V SA/Wa 2790/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-05

Skład orzekający: Michał Sowiński, Izabella Janson, Beata Blankiewicz – Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktura zakupu pojazdu od zagranicznego podmiotu, istniejąca przed wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej, ale nieznana organowi, stanowi nowy istotny dowód uzasadniający wznowienie postępowania w sprawie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego?
Ratio decidendi
Faktura zakupu pojazdu od zagranicznego podmiotu, istniejąca przed wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej i nieznana organowi, nie stanowi nowego istotnego dowodu uzasadniającego wznowienie postępowania, jeśli potwierdza jedynie własność pojazdu w przeszłości, a nie jego przemieszczenie na terytorium kraju, co jest kluczowe dla ustalenia obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, powołując się na nowe dowody w postaci zagranicznych faktur zakupu pojazdu. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając, że przedstawione dowody nie są istotne. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawiona faktura potwierdzała jedynie własność pojazdu, a nie jego przemieszczenie na terytorium kraju, co było kluczowe dla ustalenia podatku akcyzowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi F. U. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. H. U. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji; oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez F.U., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U. P.H.U.A. (dalej: "Strona", "Skarżący" lub "Podatnik") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W., dalej: "Dyrektor" "organ odwoławczy lub "organ II instancji" z [...] kwietnia 2015r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., dalej: "Naczelnik Urzędu Celnego", "organ I instancji" z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia w całości ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Celnego po uprzednim wszczęciu z urzędu i przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki A. 2.7 TDI o numerze VIN:[...], pojemność silnika 2698 cm3, rok produkcji 2007, w kwocie 8.578 zł. Decyzja została doręczona Stronie w dniu [...] kwietnia 2014 r. Od decyzji nie wniesiono odwołania. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Skarżący wystąpił do organu I instancji o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. w związku z pojawieniem się nowych, istotnych dla sprawy dowodów jakimi były w ocenie strony "zagraniczne faktury zakupu spornego pojazdu przez firmę D. ". Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wznowił postępowanie, a po jego zakończeniu decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. odmówił uchylenia w całości własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., ponieważ nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Podatnik pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] stycznia 2015 r., zaskarżając ją w całości. Zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnej wykładni oraz uznaniu, że dowód w postaci zagranicznej faktury zakupu nie stanowi nowej istotnej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, że jako podstawę do wznowienia postępowania Podatnik wskazał pojawienie się nowych, istotnych dla sprawy dowodów w postaci zagranicznej faktury zakupu spornego pojazdu nr [...] z [...] listopada 2011 r. przez D. S.C. R.S., D.W., P.S. z siedzibą we W., ul. W.. W ocenie organu odwoławczego, po wydaniu decyzji wyszły na jaw nowe, istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane organowi, który wydał decyzję dowody. Organ odwoławczy podzielił jednak ocenę organu I instancji, że przedstawiona przez Stronę faktura nie stanowiła dowodu istotnego dla sprawy, który mógłby mieć wpływ na podjęte wcześniej rozstrzygnięcie, a tym samym w sprawie nie pojawiła się przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, przedstawiona faktura nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. potwierdziła jedynie zakup przedmiotowego pojazdu przez D. S.C. R.S., D.W., P.S., a nie dokonanie przez ten podmiot nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu (jego przemieszczenia na terytorium kraju). Pojazd przed zakupem przez Stronę zarejestrowany był na terytorium N. przez R.S.. G., [...] G., a w dniu [...] kwietnia 2012 r. wycofany z ruchu. Dodatkowo, wbrew informacji zawartej w odwołaniu, że zakup pojazdu przez Stronę miał miejsce na terytorium Polski, faktura nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. potwierdzająca zakup pojazdu przez Skarżącego została sporządzona w mieście G., a więc na terytorium N., a sprzedającym był E. GbR R.S., D.W., G., [...] G. (podmiot [...]). W ocenie organu II instancji to Podatnik dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, a następnie zgodnie z fakturą nr [...] wystawioną w W. w dniu [...] maja 2012 r. sprzedał pojazd przed jego rejestracją A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., która w dniu [...] czerwca 2012 r. dokonała jego pierwszej rejestracji na terytorium kraju. W rozpoznawanej sprawie przedstawione nowe okoliczności lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi podatkowemu dotyczą jedynie własności pojazdu w 2011 r., nie potwierdzają natomiast jego przemieszczenia na terytorium kraju, a dodatkowo, pierwsza rejestracja pojazdu w Polsce miała miejsce dopiero w dniu [...] czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że przedmiotem wznowionego postępowania nie było ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Dyrektora Izby Celnej w całości oraz wniosła o zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnej wykładni oraz uznaniu, że dowód w postaci zagranicznej faktury zakupu nie stanowi nowej istotnej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. Strona wiosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty wyrażane wcześniej w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę jako bezzasadną należało oddalić. W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.ps.a.). Zatem każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Kontrolując zaskarżoną decyzję jak i decyzję wydaną przez organ I instancji w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że zarzuty zgłoszone w skardze są nieuzasadnione albowiem wskazane decyzje nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że instytucja wznowienia postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnym trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Jest to zatem odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej zawartej w art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 613). Jak podkreślił WSA w Szczecinie w wyroku z 6 października 2010 r. (sygn. akt I SA/Sz 508/10) zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wyznaczone przepisami odstępstwa od tej zasady (tzw. tryby nadzwyczajne) podlegają ścisłej wykładni. Przedmiotowa instytucja ma na celu zatem stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzja podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej (zob. B. Gruszczyński, w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyńki, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa Komentarz, Warszawa 2009, s. 832.). Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest jednak kontynuacją postępowania instancyjnego i nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 3 sierpnia 2009 r., I SA/Gl 175/09; wyrok NSA z 22 maja 2003 r., III SA 2367/01), lecz pozwala dokonać weryfikacji ww. decyzji jedynie pod kątem przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z brzmieniem art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1)dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2)decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3)decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; 4)strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5)wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję; 6)decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7)decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji; 8)została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny 9)ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 11)orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną. Po wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej nie zawsze dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy w znaczeniu materialnoprawnym we wszystkich jej aspektach merytorycznych, gdyż właściwy organ podatkowy bada najpierw, czy w rzeczywistości zaistniały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a w razie braku stwierdzenia wystąpienia wyjątkowych okoliczności, o jakich mowa w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, czyli kończącej postępowanie zwykłe, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i żadne inne względy, z woli ustawodawcy nie mogą mieć tu znaczenia. W szczególności organy nie są uprawnione do ponownego rozpoznania sprawy, co do istoty w jej całokształcie. W rozpoznawanej sprawie wskazano jako podstawę wznowienia postępowania przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem z treści tego przepisu wynika, że o zaistnieniu wskazanej w nim podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, -okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, - okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie, brak którejkolwiek z nich powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie we wniosku o wznowienie postępowania jako nową okoliczność lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, istotny dla sprawy i nieznany organowi Skarżący wskazał zagraniczną fakturę zakupu spornego pojazdu nr [...] z [...] listopada 2011 r. przez D. S.C. R.S., D.W., P.S. z siedzibą we W., ul. W.. Wskazany dokument w ocenie Strony stanowi dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz daje podstawę do zmiany wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki A. 2.7 TDI o numerze VIN:[...], pojemność silnika 2698 cm3, rok produkcji 2007, określonej w decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. w wysokości 8.578 zł. W ocenie Sądu, organy obu instancji, prawidłowo oceniły, iż faktura nr [...] z [...] listopada 2011 r. stanowi nowy dowód nieznany organowi w dniu wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. i prawidłowo oceniły, iż dowód ten nie ma charakteru istotnego, a zatem nawet gdyby organ I instancji o nim wiedział to nie doprowadziłoby to do wydania odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie. Podzielić należy ocenę organów administracji, które stwierdziły, że przedstawiona przez Skarżącego faktura z dnia [...] listopada 2011 r. potwierdziła zakup samochodu osobowego marki A. 2.7 TDI przez D. S.C. R.S., D.W., P.S. z siedzibą we W. przy ul. W., ale faktura nie stanowiła dowodu na okoliczność nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu (jego przemieszczenia na terytorium kraju). Samochód przed zakupem przez Stronę zarejestrowany został na terytorium N. przez R.S., a w dniu [...] kwietnia 2012 r. wycofany z ruchu. Materiał zebrany przez organy w toku postępowania podatkowego dowodzi, że Skarżący zakupił A. 2.7 TDI, nr VIN: [...] od podmiotu niemieckiego – E. GbR R.S., D.W., G., [...] G.– czego dowodem jest faktura nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Następnie, zgodnie z fakturą nr [...] wystawioną w W. w dniu [...] maja 2012 r., Skarżący sprzedał pojazd przed jego rejestracją A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. U. i ten nabywca w dniu [...] czerwca 2012 r. po raz pierwszy zarejestrował samochód osobowy A. 2.7 TDI na terytorium kraju. W konsekwencji stwierdzić należy, iż przedstawiona przez Skarżącego faktura nr [...] z [...] listopada 2011 r. jest wprawdzie dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, który nie był znany organowi podatkowemu, jednakże dowód ten nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Faktura stanowiła jedynie dowód własności pojazdu w 2011 r., natomiast nie potwierdzała jego przemieszczenia na terytorium kraju. Powtórzyć należy, że pierwsza rejestracja pojazdu w Polsce miała miejsce dopiero w dniu [...] czerwca 2012 r. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka leżąca u podstaw wniosku Strony, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W konsekwencji organy nie miały podstawy aby uchylić ostateczną decyzję i nie można uznać za skuteczny zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia braku wystąpienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a także stwierdzenia by spełniona została którakolwiek z pozostałych przesłanek z art. 240 §1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe uprawnione były do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, czyli kończącej postępowanie zwykłe, zgodnie z treścią art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło