I SA/Wa 1609/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-04
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów, określać warunki przyszłej umowy cywilnoprawnej dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i sprzedaży budynku, a także wskazywać na wstąpienie użytkowników wieczystych w stosunek dzierżawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów określać warunków przyszłej umowy cywilnoprawnej dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i sprzedaży budynku, ani wskazywać na wstąpienie użytkowników wieczystych w stosunek dzierżawy. Takie kwestie należą do etapu postępowania cywilnego i nie mogą stanowić przedmiotu orzekania organu administracji publicznej, który jest związany zakresem kompetencji wynikających z przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Skarżący kwestionowali zarówno odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu, jak i postanowienia dotyczące warunków sprzedaży budynku oraz wstąpienia w stosunek dzierżawy. Sąd rozpoznał skargi, uwzględniając je w części dotyczącej postanowień o sprzedaży budynku i dzierżawie, a oddalając w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta w zakresie punktu 5 i 7, a także uchylił decyzję Prezydenta w zakresie określonym w punkcie 1 wyroku. W pozostałym zakresie skargi oddalił. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skarg J. W., A. Z. i A. W. oraz T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w zakresie punktu 5 oraz punktu 7 tej decyzji; 2. uchyla decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. [...] w zakresie określonym w punkcie 1 wyroku; 3. oddala skargi w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. W., A. Z. i A. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz T. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Prezydent [...], po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 1949 r. dawnych współwłaścicieli hipotecznych S. W., P. W., A. G. i S. R. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], zapisanego w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] i [...] ozn. też jako nr hip. [...], orzekł: na rzecz A. Z., T. C., J. I., E. M., K. W., M. W., J. W., R. W., M. W. i A. W., we wskazanych częściach, za czynszem symbolicznym, o ustanowieniu na 99 lat użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...], uregulowanego w KW [...] (punkt I i II decyzji). W punkcie III decyzji Prezydent odmówił zaś ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu działek ewidencyjnych nr [...] cz. oraz nr [...] cz. (obie z obrębu [...]).
Jednocześnie, w kolejnych punktach decyzji (od 1 do 10) organ zawarł szereg postanowień odnoszących się do przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, konsekwencji zbycia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich, obowiązków użytkowników wieczystych w zakresie korzystania z nieruchomości oraz okoliczności stanowiących podstawę rozwiązania umowy. W umieszonym w tej decyzji punkcie 5 wskazano, że z chwilą gdy decyzja stanie się ostateczna, będzie ona stanowiła podstawę do zawarcia, w formie aktu notarialnego, umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt I decyzji. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpi z równoczesną sprzedażą budynku znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...]. Warunki sprzedaży budynku, w tym wysokość ceny należnej [...], zostaną określone w protokole z rokowań. Podstawą ustalenia ceny będzie wartość budynku określona w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie [...]. Cena budynku podlega będzie zapłacie najpóźniej w przeddzień podpisania umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, przy czym za dzień zapłaty przyjmuje się uznanie odpowiedniej kwoty na wskazanym w protokole z rokowań rachunku [...]. Jednocześnie w pkt 7 decyzji wskazano, że nieruchomość opisana jako działka nr [...], na podstawie umowy z dnia [...] lutego 2014 r. zawartej pomiędzy M. s.c. z siedzibą w [...] a [...], została oddana w dzierżawę ww. spółce do dnia 30 kwietnia 2017 r. W konsekwencji, użytkownicy wieczyści wstępują w miejsce [...] jako strona tej umowy zgodnie z art. 678 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego i wiążą ich wszystkie postanowienia tej umowy.
Od decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. odwołania wnieśli: A. Z., J. W. i A. W. oraz T. C., wszyscy w części dotyczącej jej pkt III oraz pkt 5 i 7.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 1949 r. dotychczasowi właściciele nieruchomości wystąpili o przyznanie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości. Objęcie niniejszego gruntu przez Gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...]. Tym samym, termin na złożenie wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) mijał w dniu 25 maja 1949 r. A zatem - wniosek został złożony w terminie wynikającym z dekretu.
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1957 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło S. W., P. W., A. G. i S. R. przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w [...] zapisanego w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...]. Od powyższej decyzji strony wniosły odwołanie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone orzeczenie.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił następcom prawnym dawnych współwłaścicieli ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Po wniesieniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, co nastąpiło decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r.
Kolegium rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2014 r. wskazało, że na przedmiotową nieruchomość składają się obecnie działki ewidencyjne nr [...], nr [...] cz. i nr [...] cz. W odniesieniu do działki nr [...], grunt ten w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] przez Radę [...], znajduje się w strefie oznaczonej symbolem C1.23 U H o przeznaczeniu - tereny wielofunkcyjne oraz 4 KPj - ciąg pieszo – jezdny. Nieruchomość położona w [...] w rejonie ulic [...] i [...], ozn. jako działka ew. nr [...] pow. [...] m2 spełnia warunki określone w art. 7 ust.1, 2 i 3 dekretu, a tym samym możliwe jest ustanowienie użytkowania wieczystego do tej nieruchomości. Z kolei dla terenu działek ewidencyjnych nr [...] cz. oraz nr [...] cz. nie obowiązuje żaden plan zagospodarowania przestrzennego, który należałoby przyjąć jako podstawę rozważań co do ewentualnej zgodności zamierzeń użytkownika wieczystego z zapisami planu, a jedynie Studium Uwarunkowań Kierunków Zagospodarowania [...], uchwalone w dniu [...] października 2006 r. Sposób zagospodarowania działek nr [...] cz. oraz nr [...] cz. został jednakże określony w aktach prawa miejscowego. Zgodnie z Uchwałą Rady [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...] w sprawie zaliczenia niektórych dróg w [...] do kategorii dróg gminnych - załącznik nr 4, drogami publicznymi zaliczonymi do kategorii dróg gminnych są ul. [...] (poz. [...]) i [...] (poz. [...]). Drogi te, zgodnie z aktami administracyjnymi, stanowią grunt oznaczony jako część działki nr [...] cz. oraz nr [...] cz. zapisany w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] i [...], stanowiący część dawnej nieruchomości hipotecznej. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe uniemożliwia oddanie ww. części nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Organ wskazał, że norma zawarta w art. 7 ust. 2 dekretu doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego dotyczy gruntu stanowiącego drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nie jest zatem dopuszczalna sytuacja, w której na rzecz osoby nie będącej podmiotem publicznoprawnym może zostać ustanowione prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości stanowiącej drogę publiczną. Organ nie może pominąć w tym przypadku zmian stanu prawnego nieruchomości, wskutek którego część dawnej nieruchomości wykorzystywana jest obecnie na cele publiczne, jako droga. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego. Tym samym organ nie uwzględnił zarzutów odwołania dotyczących odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Odnosząc się do zarzutów w zakresie pkt 5 i 7 decyzji, Kolegium wskazało, że w obecnym stanie prawnym sprawy dekretowe realizowane są w dwóch etapach: administracyjnym i cywilnym. W postępowaniu administracyjnym wydawana jest decyzja o ustanowieniu lub odmowie ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Natomiast warunki, na jakich właściciel oddaje grunt w użytkowanie wieczyste, są ustalane w trybie postępowania cywilnego, na podstawie zasad określonych w kodeksie cywilnym bezwzględnie obowiązujących obie strony stosunku prawnego, jak i takich, które mogą wynikać z woli stron. Sam dekret nie zawiera regulacji pozwalających na kształtowanie na etapie postępowania administracyjnego obowiązków przyszłego użytkownika wieczystego. Artykuł 7 ust. 3 in fine dekretu stanowi wprawdzie, że w razie uwzględnienia wniosku gmina określi warunki, pod którymi umowa może zostać zawarta, jednakże określenie tych "warunków" - uregulowanych obecnie w przepisach kodeksu cywilnego - odnosić należy do etapu postępowania cywilnego, które będzie dopiero prowadzone po wydaniu decyzji administracyjnej. W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że stwierdzenia zawarte w pkt 5 i 7 decyzji stanowią element dodatkowy decyzji, z którego nie można wyprowadzać żadnych skutków prawnych obciążających stronę. Treść tych punktów ma jedynie charakter informacyjny.
J. W., A. Z. oraz A. W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., której zarzucili naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 7 ust. 2, 3 i 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] oraz przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 i 80 k.p.a. wobec zaniedbań organu II Instancji w tym zakresie oraz art. 12 § 1 k.p.a. i art. 35 k.p.a. wobec zaakceptowania praktyk organu I Instancji w tym zakresie. Jednocześnie wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w części poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., a mianowicie uchylenie pkt III oraz pkt 5 i 7 tej decyzji. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skargę na decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła również T. C. W skardze podniosła zarzuty i wnioski tożsame z zarzutami zawartymi w skardze J. W., A. Z. oraz A. W.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1610/15 Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1610/15 (ze skargi T. C.) oraz I SA/Wa 1609/15 (ze skargi J. W., A. Z. oraz A. W.) oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt. I SA/Wa 1609/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W następstwie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 1949 r., Prezydent [...] decyzją z [...] czerwca 2014 r., nr [...] - wydaną w trybie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - orzekł ustanowić za czynszem symbolicznym, we wskazanych częściach, na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości, tj.: A. Z., T. C., J. I., E. M., K. W., M. W., J. W., R. W., M. W. i A. W., prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...], uregulowanego w KW [...] (punkt I i II decyzji). W punkcie III decyzji Prezydent odmówił zaś ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu działek ewidencyjnych nr [...] cz. oraz nr [...] cz. (obie z obrębu [...]).
W punkcie 5 osnowy decyzji organ wskazał na podstawy zawarcia aktu notarialnego – umowy ustanowienia użytkowania wieczystego, stwierdzając, że: ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpi z równoczesną sprzedażą budynku znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...], warunki sprzedaży budynku, w tym wysokość ceny należnej [...], zostaną określone w protokole z rokowań, podstawą ustalenia ceny będzie wartość budynku określona w operacie szacunkowym, cna budynku podlega będzie zapłacie najpóźniej w przeddzień podpisania umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W pkt 7 decyzji wskazano natomiast, że użytkownicy wieczyści wstępują w miejsce [...] jako strona umowy z dnia 10 lutego 2014 r. zawartej z M. s.c. z siedzibą w [...] w przedmiocie dzierżawy nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], ustalonej do dnia 30 kwietnia 2017 r.
I tak, kluczowe dla oceny legalności powyższej decyzji w zakresie jej ww. punktu 5 i 7, a co za tym idzie także utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. było rozważenie, czy tego rodzaju elementy mogły być objęte rozstrzygnięciem administracyjnym podejmowanym na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r.
Zauważyć bowiem należy, że jedną z fundamentalnych zasad demokratycznego państwa prawnego jest zasada legalizmu, a więc działania przez organy władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.), a jej konsekwencją jest to, że organy władzy publicznej mogą działać tylko wówczas i w takim zakresie w jakim przepisy prawa je do tego upoważniają. W szczególności więc aby doszło do stosowania decyzji administracyjnej jako władczej formy działania organów administracji, z obowiązującego przepisu prawa musi wynikać dla nich ku temu wyraźna podstawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie kwestionowana jest kompetencja organów gminy do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnych złożonych na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. wniosków o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (pierwotnie wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy). Należy jednak zauważyć, że samo ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu przebiega dwuetapowo. Najpierw w toku postępowania administracyjnego organ bada materialnoprawne przesłanki ustanowienia tego prawa, a więc czy wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego został wniesiony w terminie przewidzianym art. 7 ust. 1 dekretu oraz czy wykorzystywanie nieruchomości przez dawnego właściciela (jego następcę prawnego) da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu przewidzianym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 2 dekretu) i w przypadku ich spełnienia wydaje decyzję administracyjną o ustanowieniu tego prawa na rzecz oznaczonych w decyzji osób i określeniu należnej z tego tytułu stawki czynszu symbolicznego. Natomiast następny etap prowadzony jest już na gruncie cywilnoprawnym i kończy się on zawarciem stosownej umowy pomiędzy gminą a osobą uprawnioną z decyzji w formie aktu notarialnego. Przepisy dekretu, nie zawierają przy tym jakichkolwiek regulacji pozwalających na kształtowanie na etapie postępowania administracyjnego obowiązków przyszłego użytkownika wieczystego – jak to wskazano w pkt 5 i 7 decyzji organu pierwszej instancji. Artykuł 7 ust. 3 in fine dekretu stanowi wprawdzie, że w razie uwzględnienie wniosku gmina określi warunki, pod którymi umowa może zostać zawarta. Jednakże określenie tych "warunków" - uregulowanych obecnie w przepisach kodeksu cywilnego - odnosić należy do etapu postępowania cywilnego, które będzie dopiero prowadzone po wydaniu ww. decyzji. To właśnie w ramach tego drugiego etapu, a nie w decyzji administracyjnej, rozstrzyga się o "warunkach" zawarcia tej umowy. Skoro zatem normy prawa materialnego nie przewidziały w tym zakresie kompetencji orzeczniczych organów administracji publicznej, to sprawa ta, w myśl art. 2 § 3 k.p.c. należy do drogi postępowania cywilnoprawnego. Nie mogła więc stanowić przedmiotu orzekania organu, przy rozstrzyganiu jedynie o spełnieniu przesłanek z art. 7 dekretu warunkujących uzyskania prawa.
Podnoszony zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] argument, iż postanowienia objęte pkt 5 i 7 decyzji Prezydenta [...] nie kształtują sytuacji prawnej następców prawnych dawnych właścicieli (a więc nie stanowią elementu władczego rozstrzygnięcia organu o prawach lub obowiązkach stron), a jedynie pełnią funkcje informacyjną, jest w realiach niniejszej sprawy o tyle nietrafny i nieuprawniony, że wspomniany punkt jest elementem osnowy decyzji (rozstrzygnięcia), a nie jej uzasadnienia. Jest to więc bez wątpienia element, którego treścią organy administracji publicznej, a przez to faktycznie także strony - stosownie do art. 110 k.p.a. – będą związane w przypadku uzyskania przez tą decyzję waloru ostateczności. Będzie on więc również wiążący przy formułowaniu umowy o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, której zawarcie ma nastąpić w jej wykonaniu.
Oznacza to, że Prezydent [...], nie mając ku temu podstaw w normach prawa materialnego, ani kompetencji przynależnych mu jako organowi administracji publicznej, wbrew wynikającej z art. 6 k.p.a. zasadzie legalizmu, ukształtował w sposób władczy istotne elementy przyszłego stosunku cywilnoprawnego.
Niedostrzeżenie z kolei tej wady przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skutkowało błędnym utrzymaniem w mocy wydanej przez Prezydenta [...] decyzji. Podjęta zatem w takich uwarunkowaniach faktyczno-prawnych przez Kolegium decyzja z dnia [...] lipca 2015 r., w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w zakresie jej punktu 5 i 7 oceniana być musi jako wydana z naruszeniem prawa (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu), prowadzącym do uchylenia zaskarżonej decyzji we wskazanej części a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] w tym zakresie.
Z kolei, odnosząc się do zarzutów skarg w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę ich nie podzielił, tym samym w pozostałym zakresie skargi oddalił.
I tak, zwraca się uwagę w orzecznictwie, że rzeczy publiczne są wyłączone z obrotu w sensie ekonomicznym i prawnym, co oznacza że wprawdzie państwo lub gmina są właścicielami rzeczy, lecz nie mogą tym prawem rozporządzać na rzecz innych podmiotów. Rzecz wyłączona z obrotu nie może być więc przedmiotem przeniesienia własności ani ustanowienia użytkowania wieczystego. Działka gruntu stanowiąca drogę publiczną nie może stać się własnością żadnego innego podmiotu, niż podmiot prawa publicznego wymieniony w art.2a ustawy o drogach publicznych, ani nie może być oddana w użytkowanie wieczyste. Uwzględnienie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego drogę publiczną na rzecz osoby fizycznej byłoby dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa (art. 2a ustawy o drogach publicznych), co prowadziłoby do nieważności decyzji.
Prawidłowo więc Kolegium wskazało, że norma zawarta w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego dotyczy gruntu stanowiącego drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.
Odnosząc powyższe rozważania prawne do niniejszej sprawy podnieść należy, że z akt administracyjnych bezspornie wynika, iż działka nr [...] i nr [...] stanowią drogi publiczne gminne. Działka nr [...] ulicę [...] zaś działka nr [...] ul. [...] (uchwała Rady [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...] w sprawie zaliczenia niektórych dróg w [...] do kategorii dróg gminnych, księga wieczysta Nr [...] i Nr [...], informacje z ewidencji gruntów). W konsekwencji, powyższe uniemożliwia oddanie ww. części nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Rozstrzygnięcie organu w tym zakresie (nie wskazujące nawet o jaką konkretnie powierzchnie nieruchomości chodzi) nie narusza prawa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O oddaleniu skarg w pozostałym zakresie (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 151 powołanej ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 i 4 sentencji), orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło