II OZ 879/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 655/16 odrzucające zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2016 r. w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 655/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r., w sprawie ze skargi ww. Wspólnoty na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ww. zażalenie z dnia 2 maja 2016 r. podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ponieważ skarżąca, mimo wezwania, w zakreślonym terminie uzupełniła braki formalne zażalenia tylko w części, a mianowicie złożyła podpisany egzemplarz zażalenia oraz odpis zażalenia, natomiast nie złożyła drugiego odpisu. Sąd wskazał również, iż w aktach znajduje się dodatkowy odpis zażalenia, nadesłany wraz z zażaleniem w dniu 2 maja 2016 r., jednakże jest to niepodpisany wydruk, który nie może być uznany za odpis dokumentu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia od organu jej na rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1/ wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 47 § 1 p.p.s.a., tj. błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tego przepisu poprzez wadliwe przyjęcie, że Wspólnota nie uzupełniła braku formalnego zażalenia poprzez niezłożenie podpisanego drugiego odpisu ww. zażalenia, podczas gdy nie ma wymogu podpisywania odpisu pisma procesowego, a takowy – niepodpisany przez stronę – odpis zażalenia znajdował się w aktach sprawy; 2/ "wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.", tj. niewłaściwe zastosowanie tej normy poprzez odrzucenie zażalenia Wspólnoty na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi Wspólnoty na zaskarżoną decyzję; W uzasadnieniu Wspólnota wskazała, że z orzecznictwa wynika, iż odpisy pisma nie muszą być podpisane przez stronę, a skoro w aktach znajduje się dodatkowy odpis zażalenia, to brak było podstaw do odrzucenia przedmiotowego zażalenia Wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniesione przez skarżącą zażalenie z dnia 2 maja 2016 r. podnosząc, iż Wspólnota – mimo wezwania – nie usunęła w całości braków formalnych tego zażalenia, albowiem w odpowiedzi na wezwanie nadesłała podpisany egzemplarz zażalenia oraz przedstawiła tylko jeden odpis pisma (19 maja 2016 r. data wpływu), podczas gdy na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 maja 2016 r. została wezwana do podpisania zażalenia oraz złożenia dwóch jego odpisów, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Okoliczności tej skarżąca nie zaprzecza, podnosząc jednak, iż jeden odpis zażalenia z dnia 2 maja 2016 r. został przez nią przesłany wraz z tym zażaleniem w dniu 2 maja 2016 r. (data wpływu 5 maj 2016 r.) i znajduje się w aktach sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu wskazywany przez skarżącą egzemplarz zażalenia stanowi jedynie niepodpisany wydruk, który nie może stanowić odpisu dokumentu. A zatem spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy odpis pisma winien zawierać podpis strony i w jakiej ewentualnie formie winien on widnieć na tym odpisie. Przepis art. 194 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż "zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia". Wymagania dotyczące pism w postępowaniu sądowym zasadniczo zawarte są w rozdziale 1 działu III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 ww. ustawy). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 178 p.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nakazuje sądowi jej odrzucenie. Norma ta na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Nadto wskazać należy, iż w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 nie ulega wątpliwości, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Powyższe stanowisko, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnosi się również do zażalenia. W przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest definicji legalnej odpisu pisma procesowego. W orzecznictwie podkreśla się, że odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, fotokopia, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 774/06, postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 927/09, dostępne w CBOSA). A zatem istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Nie budzi również wątpliwości, iż elementem treści pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, co wprost wynika z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a., podpis musi być własnoręczny. W niniejszej sprawie wskazywany przez skarżącą Wspólnotę egzemplarz zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi nadesłany do sądu w dniu 2 maja 2016 r. (data stempla pocztowego; 5 maj 2016 r. data wpływu) trafnie nie został uznany przez Sąd pierwszej instancji za odpis, gdyż nie stanowił on odwzorowania oryginału pisma. Brak jest na nim odwzorowania podpisów złożonych przez uprawnione osoby w imieniu Wspólnoty. Dlatego też prawidłowo Przewodniczący Wydziału wezwał Wspólnotę do nadesłania brakujących dwóch egzemplarzy zażalenia. Zaś niewykonanie powyższego wezwania w pełnym zakresie skutkować musiało odrzuceniem wniesionego pisma. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie, na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.