VII SA/Wa 1429/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-28

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mogą badać legalność decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przed wejściem w życie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w ramach postępowania o stwierdzenie nielegalności wykonanych robót budowlanych?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie mają uprawnień do bezpośredniego ingerowania w decyzje wydawane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, w tym do badania ich zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Jeśli roboty budowlane zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem, postępowanie w sprawie legalności robót powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżąca B. Z. wniosła o zbadanie legalności budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], podnosząc zastrzeżenia dotyczące otworów okiennych oraz usytuowania budynku częściowo na jej działce. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając, że budynek został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 1977 r. i zgodnie z zatwierdzonym projektem. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant Ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania B. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia 1[...] marca 2015 r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] stanowiącej własność A. J. Z. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedstawiając przebieg postępowania w sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że do organu powiatowego wpłynął wniosek B. Z. z dnia [...] września 2013 r. o zbadanie legalności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ulicy [...] w miejscowości [...]. Organ powiatowy uzyskał z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] informację, że działka nr ew. [...] została podzielona, co wynika z operatu podziałowego zarejestrowanego pod nr [...] w dniu [...] lipca 1977 r., a także, że w zasobach Ośrodka znajduje się również operat rozgraniczeniowy działek o nr [...] i [...] zarejestrowany pod nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ww. budynku mieszkalnego, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowienie to utrzymał w mocy postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 141/14 uchylił ww. rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego. W dniu [...] lutego 2015 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne podczas których ustalił, że na działce nr [...] istnieje budynek mieszkalny murowany, posadowiony na fundamentach betonowych, z dachem drewnianym wielospadkowym krytym blachodachówką o wymiarach zewnętrznych ok. 9,60 m x 10,80 m, usytuowany w odległości ok. 26 m od osi jezdni ulicy [...]. W ścianie budynku od strony działki nr ew. [...] znajdują się cztery otwory okienne: dwa otwory o wymiarach 1,19 x 1,00 m, jeden o wymiarach: 0,54 m x 1,94 m (niski parter) oraz jeden o wymiarach: 1,57 m x 2,20 m (wysoki parter). Budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Urzędu Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego nią projektu typowego BM-10 oraz planu zagospodarowania działki ze zmianą lokalizacji budynku z 20 m na 26 m od osi drogi, co zostało uzgodnione przez Urząd Gminy w [...] dnia [...] stycznia 1978 r. Z przedłożonych szczątkowych rysunków budynku wynika, że w elewacji ściany szczytowej od strony działki nr ew. [...] przewidziano ww. otwory okienne. Ponadto w dniu oględzin przedłożono decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] września 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na dobudowę zadaszenia nad wejściem do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]. W zatwierdzonym projekcie architektoniczno-budowlanym dobudowy w części sporządzonej ekspertyzy technicznej dotyczącej istniejącego budynku mieszkalnego autor wskazał powierzchnię zabudowy- 110m2, kubaturę budynku - 793 m3, co jest zgodne z decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 1977 r. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem B. Z. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie legalności budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Odwołanie od ww. decyzji złożyła B. Z. Zdaniem organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organ wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek B. Z., w którym wskazywała na konieczność zbadania legalności budynku zrealizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] i zgodności jego budowy z dokumentacją budowlaną i prawem budowlanym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie wykazało, że na ww. działce istnieje budynek mieszkalny murowany, posadowiony na fundamentach betonowych, z dachem drewnianym wielospadkowym krytym blachodachówką o wymiarach zewnętrznych ok. 9,60 m x 10,80 m, usytuowany w odległości ok. 26 m od osi jezdni ulicy [...]. W ścianie budynku od strony działki nr ew. [...] znajdują się cztery otwory okienne: dwa otwory o wymiarach 1,19 x 1,00 m, jeden o wymiarach: 0,54 m x 1,94 m (niski parter) oraz jeden o wymiarach: 1,57 m x 2,20 m (wysoki parter). Organ podkreślił, że sporny budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie decyzji Urzędu Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego nią projektu typowego BM-10 oraz planu zagospodarowania działki ze zmianą lokalizacji budynku z 20 m na 26 m od osi drogi, co zostało uzgodnione przez Urząd Gminy w [...] dnia [...] stycznia 1978 r. Z załączonych do akt sprawy szczątkowych rysunków budynku wynika, że w elewacji ściany szczytowej od strony działki nr ew. [...] przewidziano cztery otwory okienne. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył ponadto, że w niniejszej sprawie Starosta [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] września 2006 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na dobudowę zadaszenia nad wejściem do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]. W zatwierdzonym projekcie architektoniczno - budowlanym ww. dobudowy w części sporządzonej ekspertyzy technicznej dotyczącej istniejącego budynku mieszkalnego autor wskazał powierzchnię zabudowy - 110m2, kubaturę budynku - 793 m3, co jest zgodne z decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 1977 r., w części rysunkowej elewacji bocznej od strony działki nr ew. [...] znajdują się otwory okienne. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] słusznie uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany legalnie, dokonał również prawidłowej oceny materiału dowodowego w zakresie zajęcia przez budynek części działki nr ew. [...] oraz spływu wody z dachu budynku na teren sąsiedni. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że z dokumentów zebranych w sprawie jednoznacznie wynika, że poprzednio działka nr ew. [...] stanowiła jedną całość i jej ówczesnymi właścicielami byli C. i S. Z.. Działka ta została podzielona na dwie działki o nr ew. [...] i [...], co wynika z operatu podziałowego zarejestrowanego w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z dnia [...] lipca 1977 r. nr [...] i z pisma Kierownika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] września 2013 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] została wydana w dniu [...] czerwca 1977 r., czyli przed datą zarejestrowania operatu podziałowego we właściwym organie. Podkreślił przy tym, że decyzja ta jest ostateczna, a organy nadzoru budowlanego nie mają prawnej możliwości badania, czy decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Jednocześnie organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w [...],[...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2005 r. sygn. akt [...] Ns [...], z którego wynika, że dokonano rozgraniczenia działki nr ew. [...] z działką o nr ew. [...], według linii X-Y opinii biegłego W. K., sporządzonej w dniu [...] maja 2005 r, zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w [...] pod nr [...]. Z opinii wynika, że budynek został częściowo, tj. ok. 29 cm, posadowiony na terenie działki B. Z., ścianą szczytową z otworami okiennymi i z dachem ze spadkiem na działkę skarżącej. Jak podkreślił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, bezspornym w niniejszej sprawie jest, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed formalnym podziałem działki nr [...] na dwie działki ([...] i [...]), wobec czego organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych do badania, czy sporny budynek swym usytuowaniem nie narusza warunków technicznych. Z materiału dowodowego wynika, że sporny budynek został wykonany w oparciu o stosowne pozwolenie na budowę i zgodnie z nim oraz zatwierdzoną dokumentacją projektową. Z tych przyczyn [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, że brak jest przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania, co obligowało organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa. B. Z. złożyła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Wskazała, że budynek mieszkalny na działce [...] miał być wybudowany w granicy działek i w tym celu dokonano podziału działki na dwie części [...] i [...]. Rozgraniczenie działki, pomimo że zarejestrowane z datą o tydzień późniejszą od daty decyzji o pozwoleniu na budowę, miało na celu umożliwienie kontroli usytuowania nowego budynku w granicy. Skarżąca podniosła, że decyzja o pozwoleniu na budowę staje się prawomocna po upływie 14 dni, budowa mogła być więc rozpoczęta dopiero po rozgraniczeniu działek, data rejestracji podziału działki nie zwalnia zatem organu nadzoru budowlanego od odpowiedzialności za niepoprawne usytuowanie fundamentów. Zarzuciła, że roboty budowlane nie były stosownie nadzorowane, na skutek czego budynek został wybudowany nielegalnie. Dodatkowo, powołując się na art. 84 Prawa budowlanego B. Z. podniosła, że zbadanie legalności budynku powinno również obejmować zbadanie pozwolenia na budowę i jego zgodności z obowiązującymi wówczas przepisami, a tego organy nadzoru budowlanego nie dokonały. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie legalności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Postępowanie prowadzone było na wniosek B. Z. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zbadania legalności ww. budynku, w którym podnosiła zastrzeżenia odnoszące się do czterech otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku od strony działki skarżącej nr [...] oraz kwestię usytuowania budynku częściowo na należącej do niej działce. W trakcie postępowania, na podstawie przedłożonych podczas oględzin nieruchomości dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, że sporny budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, a mianowicie na podstawie decyzji Urzędu Gminy w [...] nr [...] wydanej w dniu [...] czerwca 1977 r. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji, w zatwierdzonym ww. decyzją projekcie budowlanym w elewacji ściany szczytowej budynku od strony działki nr ew. [...] przewidziane były cztery otwory okienne. Budynek został zrealizowany na działce, która po dacie wydania pozwolenia na budowę została podzielona na dwie działki – nr ew. [...] i nr ew. [...] – co wynika z operatu podziałowego zarejestrowanego w dniu [...] lipca 1977 r. Organy ustaliły ponadto, że postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. sygn. akt [...] Ns [...] dokonano rozgraniczenia działki położonej w [...] oznaczonej nr ew. [...], będącej własnością B. Z. z działką nr ew. [...], będącą własnością A. J. Z., według linii X-Y, opinii biegłego W. K., sporządzonej w dniu [...] stycznia 2005 r., zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w [...] za numerem [...]. Z ww. opinii wynika, że sporny budynek mieszkalny został częściowo, tj. ok. 29 cm, posadowiony na terenie działki B. Z. Mając na uwadze powyższe ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego podzielić należy pogląd organów orzekających w sprawie, iż brak było podstaw do dalszego prowadzenia w trybie nadzoru budowlanego postępowania w sprawie ww. budynku mieszkalnego, zainicjowanego wnioskiem skarżącej o zbadanie legalności jego realizacji. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że budynek mieszkalny objęty wnioskiem B. Z. został zrealizowany na podstawie decyzji Urzędu Gminy w [...] nr [...] o pozwoleniu na budowę wydanej w dniu [...] czerwca 1977 r., a kwestionowane przez skarżącą cztery otwory okienne zrealizowane w ścianie szczytowej budynku, od strony należącej do skarżącej działki nr [...], były przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją. Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż nie jest trafne stanowisko skarżącej, że organy nadzoru budowlanego w ramach badania legalności budynku winny były ocenić zgodność decyzji o pozwoleniu na budowę spornego obiektu z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami. Organy nadzoru budowlanego nie mają uprawnień do bezpośredniego ingerowania w decyzje wydawane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, nie daje im takiego uprawnienia także przywołany przez B.Z. przepis art. 84 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 392/10 Lex nr 1080263, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 308/10 Lex nr 752444). Decyzja Urzędu Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę nie mogła zatem podlegać kontroli przez organy nadzoru budowlanego w prowadzonym postępowaniu, jak i nie podlega kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Wobec ustalenia, że budynek mieszkalny na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 1977 r., które pozostaje w obrocie prawnym, a budzące zastrzeżenia skarżącej otwory okienne usytuowane w ścianie budynku od strony działki nr [...] są zgodne z dokumentacją projektową zatwierdzoną ww. decyzją Urzędu Gminy w [...], należy podzielić stanowisko wyrażone przez orzekające w sprawie organy co do braku podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie legalności spornego budynku. W sytuacji bowiem, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że objęte prowadzonym postępowaniem roboty budowlane wykonane są na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, a także zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, zobowiązany jest do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Oceny powyższej nie zmienia okoliczność, że przy wznoszeniu kontrolowanego budynku doszło do przekroczenia granicy z sąsiednią działką nr ew. [...] (należącą do B. Z.), jak ustalono w trakcie rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...], które miało miejsce w 2005 roku. Kwestia naruszenia prawa własności ma charakter cywilny i może być dochodzona na drodze postępowania przed sądem powszechnym. W okolicznościach niniejszej sprawy fakt zrealizowania części spornego budynku mieszkalnego na działce stanowiącej własność skarżącej nie mógł wpłynąć na ocenę zgodności z prawem badanej decyzji. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło