II GZ 1194/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 705/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 705/16 odrzucił wniosek M.K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem tego Sądu z dnia 28 kwietnia 2016 r. odrzucono złożoną po terminie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. W dniu 9 maja 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Pismem z dnia 27 maja 2016 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył uzupełnienie powyższego wniosku. Następnie w dniu 20 czerwca 2016 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 28 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. Sąd potraktował skargę kasacyjną jako zażalenie i odrzucił postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi stwierdził, że jest on niedopuszczalny. Sąd podzielił w tym zakresie pogląd reprezentowany w orzecznictwie administracyjnym, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, jak i sprzeczności wewnętrznej ich podstawy. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednak nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło. Sąd podkreślił, że aby skutecznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu rzeczywiście doszło. Jeżeli zatem strona kwestionuje uchybienie terminu, to nie może skutecznie złożyć wniosku o przywrócenie terminu. Stąd w sytuacji, gdy strona złożyła zażalenie od postanowienia o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia. Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz zażalenie (zatytułowane "skarga kasacyjna") na postanowienie odrzucające skargę. Niewątpliwie wniesienie zażalenia stwarza procesową przeszkodę dla merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż skutkuje tym, że w dniu złożenia wniosku nie rozpoczął jeszcze bieg siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wobec powyższego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi podlega odrzuceniu jako przedwczesny, a tym samym niedopuszczalny. M.K. zażaleniem zaskarżył powyższe postanowienie Sądu I instancji, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie o jego zmianę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 88 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy skarżący nie wniósł skutecznie zażalenia na odrzucenie skargi, jak też nie uiścił wpisu od tegoż wniosku, jak też nie zakwestionował postanowienia o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, ponadto Sąd błędnie uznaje, iż równoczesne złożenie zażalenia i wniesienie wniosku o przywrócenie terminu może uzasadniać stwierdzenia, że wniosek ten jest przedwczesny; - art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w dniu, w którym doszło do złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie faktycznie nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do jego złożenia, podczas gdy skarżący, zaraz po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na skargę, w której to organ podnosi, iż doszło do uchybienia terminu do jej wniesienia uznał, iż zachodzi konieczność do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem z datą otrzymania odpowiedzi na skargę uzyskał informację o złożeniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej jeden dzień po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył "skargę kasacyjną" (potraktowaną przez Sąd I instancji jako zażalenie) od postanowienia o odrzuceniu skargi, negując tym samym swoje stanowisko co do uchybienia terminowi do złożenia skargi, prezentowane w złożonym wcześniej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte przez skarżącego czynności wzajemnie się wykluczają. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej sprowadza się do badania, czy strona przekroczyła termin do dokonania czynności bez swojej winy. Zatem okoliczność, że do uchybienia terminu doszło w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu - musi być bezsporna. Natomiast skarżący składając środek zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi nie uznał tej okoliczności za bezsporną. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem. Natomiast przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II GZ 938/16 – dostępne w CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Należy też wskazać, że Sąd I instancji, w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2016 r., zaprezentował stanowisko, że "początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyznaczać będzie w tej sprawie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi". Jednakże taki termin dla strony upłynął już w dniu 25 lipca 2016 r. (data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi to 18 lipca 2016 r.). Zatem z uwagi na okoliczności tej sprawy całkowicie usprawiedliwione powinno być złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.