II SA/Rz 68/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - postanawia - odrzucić skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła skarga T. K. na decyzję tegoż organu z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. W toku postępowania sądowego ustalono, że skarżąca na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...] została częściowo ubezwłasnowolniona. Natomiast prawomocnym postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział III Rodzinny i Nieletnich ustanowił na rzecz częściowo ubezwłasnowolnionej T. K. kuratora w osobie H. B. Wyżej wymieniony mocą tegoż orzeczenia został upoważniony do reprezentowania i zarządu majątkiem ubezwłasnowolnionej częściowo T. K. Aktualność tych informacji potwierdził Sąd Rejonowy w [...] pismem z dnia [...] marca 2016 r. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 23 marca 2016 r., tut. Sąd wezwał H. B. do zatwierdzenia dokonanych przez skarżącą czynności, w tym podpisania skargi, w terminie 7 dniu pod rygorem odrzucenia skargi. Zakreślony termin mijał z dniem 6 kwietnia 2016 r. Pomimo tego wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a."), zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Natomiast zgodnie z § 2 tego przepisu osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie. Jednocześnie w myśl art. 27 P.p.s.a. osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Przepis ten dotyczy nie tylko osób niemających w ogóle zdolności do czynności prawnych, lecz odnosi się także do sytuacji, gdy chodzi o sprawy wynikające z czynności, których określona osoba nie może dokonać samodzielnie. Przepis ten dotyczy zatem także i częściowo ubezwłasnowolnionego w sprawach wynikających z czynności, których on samodzielnie nie może dokonać. W takim przypadku skarga powinna być wniesiona i podpisana przez przedstawiciela ustawowego osoby niemającej zdolności procesowej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 i 5 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a także jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy i brak w tym zakresie nie został uzupełniony (art. 58 § 2 P.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że kwestię zdolności do czynności prawnych regulują przepisy prawa cywilnego. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo. Natomiast na podstawie art. 16 § 2 Kodeksu cywilnego dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę. Przy czym osoba częściowo ubezwłasnowolniona może bez zgody przedstawiciela ustawowego zawierać jedynie umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, może bez zgody przedstawiciela ustawowego rozporządzać swoim zarobkiem - chyba że sąd opiekuńczy inaczej postanowił oraz w pewnych wypadkach ma pełną zdolność do czynności prawnych dotyczących przedmiotów oddanych jej do swobodnego użytku (art. 20 – 22 Kodeksu cywilnego). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że ubezwłasnowolniona częściowo T. K. w sprawie dotyczącej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie mogła działać sama, a jedynie przez swego przedstawiciela ustawowego. Przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem w którym nabywa skarżąca określone prawa i obowiązki. Art. 181 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że kurator osoby ubezwłasnowolnionej częściowo jest powołany do jej reprezentowania i zarządu jej majątkiem tylko wtedy, gdy sąd opiekuńczy tak postanowi. Tak też postanowił Sąd Rejonowy w [...] w postanowieniu z [...] marca 2011 r. Nie budzi wątpliwości, że T. K. w chwili wnoszenia skargi nie miała zdolności do czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Skargę w jej imieniu mógł złożyć ustanowiony dla niej kurator w osobie H. B., który jednakże tego nie uczynił. Nie potwierdził on także, w zakreślonym przez Sąd terminie, czynności procesowej polegającej na wniesieniu skargi do WSA w Rzeszowie, jak również jej nie podpisał. W zaistniałej sytuacji, WSA w Rzeszowie zobligowany był na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i 5 oraz § 3 P.p.s.a. skargę T. K. odrzucić.