I OZ 1122/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 367/16 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 367/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił M. T. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2016 r. Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r., odrzucił skargę z uwagi na to, że została wniesiona po upływie 30 dniowego terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Do pisma dołączono kserokopię sporządzonej przez skarżącą w dniu 1 marca 2016 r. skargi i sprecyzowano, że adresatem skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, a składane jest ona za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżąca wniosła skargę mieszcząc się w 30 dniowym terminie do jej złożenia, a przekazanie przez Sąd skargi po terminie nie było zawinione ze strony skarżącej. Skarżąca wniosła, wskutek swojej niewiedzy, skargę bezpośrednio do Sądu zamiast złożyć ją za pośrednictwem SKO w Gdańsku. Powyższa okoliczność wynikała z braku wiedzy, trudnej sytuacji życiowej, życia w ubóstwie, uniemożliwiającym leczenie, co powoduje wielki stres skarżącej, co w ostateczności spowodowało omyłkę skarżącej co do organu, gdzie powinna była złożyć skargę. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 610/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 18 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu przez skarżącą terminu do złożenia skargi. Sąd podkreślił, że skarżąca wielokrotnie wnosiła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i posiadała wiedzę, że skargi do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu odwoławczego. Sądowi wiadomo z urzędu, że do dnia 1 marca 2016 r. skarżąca złożyła 16 skarg dotyczących decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które zostały rozpoznane merytorycznie (za wyjątkiem jednej skargi, wszystkie pozostałe zostały oddalone). Skargi zostały zatem złożone w terminie. Nadto zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie w tym zakresie. Trudno zatem podzielić stanowisko pełnomocnika, że skarżąca nie miała wiedzy gdzie należy wnieść skargę. Sąd stwierdził, że również twierdzenia o bardzo trudnej sytuacji życiowej i wielkim stresie nie mogą odnieść skutku. Mają one na tyle ogólny charakter, że nie można ich w żaden sposób poddać ocenie, nie mówiąc już o ich wpływie na wadliwe zaadresowanie i wniesienie skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach pomocy zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a polegające na przyjęciu, że skarżąca ze swojej winy złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zamiast do SKO w Gdańsku, m.in. dlatego, że składała ona więcej skarg na decyzje administracyjne, gdy faktycznie sytuacja życiowa i psychiczna skarżącej powinny usprawiedliwiać omyłkę i być uznane za udowodnione, ponieważ wskazują na to informacje zawarte w aktach, co powinno skłonić Sąd do uznania, że błąd skarżącej był przez nią niezawiniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają: niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącej, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi. Nadanie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zamiast za pośrednictwem organu, nie stanowi podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Decyzja organu drugiej instancji zawierała wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Strona, która mimo prawidłowego pouczenia nie stosuje się do niego, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie istniały przeszkody fizyczne uniemożliwiajace dokonanie czynności w przepisanym terminie. Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżąca wniosła już kilkanaście skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które zostały rozpoznane merytorycznie, gdyż wniesione zostały w terminie. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że bardzo trudna sytuacja życiowa i stres skarżącej nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie terminu do wniesienia skargi. Sąd zasadnie uznał, że podane przez skarżącą przyczyny te nie zostały skonkretyzowane na tyle by uznać, że uprawdopodobniają one brak winy w uchybieniu terminu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.