącego się już wówczas postępowania administracyjnego prowadzonego z urzędu przez Starostę.
Do skargi dołączono postanowienie Starosty z dnia 2 lipca 2015 r. nr [...] zawieszające postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w związku z wykonaniem przez L. i S. D. przebudowy urządzeń wodnych (bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego), t.j. wykonaniem na rowie o nazwie R-B dwóch gródz ziemnych (przetasowań na granicy działek geodezyjnych nr [...] i [...] w obrębie S., gm. T.) oraz wykonaniem stawu rekreacyjnego na działce nr [...], prowadzone na podstawie art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne. Zawieszenie tego postępowania przed starostą nastąpiło z przyczyny prejudycjalnej, wskutek ustalenia, że toczy się postępowanie przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w sprawie wystąpienia szkody w środowisku lub wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku. Według oceny starosty, ustalenie warunków, terminu i dopuszczalności wykonania obowiązku likwidacji urządzeń wodnych wykonanych bez pozwolenia wodnoprawnego będzie możliwe po przeprowadzeniu postępowania przed organem ochrony środowiska.
Jak wynika z treści pisma RZGW z dnia 27 sierpnia 2015 r. skierowanego do L. i S. D. w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dodatkowe dokumenty (w tym postanowienie Starosty), organ otrzymał od skarżących po wydaniu zarządzenia pokontrolnego, w dniu 15 lipca 2015 r.
Treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że celem nałożonego obowiązku było doprowadzenie zobowiązanych do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 64a ust. 1 ustawy Prawo wodne.
Przepis art. 64a ma następujące brzmienie:
1. Jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2.
2. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnoprawnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
3. Oplata, o której mowa w usta. 2 stanowi dochód budżetu państwa.
4. W postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o legalizacji urządzenia wodnoprawnego stosuje się art. 127 ust. 6 – 8.
5. Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.
Według zatem ujawnionych okoliczności sprawy Dyrektor RZGW kontrolowanym zarządzeniem pokontrolnym, wobec ustalonej i bezspornej samowoli, zmierzał w istocie do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 64a ust. 1, poprzez nakłonienie zobowiązanych do złożenia wniosku o legalizację. Sąd dopuszcza ten zakres nałożonego obowiązku, mimo że wniosek o legalizację w istocie stanowi uprawnienie właściciela urządzenia wodnego, z następujących przyczyn: po pierwsze - z art. 160 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne nie wynika ograniczenie co do treści zarządzenia pokontrolnego, które mieścić się musi w zakresie dotyczącym kontroli gospodarowania wodami dotyczącymi kwestii wymienionych w art. 156 ust. 1 ustawy Prawo wodne, po drugie – skutkiem niewykonania obowiązku nałożonego zaskarżonym zarządzeniem, z którym zobowiązani nie musieli się zgadzać, mogło być jedynie podjęcie przez organ działania na podstawie art. 160 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, to jest powiadomienie starosty będącego organem właściwym dla udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oraz legalizacji urządzenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 140 ust. 1 (w tym przypadku Starosty).
Z tej przyczyny nietrafny jest zarzut skargi odnośnie wydania zarządzenia pokontrolnego w sprawie, w której Dyrektor RZGW nie jest właściwy, gdyż kompetencja tego organu wynika z art. 160 ust. 1 i pozostaje w zakresie kontroli gospodarowania wodami, o której mowa w art. 156 tej ustawy. Tym samym zarzut co do naruszenia art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne nie mógł zostać uwzględniony, podobnie jak zarzuty odnośnie naruszenia art. 6 i art. 19 k.p.a.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane w warunkach już toczącego się postępowania administracyjnego przed starostą, wszczętego jak wynika z postanowienia Starosty z dnia 2 lipca 2015 r., na podstawie art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne z urzędu i dotyczącego wykonania tych samych robót. Według starosty wykonanie dwóch gródz na rowie melioracyjnym o nazwie R-B stanowiło przebudowę urządzenia wodnego, wymagające pozwolenia wodnoprawnego, którego skarżący i to wynika również z niniejszej sprawy, niewątpliwie nie posiadają.
Z treści ujawnionych i przywołanych dowodów nie można stwierdzić, aby Dyrektor RZGW posiadał wiedzę o tym postępowaniu w trakcie kontroli lub przy wydaniu zarządzenia pokontrolnego w dniu 30 czerwca 2015 r. Nie można też temu organowi postawić zarzutu odnośnie niewyjaśnienia sprawy, skoro przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w tej sprawie nie stosuje się, a wadliwości postępowania przeprowadzonego w odrębnym trybie wynikającym z przepisów art. 156 – 160 ustawy Prawo wodne sąd się dnie dopatrzył. Tym samym zaskarżone zarządzenie w ocenie sądu nie narusza prawa.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako bezzasadną oddalił, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło