I OSK 2452/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-10

Skład orzekający: Joanna Runge - Lissowska, Czesława Nowak – Kolczyńska, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych jest dopuszczalne, jeśli sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, nawet jeśli skarżący podnosi, że pojawiły się nowe okoliczności faktyczne lub że pracownicy organu składali mu zapewnienia o możliwości uzyskania pomocy?
Ratio decidendi
Ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej, który dotyczy okresu już rozstrzygniętego ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, jest niedopuszczalne. Zasada trwałości decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.) sprzeciwia się powtórnemu prowadzeniu postępowania w sprawie już rozstrzygniętej. Wszczęcie takiego postępowania powinno skutkować jego umorzeniem jako bezprzedmiotowego (art. 105 § 1 k.p.a.). Pojawienie się nowych okoliczności faktycznych, które istniały już w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), ale nie do złożenia kolejnego wniosku w trybie zwykłym. Zapewnienia pracowników organu, pozbawione podstawy prawnej, nie tworzą po stronie skarżącego prawa podmiotowego do uzyskiwania środków z pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2015 r. Organy administracji obu instancji umorzyły postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową, ponieważ wnioskowany okres był już wcześniej rozstrzygnięty ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego zebrania i rozważenia materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędzia del. WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Po 155/16 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 155/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego – oddalił skargę. Wyrok ten, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent Miasta [...] (dalej też jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...]– na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. art. 14 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.; dalej w skrócie "u.p.s.") – po rozpatrzeniu sprawy z wniosku A. G. z [...] lipca 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. do kwietnia 2015 r., gdyż sprawa została zakończona ostatecznymi decyzjami organów administracji oraz prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Na skutek odwołania wniesionego przez A. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji"), przywołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2015 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta. W motywach rozstrzygnięcia SKO wskazało, że sprawa przyznania pomocy finansowej na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2015 r. została ostatecznie rozstrzygnięta w tożsamych sprawach dotyczących zadłużenia czynszowego, w których wydano nw. rozstrzygnięcia: 1) co do okresu od stycznia do lipca 2011 r. – prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 04 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 186/12, oddalający skargę A. G. na decyzję SKO z [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] odmawiającą A. G. pomocy finansowej na opłacenie czynszu w lipcu 2011 r. i zaległości czynszowych od stycznia do lipca 2011 r. w kwocie [...]zł; 2) co do okresu od sierpnia 2011 r. do grudnia 2013 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za okres VIII-XII 2011 r. oraz lata 2012 i 2013, utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] września 2014 r. nr [...]; 3) co do okresu od stycznia do marca 2014 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] października 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres I-III 2014 r.; utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] grudnia 2014 r. nr [...]; 4) co do okresu od kwietnia do maja 2014 r. – decyzję Prezydent Miasta z [...] lipca 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za IV i V 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] listopada 2014 r. nr [...]; 5) co do czerwca 2014 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za VI 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] października 2014 r. nr [...]; 6) co do lipca 2014 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] października 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za VII 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] listopada 2014 r.; wyrokiem z 12 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Po 41/15, WSA w Poznaniu oddalił skargę A. G. na ww. decyzję SKO; 7) co do sierpnia 2014 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] listopada 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za VIII 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] stycznia 2015 r. nr [...]; 8) co do września 2014 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] listopada 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za IX 2014 r. i czynszu za X 2014 r.; 9) co do października 2014 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] stycznia 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za X 2014 r. i czynszu za XI 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] lutego 2015 r. nr [...]; 10) co do listopada 2014 r. – decyzję Prezydent Miasta z [...] stycznia 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za XI 2014 r. i czynszu za XII 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] marca 2015 r. nr [...] ; 11) co do grudnia 2014 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za XII 2014 r. i czynszu za I 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 12) co do stycznia 2015 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za I 2015 r. i czynszu za II 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] maja 2015 r. nr [...] ; 13) co do lutego 2015 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za II 2015 r. i czynszu za III 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] września 2015 r. nr [...]; 14) co do marca 2015 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] maja 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za IV 2015 r. i zaległości czynszowych za III 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] września 2015 r. nr [...]; 15) co do kwietnia 2015 r. – decyzję Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za V 2015 r. i zaległości czynszowych za IV 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] października 2015 r. nr [...]. W związku z tym SKO stwierdziło, że wnioskowana potrzeba była przedmiotem postępowania przed organami administracyjnymi, a ponowne jej rozstrzygnięcie skutkowałoby naruszeniem przepisów postępowania, a w konsekwencji stwierdzeniem nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Skargę na opisaną decyzję SKO z [...] grudnia 2015 r. wniósł A. G., domagając się jej uchylenia. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi. Oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 155/16, WSA w Poznaniu stwierdził, że wniosek skarżącego z 1 lipca 2015 r. dotyczy sprawy ostatecznie zakończonej, a zasada trwałości decyzji zawarta w art. 16 § 1 k.p.a. sprzeciwia się powtórnemu prowadzeniu postępowania w sprawie już rozstrzygniętej; w przypadku zaś wadliwego wszczęcia takiego postępowania winno ono ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Natomiast orzekanie w sprawie powtórnie, tj. wydanie decyzji merytorycznej, prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności z przyczyny wskazanej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W kontrolowanej sprawie żądanie skarżącego przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od I 2011 r. do IV 2015 r. zostało rozpoznane wskazanymi decyzjami i okoliczności te nie budzą wątpliwości, zostały bowiem stosownie udokumentowane przez organy orzekające w aktach sprawy. Koniecznym było zatem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, umorzenie postępowania w tej sprawie jako bezprzedmiotowego. Z kolei odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu kwestii umowy ustnej zawartej pomiędzy pracownikami MOPR a skarżącym w 2010 r. – o stałym regulowaniu opłat za czynsz i energię przez ten ośrodek – Sąd wskazał, że żaden z pracowników organu nie był uprawniony do zapewnienia skarżącego o możliwości udzielania ciągłej (bezterminowej) pomocy finansowej na opłacenie czynszu, zaś przypadki przyznawania w przeszłości pomocy finansowej na zapłacenie części czynszu wynikały każdorazowo z wydawanych w tym przedmiocie decyzji. Dalej Sąd podkreślił, że nawet w przypadku przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, jakoby pracownicy ośrodka składali wobec niego zapewnienia bieżącego regulowania przez tą instytucję należności czynszowych, to okoliczność ta nie miałaby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ewentualne składanie przez pracowników pomocy społecznej obietnic pozbawionych podstawy prawnej nie mogłoby bowiem skutkować po stronie skarżącego nabyciem podlegającego ochronie prawnej prawa podmiotowego do uzyskiwania środków z pomocy społecznej na określony cel. W skardze kasacyjnej A. G., zastępowany przez pełnomocnika z urzędu r.pr. A. Z., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.; dalej skrócie "p.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z: a. art. 7, art. 8 i z art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. – polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, w tym nie wyjaśniono przesłanek składania przez pracowników pomocy społecznej obietnic, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego, polegających na możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw, 2) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – poprzez sporządzenie motywacyjnej części orzeczenia w sposób niepełny, bez wyczerpującego przedstawienia przyczyn, dla których Sąd odrzucił argumentację zawartą w skardze. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyznano, że faktycznie żądanie skarżącego przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od I 2011 r. do IV 2015 r. zostało już rozpoznane kolejnymi decyzjami Prezydenta Miasta P. Jednakże, jak wytknięto, Sąd ani organ I instancji, nie badając materiału dowodowego w sposób należyty, nie wzięli pod uwagę faktu, iż wniosek skarżącego objęty decyzją Prezydenta Miasta z [...] lipca 2015 r. obejmował cały okres, od I 2011 do IV 2015 r., kiedy na dzień wydawania decyzji stan faktyczny mógł uzasadniać przyznanie pomocy za ww. okresy, ze względu na pojawienie się nowych okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie pozytywnej decyzji, których brak należałoby stwierdzić w chwili wydawania orzeczeń ostatecznych dotyczących powyższych spraw. Dalej pełnomocnik Skarżącego wskazał, że w świetle ww. argumentu nie można się zgodzić ze stwierdzeniem Sądu pierwszej instancji, iż nawet w przypadku przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, jakoby pracownicy ośrodka składali wobec niego zapewnienia bieżącego regulowania przez tą instytucję należności czynszowych, to okoliczność ta nie miałaby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Można bowiem uznać, że pracownicy organu - przedstawiciele władzy publicznej, dawali do zrozumienia skarżącemu, że okoliczności faktyczne mogły się zmienić, dając podstawę do wypłaty pomocy finansowej. Autorka skargi kasacyjnej wytknęła ponadto, że Sąd pierwszej instancji oparł się wyłącznie na analizie już zebranego materiału dowodowego i wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie uzupełnił w stosownym zakresie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego. W szczególności nie wezwał strony skarżącej do uzupełnienia materiału dowodowego. Dalej pełnomocnik napisała – odnosząc się do obowiązku budowania zaufania do obywateli przez organy administracji publicznej – że jest niedopuszczalne przyjęcie a priori przez Sąd, iż żaden z pracowników organu nie był uprawniony do zapewnienia skarżącego o możliwości udzielania ciągłej (bezterminowej) pomocy finansowej na opłacenie czynszu, zaś przypadki przyznawania w przeszłości pomocy finansowej na zapłacenie części czynszu wynikały każdorazowo z wydawanych w tym przedmiocie decyzji. Sąd winien zweryfikować, na jakiej podstawie te zapewnienia były wydawane, a także czy nie były to zapewnienia wiążące. Z kolei motywując zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca podniosła, że Sąd Wojewódzki nie uzasadnił w sposób merytoryczny przyczyn, dla których oddalił skargę skarżącego, a jej analiza w rzeczywistości sprowadziła się do przyznania racji stanowisku wyrażonemu w decyzji SKO. W szczególności Sąd nie umotywował w żaden sposób, dlaczego obietnice i zapewnienia pracowników społecznych, a więc przedstawicieli władzy publicznej i organów państwowych pełniąc swoje obowiązki nie mają charakteru wiążącego oraz nie wyjaśnił, jakie obietnice mogą mieć charakter wiążący, nie podał przy tym żadnej podstawy prawnej swoich twierdzeń, niejako powielając metody stosowane przez pracowników społecznych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji, pismem z 21 września 2016 r., wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: (1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub (2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z przywołanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W sprawie tej jest poza sporem, że stanowiące jej przedmiot żądanie skarżącego przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2015 r. – objęte obecnie jednym wnioskiem z 1 lipca 2015 r. – zostało wcześniej rozstrzygnięte szeregiem decyzji ostatecznych wydanych na skutek rozpoznania poszczególnych wniosków "cząstkowych", dotyczących krótszych okresów, które wszakże łącznie pokrywają ww. ponadczteroletni okres. Okoliczność ta została wyraźnie przyznana w skardze kasacyjnej, w której zarazem wskazano, że ów "zbiorczy" wniosek winien jednak zostać rozpatrzony merytorycznie, ze względu na pojawienie się nowych okoliczności faktycznych (notabene bliżej przez autora skargi kasacyjne nie określonych) uzasadniających wydanie pozytywnej decyzji, których wcześniejszy brak spowodował, że zapadły ww. negatywne decyzje "cząstkowe". Z takim twierdzeniem strony skarżącej nie sposób się zgodzić, gdyż pozostaje ono w rażącej sprzeczności z treścią art. 16 § 1 k.p.a., który został trafnie przywołany przez Sąd pierwszej instancji (i którego zastosowanie nie stało się zresztą przedmiotem żadnego z zarzutów skargi kasacyjnej). W myśl tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Na tle tego przepisu godzi się zauważyć – w nawiązaniu do twierdzeń pełnomocnika skarżącego kasacyjnie o możliwym zaistnieniu nowych okoliczności faktycznych w sprawie, co miałoby uzasadniać merytoryczne rozpoznanie obecnego, "zbiorczego" wniosku A. G. o przyznanie pomocy finansowej – że "nowe okoliczności faktyczne" mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, ale, jak wynika z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tylko takie, które istniały już w dniu wydania decyzji, a jedynie nie były znane organowi ją wydającemu. Natomiast nie uzasadniają wznowienia postępowania nowe okoliczności faktyczne, które zaistniały już po wydaniu decyzji (por. np. wyroki NSA z 18.02.2011 r., I OSK 1853/10 oraz z 16.09.2016 r., II OSK 3097/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Tym bardziej, w świetle analizowanego art. 16 § 1 k.p.a., tego rodzaju okoliczności nie mogą uzasadniać rewizji zapadłych rozstrzygnięć ostatecznych, w drodze złożenia kolejnego wniosku w trybie zwykłym. Decyzja wydana na skutek rozpatrzenia takiego wniosku byłaby bowiem obarczona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Z tego względu żądanie załatwienia sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. (zob. G. Łaszczyca, Postanowienia administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 189). Jeśli już jednak, mimo to, do wszczęcia takiego postępowania dojdzie, to powinno ono zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – co też trafnie orzekły w kontrolowanej sprawie organy administracji obu instancji, a Sąd Wojewódzki zasadnie te rozstrzygnięcia zaakceptował. Należy przy tym zaznaczyć, że stwierdzenie przez organ wystąpienia podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego wyklucza merytoryczne rozpoznawanie wniosku inicjującego to postępowanie. Z tego względu nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut nieuchylenia przez Sąd pierwszej instancji kwestionowanych decyzji organów, "pomimo, iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego" – co miało, zdaniem autora skargi kasacyjnej, skutkować naruszeniem art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i z art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 151 p.p.s.a. Ustalenie przez organy administracji, że w sprawie objętej wnioskiem z 1 lipca 2015 r. zapadły już decyzje ostateczne, wykluczało potrzebę i dopuszczalność prowadzenia przez te organy jakiegokolwiek dalszego postępowania wyjaśniającego, w tym co do okoliczności wskazywanych w skardze (dotyczących zwłaszcza ewentualnego składania obietnic lub zapewnień przez pracowników ośrodka pomocy społecznej regulowania należności czynszowych skarżącego). Dodatkowo należy zauważyć, że jako całkowicie niezrozumiałe jawi się przywołanie w treści ww. zarzutu przepisów art. 31 § 1 i 2 k.p.a. – dotyczących wszak udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznych, które to organizacje w kontrolowanej sprawie ani nie występowały, ani o wzięcie udziału w nim się nie ubiegały. Chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które miało polegać na "sporządzeniu motywacyjnej części orzeczenia w sposób niepełny, bez wyczerpującego przedstawienia przyczyn, dla których Sąd odrzucił argumentację zawartą w skardze". Należy stwierdzić, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji, choć zwięzłe, to jednak zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a. – w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie – umożliwiając tym samym kontrolę instancyjną tego wyroku. Przy tym uzasadnienie to, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w sposób klarowny odnosi się do argumentacji skarżącego, wykazując przekonująco jej niezasadność. Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania miedzy stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258art. 261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło