V SA/Wa 2756/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Przedmiotem skargi A. B. (dalej: "skarżący" "zobowiązany") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem, działając na podstawie art. 34 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.); dalej: "u.p.e.a.", art. 124 i 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." i art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.); dalej: "ustawa o rehabilitacji" Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Prezes Zarządu PFRON) po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela na zarzuty zgłoszone w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Prezes Zarządu PFRON uznał za bezzasadne zarzuty strony dotyczące: - braku doręczenia decyzji Prezesa Zarządu PFRON o nałożeniu odpowiedzialności osoby trzeciej i braku istnienia obowiązku, jak również przedawnienia zobowiązań objętych decyzją o odpowiedzialności osób trzecich z [...] września 2013 r. dotyczącej zobowiązania za grudzień 2007 r.; - rzekomo błędnego wskazania "osoby zobowiązanego" – A. B. poprzez błędne wskazanie nr NIP; - niedopuszczalności egzekucji lub zastosowanego środka w związku z błędnym oznaczeniem wierzyciela; - braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia; - niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2013 roku Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję [...] ustalającą odpowiedzialność skarżącego jako członka zarządu za zaległości A. Sp. z o.o. z tytułu wpłat na PFRON za okres grudzień 2007 r. do marca 2008 r. W dniu [...] listopada 2013 roku wystawiony został tytuł wykonawczy na nazwisko A. B. Pismem z dnia 26 listopada A.B. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego dnia [...] listopada 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] Prezes Zarządu PFRON uznał zarzuty za bezzasadne. Na postanowienie to, pismem z dnia 3 marca 2014 r. skarżący wniósł zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prezes Zarządu PFRON utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Pismem z 25 maja 2015 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzucił: - brak doręczenia decyzji o nałożeniu odpowiedzialności osoby trzeciej i braku istnienia obowiązku, jak również przedawnienia zobowiązań ujętych w rubrykach od 31 do 40 zaskarżonego tytułu wykonawczego dotyczącego miesiąca grudnia 2007 r., - błąd, co do osoby zobowiązanego poprzez błędne wskazanie numeru NIP, - wystawienie tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot, - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, - niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Dokonując w powyższej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji, zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji, nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być między innymi: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Odnosząc się w powyższym kontekście do zarzutu braku doręczenia decyzji o nałożeniu odpowiedzialności osoby trzeciej i braku powstania obowiązku oraz przedawnienia zobowiązania za miesiąc grudzień 2007 r. należy wskazać, iż jest on niezasadny. Należy zaznaczyć, iż decyzja nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania A. Spółki z o.o. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 2 października 2013 r. Decyzja została doręczona pod adresem [...]. Dane adresowe zostały uzyskane z Centralnej Bazy Rządowego Centrum Informatycznego Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności. Także zarzut przedawnienia zobowiązania za miesiąc grudzień 2007 r. należy uznać za chybiony. Zgodnie bowiem z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa upłynęło 5 lat. Termin płatności zobowiązania za grudzień 2007 r. przypadał na dzień 20 stycznia 2008 r. Wobec braku wpłaty w terminie, zaległość powstała, z mocy prawa, następnego dnia po dniu, w którym upłynął termin płatności. Zatem przedawnienie terminu do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich nastąpiłoby 1 stycznia 2014 r. Decyzja z dnia [...] września 2013 r. o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania A. Spółki z o.o. została doręczona skarżącemu w dniu 2 października 2013 r. - a więc przed upływem terminu przedawnienia. Ponadto, należy wyjaśnić, iż przedawnienie zobowiązań objętych w/w decyzją następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została ona doręczona. Wobec powyższego zaległości za okres od grudnia 2007 r. do marca 2008 r. są wymagalne do dnia 2 października 2016 r., przy czym zaznaczyć należy, że w przypadku, gdy bieg terminu przedawnienia zostanie przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, upływ terminu przedawnienia należy liczyć na nowo, od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Należy zauważyć, iż skarżący był poinformowany o prowadzonym wobec Pana postępowaniu, ponieważ w dniu [...] kwietnia 2013 r. Prezes Zarządu PFRON wydał postanowienie o wszczęciu postępowania za okres 2007/12-2008/3 wobec członka zarządu A. B., które zostało doręczone w dniu 9 kwietnia 2013 r. Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być także błąd co do osoby zobowiązanego. W odniesieniu zatem do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego należy wyjaśnić, iż wskazany w tytule wykonawczym nr NIP należy do A. Spółki z o.o., za której zobowiązania ponosi odpowiedzialność skarżący jako członek zarządu. Za niezasadny uznać należy również zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji do wpłat określonych w spornym tytule wykonawczym stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy o rehabilitacji do egzekucji wpłat, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Prezes Zarządu Funduszu. Nieuprawniony jest zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Wskazać należy, iż w myśl art.15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z przepisu tego wynika ogólna zasada obligująca wierzyciela do doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. Zasada ta nie obowiązuje jednak "jeśli przepisy szczególne inaczej stanowią". Przepisy szczególne regulujące prowadzenie egzekucji administracyjnej zostały zawarte w rozporządzeniu wykonawczym. Rozporządzenie to zostało wydane m.in. na podstawie delegacji zawartej w art. 15 § 5 u.p.e.a., upoważniającej ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Należy podkreślić, że art. 15 § 5 u.p.e.a. zawiera wszystkie elementy określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP określa bowiem organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Działając na podstawie tej właśnie delegacji Minister Finansów w § 13 rozporządzenia wykonawczego zawarł katalog zwolnień z doręczenia upomnienia, określając, w pkt 1, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu (...)". Przez należność pieniężną określoną w orzeczeniu, o którym mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego należy rozumieć taką należność, której wysokość wynika z treści tego orzeczenia i to bez względu na to czy ma ona konstytutywny czy deklaratoryjny charakter (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 7/10, LEX nr 596583). W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy dotyczył wyegzekwowania od skarżącego należności z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON. Był to zatem obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej z mocy art. 2 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 u.p.e.a. Egzekwowany obowiązek stanowił należność pieniężną określoną w decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2013 r. stanowiącej akt o charakterze konstytutywnym. Egzekucja należności pieniężnej z tego tytułu mogła być więc wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, stosownie do § 13 pkt 1 rozporządzenia. Z takim unormowaniem koresponduje treść art. 27 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Reasumując, przesłanie upomnienia nie stanowi nieograniczonego obowiązku i ma zastosowanie w sytuacji, gdy przepis szczególny nie wyłącza go w odniesieniu do określonego rodzaju egzekucji. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja z dnia [...] września 2013 r. wskazana przez organ w tytule wykonawczym jest orzeczeniem określającym należność pieniężną w rozumieniu § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, co w konsekwencji przesądza o braku obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, a więc o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez jego doręczenia. Za niezasadny uznać należy także zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Wskazanie jako wierzyciela Prezesa Zarządu PFRON jest właściwe co wykazano wcześniej. Wierzyciel zasadnie wskazał jako pracodawcę zobowiązanego A. Spółkę z o.o. w związku z faktem, iż jest to ostatni znany wierzycielowi pracodawca zobowiązanego. Brak wskazania podstawy prawnej dla odpowiedzialności osoby trzeciej wynika z faktu, iż pierwotne zobowiązanie powstało w oparciu o art. 26 ust. 1 ustawy o rehabilitacji i ciążyło na Spółce z o.o. A. W związku z nieskutecznym postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym z majątku Spółki, zostało wszczęte postępowanie mające na celu ustalenie osób odpowiedzialnych za jej zobowiązania za okres 12/2007-03/2008. Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2013 r. ustalono odpowiedzialność członka zarządu Spółki z o.o. A. - Pana A. B. Decyzja ta została zatem prawidłowo podana jako podstawa prawna należności. Należy również zauważyć, iż osoby, które podpisały tytuł wykonawczy mają do tego stosowne umocowania, zaś pieczęć wierzyciela jest właściwa. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, stanowisko wierzyciela o uznaniu za bezzasadne zgłoszonych przez dłużnika zarzutów jest prawidłowe. W oparciu o powyższe, wobec uznania bezzasadności zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) skargę oddalił.