III SA/Gd 247/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-06-02
Skład orzekający: Felicja Kajut, Anna Orłowska, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy przywieziony do kraju przez osobę fizyczną, która była oddelegowana na misję zagraniczną, może zostać uznany za mienie osobiste podlegające zwolnieniu z należności celnych przywozowych, jeśli osoba ta w momencie zgłoszenia celnego przebywała w Polsce na urlopie, ale złożyła wniosek o przedłużenie misji i ostatecznie kontynuowała ją przez kolejny rok?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z należności celnych przywozowych dla mienia osobistego przywożonego przez osobę przenoszącą miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty wymaga faktycznego przeniesienia miejsca zamieszkania. W sytuacji, gdy skarżący, mimo pobytu w Polsce na urlopie, złożył wniosek o przedłużenie misji i ostatecznie kontynuował ją przez kolejny rok, nie można uznać, że nastąpiło faktyczne przesiedlenie się do Polski w momencie zgłoszenia celnego samochodu. W związku z tym nie zostały spełnione warunki do zastosowania zwolnienia celnego.Stan faktyczny
Skarżący, będąc funkcjonariuszem służby celnej oddelegowanym na misję zagraniczną, zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy Mazda 3 jako mienie osobiste przywożone przez osobę przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Organy celne odmówiły zastosowania zwolnienia celnego, uznając, że skarżący nie przeniósł faktycznie swojego miejsca zamieszkania do Polski, gdyż w momencie zgłoszenia przebywał na urlopie, a następnie powrócił na misję. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że miał zamiar stałego pobytu w Polsce i nie wiedział o przedłużeniu misji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru i określenia długu celnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 grudnia 2015 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 26 czerwca 2015 r. (nr [...]), którą organ określił klasyfikację celną importowanego samochodu osobowego, określił kwotę należności celnych oraz pobrał odsetki na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy – Prawo celne.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 13 września 2012 r. w Oddziale Celnym [...] Urzędu Celnego w G. I. P. (dalej zwany: "stroną", "skarżącym") zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy MAZDA 3, nr nadwozia [...], z silnikiem benzynowym o pojemności 1598 cm3, rok produkcji 2011. Pojazd ten zgłoszony został jako mienie osobiste przywożone przez osobę fizyczną przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Zgłoszenie celne SAD zostało przyjęte przez organ celny i otrzymało numer [...].
Decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego - działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613), art. 2, art. 51 pkt 1, art. 65 ust. 1 i ust. 4, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 858), art. 20 ust. 1 i 6, art. 204 ust. I b), art. 214 ust. 1, art. 215 ust. 1 tiret I, art. 217 ust. 1, art. 220 ust. 1 i art. 221 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, polskie wydanie specjalne - 02.T. 04. str.307) – dalej zwanym: "WKC", art. 3 i art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 32 z dnia 10 grudnia 2009 r.) oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1006/2011 z dnia 27 września 2011 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 282 z dnia 28 października 2011 r.):
- określił klasyfikację taryfową towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] do kodu Taric 8703 23 90 00;
- określił kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości 5.188 PLN;
- orzekł o poborze odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 4 ustawy - Prawo celne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że strona do zgłoszenia celnego dołączyła między innymi: podpisaną przez siebie listę mienia przesiedlenia opiewającą na przedmiotowy samochód z zaznaczeniem jego wartości i okresu pobytu za granicą od 5.12.2010 r. do 7.09.2012 r.; oświadczenie o kosztach transportu; dokument z dnia 7.12.2010 r. wystawiony przez władze Europejskiej Misji Praworządności [...] potwierdzający fakt oddelegowania strony do misji od dnia 10.12.2010 r.; dokument z dnia 2.06.2011 r. wystawiony przez władze Europejskiej Misji Praworządności [...] potwierdzający fakt zatwierdzenia wniosku o przedłużenie służby w misji i wyznaczający nowy termin zakończenia misji na dzień 4.12.2012 r.
W toku postępowania strona złożyła oświadczenie, w którym podała okresy oddelegowania na misję: 5.12.2010 r. - 4.12.2011 r.; 5.12.2011 r. - 4.12.2012 r.; 5.12.2012 r. - 4.12.2013 r. Wyjaśniła również, że od września 2012 r. korzystała z przysługującego jej urlopu wypoczynkowego z tytułu dwuletniego okresu oddelegowania przypadającego od 5.12.2010 r. do 4.12.2012 r. W trakcie tego urlopu zachorowała i urlop wydłużył się o czas przebywania na zwolnieniu. Mimo tego, że formalny czas zakończenia oddelegowania przypadał na dzień 4 grudnia 2012 r., to z powodu urlopu oraz chorobowego, od września 2012 r. do rozpoczęcia nowego okresu oddelegowania faktycznie przebywała w Polsce.
Po dopuszczeniu do obrotu samochód został zarejestrowany w Urzędzie Miejskim w G. i w dalszym ciągu służył do podróży krajowych i zagranicznych.
Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które: a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła; b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania (art. 4 ww. rozporządzenia).
Zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres, co najmniej 12 miesięcy (art. 5 ust 1 ww. rozporządzenia). Z wyjątkiem szczególnych przypadków, zwolnienie przyznawane jest tylko w przypadku mienia osobistego dopuszczonego do swobodnego obrotu w ciągu 12 miesięcy od daty ustalenia przez osobę zainteresowaną miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty (art. 7).
W sprawie, po zaznajomieniu się z aktami sprawy strona złożyła wniosek z dnia 25.05.2015 r. o uzupełnienie materiału dowodowego, wnosząc o: przesłuchanie strony oraz małżonki strony na okoliczność związaną z zamiarem stałego pobytu Strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po powrocie z Europejskiej Misji Praworządności [...]; przesłuchanie świadka p. D. S. (bądź wystąpienie o pomoc prawną) na okoliczność powyżej wskazanego pobytu oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze skierowania na ww. misję potwierdzające fakt jej trwania po przedłużeniu do 04.12.2012 r. i zobowiązanie jednostki wysyłającej do doręczenia przedmiotowego dowodu Naczelnikowi tutejszego urzędu.
Postanowieniem z dnia 26.06.2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił przeprowadzenia dowodów żądanych przez stronę.
Rozpoznając niniejszą sprawę i ją uzasadniając organ wskazał, że analizując materiał dowodowy w odniesieniu do przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że z należności celnych przywozowych mogłoby być zwolnione mienie strony w przypadku przeniesienia jej miejsca zamieszkania z K. do Polski. Tymczasem w dniu dokonania odprawy strona miała jedynie przerwę/urlop w delegowaniu. W takim przypadku nie mamy do czynienia z faktycznym przeniesieniem miejsca zamieszkania z kraju trzeciego na teren Wspólnoty. Czas pełnienia służby na misji był czasem, w którym miejscem zamieszkania było K. To miejsce było miejscem zamieszkania do dnia 4 grudnia 2013 r.
Strona zatem nie spełniła jednego z warunków wymaganych do tego aby zwolnienie z należności celnych przywozowych mienia przesiedlenia mogło być zastosowane.
Dla przedmiotowego pojazdu kod Taric to 8703 23 90 00. Stawka celna od tego towaru wynosi 10 % wartości celnej towaru. Zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kod Taric 9905 00 00 00 jest właściwym dla klasyfikacji mienia osobistego należącego do osób fizycznych przenoszących swoje miejsce zamieszkania. Kod ten może być stosowany wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009.
Do obliczenia cła przyjęto wartość samochodu i koszty transportu zadeklarowane w zgłoszeniu celnym. Przyjmując za podstawę naliczenia cła 51.876 PLN, kwota cła (A00) wynosi 5.188 PLN.
Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 124, art. 187, art. 188 w zw. z art. 122, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, art. 25 kodeksu cywilnego oraz art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16.11.2009 r. poprzez nieprawidłową wykładnię przepisów rozporządzenia i kodeksu cywilnego, niezasadną odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, nieuwzględnienie okoliczności przemawiających za przeniesieniem przez stronę miejsca zamieszkania do Polski, lakoniczne odniesienie się do informacji zawartej w e-mailu z 26 czerwca 2012 r. i przyjęcie założenia, że strona wiedziała o informacji w niej zawartej.
W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że od września do grudnia 2012 r. przebywała w Polsce z zamiarem stałego pobytu. Dopiero po zgłoszeniu samochodu do odprawy dowiedziała się, że delegacja do uczestniczenia w misji została po raz kolejny przedłużona na następny rok. Wskazała, że niezgodny z prawdą jest przytoczony przez organ rzekomy dowód w postaci wydruku e-mail z informacją od władz Europejskiej Misji Praworządności [...] o przedłużeniu delegacji. Data 26 czerwca 2012 r. jest datą wysłania tej informacji na skrzynkę strony, jednakże strona nie odebrała tego e-maila w dniu nadania. Wiadomość została skasowana bez odczytania, razem z tzw. spamami, lub też w ogóle do strony nie doszła. Przyjazd do Polski we wrześniu 2012 r. był przesiedleniem z uwagi na fakt, że strona nie miała wiedzy, że pobyt na misji w K. zostanie jej przedłużony.
Ponadto w odwołaniu zawarła wniosek o wyłączenie na podstawie art. 130 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa wskazanego funkcjonariusza celnego.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 23 grudnia 2015 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że istota problemu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy strona dokonała we wrześniu 2012 r. faktycznego przesiedlenia się na teren Wspólnoty.
Następnie zauważył, że postanowieniem z dnia 10 września 2015 r. włączono do akt niniejszej sprawy akta sprawy zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 lipca 2015 r. skierowaną do strony, które dotyczyły objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej samochodu osobowego Audi A6 oraz kserokopie akt sprawy dotyczącej oddelegowania strony do udziału w misji zagranicznej w okresie od 5.12.2010 r. do 4.12.2013 r.
Dyrektor Izby Celnej - mając na uwadze, iż strona podniosła naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadną odmowę przeprowadzenia żądanych przez nią dowodów - postanowił przesłuchać stronę.
Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonych dowodów wynika, iż strona została oddelegowana na misję w K. w okresie od dnia 5.12.2010 r. do 4.12.2011 r. W połowie 2011 r. otrzymała zapytanie czy jest zainteresowana przedłużeniem pobytu na kolejny rok, na co odpowiedziała twierdząco. W dniu 2 czerwca 2011 r. otrzymała e-mail od władz misyjnych z informacją o przedłużeniu oddelegowania do dnia 4.12.2012 r. Wiedząc o tym, że w dniu 4.12.2012 r. zakończy się drugi okres oddelegowania postanowiła kupić samochód, aby móc skorzystać z przysługującego uprawnienia wynikającego z rozporządzenia w sprawie ustanowienia systemu zwolnień celnych. Przedmiotowy samochód osobowy Mazda 3 strona nabyła w dniu 16 lutego 2012 r. w Polsce. Pojazd został czasowo zarejestrowany w Polsce w celu wywozu do kraju misji, gdzie dokonano rejestracji pojazdu w dniu 29 lutego 2012 r. z datą ważności do 4 stycznia 2013 r. Posługiwanie się tymczasowymi tablicami rejestracyjnymi oznacza, że strona zakupiła samochód wskazując miejsce zamieszkania w kraju trzecim, co umożliwiło jej nabycie tego samochodu z zerową stawką podatku od towarów i usług.
W połowie 2012 r. ponownie od władz misyjnych strona otrzymała w formie elektronicznej zapytanie czy jest zainteresowana możliwością przedłużenia pobytu na misji o kolejne 12 miesięcy i ponownie odpowiedziała pozytywnie. We wrześniu 2012 r. wróciła do Polski na urlop wypoczynkowy przywożąc ze sobą samochód Mazda 3 i nie twierdząc, że nie miała informacji zwrotnej dotyczącej przedłużenia misji, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu ten samochód, z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej.
Po powrocie do kraju strona jedynie nieoficjalnie dowiedziała się, że jednak władze misyjne przedłużyły jej pobyt na misji o kolejny rok. W związku z tym pod koniec listopada 2012 r. wyjechała do K. w celu rozliczenia się misji odbytej w okresie od 5.12.2010 r. do 04.12.2012 r. i tam wysłała e-mail z zapytaniem czy pobyt został przedłużony o kolejne 12 miesięcy. W odpowiedzi otrzymała e-mail pierwotnie wysłany w czerwcu 2012 r. z informacją, że misja została przedłużona.
Ponadto strona przyznała, że w dniu 30 listopada 2012 r. w Niemczech zakupiła samochód Audi A6 mając już świadomość tego, że zostaje na kolejny - trzeci rok oddelegowana na misję. Z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego [...] z dnia 25 września 2013 r. wynika, że kupując samochód Audi A6 strona podała do faktury zakupu jako swoje miejsce stałego pobytu adres zamieszkania na misji w K. Organ stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia wydruku transakcji bankowej (depozyt 1.200 EUR) dokonanej przez stronę z dnia 15.11.2012 r., na której widnieje stempel [...].
Z powyższego wynika, że strona przebywała w K. przynajmniej dwa tygodnie przed dniem zakupu samochodu Audi A6. Samochód wywiozła do kraju misji i czasowo tam zarejestrowała w dniu 5 grudnia 2012 r., jako służący własnym potrzebom do dnia 15 września 2013 r., kiedy to przekroczyła granicę Unii Europejskiej w miejscowości S. (Węgry) i ponownie powróciła z misji deklarując przedmiotowy pojazd do procedury dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego z dnia 25 września 2013 r. z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej – czyli zwolnienia od cła. Do tego zgłoszenia załączyła rzekomo zagubiony e-mail z dnia 26 czerwca 2012 r. potwierdzający przedłużenie misji do dnia 4 grudnia 2013 r.
W świetle art. 3, art. 4 i art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r., za mienie osobiste uważa się wyłącznie takie rzeczy, które pozostawały w posiadaniu oraz były użytkowane przez osobę zainteresowaną w jej miejscu stałego zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed zakończeniem pobytu. Jest to jeden z podstawowych warunków, który musi zostać spełniony, aby przywieziony z kraju trzeciego towar mógł zostać określony "mieniem osobistym". Przy czym zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 lit. c) powoływanego rozporządzenia "mienie osobiste" - oznacza każde mienie przeznaczone na własny użytek osób zainteresowanych, lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych.
Kolejny wymóg to sprecyzowany w treści art. 4 lit. b) rozporządzenia obowiązek wykorzystywania mienia osobistego, w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania, w jakim służyło ono w miejscu poprzedniego pobytu.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można przyjąć, iż strona wyraziła wolę zakończenia stałego pobytu w K. bowiem osobiście złożyła wniosek o przedłużenie misji na kolejny rok. Co ważne e-mail z dnia 26 czerwca 2012 r. został wysłany nie tylko do strony, ale również do innych adresatów wskazanych jako "do wiadomości", m.in. do instytucji polskich, jak i unijnych związanych z delegowaniem funkcjonariuszy (nie tylko celnych) na misje. Nieprawdopodobnym wydaje się, że wszystkie instytucje krajowe, unijne i misyjne w K. (w tym MSZ, oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych) miały wiedzę o przedłużeniu oddelegowania funkcjonariusza na kolejny rok, a strona nie, w sytuacji gdy osobiście składała wniosek o przedłużenie pobytu na misji. Nie wydaje się też być prawdopodobnym, by osoba ubiegająca się o przedłużenie pobytu nie była zainteresowana i nie podejmowała żadnych kroków, aby pozyskać informację czy pobyt został przedłużony na kolejny rok.
Organ odwoławczy podzielił zatem pogląd organu pierwszej instancji, że nie został spełniony warunek korzystania z preferencji celnych. Termin zakończenia pobytu w drugim roku na misji wyznaczony był na dzień 4 grudnia 2012 r. natomiast we wrześniu 2012 r. strona przyjechała jedynie na urlop wypoczynkowy i skorzystała ze zwolnienia lekarskiego. Po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego faktycznie powróciła do K., jednak misji nie zakończyła z uwagi na fakt jej przedłużenia, pozostając w związku z tym w K. aż do dnia 4 grudnia 2013 r. Ponadto sama strona wskazała w oświadczeniu złożonym na liście mienia przesiedlenia załączonej do kolejnego zgłoszenia celnego z dnia 25 września 2013 r. ([...]) z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej zwolnienia od cła w związku z przywozem kolejnego samochodu (AUDI A6), iż jej "pobyt za granicą trwał od 05.12.2010 r. do 04.12.2013 r.".
W rozpoznawanej sprawie zatem strona zgłosiła samochód osobowy marki Mazda 3 jako mienie osobiste przywożone przez osobę fizyczną przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, przed dniem formalnego zakończenia trwania drugiego roku misji, w czasie urlopu wypoczynkowego, w sytuacji złożenia wniosku o przedłużenie pobytu na kolejny trzeci rok pobytu na tej misji. Jednakże, co najistotniejsze strona po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego w dniu 15 listopada 2012 r. powróciła ponownie do K., gdzie przebywała aż do czasu zakończenia ostatecznie misji. Tym samym nie można uznać, że z dniem 13 września 2012 r. (data zgłoszenia celnego) nastąpiło fizyczne przesiedlenie się strony na teren Wspólnoty.
W ocenie organu odwoławczego nieuprawniony jest zatem zarzut naruszenia art. 3-11 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1186/2009 z dnia 16.11.2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, gdyż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z faktem ostatecznego przesiedlenia się po odbytej misji w K., gdyż strona po wykorzystaniu urlopu powróciła na misję kontynuując ją przez kolejny rok i korzystając z zupełnie innego pojazdu - samochodu osobowego marki Audi A6.
Jako niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania podkreślając w szczególności, że zamiar strony odnośnie zakończenia pobytu na misji w K. jest bez znaczenia dla zastosowania ww. zwolnienia z należności celno-podatkowych. Takie zwolnienie możliwe jest jedynie, gdy następuje faktyczne przeniesienie się z kraju trzeciego do Wspólnoty.
Organ powtórzył, że strona po zakończeniu urlopu wypoczynkowego i zwolnienia lekarskiego w Polsce powróciła do K., gdzie przebywała kolejny rok (okoliczność ta jest bezsporna). Fakt przebywania strony w K. od połowy listopada 2012 r. do 04.12.2013 r. jest bezsporny. Strona osobiście potwierdza ten fakt. Przedłożenie natomiast aneksu do umowy na telefon komórkowy podpisanego przez żonę – E. P. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie i nie zmienia faktu, że strona po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego wyjechała ponownie do K., gdzie kontynuowała misję przez kolejny rok i w tym czasie użytkowała kolejny samochód. Z kolei, płacenie przez stronę podatków w 2012 i 2013 r. w Polsce jest oczywistym, ponieważ strona będąc funkcjonariuszem Izby Celnej w G. została jedynie oddelegowana do pełnienia misji w K. i jednocześnie pobierała wynagrodzenie za pracę w Polsce. Zatem oczywistym jest, że przez wszystkie lata oddelegowania podatki strona odprowadzała w Polsce, co nie może zatem świadczyć o zamiarze całkowitego przeniesienia ośrodka życiowego do Polski.
Odnosząc się do naruszenia art. 25 kodeksu cywilnego organ odwoławczy zgodził się z przywołanym w odwołaniu wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 kwietnia 2007 r. roku (w sprawie C-392/05 Alevizos v. Ypourgas Oikonomikom), w którym stwierdzono, iż kryteria determinujące pojęcie miejsca stałego pobytu dotyczą zarówno więzów zawodowych, jak i osobistych danej osoby z miejscem, jak i czasu trwania tych więzów. W niniejszej sprawie zatem więzy zawodowe jednoznacznie zdeterminowały i określiły miejsce pobytu strony w K. w trakcie misji.
I. P. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa procesowego, tj.: art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 187, art. 188, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4, art. 229 w zw. z art. 233 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wybiórcze traktowanie materiału dowodowego, naruszenie zasady dwuinstancyjności w zakresie uzupełnionego materiału dowodowego, stronniczość organu przed wydaniem decyzji merytorycznej i prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę zakładającą świadome zgłoszenie do procedury przesiedlenia samochodu mimo braku ku temu przesłanek, nierozpoznanie istoty sprawy;
2. prawa materialnego, tj.: art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16.11.2009 r. ustanawiającego wspólny system zwolnień celnych, a w szczególności art. 25 kodeksu cywilnego w zw. z art 3 ww. rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie wypełnił wszystkich warunków dotyczących uzyskania zwolnienia dla mienia przesiedlenia, gdy tymczasem z treści tych przepisów wynika, iż spełnił wszystkie warunki określone w przepisach, a nadto bezpodstawne przyjęcie, że miejsce zamieszkania jest równoznaczne z miejscem czasowego przebywania, a także niezastosowanie art 7 ust 1 ww. rozporządzenia;
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez utożsamianie daty zakończenia kontraktu (misji) z datą przesiedlenia.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że spełnił wszystkie warunki korzystania z preferencji celnych, zaś fakt skierowania na kolejny okres delegacji na misję w K. nie był mu znany w chwili dokonania odprawy mienia przesiedlenia. Skarżący przebywał od września 2012 r. w Polsce z zamiarem stałego pobytu, czego nie może przekreślać urlop wypoczynkowy oraz zwolnienie chorobowe, jak to podnosi organ odwoławczy. Do prawidłowej oceny konieczne jest ustalenie zamiaru oraz świadomości strony w dacie dokonania czynności, a nie wiele miesięcy później.
Zwrócił przy tym uwagę, że organ odwoławczy już w postanowieniu z dnia 9 listopada 2015 r. dokonał oceny zasadności odwołania od decyzji i wyraził swoją jednoznaczną ocenę w tym zakresie. W ocenie skarżącego zarówno bowiem przywołane postanowienie, jak i pytania zadawane stronie przez prowadzącego, a wykraczające poza meritum sprawy, świadczą o braku bezstronności oraz rzetelności prowadzonego postępowania, a wręcz o z góry przesądzonym wyniku odwołania.
Nadto uzupełniające postępowanie dowodowe organu odwoławczego, naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, a tym samym w świetle art. 229 w zw. z art. 233 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa nie może być uznane za prawidłowe. Przyjęte w poczet materiału dowodowego akt postępowania dotyczące zgłoszenia celnego samochodu marki Audi A6 ([...]), nie zostały przeanalizowane pod kątem art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, w kontekście daty przesiedlenia, a nade wszystko przekroczono tym ramy postępowania dotyczącego samochodu Mazda 3.
Nie wszystkie wnioski dowodowe jakie zgłosił skarżący w trakcie całego postępowania zostały przeprowadzone, albowiem część źródeł osobowych organy uznały od razu jako nieprzydatne. Tymczasem przepisy nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą.
W dalszej kolejności wytknął, że organ pominął brak potwierdzenia doręczenia poczty drogą elektroniczną na adres skarżącego, bezpodstawnie przyjmując, że adresat otrzymał i zapoznał się z treścią e-maila z dnia 26 czerwca 2012 w tej dacie. Nie uzupełnił w tym zakresie postępowania dowodowego, mimo prowadzenia nieuprawnionych dywagacji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Skarżący utrzymywał, że zjeżdżając na urlop do Polski we wrześniu 2012 r. przeniósł już swoje miejsce zamieszkania do kraju Wspólnotowego, nie wiedząc, iż pracodawca zleci mu ponowną delegację na okres 5.12.2012 r. - 4.12.2013 r. Zmiana miejsca zamieszkania skutkowała sprowadzeniem ze sobą z K. do Polski samochodu marki Mazda 3. Gdyby skarżący miał świadomość dalszego przebywania na misji w K. pojazd z pewnością nie zostałby przetransportowywany do Polski, bowiem potrzebny byłby w miejscu pobytu.
Ponadto twierdził, że uczestnicząc w Europejskiej Misji Praworządności [...], w każdym z rocznych okresów, nie miał absolutnie żadnej gwarancji, iż okres oddelegowania zostanie przedłużony. Nie zgadza się zatem z argumentacją organów traktujących pobyt na misji jako jedną całość.
W ocenie skarżącego, z uwagi na to, że w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009 nie zdefiniowano pojęcia "miejsca zamieszkania" przy jego interpretacji posiłkować należy się regulacją zawartą w art. 4 pkt 2 WKC i zapadłym na jego tle orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości WE. W sprawie C-392/05 Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że kryteria determinujące pojęcie miejsca stałego pobytu, dotyczą zarówno więzów zawodowych i osobistych danej osoby z określonym miejscem, jak i długości tych więzów, i tym samym winny być analizowane łącznie. Za miejsce stałego pobytu Trybunał uznał miejsce, w którym zainteresowany ustanowił stałe centrum swych interesów. W sytuacji, gdy ocena ogólna powiązań zawodowych i osobistych nie wystarcza, to dla zlokalizowania stałego centrum interesów danej osoby, aby go określić, należy dać pierwszeństwo powiązaniom osobistym. W niniejszym postępowaniu natomiast organ skupił się jedynie na powiązaniach zawodowych skarżącego. Przy ustalaniu miejsca zamieszkania należy zatem analizować indywidualną sytuację strony mając na uwadze wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na powiązania osobiste i gospodarcze danej osoby w kraju i poza jego granicami. Należy podkreślić również, że ośrodek interesów życiowych jest kategorią znacznie szerszą niż miejsce wykonywania pracy czy adres zamieszkania. Na centrum interesów osobistych może się składać miejsce zamieszkania najbliższej rodziny podatnika, miejsce pobierania nauki przez dzieci pozostające pod jego opieką, a także miejsce pracy małżonka lub partnera. Wszelkie posiadane nieruchomości również mogą wpływać na ustalenie, jak również ważne są przesłanki z art. 25 kodeksu cywilnego.
Organ prowadzący postępowanie nie dokonał analizy zamiaru w zakresie miejsca pobytu przyjmując, że miejsce czasowego przebywania jest równoznaczne z miejscem zamieszkania. Istotnym było ustalenie zamiaru skarżącego w dacie zgłoszenia celnego. Skarżący przeniósł wówczas swój ośrodek relacji zawodowych na teren Polski, zaś co do więzów osobistych, to żona wraz z dziećmi cały czas przebywały w Polsce. Nie ulega wątpliwości, że wyjazd w celu zdania obowiązków służbowych nie może być traktowany jako data końcowa, którą należy przyjmować jako datę przesiedlenia, albowiem jest to jedynie data zakończenia stosunku pracy na misji i nie musi się ona pokrywać z datą faktycznego przeniesienia z kraju trzeciego. Fakt przebywania w Polsce przez kilka miesięcy zarówno na urlopie jak i zwolnieniu lekarskim od września 2012 r., uzasadnia twierdzenie, że w tej dacie skarżący spełniał wymogi przystąpienia do procedury, jak również spełniał je w świetle art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 grudnia 2015 r. (nr [...]) dokonana w oparciu o wyżej wskazane kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 858), rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992), zwanego dalej "WKC", rozporządzenia Komisji (WE) nr 1006/2011 z dnia 27 września 2011 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 282 z dnia 28 października 2011 r.), a przede wszystkim rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 32 z dnia 10 grudnia 2009 r.), zwanego dalej "rozporządzeniem Nr 1186/2009".
W myśl art. 3 rozporządzenia Nr 1186/2009, z zastrzeżeniem art. 4-11 zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.
Stosownie zaś do art. 4 rozporządzenia Nr 1186/2009, zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które:
a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła;
b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.
Ponadto państwa członkowskie mogą uzależnić zwolnienie takiego mienia od poniesienia w kraju pochodzenia bądź w kraju opuszczanym opłat celnych lub skarbowych, którym takie mienie zwykle podlega.
W rozpoznawanej sprawie ustalony przez organy stan faktyczny w istocie nie stanowił przedmiotu sporu między stronami, a jedynie nadana mu ocena prawna w świetle uregulowań przepisów rozporządzenia Nr 1186/2009. Z dokonanych bowiem w postępowaniu wyjaśniającym ustaleń wynikało, że skarżący - będąc funkcjonariuszem służby celnej - był oddelegowany na misję do K. na trzy następujące po sobie roczne okresy: 5.12.2010 r. - 4.12.2011 r.; 5.12.2011 r. - 4.12.2012 r. oraz 5.12.2012 r. - 4.12.2013 r., przy czym każdy z nich był efektem wyrażenia przez skarżącego woli oddelegowania go i każdokrotnej akceptacji (potwierdzenia) jego kandydatury przez właściwe podmioty delegujące na misję. Od września 2012 r. skarżący korzystał z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego z tytułu dwuletniego okresu pełnienia misji. W trakcie tego urlopu zachorował i urlop wydłużył się o czas przebywania na zwolnieniu. Mimo tego, że formalny czas zakończenia oddelegowania na drugi rok misji przypadał na dzień 4 grudnia 2012 r., to z powodu urlopu oraz zwolnienia (chorobowego), od września 2012 r. skarżący przebywał w Polsce z zamiarem - jak twierdzi - powrotu z misji do kraju. Jednocześnie skarżący nie kwestionował faktu, że wyraził wolę przedłużenia misji w K., jednakże twierdził, że do momentu dokonania zgłoszenia celnego przedmiotowego pojazdu marki MAZDA 3 do procedury dopuszczenia go do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej - zwolnienia z należności celnych i [...]), nie miał świadomości tego, że złożony przez niego wniosek o przedłużenie misji w K. na następny rok (czyli na okres od 5.12.2012 r. do 4.12.2013 r.) został zaakceptowany. Dopiero po przyjeździe (powrocie) do Polski i dokonaniu ww. zgłoszenia celnego w dniu 13 września 2012 r., dowiedział się jedynie z nieoficjalnych źródeł, że władze misyjne przedłużyły mu pobyt na misji w K. o kolejny rok. Pod koniec listopada 2012 r. wyjechał do K. w celu rozliczenia się z misji odbytej w okresie od 05.12.2010 r. do 04.12.2012 r. i tam dopiero – jak twierdzi – otrzymał od władz misyjnych potwierdzenie o przedłużeniu jego uczestnictwa w misji w K. na kolejne 12 miesięcy. Potwierdzenie to nastąpiło (zwyczajowo przyjętą także w poprzednich latach) drogą e-mail’ową w liście datowanym na dzień 26 czerwca 2012 r. List (e-mail) ten jednak – jak twierdził skarżący – nie doszedł jednak z momentem jego wysłania (26.06.2012 r.) do wiadomości skarżącego (bo - jak twierdził – wiadomość ta została skasowana bez odczytania, razem z tzw. spamami); o liście dowiedział się zatem na skutek ponownego jego przesłania dopiero w listopadzie 2012 r., gdy był w K. Z wyjaśnień skarżącego wynikało też, że w dniu 30 listopada 2012 r. zakupił samochód AUDI A6 mając już świadomość tego, że zostaje na kolejny, trzeci rok oddelegowania w K. Z akt sprawy wynika, że skarżący podał do faktury zakupu tego samochodu jako swoje miejsce stałego pobytu adres zamieszkania na misji w K. a w ramach rozliczeń dokonał w dniu 15 listopada 2012 r. przelewu pieniędzy, będąc w K. (kserokopia wydruku transakcji bankowej - depozyt 1200 EUR - dokonanej przez skarżącego z dnia 15.11.2012 r., na której widnieje stempel [...]). Po zakupie pojazd AUDI 6 został wywieziony przez skarżącego do kraju misji i czasowo tam zarejestrowany w dniu 5 grudnia 2012 r., jako służący jego własnym potrzebom do momentu powrotu z trzeciego roku oddelegowania na misję, gdy w dniu 25 września 2013 r. skarżący zadeklarował przedmiotowy pojazd do procedury dopuszczenia go do obrotu wg zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 25 września 2013 r. z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej - zwolnienia od cła. Procedura ta zakończyła się pozytywnie dla skarżącego i pojazd AUDI A6 – po powrocie skarżącego z misji - został zwolniony na podstawie rozporządzenia Nr 1186/2009.
Zważywszy na powyższe należy stwierdzić, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do stwierdzenia, czy w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych skarżący przyjeżdżając we wrześniu 2012 r. do Polski na urlop (przedłużony o zwolnienie lekarskie) przeniósł swoje miejsce zamieszkania z K. z powrotem do Polski (tak twierdzi skarżący), czy o spełnieniu tego warunku w okolicznościach sprawy można mówić dopiero po zakończeniu całej, trzyletniej misji w 2013 r. (wg stanowiska organów celnych).
Z powołanych powyżej przepisów rozporządzenia Nr 1186/2009 wynika wyraźnie, że warunkiem zwolnienia od należności celnych przywozowych mienia osobistego osoby przesiedlającej się jest okoliczność faktycznego (realnego) przeniesienia swojego stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Przepisy te wymagają istnienia tylko jednego miejsca zamieszkania danej osoby niezależnie od tego czy chodzi o państwo trzecie, czy też państwo na obszarze celnym Wspólnoty. Wskazuje na to zwłaszcza użyte w przepisach określenie "miejsce zamieszkania". Stąd też warunku ww. zwolnienia celnego związanego z "przesiedleniem" nie będzie spełniała sytuacja, gdy będzie można uznać, że dana osoba miała w tym samym czasie więcej niż jedno miejsce zamieszkania, tzn. nowe na terenie celnym Wspólnoty i dotychczasowe w państwie trzecim. Tym samym badając zaistnienie tej przesłanki za każdym razem należy ustalać, w sposób nie budzący wątpliwości w oparciu o okoliczności sprawy, czy osoba zainteresowana: po pierwsze, miała miejsce zamieszkania w państwie trzecim przez określony czas, a po drugie, czy przeniosła to miejsce zamieszkania na teren celny Wspólnoty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 228/10, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że w przepisach rozporządzenia Nr 1186/2009 prawodawca wspólnotowy nie zdefiniował pojęcia "miejsce zamieszkania". Analiza jednak art. 3 i 4 rozporządzenia Nr 1186/2009 daje podstawę do przyjęcia, że pojęcie "miejsca zamieszkania" prawodawca łączy ze stałym zaprzestaniem zamieszkiwania w państwie trzecim i jego przeniesieniem na stałe na obszar celny Wspólnoty. W świetle art. 7 ust. 2 rozporządzenia Nr 1186/2009, nie ma także wątpliwości, że przenoszenie miejsca zamieszkania może być procesem rozłożonym w czasie, bowiem okres wprowadzania mienia przesiedlenia do swobodnego obrotu wynosi 12 miesięcy, a zatem ograniczone jest tym właśnie terminem. Ważny jest przy tym efekt (realizacja) w postaci faktycznego przeniesienia miejsca zamieszkania, a nie sam zamiar jego przeniesienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I GSK 6/11 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 202/12 - publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego należy uznać, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów, że z uwagi na fakt oddelegowania skarżącego na misję do K., trwającą w istocie nieprzerwanie od dnia 5 grudnia 2010 r. do dnia 4 grudnia 2013 r., nie można przyjąć, że rzeczywiste (faktyczne, fizyczne) przeniesienie miejsca zamieszkania skarżącego z państwa trzeciego (z K.) na obszar Wspólnoty (do Polski) nastąpiło przed zakończeniem wypełnienia przez skarżącego misji. Co prawda skarżący zgodnie z przyjętą procedurą był trzykrotnie delegowany na tę misję (w okresach: 5.12.2010 r. - 4.12.2011 r.; 5.12.2011 r. - 4.12.2012 r. oraz 5.12.2012 r. - 4.12.2013 r.), to jednak należy na gruncie przepisów rozporządzenia Nr 1186/2009 przyjąć, że skarżący w związku z oddelegowaniem i pełnieniem obowiązków służbowych na misji przebywał (i w istocie zamieszkiwał) poza obszarem Wspólnoty w trakcie pełnego okresu pozostawania na misji, a zatem wszelkie wyjazdy skarżącego w tym okresie z miejsca pełnienia misji (miejsca zamieszkania) i przyjazdy do Państw Wspólnoty (np. w celach urlopowych), nie mogły być traktowane jako trwałe zaprzestanie przez niego zamieszkiwania w państwie trzecim i przeniesienia swojego miejsca zamieszkania na stałe (z powrotem, jak to miałoby miejsce w rozpoznawanej sprawie) na obszar celny Wspólnoty. W niniejszej sprawie bowiem – na co słusznie zwracają uwagę organy celne – skarżący do momentu zakończenia udziału w misji nie dokonał ostatecznego przesiedlenia się. Istotna w sprawie jest bowiem okoliczność, że skarżący po wykorzystaniu urlopu w 2012 r. powrócił na misję, kontynuując ją przez kolejny rok. Nie ma przy tym znaczenia akcentowany przez skarżącego fakt braku wiedzy o możliwości przedłużenia oddelegowania na misję i wiążący się z tym zamiar powrotu skarżącego do kraju. Należy raz jeszcze podkreślić, że osobą fizyczną "przenoszącą swoje miejsce zamieszkania" w rozumieniu art. 3 rozporządzenia Nr 1186/2009, jest ten, kto zmienia dotychczasowe miejsce stałego pobytu na nowe, przy czym dla przyjęcia spełnienia tego warunku nie mają znaczenia względy subiektywne (tj. określona wiedza/jej brak czy też sama wola/zamiar przeniesienia miejsca zamieszkania) lecz wyłącznie obiektywne (tj. doprowadzenie do realizacji tego zamiaru i rzeczywiste przeniesienie miejsca zamieszkania z kraju trzeciego na obszar celny Wspólnoty). Taka sytuacja – w świetle ustalonego stanu faktycznego – nie nastąpiła, gdyż skarżący po zgłoszeniu w dniu 13 września 2012 r. pojazdu marki MAZDA 3 do procedury dopuszczenia go do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej - zwolnienia z należności celnych i podatkowych, w związku przywozem mienia osobistego (zgłoszenie celne nr [...]), powrócił do K. w celu kontynuacji misji, a zatem nie przeniósł docelowo miejsca zamieszkania na obszar celny Wspólnoty.
W niniejszej sprawie posiłkować się można także regulacją zawartą w art. 4 pkt 2 WKC i – na co zwraca uwagę zarówno skarżący, jak i organy celne – wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie C-392/05 (opubl. LEX nr 258099). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że kryteria determinujące pojęcie "miejsce stałego pobytu" (w odniesieniu do art. 6 dyrektywy Rady 83/183/EWG z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie zwolnień od podatku stosowanych do przywozu na stałe z państw członkowskich majątku prywatnego osób fizycznych, zmienionej dyrektywą Rady 89/604/EWG z dnia 23 listopada 1989 r.), dotyczą zarówno więzów zawodowych i osobistych danej osoby z określonym miejscem, jak i długości tych więzów, i tym samym winny być analizowane łącznie. Za miejsce stałego pobytu Trybunał uznał miejsce, w którym zainteresowany ustanowił stałe centrum swych interesów, tj. miejsce w którym zlokalizowane są jego interesy osobiste, rodzinne, zawodowe czy majątkowe. W sytuacji jednak, gdy ocena ogólna powiązań zawodowych i osobistych w danym miejscu nie wystarcza dla zlokalizowania stałego centrum interesów danej osoby, aby go określić, należy dać pierwszeństwo powiązaniom osobistym.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - organy słusznie dały prymat "więzom zawodowym" przesądzając tym samym o posiadaniu przez skarżącego "miejsca zamieszkania" w K. w czasie jego całego pobytu na misji (tj. w okresie od 5.12.2010 r. do 4.12.2013 r.). Należy zwrócić uwagę, że skarżący będąc funkcjonariuszem publicznym został oddelegowany w ww. okresie do K. w celu pełnienia misji służbowej, co w sposób oczywisty musi być czynnikiem determinującym i decydującym o "ześrodkowaniu" tam właśnie na czas pełnienia służby jego bieżących interesów życiowych, niezależnie od podnoszonych innych okoliczności (więzów rodzinnych/osobistych) łączących go przez ten cały czas z Polską ("żona wraz z dziećmi cały czas przebywały w Polsce").
Mając powyższe na uwadze w opisanym w sprawie stanie faktycznym – w ocenie Sądu – organy w sposób prawidłowy uznały, że skarżący nie dopełnił jednego z warunków wymaganych do tego, aby zwolnienie z należności celnych przywozowych mienia przesiedlenia być zastosowane na podstawie przepisów rozporządzenia Nr 1186/2009. W istocie bowiem skarżący zgłosił w dniu 13 września 2012 r. samochód osobowy marki MAZDA 3 jako mienie osobiste przywożone przez osobę fizyczną przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, przed dniem formalnego zakończenia trwania drugiego roku misji, w czasie urlopu wypoczynkowego, w sytuacji złożenia wniosku o przedłużenie pobytu na kolejny, trzeci rok uczestnictwa w tej misji, a co najważniejsze w sytuacji powrotu - po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego - w listopadzie 2012 r. do K. i pełnienia tam dalej misji do grudnia 2013 r. W tej sytuacji nie można uznać, że w chwili składania zgłoszenia celnego (nr [...]) w dniu 13 września 2012 r. nastąpiło fizyczne przesiedlenie się skarżącego na teren Wspólnoty, gdyż w istocie fizyczne przesiedlenie miało miejsce dopiero po ostatecznym wypełnieniu i zakończeniu misji służbowej w grudniu 2013 r.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie naruszyły także przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego. Z zasady prawdy materialnej wynika dla organów obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy o czym stanowi art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zwanej dalej "o.p.". Uzupełnieniem tej zasady jest, skierowany do organów podatkowych, obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p. - tzw. zasada zupełności). Zadaniem tych organów jest, więc takie ustalenie stanu faktycznego sprawy, aby odpowiadał on rzeczywistości. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale także ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Przy czym rozpatrzeniu podlegają nie tylko poszczególne dowody odrębnie, lecz wszystkie dowody we wzajemnej łączności. W efekcie, wyniki ustaleń powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która wedle przepisu art. 210 § 4 o.p. powinna zawierać w szczególności - wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Jest to istotny element realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) i zasady przekonywania (art. 124 o.p.).
Zdaniem Sądu organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny w niniejszej sprawie. Materiał dowodowy jest kompletny i – w świetle powyższych wyjaśnień - daje podstawę do podjęcia ustaleń w zakresie nie spełnienia przez skarżącego przesłanki przeniesienia "miejsca zamieszkania" z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, o którym mowa w art. 3 i 4 rozporządzenia Nr 1186/2009.
W odniesieniu do podniesionych w skardze argumentów dotyczących naruszenia zasady dwuinstancyjności wskutek naruszenia art. 229 w zw. z art. 233 § 2 oraz art. 188 o.p., Sąd pragnie stwierdzić, iż nie są przekonujące. W ocenie Sądu brak jest podstaw do podzielenia poglądu o naruszeniu art. 127 o.p. poprzez akceptację naruszenia zasady dwuinstancyjności i prowadzenie przez organ drugiej instancji postępowania dowodowego przekraczającego jego kompetencje (art. 229 o.p.). W świetle przepisów art. 127 i art. 233 § 2 o.p. dwuinstancyjne postępowania polega na tym, że organ odwoławczy obowiązany jest do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania dyspozycji wynikającej właśnie z art. 229 o.p. (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., I FSK 181/14). Organ odwoławczy zobowiązany jest zatem na nowo (w pełnym zakresie) rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, nie może się natomiast ograniczyć jedynie do kontroli decyzji podjętej w pierwszej instancji. Przy orzekaniu przez organ drugiej instancji zasadą jest zatem bowiem rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, zaś wyjątkiem przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednakże ta ostatnia możliwość uwarunkowana jest wystąpieniem konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., II FSK 1727/10).
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że konieczność zebrania dodatkowych dowodów nie oznacza w każdym przypadku, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości albo w znacznej części, a w konsekwencji przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji – celem uzupełnienia dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego mającego dodatkowo potwierdzić stanowisko organów co do udziału skarżącego w zagranicznej misji w całym okresie od 5.12.2010 r. do 4.12.2013 r. - włączył do akt niniejszej sprawy akta postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 lipca 2015 r. skierowaną do skarżącego, dotyczącą kontroli objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej samochodu osobowego Audi A6, zadeklarowanego przez skarżącego w dniu 23 września 2013 r. Dodatkowo też organ odwoławczy przeprowadził dowód z przesłuchania skarżącego, jednakże uzyskane zeznania nie wniosły żadnych nowych informacji o okolicznościach, które należałoby dodatkowo wyjaśnić w kontekście rozpoznawanej w świetle przepisów rozporządzenia Nr 1186/2009 sprawy. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że po przeprowadzeniu ww. uzupełniającego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy na podstawie art. 200 o.p. wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku przedmiotowego postępowania, z czego zresztą skarżący skorzystał przedstawiając "swoje" dowody na okoliczność przeniesienia "ośrodka życiowego" do Polski w dacie sprowadzenia samochodu MAZDA 3, które organ odwoławczy ocenił i do których odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze wskazać należy, że charakter i waga zgromadzonych na etapie postępowania odwoławczego dowodów nie daje podstawy do stwierdzenia, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, gdyż powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie można stwierdzić również naruszenia art. 7 rozporządzenia Nr 1186/2009. Przepis ten stanowi, że z wyjątkiem szczególnych przypadków, zwolnienie przyznawane jest tylko w przypadku mienia osobistego dopuszczonego do swobodnego obrotu w ciągu 12 miesięcy od daty ustalenia przez osobę zainteresowaną miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty (ust. 1), przy czym mienie osobiste może zostać dopuszczone do swobodnego obrotu w kilku oddzielnych partiach w okresie, o którym mowa w ust. 1. Skoro skarżący zgłosił w dniu 23 września 2013 r. do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej samochód osobowy AUDI A6 i fakt ten został potwierdzony ustaleniami poczynionymi przez Naczelnika Urzędu Celnego w postępowaniu dotyczącym prawidłowości zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 25 września 2013 r., a w konsekwencji ostateczną decyzją tego organu z dnia 22 lipca 2015 r. o odstąpieniu od zmiany danych zawartych w ww. zgłoszeniu, to przyjmując nawet, że wolą skarżącego było dopuszczenie do obrotu jego mienia osobistego z zastosowaniem procedury uprzywilejowanej w oddzielnych partiach (choć w postępowaniu administracyjnym skarżący nie przedstawiał takich twierdzeń) - to zgłaszając do takiej procedury w dniu 13 września 2012 r. samochód osobowy MAZDA 3 stwierdzić należy, że pomiędzy ww. zdarzeniami nie zostałby zachowany okres, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia Nr 1186/2009, tak więc z tego powodu szczególna procedura dopuszczenia do obrotu określona w art. 7 rozporządzenia Nr 1186/2009 nie mogłaby być stosowana w stosunku do obu pojazdów skarżącego. W związku z powyższym należy przyjąć, że powoływany przez skarżącego art. 7 ust. 1 rozporządzenia Nr 1186/2009 nie został naruszony, a zatem zarzut ten należy uznać za chybiony.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia organów celnych są prawidłowe. Należy przyjąć, że w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy właściwym dla zgłoszonego przez skarżącego w dniu 13 września 2012 r. pojazdu marki MAZDA 3 był kod TARIC to 8703 23 90 00. Stawka celna dla tego towaru wynosiła 10 % wartości celnej towaru. Z kolei zadeklarowany przez skarżącego w zgłoszeniu celnym kod TARIC 9905 00 00 00 był właściwy dla klasyfikacji mienia osobistego należącego do osób fizycznych przenoszących swoje miejsce zamieszkania, a zatem mógł być stosowany wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu Nr 1186/2009, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając to na uwadze organy przyjęły do obliczenia cła wartość samochodu zadeklarowaną przez skarżącego w zgłoszeniu celnym przyjmując za podstawę naliczenia cła kwotę 51.876 zł, a w konsekwencji kwotę należnego cła w wysokości 5.188 zł.
W związku z powyższym Sąd nie dopatrzył się wadliwości zaskarżonych decyzji uzasadniających uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. i w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło