I GZ 28/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 107/16 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 107/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. M. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] listopada 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym. W uzasadnieniu postanowienia wydanego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa), Sąd I instancji wskazał, że E. M. w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jednak nie przedstawił żadnego uzasadnienia tego wniosku, ograniczając się do sformułowania samego żądania. W tej sytuacji WSA podkreślił, że brak jakiegokolwiek umotywowania przez skarżącego jego wniosku, uniemożliwił jego merytoryczne rozpoznanie. Jednocześnie WSA stwierdził, że fakt przyznania skarżącemu prawa pomocy w sprawie nie ma istotnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie są bowiem tożsame z przesłankami ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ppsa. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący. W uzasadnieniu wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi go na niepowetowaną szkodę majątkową oraz, że nie ma środków finansowych pozwalających mu na zapłatę należności. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, oceniając zasadność zastosowania ochrony tymczasowej, bada wyłącznie, czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Oznacza to, że strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że ogólnikowe twierdzenia o możliwości wyrządzenia znacznej szkody bądź wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków nie są wystarczające dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na nim spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Skarżący przede wszystkim w ogóle nie zdefiniował występujących w jego przypadku przesłanek ochrony tymczasowej, oraz nie uprawdopodobnił występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności. W treści skargi sformułował jedynie żądanie wniosku. Stąd też Sąd pierwszej instancji badając wniosek skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa prawidłowo odmówił uwzględnienia tego wniosku z uwagi na brak jego uzasadnienia. Odnosząc się zaś do zarzutów zażalenia, że zakresowo kwestie przyznania prawa pomocy i wstrzymania wykonania decyzji są zbieżne, a - co wynika z akt - do wniosku o przyznanie prawa pomocy określone dokumenty załączono, należy podkreślić, że trudna sytuacja materialna nie jest sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Nie można utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Sąd I instancji podzielił stanowisko prezentowane już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które NSA w składzie orzekającym uznaje za prawidłowe, zgodnie z którym w przypadku prawa pomocy sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla strony, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków (tak np. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 116/16). Wykonanie decyzji zobowiązującej do uiszczenia określonej kwoty pieniężnej zawsze będzie wywierało określone skutki finansowe dla strony, zaś instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem skarżący nie wyjaśnił we wniosku jakiego rodzaju, konkretnie niepowetowana szkoda lub trudny do odwrócenia skutek wystąpi w przypadku ewentualnej egzekucji orzeczonej należności w jego sytuacji majątkowej. W związku z powyższym Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżący nie wykazał, że w jej przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Argumenty zażalenia w żaden sposób nie podważają zaś prawidłowości uznania Sądu I instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ppsa postanowił jak w sentencji.