II SA/Bk 273/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę Starosta Z. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] cofnął A. J. Ż. (dalej: "skarżący") uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, T od dnia 2 stycznia 2016 r. do 22 września 2016 r. z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych. Wcześniej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, T na okres jednego roku - od dnia 1 stycznia 2015 r. do 1 stycznia 2016 r. - na skutek sądowego orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 103 ust. 1 pkt 1lit. a ustawy o kierujących pojazdami, wskazując na brak istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami na podstawie orzeczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty Z.. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 103 ust. 1 pkt 1lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) oraz wskazał, że w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wydanym przez P. S.A. Oddział K. w W. po badaniu skarżącego przeprowadzonym [...] grudnia 2015 r. stwierdzono istnienie u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane jest prawo jazdy kat. A, B, T oraz wskazano termin następnego badania na 22 września 2016 r. To orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego i jest ostateczne. Wydane w tym trybie orzeczenie, wiąże organ, który skierował stronę na badanie lekarskie, oraz osobę badaną. Wyznaczenie terminu następnego badania oznacza konieczność uznania, że do wskazanej daty istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami i dopiero w wyniku tego badania możliwa będzie ewentualna pozytywna weryfikacja orzeczenia (stwierdzenie braku przeciwskazań zdrowotnych). Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji uwzględnił przedłożone w sprawie orzeczenie psychologiczne, z którego wynika brak przyczyn do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu przeciwwskazań psychologicznych. W ocenie Kolegium fakt wykonania przez uprawnionych lekarzy badań przed upływem terminu wskazanego w orzeczeniu lekarskim [...], i to zarówno przed datą badania lekarskiego strony wykonanego w dniu 16 grudnia 2015 r., jak i po tej dacie oraz to, że powyższe zaświadczenia są pozytywne dla skarżącego, gdyż stwierdzają brak objawów uzależnienia od alkoholu lub brak przeciwskazań psychologicznych, nie może mieć znaczenia w tym postępowaniu, gdyż te zaświadczenia nie zostały wydane w trybie ustawowym i nie mogą stanowić podstawy do ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy o istnieniu tychże przeciwwskazań zdrowotnych przesądza ostateczne orzeczenie lekarskie [...], wydane w określonym ustawowo trybie. W tej sytuacji organ uznał, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 103 ust. 1 pkt 1lit. a ustawy o kierujących pojazdami, wskazując na brak istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami na podstawie orzeczenia. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów na okoliczność braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, tj. braku objawów uzależnienia od alkoholu, braku zespołu uzależnienia alkoholowego, braku przeciwwskazań psychologicznych, braku cech uzależnień od alkoholu. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2016 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] lutego 2016 r., w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U z 2015 r., poz. 155 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą". Stosownie do powołanej regulacji, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Oznacza to, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Nadto podkreślić należy, że analiza przesłanki określonej w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, jaka musi zostać spełniona, aby organ mógł wydać decyzję - w postaci stosownego orzeczenia lekarskiego, wskazuje na zakres postępowania dowodowego. Prowadzi również do stwierdzenia, że postępowanie to ogranicza się do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Starosta nie dokonuje samodzielnie żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy, jak również nie jest uprawniony do oceny okoliczności, na podstawie których wydane zostało właściwe orzeczenie lekarskie. Ma on jedynie obowiązek uwzględnić treść orzeczenia lekarskiego i wydać decyzję w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy w sytuacji, gdy stwierdzono w nim przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Uwzględniając powyższą regulację, zgodzić należy się z Kolegium, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności jego treści. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Reasumując stwierdzić należy, że ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o przepisy ustawy o kierujących pojazdami, nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracyjne w prowadzonych postępowaniach w sprawie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze. W postępowaniu dotyczącym cofnięcia prawa jazdy, organ administracji publicznej ustala natomiast, czy w stosunku do strony zostało wydane skierowanie na badania lekarskie we właściwym trybie, czy wykonany został obowiązek poddania się badaniu i czy zostało sformułowane ostateczne orzeczenie lekarskie o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ nie jest natomiast uprawniony do kontroli postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego przez uprawnionych lekarzy i nie można przypisać mu obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do ustalania stanu zdrowia skarżącego. Jeżeli w wydanym orzeczeniu lekarskim zostanie stwierdzone, że istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, organ administracji publicznej - na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy - jest bezwzględnie zobowiązany do wydania decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazać należy, że przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Opolu z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II SA/Op 342/15; WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1589/14, WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1051/13 i z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 911/13; WSA w Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1269/14 - strona internetowa - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie więc w ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2015 r. przez P. S.A Oddział K. w W. po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego zostało wydane orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające u skarżącego istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów kat. A, B, T, w którym jednocześnie wskazano termin następnego badania na 22 września 2016 r. Powyższe orzeczenie jest ostateczne i stanowi podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Zauważyć przy tym należy, że skarżący został skierowany na badanie lekarskie zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania skierowania. Wcześniejszymi, ostatecznym decyzjami z dnia [...] maja 2015 r., Starosta Z. skierował z urzędu skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne odpowiednio na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, czyli z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego przez P. S.A Oddział K. w W. uprawniony lekarz, zatrudniony w tej jednostce, wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2015 r., w którym stwierdzono u skarżącego istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A, B, T. Treść wskazanego orzeczenia jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Orzeczenie to, w ocenie Sądu, uznać należało za ostateczne i wiążące przy wydaniu decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami we wskazanym zakresie. Uwzględniając jego treść, prawidłowo organy obu instancji podjęły rozstrzygnięcie na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy, uznając, że zaistniała przesłanka z pkt 1 lit. a tego przepisu. Wobec powyższego nie mogły przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego naruszenia przepisów k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy w zakresie stanu zdrowia, jak też naruszenia prawa materialnego polegające na uwzględnieniu jedynie orzeczenia lekarskiego a zaniechaniu dokonania przez Starostę własnych ustaleń co do stanu zdrowia skarżącego. Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie brak było podstaw do dokonania przez organy kontroli postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego przez uprawnionego lekarza. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna (stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami) określona w tym przepisie prawa tj. w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. W ocenie Sądu, trafna była argumentacja organu odwoławczego, że wynik badania lekarskiego, jakiemu skarżący poddał się przed upływem terminu wskazanego w orzeczeniu lekarskim [...], i to zarówno przed datą badania lekarskiego wykonanego w dniu [...] grudnia 2015 r., jak i po tej dacie nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem badanie te nie zostały wykonane w placówce medycznej, określonej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Orzeczenia lekarskiego z badania przeprowadzonego w jednostkach medycznych wskazanych w powyższym rozporządzeniu nie może zastąpić jakiekolwiek inne orzeczenie lekarskie, wydane na innej podstawie prawnej niż wymagana do podjęcia decyzji w sprawie uprawnienia do kierowania pojazdami. Sąd nie stwierdził też, aby wystąpiła konieczność przeprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wnioskowanego przez stronę skarżącą, uzupełniającego postępowania dowodowego. Nie miał bowiem wątpliwości co do stanu faktycznego stanowiącego podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a dowody w postaci orzeczeń lekarskich wskazanych w skardze nie mogły mieć znaczenia dla jego ustalenia, gdyż nie zostały wydane w wymaganym trybie, tj. na podstawie badań przeprowadzonych przez uprawnioną jednostkę odwoławczą i nie stanowią dokumentu, który powinien być podstawą do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W tych uwarunkowaniach skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ww. ustawy.