I SA/Gd 77/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-04-19
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Marek Kraus, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, nadając decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania), jest zobowiązany do badania sytuacji majątkowej strony lub uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania w szerszym zakresie niż wynika to z samego faktu zbliżającego się terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Organ podatkowy, powołując się na przesłankę zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej), nie jest zobowiązany do szczegółowego badania sytuacji majątkowej strony ani do udowadniania niewykonania zobowiązania w sposób wykraczający poza analizę upływu terminu przedawnienia. Wystarczające jest wykazanie, że termin przedawnienia zobowiązania jest krótszy niż 3 miesiące od daty wydania postanowienia o nadaniu rygoru.Stan faktyczny
Skarżący J. L. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ pierwszej instancji uzasadnił nadanie rygoru zbliżającym się terminem przedawnienia zobowiązania (krótszym niż 3 miesiące) oraz uprawdopodobnieniem niewykonania zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania i brak uzasadnienia faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] decyzją z 30 kwietnia 2015 r. określił J. L. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 w kwocie 114.815,00 zł.
Nie zgadzając się z ww. decyzją J. L. pismem z dnia 29 maja 2015 r. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...].
Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] nadał decyzji nieostatecznej z dnia 30 kwietnia 2015 r. rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, tj. okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. jest krótszy niż 3 miesiące.
Nie zgadzając się z tym postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] J. L., wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy, tj.:
• art. 121 § 1, art. 122 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej polegającej na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego oraz bez wymaganej wnikliwości, poprzez niepodjęcie działań w celu uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji przez skarżącego nie zostanie wykonane,
• art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej polegające na braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, ponieważ strona dysponuje majątkiem odpowiedniej wartości, przekraczającym zaległości podatkowe wraz z odsetkami i wyraża gotowość wywiązywania się z zaległości, jeżeli zostaną one prawidłowo określone w wyniku prowadzonych postępowań,
• art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej polegające na braku uzasadnienia faktycznego odnośnie powołanej podstawy postanowienia, tj. art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, czyli choćby uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego,
wniósł o:
• uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
• umorzenie postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr PP1I/4110-36/13/ZO.
W uzasadnieniu podzielił pogląd organu pierwszej instancji, co do podstaw postanowienia.
Nie zgadzając się z powyższym J. L. wniósł w dniu 16 grudnia 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w [...] oraz poprzedzającemu je postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] naruszenie przepisów postępowania podatkowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 i art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, bez wymaganej wnikliwości poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu choćby uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji przez skarżącego nie zostanie wykonane, a ponadto prowadzenie postępowania odwoławczego z naruszeniem jego terminu, przez blisko trzykrotne jego przedłużenie, co dla organów podatkowych stanowi argument uprawdopodabniający niewykonanie zobowiązania podatkowego,
2. art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej polegające na braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, ponieważ strona dysponuje majątkiem odpowiedniej wartości przekraczającym zaległości podatkowe wraz z odsetkami, nie zbywa majątku, wyraża gotowość wywiązania się z prawidłowo określonych zaległości podatkowych, nie przedłużała prowadzenia postępowania podatkowego, w tym odwoławczego,
3. art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej polegające na braku uzasadnienia faktycznego odnośnie powołanej podstawy postanowienia, tj. art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, czyli choćby uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego.
Wskazując powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o:
• uchylenie w całości powyższych postanowień nadających nieostatecznej decyzji wymiarowej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] rygor natychmiastowej wykonalności,
• umorzenie postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wskazanej decyzji nieostatecznej,
• zasądzenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 239b § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
W myśl art. 239b § 2 ustawy przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Zatem za nadaniem decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiać będzie okoliczność krótszego niż 3 miesiące okresu do upływu terminu przedawnienia. W tym miejscu zasadnym jest wskazanie, że przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiania z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] nadając rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej wskazał jako przesłankę zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 4 oraz art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
W myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego J. L. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. upływałby z dniem 31 grudnia 2015 r. Jak wynika z akt sprawy na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie wystąpiły okoliczności skutkujące przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Zatem zasadnie przyjęto, że w przedmiotowej sprawie zachodziła przesłanka do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, określona w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiły także okoliczności określone w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu okoliczność braku wykonania w przewidzianym prawem terminie płatności zobowiązania podatkowego oraz po otrzymaniu decyzji wymiarowej rodziło uzasadnione przypuszczenie, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Powyższe umacniało również fakt, że okres do upływu terminu przedawnienia był krótki, a z uwagi na czas trwania postępowania odwoławczego wykonanie zobowiązania przed upływem tego terminu było mało prawdopodobne.
W orzecznictwie ukształtował się pogląd, że w sytuacji gdy organ podatkowy powołuje się na zaistnienie przesłanki z pkt 4 art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej (zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania) nie jest zobowiązany do badania sytuacji majątkowej, perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle sytuacji majątkowej, czy też podejmowanych przez stronę działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji (por. wyrok z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 441/14 oraz z 19 października 2011 r. sygn. I SA/Gd 744/11), a jedynie powinien odnieść się do okoliczności upływu terminu przedawnienia, który w tym przypadku - na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji - jest krótszy niż trzy miesiące.
Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GSK 363/14.
W konsekwencji za bezzasadne należy uznać zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 217 § 2 oraz art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu stan faktyczny przedmiotowej sprawy wskazywał na uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia.
Podobnie za bezzasadne należy uznać zarzuty dotyczące prowadzonego przez organ postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 30 kwietnia 2015 r. Należy zauważyć, że na zasadność nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma wpływu czas prowadzonego przez organ podatkowy postępowania podatkowego, a obiektywna przesłanka określona w art. 239a § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
W tym kontekście za nieuzasadniony również należy uznać zarzut dotyczący naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 121 § 1, art. 122 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego oraz bez wnikliwego podjęcia niezbędnych działań w celu uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Jak bowiem już wyżej wskazano przesłanka określona w art. 239 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej ma charakter obiektywny i związana jest ze zbliżającym się upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a nie np. z analizą sytuacji finansowo-majątkowej podatnika.
Na koniec należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż co do poruszonej okoliczności wystąpienia przez J. L. z wnioskiem o przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego, wniosek ten został wniesiony już po doręczeniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Zatem okoliczności zaistniałe po nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogły mieć wpływu na ocenę stanu faktycznego pod kątem zaistnienia przesłanki określonej w art. 239a § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Zatem przyjęcie zabezpieczenia zgodnie z postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. nie może podważać legalności zaskarżonego obecnie postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, zważywszy na uprawnienie do rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., Sąd skargę jako niezasadną - oddalił (art. 151 p.p.s.a.).
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło