VII SA/Wa 1917/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-03

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli nie wykazał indywidualnego interesu prawnego odmiennego od interesu wspólnoty?
Ratio decidendi
Właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli nie wykaże swojego indywidualnego interesu prawnego, który jest odmienny od interesu wspólnoty. W przypadku braku takiego indywidualnego interesu prawnego, organ odwoławczy prawidłowo umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Powodem umorzenia było stwierdzenie, że osoba wnosząca odwołanie nie była stroną postępowania przed organem I instancji, ponieważ nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący, właściciel lokalu w sąsiednim budynku, twierdził, że inwestycja negatywnie wpłynie na jego lokal ze względu na specyficzne warunki gruntowe i potencjalne szkody. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej jako "skarżący") od decyzji Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...]Sp. z o.o. [...]. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową w parterze i garażem podziemnym oraz dwóch zjazdów na dz. nr ew. [...]w obr. [...]przy ul. [...]w [...], umorzył postępowanie odwoławcze. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Prezydent [...]decyzją Nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...]Sp. z o.o. [...]pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową w parterze i garażem podziemnym oraz dwóch zjazdów na dz. nr ew. [...] w obr. [...]przy ul. [...]. Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta [...]wniósł [...], który nie była stroną w postępowaniu przed organem I instancji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]umorzył postępowanie odwoławcze. Organ II instancji wskazał, że uprawnionym do skutecznego kwestionowania decyzji w trybie odwoławczym jest wyłącznie podmiot, któremu przysługuje przymiot strony danego postępowania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy czym przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wojewoda [...] podkreślił, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie wyłącza regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z 1994 r. o własności lokali, przez co stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości sąsiedniej jest wspólnota mieszkaniowa, którą w postępowaniu reprezentuje zarząd. Właściciel lokalu nie ma zatem co do zasady przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, mimo że przysługuje mu współwłasność nieruchomości. Możliwa jest jednak również sytuacja, w której członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, dający podstawę, aby mógł on wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota. Organ odwoławczy podał, że [...]nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. W związku z tym organ wezwał [...]do wykazania interesu prawnego do występowania w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony oraz do przedłożenia dokumentów wskazujących na przysługujący skarżącemu tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji. [...]w odpowiedzi na powyższe wezwanie wskazał, że swój interes prawny wywodzi z faktu bycia właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość o nr [...], położonego w budynku usytuowanym na dz. nr ew. [...] z obr. [...]przy ul. [...]oraz części gruntu, na dowód czego przedłożył odpis zwykły księgi wieczystej Nr [...]. Ponadto wskazał, że obiekt budowlany objęty skarżonym pozwoleniem na budowę oddziałuje na lokal nr [...] w oparciu o następuje regulacje prawne: art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i art. 140 Kodeksu cywilnego. W ocenie Wojewody [...] wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić podstawy do uznania, że [...]posiada interes prawny w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta [...]nr [...]. Zdaniem organu lokal należący do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji wyznaczonym w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 140 Kodeksu cywilnego. Wojewoda [...] podkreślił, że jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z normami prawa budowlanego i warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. W ocenie Wojewody [...], przepis art. 140 Kodeksu cywilnego, nie stanowi również podstawy interesu prawnego potwierdzającego posiadanie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem w przedmiotowej sprawie nie dochodzi do ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżącego. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentem skarżącego, że warunki geologiczne obszaru, na którym zlokalizowana jest inwestycja, sprawiają że projektowana inwestycja stanowi zagrożenie dla całego budynku jak i dla lokalu, który jest jego własnością, a co za tym idzie ewentualne szkody będą dotyczyć również lokalu skarżącego. Zdaniem Wojewody [...] złożoność warunków gruntowych, na których ma być posadowiony budynek skutkuje wyłącznie nałożeniem na inwestora dodatkowych obowiązków m.in. w postaci przedłożenia przez niego w zależności od potrzeb wymaganych na mocy prawa budowlanego stosownych dokumentów i opinii dot. warunków posadowienia projektowanego obiektu, a nawet nałożeniem szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych oraz wymagań dotyczących nadzoru na budowie. Okoliczność ta nie może stanowić podstawy do wywodzenia interesu prawnego przez skarżącego, a ewentualne szkody wywołane realizacją planowanej inwestycji stanowią wyłącznie podstawę roszczeń cywilnoprawnych. W ocenie Wojewody [...][...]nie wskazał żadnej konkretnej okoliczności, która godzi w jego indywidualny interes oraz nie wskazał na przepis prawa, który upoważnia go do działania. Ponadto analiza projektu budowlanego prowadzi do wniosku, iż ze względu na usytuowanie projektowanego budynku, jak również jego gabaryty, odległości od granicy z nieruchomością skarżącego, projektowana inwestycja nie niesie ze sobą żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania lokalu skarżącego. Wobec tego nieruchomość należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń w zakresie możliwości zagospodarowania lokalu skarżącego nr [...]. Wobec stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania, Wojewoda [...] wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję złożył [...]wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucił: a/ naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane oraz art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, podczas gdy skarżący wykazał, że należący do niego lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość nr [...] w budynku usytuowanym na dz. nr ew. [...] z obr. [...]przy ul. [...], znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, - art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 i § 4 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463), poprzez ich niezastosowanie, które ostatecznie doprowadziło do błędnego uznania, że skarżący nie wykazał, że istnieją przepisy, w tym przepisy odrębne, z których może on wywieść swój interes prawny, - art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że lokal skarżącego, stanowiący odrębną nieruchomość nr [...], leży poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, - art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego poprzez brak poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, uzasadnionych interesów osób trzecich i na skutek tego narażenie skarżącego na pogorszenie stanu technicznego należącego do niego lokalu w budynku przy ul. [...], b/ naruszenie prawa procesowego, tj.: - art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania, podczas, gdy nie zachodziła ani przesłanka podmiotowa, ani przedmiotowa do jego umorzenia, - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy; dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego; nierozpoznanie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów (pomimo wniosków składanych przez skarżącą), w tym opinii ekspertów, w zakresie określenia obszaru oddziaływania obiektu oraz brak właściwego uzasadnienia decyzji; - art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu jako stronie postępowania czynnego udziału w sprawie, w tym merytorycznego rozpoznania złożonego przez niego środka odwoławczego od decyzji Prezydenta [...], naruszającej jego interes prawny. Skarżący wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z opinii technicznej Zakładu [...] z sierpnia 2015 r. określającej obszar oddziaływania oraz wpływ realizacji inwestycji przy ul. [...]na budynki sąsiednie, w tym budynek Wspólnoty [...], w której skarżący posiada wyodrębniony lokal. Skarżący podniósł, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie, czy interes taki osobie przysługuje. Skarżący podniósł, że teren, na którym znajduje się sporna inwestycja (teren tzw. [...]), charakteryzuje się znacznym udziałem gleb organicznych, głównie torfów, uznawanych za grunty słabonośne, które przy zmianach wilgotności odkształcają się. Stan ten wpływa na deformację terenu i posadowienie obiektów sąsiadujących. Przykładem oddziaływania nowo wzniesionej zabudowy powstałej na palach (budynek przy ul. [...]i al. [...]) w rejonie [...]na zabudowę sąsiednią z lat pięćdziesiątych jest katastrofa budowlana i wycofanie z użytkowania w 2004 r. budynku wielorodzinnego przy ul. [...]oraz grożące katastrofą pęknięcie budynków mieszkalnych przy ul. [...], których konstrukcja wymagała stosownego zabezpieczenia, dokonanego dzięki nakładom finansowym poniesionym przez Wspólnoty i [...]. Skarżący wskazał, że roboty budowlane, a w szczególności wykonanie garażu podziemnego będą oddziaływały nie tylko na część wspólną budynku przy ul. [...], ale również na lokal skarżącego, wyłączony z użytku przez pozostałych właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych. O ile zatem interes prawny w sprawie robót budowlanych oddziałujących na części wspólne obiektu posiada wspólnota mieszkaniowa budynku, o tyle w sprawie oddziaływania planowej inwestycji na lokal stanowiący odrębną własność, interes prawny winien być przyznany indywidualnie skarżącemu. Zdaniem skarżącego przyznanie mu indywidualnego interesu prawnego jest dodatkowo uzasadnione faktem, że Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] – z niezależnych od skarżącego przyczyn – wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] stycznia 2015 r. po terminie, co skutkowało wydaniem przez Wojewodę postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]stwierdzającego niedopuszczalność tego odwołania. W tej sytuacji nie można uznać, że interes prawny skarżącego, nawet w zakresie części wspólnych w budynku, będzie chroniony przez zarząd. Skarżący podał również, że fakt ujemnego wpływu planowanej inwestycji na budynki położone na terenie [...], w tym lokal skarżącego, został potwierdzony w sporządzonej na zlecenie Wspólnoty specjalistycznej opinii technicznej z sierpnia 2015 r., określającej wpływ realizacji planowanej inwestycji na budynki sąsiednie, w tym budynek przy ul. [...], przygotowanej przez mgr inż. [...]- biegłego z Zakładu [...]. Z opinii tej wynika, że budynek przy ul. [...]znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Według Instytutu z uwagi na uwarunkowania geologiczne zasadnicze znaczenie przy określanie obszaru oddziaływania ma charakter podłoża oraz wpływ odwodnienia wykopu. Instytut przyjął, że wpływ ten będzie równy zasięgowi leja depresyjnego wywołanego na skutek pompowania. W opinii tej zostało również potwierdzone, że istnieje duże ryzyko pogorszenia się stanu technicznego budynków sąsiednich z powodu podniesienia się zwierciadła wodonośnego na skutek piętrzenia wód gruntowych wywołanych wykonaniem głębokiego posadowienia planowanej inwestycji. W ocenie skarżącego istnieje duże prawdopodobieństwo, że należący do skarżącego lokal mieszkalny może zostać uszkodzony ze względu na realizację planowanej inwestycji, zatem skarżący posiada interes prawny w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta [...]nr [...].. Skarżący podniósł ponadto, że w postanowieniu Prezydenta [...]z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...]nałożone zostały na inwestora nowe obowiązki. Jeśli zatem Prezydent [...]uznał za konieczne monitorowanie planowanej inwestycji pod kątem jej wpływu na budynki znajdujące się w sąsiedztwie terenu inwestycji (nie wskazując jednocześnie konkretnie, o które budynki chodzi), w ocenie skarżącego należy przyjąć, że również budynek [...], w tym lokal skarżącego, znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Ponadto, jeśli Prezydent [...] jako organ prowadzący sprawę o pozwolenie na budowę uznał, że dla przedmiotowej inwestycji zachodzi potrzeba przeprowadzenia badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektu, w tym wykonania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, to dał podstawę ku temu aby twierdzić, że realizacja planowanej inwestycji będzie odbywać się na gruntach trudnych (skomplikowanych), a zatem jej obszar oddziaływania jest silnie związany z podłożem geologicznym. Skarżący wskazał, że teza o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego, wywodzonego z przepisów rozporządzenia w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych ma swoje uzasadnienie w tym, że umożliwi skarżącemu zainicjowanie kontroli decyzji Prezydenta [...]zatwierdzającej projekt budowlanych pod kątem prawidłowości i kompletności złożonej przez inwestora dokumentacji, w tym dokumentacji geologiczno-inżynierskiej oraz ekspertyzy wpływu budowy projektowanego budynku na zabudowę sąsiednią. Poprawne wyznaczenie przemieszczeń zagrożonych obiektów budowlanych, w tym budynku [...], jest z kolei niezbędne w celu ustalenia ewentualnych zmian konstrukcji obiektów oraz opracowania zabezpieczeń pozwalających na uniknięcie katastrofy budowlanej. Uznanie przez organ odwoławczy, że skarżący nie posiada interesu prawnego nie tylko że narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ale też stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie można wykluczyć, że merytoryczna ocena decyzji pod kątem zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu mogła prowadzić do uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Skarżący zarzucił ponadto, że Prezydent [...]w decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę uznał, że jako organ architektoniczno-budowlany nie może zobowiązać inwestora do wykonania czynności poza działką budowlaną, polegającą m.in. na założeniu reperów monitorujących przemieszczenia gruntu w rejonie sąsiednich budynków, po czym w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...], stanowiącym uzupełnienie przedmiotowej decyzji taki obowiązek nałożył. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]umarzająca postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem [...] od decyzji Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...]Sp. z o.o. [...]pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową w parterze i garażem podziemnym oraz dwóch zjazdów na dz. nr ew. [...]w obr. [...]przy ul. [...]. Trzeba mieć na uwadze, że Kodeks postępowania administracyjnego nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jest możliwe w następujących sytuacjach: gdy strona skutecznie cofnie odwołanie , gdy organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. oraz gdy niemożliwym jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 albo § 2 kpa. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej sprawie należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. Rozpatrując odwołanie strony, organ administracji może wydać rozstrzygnięcie tylko na podstawie art. 138 k.p.a., co w wypadku bezprzedmiotowości postępowania organu II instancji oznacza, że organ odwoławczy powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.)". Określeniem "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się w literaturze sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa (W. Hybiak, Bezprzedmiotowość..., s. 42; tenże, Umorzenie postępowania administracyjnego..., s. 14). O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodzić się trzeba z organem , że przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa znajduje zastosowanie w przypadku, w którym odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. Sąd orzekający podziela tezę wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 16/98, wedle której stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje bowiem wyłącznie stronie. Należy przy tym podkreślić, że prawo do wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. Oznacza to, że odwołanie może wnieść także podmiot, który mógł być stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Wojewoda [...] powyższe dostrzegł i za konieczne uznał w pierwszej kolejności rozważenie, czy odwołujący się ma przymiot strony w sprawie, a analiza jaką w tym zakresie przeprowadził była wyczerpująca. Istotą sporu w sprawie niniejszej jest ustalenie czy [...]posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego w postępowaniu o udzielenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową w parterze i garażem podziemnym oraz dwóch zjazdów na dz. nr ew. [...]w obr. [...]przy ul. [...]. Kwestię statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę reguluje przede wszystkim przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, w myśl którego stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Uzupełnieniem powyższej regulacji jest art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Okolicznością w sprawie bezsporną pozostaje , iż skarżący jest właścicielem lokalu o nr [...], położonego w budynku usytuowanym na dz. nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...]oraz części gruntu, co wynika z księgi wieczystej Nr [...]. Natomiast interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną własność nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów powołanej ustawy o własności lokali. Wspólnota jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień współwłaścicieli lokali tworzących tę wspólnotę. Zarządzanie w znaczeniu przedmiotowym, jak wynika pośrednio z treści art. 21 tej ustawy, polega na kierowaniu sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowaniu jej na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Tak rozumiane zarządzanie obejmuje czynności prawne, w tym rozporządzanie rzeczą, czynności faktyczne, np. remont, konserwacja i czynności polegające na załatwianiu spraw urzędowych dotyczących rzeczy wspólnej, przed urzędami i sądami. Z art. 6, art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 2 omawianej ustawy wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą zatem do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. Jednocześnie należy stwierdzić, że jeżeli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także wspólnota. Natomiast w przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał indywidualnego interesu prawnego, będącego podstawą do przyznania mu statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową w parterze i garażem podziemnym oraz dwóch zjazdów na dz. nr ew. [...]w obr. [...]przy ul. [...]. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, właściciel lokalu mieszkalnego wyodrębnionego w budynku objętym wspólnotą, w sprawach z zakresu prawa budowlanego, nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, chyba że posiada własny interes prawny podlegający ochronie na podstawie przepisów prawa cywilnego lub prawa administracyjnego (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 24/13 - LEX nr 1310561; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2208/10 - LEX nr 1124179; ). Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Stosownie zaś do art. 21 ust. 1w/w ustawy sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Skarżący nie wykazał, aby miał zindywidualizowany własny interes prawny wypływający z przepisów prawa materialnego uzasadniający możliwość występowania w charakterze strony. Mieć interes prawny znaczy, bowiem ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Przepisy na które skarżący powoływał się toku postępowania nie mogą być źródłem indywidualnego interesu prawnego skarżącego są to bowiem te same normy które uzasadniać miały przymiot strony w niniejszym postępowaniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...], która jednak złożyła odwołanie z uchybieniem terminu. Jak już wyżej wyjaśniono interes prawny członka wspólnoty – właściciela lokalu musi być zindywidualizowany a więc nie tożsamy z interesem Wspólnoty. Odmienny pogląd –reprezentowany przez skarżącego prowadziłby no nieuzasadnionego prawnie wniosku, iż każdy właściciel lokalu w budynku zarządzanym przez Wspólnotę musiałby zostać przez organ uznany za stronę postępowania o udzielenie pozwolenia budowlanego, jeśli budynek znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Tymczasem skarżący nie wykazał w jaki sposób planowana inwestycja wpływa negatywnie na sposób użytkowania przez niego własnego lokalu. Na zakończenie Sąd wskazuje, iż w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, do którego skład obecnie orzekający się przychyla: "Przed sądem administracyjnym można przeprowadzić wyłącznie dowód z dokumentu, zarówno urzędowego, jak i prywatnego. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. Zeznanie świadka utrwalone w formie protokołu nie stanowi dowodu z dokumentu, zatem nie jest objęte treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. Podobnie nie stanowi dowodu z dokumentu opinia biegłego, czy dowód z oględzin (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I FSK 166/14). Powyższe stanowisko legło u podstaw oddalenia przez Sąd wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii technicznej Zakładu [...] z sierpnia 2015r. Z tych wszystkich względów należało uznać, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło