I SA/Wr 11/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-04-14
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Annetta Chołuj, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego od wydatków, które według organów nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także czy prawidłowo określono podatek należny w sytuacji, gdy podatnik wystawił faktury dokumentujące otrzymanie zaliczek na sprzedaż nieruchomości, w których ujął również wartość sprzedaży udziału należącego do innego współwłaściciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego od wydatków, które nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także prawidłowo określiły podatek należny. Sprzedaż udziału we współwłasności nieruchomości stanowi odpłatną dostawę towarów, a podatnik i jego współwłaściciel działali jako podatnicy VAT. Wydatki, które nie służyły czynnościom opodatkowanym, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2009 r. Organ kontroli stwierdził, że skarżący, będąc współwłaścicielem nieruchomości, wystawił faktury dokumentujące otrzymanie zaliczek na sprzedaż nieruchomości, zawyżając podatek należny, ponieważ ujął w nich również wartość sprzedaży udziału należącego do innego współwłaściciela. Ponadto organ stwierdził, że skarżący zawyżył odliczony podatek naliczony ze względu na nieuzasadnione obniżenie podatku należnego o kwoty podatku wynikające z faktur dokumentujących nabycia towarów i usług, które nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant asystent sędziego Radosław Bulejak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2009 r. oddala skargę w całości.
Skarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS), po rozpoznaniu odwołania P. R. (dalej: podatnik, strona, skarżący) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] r. nr [...] (dalej: Dyrektor UKS), określającą w podatku od towarów i usług: zobowiązanie podatkowe za styczeń 2009 r. - 22.508 zł, za luty 2009 r. - 10.174 zł, za kwiecień 2009 r. – 20.301 zł, za wrzesień 2009 r. – 18.040 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za marzec 2009 r. 1.317 zł, za maj 2009 r. – 8.439 zł, za czerwiec 2009 r. - 3.522 zł (kwota do zwrotu na rachunek bankowy 11.758 zł), za lipiec - 9.805 zł, za sierpień 2009 r. - 7.867 zł (kwota do zwrotu na rachunek bankowy 224 zł), za października – 0 zł (kwota do zwrotu na rachunek bankowy 7.502 zł), za listopad 2009 r – 1.015 zł, za grudzień 2009 r. - 3.963 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 – dalej: O.p.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art.7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 19 ust. 1, ust. 4, ust. 10, ust.13 pkt 4, art. 29 ust. 1 i ust. 2, art.41 ust. 1 i ust. 12, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 2, art. 99 ust. 12, art. 108 ust. 2 i art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.- dalej ustawa o VAT).
Po przeprowadzeniu postępowania organ kontroli stwierdził, że strona wraz z M.K., będąc współwłaścicielami w udziałach 1/2 nieruchomości, położonej w miejscowości J., prowadzili wspólną inwestycję polegającą na budowie domów w zabudowie szeregowej i sprzedaży tych domów wraz z gruntem. Skarżący wraz z M. K. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dokonali sprzedaży na rzecz E. i Z. B. nieruchomości położonej w J.. Nabywcy dokonali w 2009 r. wpłat zaliczek za poczet zakupu z tytułu których skarżący wystawił 4 faktury o wartości netto 191.000 zł i 13.370 zł VAT w całości ewidencjonując je w swojej ewidencji pomimo tego, że współwłaścicielami sprzedawanej działki byli w 50% P. R. i M. K.. Ponadto stwierdzono, że w 2009 r. skarżący wystawił dla małżonków Ł. i M. P. 4 faktury o wartości łącznej 88.500 zł i podatek VAT 6.195 zł dokumenujące wpłaty zaliczek na sprzedaż nieruchomości, która nastąpiła aktem notarialnym A nr [...] w dniu [...] r.
Organ stwierdził, że skarżący i M. K. zbyli posiadane przez siebie udziały w ww nieruchomościach – jako ich współwłaściciele z udziałem ½ części każdy z nich. Stąd skarżący wystawiając w 2009 r. faktury dokumentujące otrzymanie zaliczek na poczet nabycia nieruchomości przez małżonków B. oraz P. zawyżył wartość podatku należnego, gdyż w fakturach tych ujął również wartość sprzedaży udziału w nieruchomościach należących do M. K.. Organ I instancji uznał zatem, że na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy o VAT skarżący jest zobowiązany zapłacić go w całości, mimo wykazania go w kwotach zawyżonych o 50%.
Organ I instancji stwierdził również, że strona zawyżyła odliczony podatek naliczony ze względu na nieuzasadnione obniżenie podatku należnego o kwoty podatku wynikające z faktur dokumentujących niżej wymienione nabycia towarów i usług dotyczących nieruchomości w J., przy ul. [...] , stanowiącej nabytą w drodze darowizny własność E. K. oraz J. R.:
1.opracowania oceny technicznej udokumentowanego fakturą nr [...] z dnia [...] r., wystawionej przez firmę A, dotyczącego oceny technicznej elementów otworowych w budynku mieszkalnym w J. przy ul. [...] (podatek VAT 792 zł),
2.usług monitorowania obiektu udokumentowanych fakturami wystawionymi przez firmę B Sp. z o.o. (podatek VAT 279,54 zł) odliczony w I 2009 r., zakupu sprzętu do monitorowania udokumentowane fakturą nr [...] z dnia [...].01.2009 r., wystawioną przez C Sp. z o.o. i fakturą nr [...] z dnia [...] 05.2009 r. wystawioną przez D Sp. z o.o. we W. (podatek VAT 330 zł i 281,28 zł),
3.opłat za wodę i ścieki udokumentowane fakturą nr [...] z dnia [...].07.2009 r. wystawioną przez Urząd Gminy J. na rzecz skarżącego, J. ul. [...] (podatek VAT 1,47zł),
4.za wykonanie murów na dachu budynku w J., ul. [...] udokumentowane fakturą nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wystawioną przez firmę E, G. (podatek VAT odliczony 210,56 zł)
Prowadzone postępowanie wykazało, że skarżący zawyżył podatek naliczony związany z zakupem towarów i usług, które nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dotyczy to nabycia:
5. udokumentowaną fakturą nr [...] z dnia [...].01.2009 r., wystawioną przez F Spółka J. za usługi wynajmu sali w trakcie pobytu w G w K. na kwotę 440,18 zł netto (podatek VAT 96,82 zł). W toku postępowania ustalono, że strona przebywała w ww. hotelu w dniach od [...].12.2008 r. do [...].01.2009 r. Nie dano wiary wyjaśnieniom podatnika, że w tych dniach zorganizował on szkolenie firmowe dla pracowników. Organ I instancji na podstawie przeprowadzonych dowodów, m.in. wyjaśnień z hotelu oraz zeznań pracowników strony, uznał, że pobyt udokumentowany ww. fakturą miał charakter prywatny, niezwiązany z działalnością gospodarczą strony.
6. 2 szt. telewizorów marki Samsung LE-32A330 za kwotę netto 2.375,41 zł (podatek VAT 522,59 zł), udokumentowanych fakturą VAT nr [...] z dnia [...].01.2009 r., wystawioną przez firmę H, do której została wystawiona faktura korygująca nr [...] z dnia [...].01.2009 r. na kwotę netto 260,66 zł, podatek VAT 57,34 zł (podatek VAT w kwocie 465,25 zł odliczony w I 2009 r.)
7. windy do LCD Erard 2475 liftgtwist za kwotę netto 5.100,00 zł (podatek VAT 1.122 zł), udokumentowanej fakturą VAT nr [...] z dnia [...].02.2009 r., wystawioną przez firmę I;
8. uchwytu do plazmy 60 kg z pochyłem i obrotem ERARD za kwotę netto 585,00 zł (podatek VAT 128,70 zł) udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...].03.2009 r., wystawioną przez firmę I;
9. stolika Sonorous PL 3100 B-SLV, stolika Sonorous PL 3105 B-SLV, uchwytu Opus MINI FIXED - 2 szt., listwę maskującą 100 cm Sonorous czarny oraz koszty transportu na łączną kwotę netto 1.509,59 zł (podatek VAT 332,11 zł), udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...].10.2009 r., wystawioną przez firmę I;
10. opraw halogenowych w łącznej ilości 110 sztuk udokumentowanych dwoma fakturami VAT, tj. nr [...] z dnia [...].03.2009 r. na kwotę netto 3.092,80 zł (podatek VAT 680,42 zł) i nr [...] z dnia [...].04.2009 r. na kwotę netto 201,57 zł (podatek VAT 44,35 zł), wystawionymi przez J;
11. koszy gabionowych w łącznej ilości 33 sztuk, udokumentowanych dwoma fakturami VAT, tj. nr [...] z dnia [...].05.2009 r., na kwotę netto 3.150,00 zł (podatek VAT 693 zł ) i nr [...] z dnia [...].07.2009 r. na kwotę netto 1.800,00 zł (podatek VAT 396 zł), wystawionymi przez K Sp. z o.o. z siedzibą w K.;
12. odbiorników bezprzewodowych 2 szt., pilotów 2 szt. za kwotę netto 532,00 zł (podatek VAT 117,04 zł) udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...].06.2009 r. wystawioną przez L Sp. z o.o. Przedstawicielstwo we W.;
13. urządzenia Dolphin "Dynamie Plus" udokumentowanego fakturą wewnętrzną nr [...] z dnia [...].09.2009 r. na kwotę netto 5.983,58 zł (podatek VAT 1.316,39 zł), wystawioną do dokumentu wystawionego przez Ł, jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów;
14.wkładów na buty do przycięcia w ilości 14 szt. za kwotę netto 1.274,00 zł (podatek VAT 280,28 zł), udokumentowanych fakturą VAT nr [...] z dnia [...].09.2009 r., wystawioną przez M Sp. z o.o.;
15. oświetlenia wodnego Aqua de-light RGB,36W za kwotę netto 4.166,62 zł (podatek VAT 916,66 zł), udokumentowanego fakturą wewnętrzną nr [...] z dnia [...].10.2009 r., wystawioną do dokumentu wystawionego przez firmę N
16. urządzeń wodno-kanalizacyjnych udokumentowanych dwoma fakturami VAT, tj. nr [...] z dnia [...].12.2009 r. na łączną kwotę netto 7.727,02 zł (podatek VAT 1.699,94 zł) i nr [...] z dnia [...].12.2009 r. na łączną kwotę netto 8.196,72 zł (podatek VAT 1.803,28 zł), wystawionymi przez O;
17. automatyki do bram (siłowników 6 szt., centrali sterującej 3 szt., pilotów 3 szt., modułów do akumulatora 3 szt., odbiorników 2-kanałowych 3 szt., lamp sygnalizacyjnych z wbudowaną anteną 3 szt., fotokomórek zew. 3 szt., pilotów 3 szt.) za kwotę netto 6.736,14 zł (podatek VAT 1.481,95 zł), udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...].10.2009 r. wystawioną przez P Sp. z o.o. oraz centrali sterującej do dwóch siłowników 24V, odbiornika 2-kanałowego, anteny z podstawką i przewodem wraz z transportem za kwotę netto 648,14 zł (podatek VAT 142,59 zł), udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...].11.2009 r. wystawioną przez P Sp. z o.o.
Na podstawie przeprowadzonych dowodów, organ kontroli skarbowej uznał, że ww. urządzenia wodno-kanalizacyjne, urządzenie Dolphin "Dynamie Plus" (odkurzacz do czyszczenia basenów), oświetlenie wodne Aqua de-light, kosze gabionowe i oprawy halogenowe, a także automatyka do bram, centrala sterująca oraz odbiorniki bezprzewodowe nie zostały zamontowane na żadnej nieruchomości w zabudowie szeregowej w J., co potwierdzili świadkowie oraz kierownik budowy. Nie zostały one także wykorzystane w czasie prac wykonywanych na terenie Galerii Handlowych. W związku z tym wydatki te nie mają żadnego związku z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Stwierdzono również, że nie mają gospodarczego uzasadnienia zakupy telewizorów oraz wszelkiego rodzaju ww. akcesoria do nich, a także wkłady na buty.
Ponadto według organu skarżący zawyżył podatek naliczony z tytułu odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem środków trwałych, które nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą:
18. mebli zakupionych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od firmy R, (podatek VAT w łącznej kwocie 24.238,76 zł):
- narożnika i foteli za kwotę netto 43.627,19 zł (podatek VAT 9.597,98 zł) udokumentowane fakturą wewnętrzną VAT nr [...] z dnia [...].01.2009 r.,
- łóżka za kwotę netto 12.042,16 zł (podatek VAT 2.649 zł) udokumentowane fakturą wewnętrzną VAT nr [...] z dnia [...].01.2009 r.,
- stołu za kwotę netto 3.584,56 zł (podatek VAT 788,60 zł) udokumentowany fakturą wewnętrzną VAT nr [...] z dnia [...].01.2009 r.,
- szafy, komody, stołu, lustra za kwotę netto 50.922,25 zł (podatek VAT 11.202,90 zł) udokumentowane fakturą wewnętrzną VAT nr [...] z dnia [...].01.2009 r.,
oraz zakupionych w firmie S:
19. kolumn gł. czarnych - szt. 2 HOME INF CASCADE 7, sprzętu (gł. centr. czarny) - szt. 1 HOME INF CASCADE 3C, subwoofer szt. 2 HOME INF CASADE 12, amplitunerów szt. 2 HOME HK AVR 355, monitorów białych - szt. 4 HOME JBL CONTROL NOW AW, amplitunerów - szt. 1 HOME HK HK3490 za kwotę netto 17.610,60 zł (podatek VAT 3.874,34 zł) (odliczony w lipcu 2009 r. w wysokości 3.310,49 zł po uwzględnieniu faktur korygujących z dnia 30.06.2009 r.), udokumentowane fakturą VAT nr [...] z dnia [...].06.2009 r.;
20. kolumn gł. czarnych - szt. 6 HOME INF CASCADE 7, sprzętu (gł. centr. czarny) - szt. 1 HOME INF CASCADE 3C, odtwarzaczy blu-ray - szt. 2 HOME HK BDP 10 za kwotę netto 12.378,96 zł (podatek VAT 2.723,37 zł, udokumentowane fakturą VAT nr [...] z dnia [...].07.2009 r.;
21. subwoofery szt. 2 HOME INF CASCADE 15 za kwotę netto 6.370,00 zł (podatek VAT 1.401,40 zł) udokumentowane fakturą VAT nr [...] z dnia [...].08.2009 r.; 22. monitora LCD KDL-46WE5 za kwotę netto 4.369,93 zł (podatek VAT 961,38 zł), udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...].12.2009 r., wystawioną przez firmę T.
Organ I instancji w oparciu o przeprowadzone w toku postępowania dowody uznał, że ww. meble oraz sprzęt służyły celom prywatnym strony i nie miały żadnego związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Uznano, że nieekonomicznym jest zakup mebli na kwotę netto 110.176,16 zł w czasie, gdy prowadzona działalność gospodarcza przynosi stratę. Ponadto stwierdzono, że strona nie miała fizycznej możliwości ulokowania ww. mebli w siedzibie firmy.
Ponadto w deklaracji VAT-7 za październik 2009 r. strona niezasadnie odliczyła - jako związany z nabyciem środków trwałych – podatek naliczony w kwocie 6.600 zł zawarty w poz. 2 faktury nr [...] z dnia [...].10.2009 r. wystawionej przez U. W pozycji tej ujęto udział w zyskach przy sprzedaży domków jednorodzinnych J. ul. [...] zabudowa szeregowa w kwocie netto 30.000 zł. Organ nie uznał "sprzedaży udziału w zyskach" za świadczenie usług o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i jako nie podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT – nie uznał prawa strony do jego odliczenia.
W związku z tymi ustaleniami ww decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. określił odmiennie od rozliczenia dokonanego przez skarżącego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwotach wyższych od zadeklarowanych za styczeń, luty, kwiecień oraz wrzesień 2009 r. oraz niższe od zadeklarowanych kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2009 r. i niższy od zadeklarowanego zwrot bezpośredni w październiku 2009r.
Po rozpatrzeniu odwołania - w którym skarżący zakwestionował ustalenia organów w zakresie podatku należnego oraz naliczonego – organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji, podzielając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na wstępie organ stwierdził, że z dniem [...].09.2014 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (postanowienie o wszczęciu postępowania skarbowego) o którym zawiadomiono stronę w dniu [...].10.2014 r.
Organ odwoławczy odnosząc się do twierdzeń strony - że zawarł z M. K. umowę konsorcjum i mógł kwotowo określić udział w przychodach konsorcjantów - stwierdził, że powołana przez stronę umowa i faktura VAT z dnia [...] października 2009 r. nr [...] FVS nie regulują udziału strony oraz M. K. w zyskach i kosztach wspólnego przedsięwzięcia. Nie można bowiem w oparciu o zapisy tej umowy i ww. fakturę określić wielkości prawa do udziału w zysku każdej ze stron wspólnego przedsięwzięcia. Strony w ww. umowie z dnia [...] grudnia 2009 r. określiły, że M.K. zostanie wypłacona przez skarżącego kwota 30.000,00 zł netto, stanowiąca zryczałtowaną kwotę udziału w zyskach ze sprzedaży domów jednorodzinnych w J.. Z treści ww. umowy nie wynika, aby intencją stron było, aby wszelkie koszty uzyskania przychodów były przyporządkowywane jedynie skarżącemu a nie obu stronom wspólnego przedsięwzięcia. W szczególności organ wskazał, że zarówno strona, jak i M. K. wskazali, że zysk ze wspólnego przedsięwzięcia obliczany był na podstawie dochodu, wyliczonego z uwzględnieniem kosztów poniesionych w ramach realizowanej inwestycji. Tak ustalony dochód podzielony został na pół i wypłacony M. K.. W istocie zatem strony ustaliły zysk ze wspólnego przedsięwzięcia w równych udziałach wynoszących po 50% dochodu (będącego różnicą pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami jego uzyskania.
Organ powołując treść art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wskazał, że zgromadzonego materiału wynika, że M. K. przy sprzedaży przedmiotowych nieruchomości, podejmował działania charakterystyczne dla podmiotów prowadzących profesjonalną działalność gospodarczą. Dokonując w 2005 r. wspólnie ze skarżącym zakupu działek o dużej powierzchni z przeznaczeniem dokonania ich podziału i prowadzenia na nich inwestycji budowlanej, podjęciu działań przez obu współwłaścicieli w związku z zamiarem rozpoczęcia budowy tj. wystąpienie o wydanie pozwolenia na budowę na nabytej nieruchomości gruntowej domów w zabudowie szeregowej, a następnie wystąpienie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę sieci wodociągowej wraz z przyłączem wody do budynków mieszkalnych położonych na działkach [...] i [...] obręb J., pomimo zmiany wskazania inwestora zabudowy nieruchomości, świadczy o tym, że zamiarem M. K. było wykorzystanie zakupionych nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, z tytułu której będzie miał roszczenie do skarżącego o zapłatę zysków. Wyrazem wspólnego prowadzenia inwestycji było również podpisanie aktów notarialnych, w których jako strona sprzedająca stawili się skarżący wraz z M. K.. Wspólnie oświadczyli w tych aktach notarialnych, że są współwłaścicielami z udziałami po ½ części każdy z nich i są podatnikami podatku VAT i należny podatek VAT od tej czynności uiszczą w ustawowym terminie.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zastosowanie znajdzie art. 108 ust. 2 ustawy o VAT bowiem w sytuacji wystawienie faktury dokumentującej rzeczywisty obrót rozliczenie podatku należnego wynikającego z faktury wystawionej w tym trybie następuje w deklaracji VAT -7 w rozliczeniu podatku należnego w rozumieniu podatku od czynności podlegających opodatkowaniu z uwzględnieniem podatku naliczonego.
Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia organu I instancji w kwestii wydatków dotyczący budynku mieszkalnego w J. przy ul. [...], że nie mają one związku ze sprzedażą opodatkowaną gdyż inwestycja polegając na budowie tych domów nie była realizowana w ramach działalności gospodarczej. Nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenia skarżącego, że usługi monitoringu oraz zakupu sprzętu monitorującego związane były z magazynem, który prowadzony był na posesji przy ul. [...]. Faktu tego nie potwierdziły zeznania świadków ani samego skarżącego, który początkowo wskazywał, że w umowie błędnie musiano powołać działkę gruntu [...]. Strona nie była dysponentem nieruchomości, nie przedstawiła żadnych umów najmu potwierdzających korzystanie z pomieszczenia na cele magazynowe czy też zapłatę czynszu. Okoliczności tej nie potwierdzili też współwłaściciele tej nieruchomości J. R. i E. K.. Urządzenia te nie były także wykorzystywane w związku z prowadzeniem prac inwestycyjnych w centrach handlowych. Z tej samej przyczyny oceniono brak związku wydatków za wodę i ścieki związanych z nieruchomością prywatną. Ponadto stwierdzono także, że faktura za roboty wykonania murów na dachu budynku przy ul. [...] dotyczyła wykonania murów na dachach płaskich tj. na darowanych budynkach, nie dotyczyła wykonania murów na dachach sprzedanych budynków, które były kryte dachami skośnymi.
Odnośnie wynajmu sali w hotelu w K. w okresie sylwestrowym organ odwoławczy wskazał, że ani sama strona ani świadkowie nie potrafili wskazać konkretnych faktów związanych ze szkoleniem, wydatek ten nie został zatem poniesiony w związku ze zorganizowaniem szkolenia dla pracowników.
Zdaniem organu odwoławczego wydatki dotyczące zakupu urządzeń wodno- kanalizacyjnych, odkurzacza Dolphin Dynamic Plus oraz oświetlenia wodnego Aqua de-light RGB.36W nie miały związku z wykonywaną przez stronę działalnością, lecz służyły prywatnym celom. Z informacji producenta tych urządzeń wynika, że stanowią one specjalistyczny sprzęt do basenu. Ustalono, że skarżący wraz z M. K. realizowali wspólnie inwestycję polegającą na budowie dwóch domów w zabudowie bliźniaczej z basenem, którą w drodze darowizny przekazano J. R. i E. K.. Strona nie wykazała aby urządzenia te wykorzystywane były w prowadzonych inwestycjach w galeriach handlowych. Także przesłuchani pracownicy (A. F., D. P., K. M.,) nie potwierdzili tego faktu. Pracownicy nie potwierdzili także aby wykorzystywane były przez pracach w galeriach kosze gabinowe. Stwierdzono, że kosze gabinowe znajdują się na prywatnej posesji przy ul. [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że strona składając sprzeczne zeznania nie wykazała, aby oprawy halogenowe, automatyka do bram były wykorzystane do budowy domów w zabudowie lub w galeriach handlowych. Nie potwierdzili tego faktu pracownicy skarżącego, kierownik budowy czy nabywcy nieruchomości.
Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji, że wydatki na zakup mebli oraz zestawów kina domowego nie służyły prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż – jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w tym zeznań nabywców nieruchomości, pracowników skarżącego, kierownika budowy - nie są to wydatki związane z działalnością gospodarczą lecz stanowią wydatki prywatne strony. Organ wskazał, że nieekonomicznym jest zakup mebli na kwotę netto 110.176,16 zł w czasie gdy prowadzona działalność gospodarcza przynosi stratę. Ponadto strona nie miała fizycznej możliwości ulokowania tych mebli w siedzibie firmy. Ze zgromadzonych dowodów (dokumentacji kamienic oraz zeznań świadków) wynika, że wynajmowane pomieszczenia były nieduże (średnia powierzchnia ok. 10 m², co potwierdza także niska cena czynszu w wysokości 300 zł. Przedmiotowe meble nie mogły fizycznie zmieścić się w siedzibie firmy. Żaden z przesłuchanych w sprawie świadków nie potwierdził wyposażenia siedziby firmy podatnika w zestawy kina domowego. Żaden z pracowników nie potwierdził też, aby stoliki bądź sprzęt RTV były wykorzystywane w barakach na budowie bądź podczas delegacji służbowych.
Organ biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT wskazał, że udokumentowana fakturą "sprzedaż udziału w zyskach" z tytułu którego została wystawiona zakwestionowana faktura nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W skardze na decyzję Dyrektora IS skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie:
1. art.122, art. 187, art. 191 O.p. przez nierzetelną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i jego wybiórczą analizę, przejawiającą się w odrzuceniu przez organ faktów, które znalazły swoje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz bezzasadnym przyznaniu większej wartości dowodowej wybranym przez organ dowodom przy jednoczesnym pominięciu pozostałych, podczas gdy dowody powinny być rozpatrywane jako spójna całość;
2. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez ich błędną wykładnię przejawiającą się w stwierdzeniu braku istnienia związku pomiędzy konkretnymi towarami i usługami a wykorzystaniem ich do wykonywania czynności opodatkowanych, co przyczyniło się do niezakwalifikowania danego towaru lub usług jako wykonywanego do czynności opodatkowanych;
3. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej ocenie zebranego materiału z pominięciem wzajemnej łączności zebranych dowodów przejawiającej się zignorowaniem przez organ dowodów przemawiających na korzyść strony, tym samym zaś naruszenie art. 2, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP przez sprzeczną z zasadą in dubio pro tributario ocenę materiału dowodowego na niekorzyść strony, w sytuacji istnienia równoważnego materiału dowodowego przemawiającego na korzyść strony, a w konsekwencji naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez nieuznanie poniesionych kosztów w celu osiągnięcia przychodów;
4. art. 234 O.p. w związku z art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu za prawidłowe nałożenie na stronę - w wyniku wniesienia odwołania obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług na podstawie przepisu art. 108 ust. 2 ustawy o VAT, mimo, że ten sam obowiązek w pierwotnej decyzji organu I instancji został nałożony na podstawie przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, czym został naruszony zakaz reformationis in peius poprzez nałożenie na podatnika – w wyniku wniesienia środka zaskarżenia – nowych obowiązków;
5. art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej ocenie zebranego materiału dowodowego w zakresie stosunku prawnego łączącego stronę oraz współwłaściciela nieruchomości, na której prowadzona jest budowa – M. K.;
6. art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz naruszenie art. 9 ust. 1 akapit 1 w związku z art. 9 ust. 1 akapit 2 oraz 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, iż uczestnik wspólnej inwestycji prowadzonej ze stroną, polegającej na budowaniu domów jednorodzinnych na gruncie objętym współwłasnością M. K. działał jako podatnik prowadzący samodzielną działalność gospodarczą;
7. art. 108 ust. 2 i ust. 1 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie skarżący wykazał zawyżone o 50% kwoty podatku należnego za miesiące kwiecień, lipiec, wrzesień, październik oraz grudzień 2009 r. w zakwestionowanych fakturach.
W uzasadnieniu podobnie jak w odwołaniu skarżący kwestionuje niewzięcia pod uwagę istnienia umownego określenia prawa do udziału w zysku oraz w zakresie podatku naliczonego dokonanie analizy zgromadzonego materiału dowodowego polegające na niesłusznym rozpatrywaniu każdego dowodu z osobna zamiast wszystkich dowodów razem we wspólnej łączności, interpretowaniu przeciwstawnych i równoważnych dowodów na niekorzyść skarżącego oraz przerzucanie ciężaru dowodzenia na podatnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie nie jest sporne, że współwłaściciele nieruchomości realizowali wspólną inwestycję polegającą na budowie domów w zabudowie szeregowej a następnie ich sprzedaży. Strona kwestionuje natomiast ustalenia organu w zakresie podatku należnego jak i naliczonego związanych z tą inwestycją w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przez towary, wyżej cytowana ustawa w art. 2 pkt 6 rozumie rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które wymienione są w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.
W tym miejscu wypada odnotować, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sprzedaży przez każdego ze współwłaścicieli zabudowanych działek w J. były w istocie udziały we współwłasności, nie zaś grunty i budynki ( choć w efekcie transakcji nabywcy uzyskiwali prawo dysponowania całością danej nieruchomości gruntowej wraz z posadowionym na niej budynkiem). Z uwagi na to, że sam udział we współwłasności nie ma charakteru dobra materialnego, przez co nie jest klasyfikowany dla potrzeb podatku od towarów i usług jako towar, kwestia zakwalifikowania na gruncie ustawy o VAT czynności sprzedaży udziału we współwłasności nieruchomości jako dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług budziła wątpliwości i różnie była oceniana w doktrynie i orzecznictwie. Ostatecznie jednak w uchwale z dnia 24 października 2011 r. (sygn. akt I FPS 2/11) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że czynność taka stanowi odpłatną dostawę towarów. NSA uznał bowiem, że dla ustalenia, czy dana czynność stanowi odpłatną dostawę towarów czy świadczenie usług, najistotniejsze jest to, czy dochodzi do odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W przypadku sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, jak również udziału we współwłasności budynków takie przeniesienie prawa występuje. Każdemu ze współuprawnionych przysługuje bowiem to samo prawo, którego zakres może być tylko różny ze względu na sam sposób podziału wspólnego prawa. W związku z tym na gruncie ustawy o VAT taka czynność nie może prowadzić do innych skutków prawnych niż sprzedaż towaru przez jedynego właściciela (użytkownika wieczystego), która niewątpliwie - w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - stanowi dostawę towarów bowiem w jej wyniku dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel.
Warunkiem opodatkowania określonej czynności podatkiem VAT jest nie tylko ustalenie, że mieści się ona w katalogu czynności objętych przez ustawę opodatkowaniem, a więc że może być uznana za odpłatną dostawę towarów lub za odpłatne świadczenie usług, ale konieczne jest także, by była ona dokonana przez podmiot, występujący w charakterze podatnika podatku VAT. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 ustawy VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Ustawa o VAT definiuje działalność gospodarczą w art. 15 ust. 2, stwierdzając że obejmuje ona wszelką działalność producentów, handlowców lub innych usługodawców, w tym również podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, jak również działalność osób wykonujących wolne zawody, także wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub dóbr niematerialnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przy tym, co wynika z art. 5 ust. 2 ustawy VAT, czynności określone w art. 5 ust. 1 (odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju) podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
Konieczność dokonania czynności objętej zakresem opodatkowania podatkiem VAT przez podmiot działający w charakterze podatnika tego podatku – jako warunek opodatkowania tej czynności, wynika także z przepisów prawa wspólnotowego – art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138.
Art. 9 ust. 1 dyrektywy stanowi, że podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wynika zarazem, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej (zob. wyrok z dnia 20 czerwca 1996 r. w sprawie C-155/94 Wellcome Trust). Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie ma charakteru decydującego, a dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych. Natomiast jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej.
W często powoływanym wyroku z dnia 4 października 1995 r. w sprawie Finanzamt Uelzen przeciwko Dieter Armbrecht (sprawa C-291/92) TSWE wskazał z kolei na możliwość zróżnicowanego traktowania przez podatnika podatku od wartości dodanej poszczególnych części nieruchomości, przy uwzględnieniu sposobu używania, a mianowicie podatnik może (nie musi) włączyć rzecz przeznaczoną na własny użytek do składników majątku związanego z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W takim przypadku oszacowanie tej części jaka jest przeznaczona na potrzeby prywatne odbywa się w oparciu o propozycję w jakiej była ona używana na te cele, nie zaś w oparciu o podział fizyczny; ponadto warunkiem takiego postępowania jest manifestowanie przez podatnika, w trakcie całego roku, w którym posiada daną rzecz, woli utrzymania jej co najmniej w części w majątku prywatnym.
W sprawie niniejszej nie były przedmiotem sporu ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności i przedmiotu dostawy. Jak wynikało z akt sprawy, skarżący był współwłaścicielem z udziałem 1/2 w prawie własności działek gruntu położonych we wsi Jaczów, gm. Jerzmanowa na których wybudowane zostały domy jednorodzinne w zabudowie szeregowej. Wydatki związane z budową zaewidencjonowane zostały w ewidencji zakupu skarżącego. Z treści aktów notarialnych, wynika zarazem, że w 2009 r., skarżący oraz M. K., dokonali sprzedaży należących do nich udziałów we współwłasności zabudowanych działek gruntu, uzyskując przychód ze sprzedaży. Doszło zatem do przeniesienia własności tych nieruchomości na nabywców, przedmioty sprzedaży zostały nabywcom wydane, a ceny zapłacone. W świetle zatem przytoczonych na wstępie przepisów oraz uwzględniając przywołaną uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2011 r., prawidłowo organy podatkowe uznały, że w wyniku opisanych czynności miała miejsce odpłatna dostawa towarów. Niewątpliwie również każdy ze współwłaścicieli przedmiotowych działek był z tytułu sprzedaży przypadającego mu udziału we własności nieruchomości gruntowej uprawniony do odpowiadającej jego udziałowi we własności części ceny uiszczonej przez nabywcę.
Wbrew zarzutom skargi należy też przyznać rację organom podatkowym, iż M. K. spełnił wszystkie przesłanki do uznania go za podatnika VAT z tytułu dostawy przedmiotowych nieruchomości zabudowanych domami mieszkalnymi w zabudowie szeregowej. Niewątpliwie, co potwierdzają akta sprawy, skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nazwą U, której zakres obejmował usługi budowlane i sprzedaż nieruchomości, a wcześniej wraz ze skarżącym prowadził spółkę cywilną U. Należy się też zgodzić z organami podatkowymi, że działki, których był współwłaścicielem, skarżący nabył już działając w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, o czym świadczą okoliczności nabycia tych nieruchomości, rozpoczęcia inwestycji oraz działania podejmowane w toku jej realizacji. Przede wszystkim należy wskazać na znaczną powierzchnię nieruchomości, które M. K. wraz ze skarżącym nabywał w latach 2005- 2007 na terenie J.. Biorąc pod uwagę znaczną powierzchnię tych gruntów, przeznaczenie ich pod zabudowę mieszkaniową jak również przedmiot, działalności M. K. zgłoszony do ewidencji działalności gospodarczej, tj. roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych oraz kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, organy podatkowe zasadnie uznały, że zamiarem M. K. było wykorzystanie zakupionych nieruchomości do prowadzonej działalności gospodarczej.
Podobne stanowisko w odniesieniu do M. K. zaprezentował WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1202/11 i podziela je skład orzekający w rozstrzyganej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował ten pogląd oddalając wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I FSK 492/12 skargę kasacyjną podatnika.
W ocenie Sądu powołana przez skarżącego umowa i faktura VAT z dnia [...] r. nr [...] FVS nie regulują udziału strony skarżącej oraz M. K. w zyskach i kosztach wspólnego przedsięwzięcia. Nie można bowiem w oparciu o zapisy tej umowy i ww. fakturę określić wielkości prawa do udziału w zysku każdej ze stron wspólnego przedsięwzięcia. Strony w § 4 ust. 5 tej umowy z dnia [...] r. określiły, że M. K. zostanie wypłacona przez U kwota 30.000,00 zł netto, stanowiąca zryczałtowaną kwotę udziału w zyskach ze sprzedaży domów jednorodzinnych w J.. Z treści tej umowy nie wynika, aby intencją stron było, aby wszelkie koszty uzyskania przychodów były przyporządkowywane jedynie firmie skarżącego a nie obu stronom wspólnego przedsięwzięcia. Zarówno sama strona, jak i M. K. wskazali, że zysk ze wspólnego przedsięwzięcia obliczany był na podstawie dochodu, wyliczonego z uwzględnieniem kosztów poniesionych w ramach realizowanej inwestycji. Tak ustalony dochód podzielony został na pół i wypłacony M. K.. W toku przesłuchania z dnia [...].04.2013 r. skarżący w sposób jednoznaczny stwierdził, iż przychód wyliczany był matematycznie, tzn. strona ustalała koszty i przychód, wskazywała jaki wyszedł dochód, dzieliła go na pół a M. K. wystawiał mu fakturę. Zysk 30.000,00 zł była to umowna kwota zysku ze sprzedaży domów w 2009 r. Kwota zysku wyniosła 60.000,00 zł netto i podzielona została na pół, tj. po 30.000,00 zł. W istocie zatem strony ustaliły zysk ze wspólnego przedsięwzięcia w równych udziałach wynoszących po 50% dochodu (będącego różnicą pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami jego uzyskania).
Podkreślić należy, iż w toku prowadzonego postępowania zarówno strona skarżąca jak i M. K. nie potrafili wskazać w jaki sposób zryczałtowana kwota zysku w wysokości 30.000 zł, mająca przypadać na M. K., została wyliczona, nie przedstawili sposobu rozliczenia tej inwestycji jak i nie dokonali ostatecznego rozliczenia inwestycji, zasłaniając się brakiem odbioru końcowego niektórych domów, gwarancją i rękojmią na wybudowane budynki oraz koniecznością utylizacji hałdy ziemi. Skarżący stwierdził ponadto, iż nie wie w jaki sposób inwestycja ma zostać ostatecznie rozliczona, gdyż nie zna się na podatkach i nie będzie wypowiadać się w tym zakresie.
Wbrew twierdzeniom skargi sposobu rozliczenia dokonanego przez organ nie zmienia podnoszona przez stronę kwestia nazwania tej umowy umową konsorcjum. Kwalifikowanie konsorcjum jako wspólnego przedsięwzięcia nie budzi wątpliwości również w literaturze przedmiotu (np. Podatek dochodowy od osób prawnych Komentarz pod red. J. Marciniuka, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2004 r.). Organ w wydanej decyzji dokonał rozważań w odniesieniu do umowy konsorcjum i umowy zawartej przez skarżącego z M. K. aby zwrócić uwagę strony skarżącej, iż przedsięwzięcie strony skarżącej - niezależnie od tego czy uznać je za konsorcjum, czy nie - nadal pozostaje wspólnym przedsięwzięciem.
Podzielić należy stanowisko zarówno organu I instancji jak i organu odwoławczego, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 108 ust. 2 ustawy o VAT bowiem w sytuacji wystawienie faktury dokumentującej rzeczywisty obrót rozliczenie podatku należnego wynikającego z faktury wystawionej w tym trybie następuje w deklaracji VAT -7 w rozliczeniu podatku należnego w rozumieniu podatku od czynności podlegających opodatkowaniu z uwzględnieniem podatku naliczonego. Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy nie naruszył zasady wynikającej z art. art. 234 O.p. w związku z art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT bowiem nie nałożono na stronę - w wyniku wniesienia odwołania obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług na podstawie innego przepisu niż przepis art. 108 ust. 2 ustawy o VAT. Należy zauważyć, że obowiązek w pierwotnej decyzji organu I instancji, został nałożony na podstawie przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, jednak decyzja ta została uchylona, nie funkcjonuje więc w obrocie prawnym.
Za bezzasadne należy uznać także zarzuty skargi dotyczące zakwestionowania wydatków, które nie były związane z działalnością gospodarczą skarżącego, lecz stanowiły wydatki prywatne, i tym samym nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur.
Brak jest zatem podstaw dla formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Wyrażona w tym przepisie zasada wyraża zarówno neutralność podatku od towarów i usług i prawo podatnika VAT do obniżenia swojego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku należnego jak i stanowi samodzielną podstawę do zakwestionowania prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
W ocenie Sądu skarżący takiego związku dla zakwestionowanych wydatków nie wykazał. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że dokonane zakupy towarów i usług nie było wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług co powoduje pobawienie podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zakwestionowanych przez organ fakturach.
Należy wskazać, że organ podatkowy zarówno I instancji jak i organ odwoławczy dokonały skrupulatnej i szerokiej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, stwierdzając, iż akta sprawy, w tym zeznania przesłuchanych świadków m.in. klientów strony skarżącej, pracowników, właścicieli i innych najemców nieruchomości w której podatnik prowadził biuro, w żaden sposób nie uzasadniają twierdzeń, że kwestionowane wydatki mogłyby stanowić koszty uzyskania przychodów .
Podkreślić należy, że na działce nr 576 tj. przy ul. [...] w J. skarżący wraz z M. K. rozpoczęli realizację prywatnej inwestycji polegającej na budowie dwóch domów jednorodzinnych. Ww. działka nr [...] wraz z rozpoczętą budową domów jednorodzinnych została darowana J. R. i E. K.. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że wydatki związane z tą nieruchomością mają jakikolwiek związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Prywatnym celom skarżącego służyły także wydatki na zakup usług monitorowania oraz zakup sprzętu do monitorowania i modernizacji sprzętu alarmowego na tej działce. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził bowiem, aby jak to podnosiła stron skarżącą w toku postępowania na działce gdzie budowano dwa prywatne domy został utworzonym magazyn materiałów budowlanych, do budowy domów w zabudowie szeregowej. Z tych samych względów nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki na opłaty za wodę i ścieki dotyczące prywatnej nieruchomości.
Także zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że wydatek wynikający z faktury wystawionej przez W Spółka Jawna za usługę wynajmu sali w G w K., wbrew twierdzeniom strony nie dotyczył wyjazdu skarżącego i jego pracowników na zorganizowane szkolenie, lecz był prywatnym wydatkiem w okresie sylwestrowym.
Odnosząc się do wydatków dotyczących wyposażenia i czyszczenia basenu należy wskazać, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej wydatki nie były związane z prowadzonymi pracami budowlanymi w zabudowanie szeregowej w J. oraz podczas wykonywania posadzek w galeriach handlowych. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy uzasadnia twierdzenie, że wydatki na zakup urządzeń służył celom prywatnym podatnika, tj. wyposażeniu basenu znajdującego się w prywatnych budynkach na działce nr [...] w J.. Nie można organowi zarzucić dowolności w zakwestionowaniu twierdzeń skarżącego, że odkurzacz do czyszczenia basenów służył do mycia posadzek w galeriach handlowych. Twierdzenie to nie znalazło potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym opisie producenta tego urządzenia czy też w zeznaniach pracowników strony skarżącej.
Prawidłowo organ nie dał wiary twierdzeniom strony, że oświetlenie wodne Aqua de-light, które stanowi specjalistyczny sprzęt do basenu było wykorzystywane w galeriach handlowych. Okoliczności wykorzystywania ww. oświetlenia i urządzenia Twin Controller w związku z pracami wykonywanymi w galeriach handlowych nie potwierdzili pracownicy podatnika. Z akt sprawy wynika też, że oświetlenie takie nie było także montowane w domkach w zabudowie szeregowej.
Zasadnie został także zakwestionowany wydatek dotyczący koszy gabionowych. Wbrew twierdzeniom skarżącego kosze te nie mogły służyć do przechowywania węży służących do wykonywania posadzek w galeriach handlowych, z uwagi na długość tych węży (ok. 300 metrów), a które to twierdzenia nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach pracowników. Ponadto kosze takie zostały wykorzystane na działce nr [...] w J. przy ul. [...], co zostało stwierdzone i utrwalone w sporządzonej notatce służbowej.
Słusznie także organy podatkowe nie uznały za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup opraw halogenowych w łącznej ilości 110 sztuk. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby zakup 110 sztuk opraw halogenowych związany był z prowadzoną działalnością gospodarczą strony skarżącej. Zeznania skarżącego i pracowników w tym zakresie są ze sobą sprzeczne.
W odniesieniu do zaliczonej do kosztów automatyki do bram garażowych, przeprowadzone postępowanie wykazało, że nabywcy domów od skarżącego zarówno Państwo B. jak i Państwo P. kupili domy bez bram garażowych jak i bez automatyki do tych bram czy rolet. Z kolei R. K. zeznał, że w 2010 r. skarżący zamontował w jego domu bramę garażową zautomatyzowaną natomiast rolety okienne, które również zamontował deweloper są ręczne, na taśmę. Istotnie brak jest wiarygodnego uzasadnienia zakupu automatyki do bramy w 2009 r., której montaż ustalono w połowie następnego roku.
W odniesieniu zaś do zakupu sterowników załączających/żaluzjowych strona skarżąca nie potrafiła wskazać, gdzie przedmiotowe sterowniki zostały zamontowane.
Nie można zarzucić organowi dowolności w przyjęciu, że zakupione meble i sprzęt RTV (zestawy kina domowego) służyły celom prywatnym strony i nie miały żadnego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotnie nieekonomicznym jest zakup mebli na kwotę netto 110.176,16 zł w czasie gdy prowadzona działalność gospodarcza przynosi stratę. Ponadto strona nie miała fizycznej możliwości ulokowania tych mebli w siedzibie firmy. Ze zgromadzonych dowodów (dokumentacji kamienic oraz zeznań świadków) wynika, że wynajmowane pomieszczenia były nieduże (średnia powierzchnia ok. 10 m², co potwierdza także niska cena czynszu w wysokości 300 zł. Przedmiotowe meble nie mogły fizycznie zmieścić się w siedzibie firmy.
Żaden z przesłuchanych w sprawie świadków nie potwierdził wyposażenia siedziby firmy podatnika w zestawy kina domowego. Żaden z pracowników nie potwierdził też, aby stoliki bądź sprzęt RTV były wykorzystywane w barakach na budowie bądź podczas delegacji służbowych.
Wbrew twierdzeniom skargi pracownicy nie potwierdzili, że wyposażenie sypialni było wykorzystywane w czasie delegacji służbowych. Przywołanych przez stronę argumentów nie potwierdzili pracownicy skarżącego składający sprzeczne zeznania w tej kwestii. W zeznaniach D. P. i K. M. brak jest wiarygodności i spójności. Z jednej strony świadkowie wskazywali na wynajmowanie w czasie delegacji pokoi w hotelach, a z drugiej strony konieczność wyposażenia tych właśnie pokoi hotelowych praktycznie we wszystkie sprzęty. Natomiast wynajmowania nie umeblowanych prywatnych kwater jeden z dwóch świadków w ogóle nie wskazał. Z kolei skarżący nie przedstawił żadnych dowodów mogących potwierdzić jego tezy. Przede wszystkim, pomimo wezwań organu podatkowego skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na wynajem prywatnych kwater.
Akta przedmiotowej sprawy nie wskazują także, aby wydatki na zakup wkładów na buty w ilości 14 sztuk za łączna kwotę 1.274,00 zł netto służyły czynnościom opodatkowanym, gdyż w rzeczywistości nie są to szafki na buty mogące służyć pracownikom lecz karbowane wkłady do szafy. Przesłuchani pracownicy nie potwierdzili ich wykorzystywania wskazując na użytkowanie jedynie szafek na buty.
W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie niezbędne i możliwe do przeprowadzenia działania, zgromadziły wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły. Nie można zatem zarzucić organom podatkowym naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. W tym miejscu należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że czynności podejmowane przez organ podatkowy w zakresie gromadzenia materiału dowodowego powinny być wspierane przez podmiot biorący udział w postępowaniu, ponieważ sam organ nie zawsze może obiektywnie wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy gdyż zdarza się często, że tylko podatnik dysponuje stosowną wiedzą (wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 sierpnia 2009 r. I SA/Ke 237/09). Strona skarżąca natomiast nie przedłożyła żadnych dowodów ani nie złożyła żadnych wyjaśnień, które mogłyby podważyć dokonane przez organy wyliczenia.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.), należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło