II OZ 1047/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-29

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, ale realizuje inwestycję na podstawie umowy o współpracę z inwestorem, ma interes prawny do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie oddalił wniosek spółki o dopuszczenie do udziału w sprawie. Sąd pierwszej instancji nie wezwał spółki do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w szczególności do wykazania umocowania osoby podpisującej wniosek. Ponadto, ocena interesu prawnego spółki była przedwczesna, gdyż najpierw należało ustalić, czy zgłoszenie było skuteczne. Sąd wskazał również na nieprawidłowość doręczenia postanowienia osobie, która mogła już nie być prezesem zarządu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym jako uczestnik, argumentując, że wynik sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej dotyczy jej interesu prawnego, ponieważ realizuje ona tę inwestycję na podstawie umowy o współpracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił ten wniosek, uznając, że spółka nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i posiada jedynie interes faktyczny. Spółka złożyła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 285/16 oddalające wniosek [...] sp. z o.o. w W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skarg W. J., M. B. i L. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek [...] sp. z o.o. w W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skarg W. J., M. B. i L. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] września 2015 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla [...] sp. z o. o. w W. dla zamierzenia budowlanego – budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Pismem z dnia 11 maja 2016 r. [...] sp. z o. o. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, argumentując, że wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, albowiem realizuje ona na podstawie umowy o współpracę zawartej z [...] sp. z o.o. inwestycję z zakresu infrastruktury telekomunikacyjnej. Odmawiając Spółce [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonał analizy art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 718 – zwanej dalej P.p.s.a.), a następnie podkreślił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy pozwolenia na budowę, a wobec tego nie mogły brać w nim udziału inne podmioty niż wymienione w art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 , poz. 414). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Spółka [...] nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym a posiada jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy na korzyść inwestora, od którego dostała zlecenie na realizację inwestycji z zakresu infrastruktury telekomunikacyjnej. Wynik sprawy nie dotyczy, zatem jej interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 P.p.s.a. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] sp. z o.o. w W., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. art. 33 § 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie wniosku Spółki, w sytuacji gdy wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, 2. art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nie wezwanie Spółki do usunięcia braków formalnych wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie, poprzez złożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentów, z którego wynikałoby umocowanie imieniem Spółki osoby, która złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, 3. art. 28 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 67 § 2 P.p.s.a. poprzez skierowanie korespondencji w sprawie do byłego członka zarządu Spółki uprawnionego do jej reprezentacji ewentualnie aktualnych członków zarządu. W związku z powyższym, strona składająca zażalenie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o wydanie postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji, a także o zwrot niezbędnych kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a.: "Osoby prawne oraz jednostki mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu". "Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu" (art. 29 tej ustawy). Z konstrukcji ww. przepisu wynika, iż wykazanie umocowania wymaga formy dokumentu, przy czym ustawa nie precyzuje, o jaki dokument chodzi. Może być to zarówno dokument urzędowy jak odpis z rejestru lub też dokument prywatny jak statut lub umowa spółki. Jak wynika z akt sprawy, pismo zatytułowane "zgłoszenie się jako uczestnika na prawach strony" złożone w imieniu [...] sp. z o.o. w W. zostało podpisane przez "Prezesa zarządu – W. S.". Do pisma tego nie został jednak dołączony jakikolwiek dokument, z którego wynikałoby jednoosobowe umocowanie do reprezentowania Spółki przez prezesa jej zarządu, ani także z którego wynikałoby że prezesem tym – w dniu złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału – był W. S. Tym samym słusznie podnosi się w rozpoznawanym zażaleniu, że pismo to zawierało brak formalny, który winien zostać uzupełniony w drodze wezwania, a od czego Sąd pierwszej instancji uchylił się, uchybiając przepisowi art. 49 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 46 § 2 P.p.s.a.: "Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adres do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze – sygnaturę akt". Oznacza to, że obowiązek oznaczenia w pierwszym piśmie procesowym w danej sprawie miejsca zamieszkania lub siedziby strony w odniesieniu do przedsiębiorców wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, oznacza powinność wskazania adresu podanego w rejestrze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2000 r. sygn. akt II CKN 1152/99, OSNC 2007 r., nr 7- 8, poz. 149; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 351/14, LEX nr 14599911). Powyższe ma o tyle istotne znaczenie w sprawie, że okoliczność posiadania przez W. S. umocowana została zakwestionowana w rozpoznawanym zażaleniu za pomocą protokołu zgromadzenia wspólników żalącej się Spółki o odwołaniu W. S. z funkcji prezesa zarządu Spółki w dniu 3 marca 2016 r. I choć zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym dokonano już po złożeniu wniosku o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu, tj. w dniu 19 maja 2016 r., to jednak nie można odwołać się do jego treści, skoro brak jest jakichkolwiek dowodów, że odpis z tego rejestru (wyciągu, zaświadczenia lub informacji) był przedmiotem analizy Sądu pierwszej instancji w momencie podejmowania skarżonego postanowienia. Wskazując na powyższe, koniecznym stało się uchylenie skarżonego postanowienie i przekazanie wniosku o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu celem ustalenia, czy pochodzi on osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki. Stwierdzić też trzeba, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w skarżonym postanowieniu jest o tyle nieuprawnione, że w pierwszej kolejności koniecznym jest ustalenie, czy Spółka dokonała skutecznego zgłoszenia swojego udziału. W konsekwencji ocena zarzutu naruszenia art. 33 § 2 P.p.s.a. na obecnym etapie postępowania pozostawała przedwczesna. Za zasadny z kolei należało uznać zarzut naruszenia art. 28 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 67 § 2 P.p.s.a. Doręczenie skarżonego postanowienia, jak i wezwania do uzupełnienia rozpoznawanego zażalenia "Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. – W. S.", a więc osobiście osobie podającej się za piastuna organu było nieprawidłowe. Pisma sądowe dla osób prawnych doręcza się bowiem tym osobom na adres ujawnionych w KRS, chyba że wskazano wcześniej inny adres. Inną kwestią pozostaje natomiast określenie sposobu tego doręczenia, tj. organowi uprawnionemu do reprezentowania tejże osoby prawnej przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05 publ. ONSA WSA 2006, nr 1, poz. 17). Natomiast zauważyć trzeba, iż koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 P.p.s.a. i ten fakt winien mieć na względzie Sąd pierwszej instancji rozpoznając ponownie przedmiotowy wniosek.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło