IV SA/Wa 960/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [....] w przedmiocie odmowy udostępnienia adresu zameldowania na pobyt stały oddala skargę Prezydent W. decyzją z dnia [...], nr [...] po rozpoznaniu wniosku [...] z siedzibą w [...] odmówił udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych A. M. W uzasadnieniu decyzji Prezydent W. stwierdził, że [...] wniosła o udostępnienie ze zbioru ewidencji ludności adresu zameldowania na pobyt stały oraz adresu zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące A. M. Jako uzasadnienie potrzeby otrzymania ww. danych Spółka wskazała, że A. M., jako członek [...], działając w jego ramach, znacząco utrudnia realizację inwestycji prowadzonych przez Spółkę. Składa on odwołania od decyzji uzyskiwanych przez Spółkę, które są ogólnikowe i nie odnoszą się do konkretnej inwestycji. Działania te podejmowane są w złej wierze i powodują szkody na skutek przestoju w prowadzonych pracach. W ocenie organu Spółka nie wykazała posiadania interesu prawnego w uzyskaniu danych członka stowarzyszenia. O istnieniu takiego interesu, zdaniem organu, można mówić wówczas, gdy wnioskodawca ubiegający się o udostępnienie ze zbiorów meldunkowych danych osobowych osoby, przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym wykaże, że sąd zobowiązał go do podania aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Organ I instancji, uznając, że skarżący ma w tym tylko interes faktyczny, skierował do A. M. pytanie, czy wyraża zgodę na udostępnienie swojego adresu. W związku z niepodjęciem w terminie ww. zapytania (dwukrotne awizowanie) organ administracji stwierdził, że A. M. nie udziela zgody na udostępnienie swoich danych. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2014 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że sam zamiar wytoczenia powództwa cywilnego nie dowodzi istnienia interesu prawnego. Interes prawny musi być realny i musi istnieć rzeczywiście w czasie stosowania norm prawnych. Zasadnie też, zdaniem Wojewody, organ I instancji uznał, że brak było postaw do udostępnienia żądanych przez Spółkę danych osobowych na podstawie art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] z siedzibą w [...] , podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności w zw. z art. 439 K.c. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie oparte o art. 439 K.c. nie może być źródłem interesu prawnego Spółki w uzyskiwaniu danych adresowych bez uprzedniego wszczęcia postępowania cywilnego, co bezzasadnie ogranicza prawo skarżącego do sądu; 2. art. 7 w zw. Z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ jakiejkolwiek analizy podstaw interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu danych adresowych członka stowarzyszenia, czyli wskazanego przez skarżącego roszczenia opartego na art. 439 K.c. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 j.t. ze zm.) w zw. z art. 439 K.c. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie oparte na art. 439 K.c. nie może być źródłem interesu prawnego skarżącej Spółki w uzyskaniu danych osobowych A. M. bez uprzedniego wszczęcia postępowania cywilnego. Art. 44h ww. ustawy stanowi, że dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych są udostępniane osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Wykazanie interesu prawnego wymaga wskazania przepisu prawa, z którego wynika dla wnioskodawcy uprawnienie lub który nakłada na wnioskodawcę obowiązek. Twierdzenie skarżącej Spółki, że jej interes prawny w żądaniu udostępnienia danych ze zbioru PESEL wynika z art. 439 K.c. jest bezpodstawne. Z przepisu tego wynika, że ten, komu wskutek zachowania się innej osoby zagraża bezpośrednio szkoda, może żądać, ażeby osoba ta przedsięwzięła środki niezbędne do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa, a w razie potrzeby także, by dała odpowiednie zabezpieczenie. Przepis ten określa więc przesłanki żądania od innej osoby podjęcia środków, które odwrócą wywołane przez nią niebezpieczeństwo. Powstanie prawa wynikającego z art. 439 K.c. nie jest uzależnione od uzyskania danych tej osoby ze zbioru PESEL. Dane ze zbioru PESEL są skarżącej Spółce niezbędne do zainicjowania przed sądem powszechnym postępowania w celu dochodzenia roszczenia, o którym mowa w art. 439 K.c. Źródeł uprawnienia skarżącej Spółki do uzyskania danych ze zbioru PESEL należy więc poszukiwać w przepisach, które określają wymogi, jakie powinien spełniać pozew. Warunkiem wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym jest wniesienie pozwu skierowanego przeciwko osobie zobowiązanej do odwrócenia niebezpieczeństwa. Możliwość wniesienia pozwu nie jest uzależniona od wskazana adresu zamieszkania osoby, przeciwko której pozew jest skierowany. Wprawdzie przepisy K.p.c. wymagają wskazania w pozwie adresu zamieszkania stron (art. 187 § 1 K.p.c. w zw. z art. 187 § 1 K.p.c.), jednakże jego brak stanowi jedynie uchybienie formalne, które może być przez powoda usunięte we właściwym terminie. A zatem fakt nie wskazania w pozwie adresu pozwanego nie eliminuje możliwości jego złożenia, rodzi jedynie skutek usunięcia braków formalnych pozwu. Przepisy K.p.c. nie przewidują, aby w tej sytuacji sąd mógł odmówić przyjęcia pozwu. Niewątpliwie w takim przypadku strona wnosząca pozew wzywana jest do jego uzupełnienia w terminie tygodniowym pod rygorem zwrócenia pisma w przypadku nieuzupełnienia braku. Zdaniem Sądu, dopiero w przypadku wniesienia pozwu można mówić o tym, że podmiot żądający informacji ze zbioru PESEL ma interes prawny w uzyskaniu informacji z tego zbioru. Brak informacji o miejscu zamieszkania pozwanego uniemożliwiałby bowiem usunięcie braku formalnego pozwu, co z kolei powodowałoby jego zwrot, skutkujący pozbawieniem powoda możliwości dochodzenia roszczenia. Oceniając, czy wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu uzyskania danych ze zbioru PESEL w oparciu o art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z jednej strony należy mieć na uwadze konieczność ochrony prawa do dochodzenia roszczeń przed sądem, co jest uzależnione m.in. od wniesienia pozwu, zaś z drugiej strony konieczność ochrony danych osobowych osób zamieszczonych w zbiorze PESEL. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 j.t. ze zm.) każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą (art. 1 ust. 2). Przetwarzanie danych osobowych, to m.in. ich udostępnianie (art. 7 pkt 2). Uregulowania zawarte w ww. ustawie pozwalają stwierdzić, że ustawodawca przywiązuje dużą wagę do ochrony dobra prawnego, jakim są dane osobowe obywateli. Dążenie do ochrony dóbr osobistych przez zamiar wytoczenia powództwa cywilnego przeciwko członkowi stowarzyszenia, podniesiony we wniosku, nie dowodzi istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego. Interes prawny musi mieć charakter realny, a więc musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie można uznać legitymacji prawnej podmiotu, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których dąży lub zamierza podjąć w przyszłości (vide: wyroki NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., IV SA 1132/00, LEX nr 81670 oraz z dnia 28 stycznia 2011 r., I OSK 1214/10, LEX nr 969447). Zdaniem Sądu, wnioskodawca ubiegający się o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych ma interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych (adres zameldowania) osoby przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym w sytuacji, gdy sąd powszechny zobowiązał powoda do podania aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Od spełnienia tego wymogu zależy dalsze postępowanie cywilne (wyrok NSA z dnia 9 września 2011 r., II OSK 262/10, cbois.nsa.gov.pl). Zarzut naruszenia przez organ administracji art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. nie znajduje uzasadnienia. Jak to zostało wyżej wskazane, o istnieniu interesu prawnego w żądaniu danych osobowych przez skarżącą Spółkę można byłoby mówić wówczas, gdyby Spółka wniosła pozew do sądu. Okoliczność, że pozew taki nie został przez Spółkę wniesiony jest bezsporna. Dokonywanie przez organy administracji ustaleń, czy Spółka ma interes prawny w żądaniu informacji ze zbioru PESEL w oparciu o kryteria istnienia tego interesu formułowane przez Spółkę, było zbędne. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut, że odmowa udostępnienia danych ze zbioru PESEL w przedmiotowej sprawie naruszyła wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo skarżącej Spółki do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Podstawowym argumentem, który przemawia za niezasadnością przytoczonego wyżej zarzutu jest okoliczność, że zawarty w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP postulat, by rozpatrzenie sprawy było sprawiedliwe, jawne oraz odbyło się bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd jest skierowany po części do ustawodawcy, by stworzył uregulowania prawne zapewniające realizację tego postulatu, a po części do sądu rozpoznającego sprawę. Adresatem tych postulatów nie są natomiast organy administracji. Nadto stwierdzić należy, że skarżąca Spółka może wnieść pozew bez podawania adresu zamieszkania pozwanego, a następnie w celu uzupełnienia tego braku uzyskać dane ze zbioru PESEL. Działania organów administracji nie uniemożliwiają więc skarżącej Spółce zainicjowania postępowania przed sądem cywilnym. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji