II OSK 2863/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-09

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Zofia Flasińska, Barbara Adamiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca zamiar wytoczenia powództwa cywilnego przeciwko osobie fizycznej, która utrudnia jej realizację inwestycji poprzez składanie odwołań w postępowaniach administracyjnych, ma interes prawny w uzyskaniu jej adresu zameldowania ze zbioru meldunkowego?
Ratio decidendi
Spółka nie wykazała posiadania interesu prawnego w uzyskaniu adresu zameldowania osoby fizycznej. Interes prawny musi być konkretny, aktualny i obiektywnie istniejący, a nie oparty jedynie na zamiarze wytoczenia powództwa w przyszłości. Samo deklarowanie zamiaru zainicjowania postępowania sądowego, zwłaszcza w sytuacji braku relacji materialnoprawnej łączącej spółkę z osobą, której dane dotyczą, nie stanowi wystarczającej podstawy do udostępnienia danych osobowych, co naruszałoby konstytucyjną ochronę prywatności jednostki.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o udostępnienie adresu zameldowania osoby fizycznej, wskazując, że osoba ta utrudnia jej realizację inwestycji poprzez składanie odwołań w postępowaniach administracyjnych. Organy administracji odmówiły udostępnienia danych, uznając, że spółka nie wykazała interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 czerwca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ Protokolant asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 960/14 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia adresu zameldowania na pobyt stały oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 960/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia adresu zameldowania na pobyt stały, oddalił skargę. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą w W. odmówił udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych A. M. W uzasadnieniu decyzji Prezydent [...] stwierdził, że [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. wniosła o udostępnienie ze zbioru ewidencji ludności adresu zameldowania na pobyt stały oraz adresu zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące A. M. Jako uzasadnienie potrzeby otrzymania w/w danych spółka wskazała, że A. M., jako członek "Stowarzyszenia [...]", działając w jego ramach, znacząco utrudnia realizację inwestycji prowadzonych przez spółkę. Składa on odwołania od decyzji uzyskiwanych przez spółkę, które są ogólnikowe i nie odnoszą się do konkretnej inwestycji. Działania te podejmowane są w złej wierze i powodują szkody na skutek przestoju w prowadzonych pracach. W ocenie organu Spółka nie wykazała posiadania interesu prawnego w uzyskaniu danych członka Stowarzyszenia. O istnieniu takiego interesu, zdaniem organu, można mówić wówczas, gdy wnioskodawca ubiegający się o udostępnienie ze zbiorów meldunkowych danych osobowych osoby, przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym, wykaże, że sąd zobowiązał go do podania aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Organ I instancji, uznając, że skarżący ma w tym tylko interes faktyczny, skierował do A. M. pytanie, czy wyraża zgodę na udostępnienie swojego adresu. W związku z niepodjęciem w terminie w/w zapytania (dwukrotne awizowanie) organ administracji stwierdził, że A. M. nie udziela zgody na udostępnienie swoich danych. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że sam zamiar wytoczenia powództwa cywilnego nie dowodzi istnienia interesu prawnego. Interes prawny musi być realny i musi istnieć rzeczywiście w czasie stosowania norm prawnych. Zasadnie też, zdaniem Wojewody, organ I instancji uznał, że brak było podstaw do udostępnienia żądanych przez Spółkę danych osobowych na podstawie art.. 44 h ust. 2 pkt 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą w W., podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności w zw. z art. 439 k.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie oparte na art. 439 k.c. nie może być źródłem interesu prawnego Spółki w uzyskiwaniu danych adresowych bez uprzedniego wszczęcia postępowania cywilnego, co bezzasadnie ogranicza prawo skarżącego do sądu; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ jakiejkolwiek analizy podstaw interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu danych adresowych członka Stowarzyszenia, czyli wskazanego przez skarżącego roszczenia opartego na art. 439 k.c. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 j.t. ze zm.) w zw. z art. 439 k.c. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie oparte na art. 439 k.c. nie może być źródłem interesu prawnego skarżącej spółki w uzyskaniu danych osobowych A. M. bez uprzedniego wszczęcia postępowania cywilnego. Art. 44 h w/w ustawy stanowi, że dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych są udostępniane osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Wykazanie interesu prawnego wymaga wskazania przepisu prawa, z którego wynika dla wnioskodawcy uprawnienie lub który nakłada na wnioskodawcę obowiązek. Twierdzenie skarżącej spółki, że jej interes prawny w żądaniu udostępnienia danych ze zbioru PESEL wynika z art. 439 k.c. jest bezpodstawne. Z przepisu tego wynika, że ten, komu wskutek zachowania się innej osoby zagraża bezpośrednio szkoda, może żądać, ażeby osoba ta przedsięwzięła środki niezbędne do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa, a w razie potrzeby także, by dała odpowiednie zabezpieczenie. Przepis ten określa więc przesłanki żądania od innej osoby podjęcia środków, które odwrócą wywołane przez nią niebezpieczeństwo. Powstanie prawa wynikającego z art. 439 k.c. nie jest uzależnione od uzyskania danych tej osoby ze zbioru PESEL. Dane ze zbioru PESEL są skarżącej spółce niezbędne do zainicjowania przed sądem powszechnym postępowania w celu dochodzenia roszczenia, o którym mowa w art. 439 k.c. Źródeł uprawnienia skarżącej spółki do uzyskania danych ze zbioru PESEL należy więc poszukiwać w przepisach, które określają wymogi, jakie powinien spełniać pozew. Warunkiem wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym jest wniesienie pozwu skierowanego przeciwko osobie zobowiązanej do odwrócenia niebezpieczeństwa. Możliwość wniesienia pozwu nie jest uzależniona od wskazania adresu zamieszkania osoby, przeciwko której pozew jest skierowany. Wprawdzie przepisy k.p.c. wymagają wskazania w pozwie adresu zamieszkania stron (art. 187 § 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 k.p.c.), jednakże jego brak stanowi jedynie uchybienie formalne, które może być przez powoda usunięte we właściwym terminie. A zatem fakt nie wskazania w pozwie adresu pozwanego nie eliminuje możliwości jego złożenia, rodzi jedynie skutek usunięcia braków formalnych pozwu. Przepisy k.p.c. nie przewidują, aby w tej sytuacji sąd mógł odmówić przyjęcia pozwu. Niewątpliwie w takim przypadku strona wnosząca pozew wzywana jest do jego uzupełnienia w terminie tygodniowym pod rygorem zwrócenia pisma w przypadku nieuzupełnienia braku. Zdaniem Sądu, dopiero w przypadku wniesienia pozwu można mówić o tym, że podmiot żądający informacji ze zbioru PESEL ma interes prawny w uzyskaniu informacji z tego zbioru. Brak informacji o miejscu zamieszkania pozwanego uniemożliwiałby bowiem usunięcie braku formalnego pozwu, co z kolei powodowałoby jego zwrot, skutkujący pozbawieniem powoda możliwości dochodzenia roszczenia. Oceniając, czy wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu uzyskania danych ze zbioru PESEL w oparciu o art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z jednej strony należy mieć na uwadze konieczność ochrony prawa do dochodzenia roszczeń przed sądem, co jest uzależnione m.in. od wniesienia pozwu, zaś z drugiej strony konieczność ochrony danych osobowych osób zamieszczonych w zbiorze PESEL. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 j.t. ze zm.) każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą (art. 1 ust. 2). Przetwarzanie danych osobowych, to m.in. ich udostępnianie (art. 7 pkt 2). Uregulowania zawarte w w/w ustawie pozwalają stwierdzić, że ustawodawca przywiązuje dużą wagę do ochrony dobra prawnego, jakim są dane osobowe obywateli. Dążenie do ochrony dóbr osobistych przez zamiar wytoczenia powództwa cywilnego przeciwko członkowi Stowarzyszenia podniesiony we wniosku nie dowodzi istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego. Interes prawny musi mieć charakter realny, a więc musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie można uznać legitymacji prawnej podmiotu, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których dąży lub zamierzać podjąć w przyszłości. Zdaniem Sądu, wnioskodawca ubiegający się o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych ma interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych (adres zameldowania) osoby przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym w sytuacji, gdy sąd powszechny zobowiązał powoda do podania aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Od spełnienia tego wymogu zależy dalsze postępowanie cywilne. Zarzut naruszenia przez organ administracji art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. Jak to zostało wyżej wskazane, o istnieniu interesu prawnego w żądaniu danych osobowych przez skarżącą spółkę można byłoby mówić wówczas, gdyby spółka wniosła pozew do sądu. Okoliczność, że pozew taki nie został przez spółkę wniesiony jest bezsporna. Dokonywanie przez organy administracji ustaleń, czy spółka ma interes prawny w żądaniu informacji ze zbioru PESEL w oparciu o kryteria istnienia tego interesu formułowane przez spółkę było zbędne. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut, że odmowa udostępnienia danych ze zbioru PESEL w przedmiotowej sprawie naruszyła wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo skarżącej spółki do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Podstawowym argumentem, który przemawia za niezasadnością przytoczonego zarzutu jest okoliczność, że zawarty w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP postulat, by rozpatrzenie sprawy było sprawiedliwe, jawne oraz odbyło się bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd jest skierowany po części do ustawodawcy, by stworzył uregulowania prawne zapewniające realizację tego postulatu, a po części do sądu rozpoznającego sprawę. Adresatem tych postulatów nie są natomiast organy administracji. Sąd stwierdził, że skarżąca spółka może wnieść pozew bez podawania adresu zamieszkania pozwanego, a następnie w celu uzupełnienia tego braku uzyskać dane ze zbioru PESEL. Działania organów administracji nie uniemożliwiają więc skarżącej spółce zainicjowania postępowania przed sądem cywilnym. Z tych względów, iż Sąd nie stwierdził podstaw do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na zarzutach: 1) Naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ("ustawa") w zw. z art. 439 k.c. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię skutkującą błędnym przyjęciem, że: - przepisy prawa materialnego, przede wszystkim wskazany przez skarżącą kasacyjnie przepis art. 439 k.c. nie mogą stanowić podstawy interesu prawnego w uzyskaniu danych z ewidencji osoby, przeciwko której skarżąca kasacyjnie chce wnieść pozew - źródeł interesu prawnego skarżącej kasacyjnie do uzyskania danych ze zbioru PESEL należy poszukiwać nie w przepisach prawa materialnego, a w przepisach proceduralnych, określających wymogi formalne pozwu, tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 126 § 2 k.p.c. - istnienie po stronie skarżącej kasacyjnie roszczenia wynikającego z art. 439 k.c. nie dowodzi istnienia jej interesu prawnego, gdyż przed wniesieniem pozwu ma on charakter jedynie potencjalny, a nie realny, co skutkowało bezpodstawnym uzależnieniem istnienia interesu prawnego wynikającego z normy prawa materialnego od okoliczności dochodzenia jego ochrony, a jednocześnie uznaniem, iż interes prawny powstanie w momencie wezwania skarżącej kasacyjnie do uzupełnienia braków formalnych pozwu, a więc na etapie poprzedzającym jakąkolwiek analizę merytoryczną powództwa, w konsekwencji czego wykładnia przepisów ustawy dokonana przez WSA: - nie uwzględnia skutków współistnienia k.p.c. oraz ustawy, a przez to zakłada konieczność naruszenia przepisów art. 187 § 1 k.p.c. i art. 126 § 2 pkt 1 k.p.c. o wymogach pozwu, w przypadku trybu przewidzianego ustawą, - ogranicza lub wręcz uniemożliwia skorzystanie z prawa do sądu na podstawie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, niezgodnie z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, z uwagi na niemożność nadania biegu pozwowi obarczonemu brakami formalnymi i generalną zasadę ustalania właściwości miejscowej sądu wedle dokładnego adresu zamieszkania pozwanego, - narusza zasadę praworządności z art. 2 i 7 Konstytucji RP, b) Naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że adresatem normy wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nie są organy administracji, w związku z czym w błędnej ocenie WSA organ odmawiając skarżącej kasacyjnie udostępnienia danych adresowych niezbędnych do prawidłowego i skutecznego wszczęcia postępowania sądowego w obronie jej interesu prawnego nie mógł naruszyć wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu 2. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie musiał badać interesu prawnego skarżącej kasacyjnie, opartego na art. 439 k.c., wobec niewniesienia przez skarżącą kasacyjnie wcześniej pozwu do sądu powszechnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ spowodowało oddalenie skargi, mimo spełnienia przez skarżącą kasacyjnie przesłanek udostępnienia jej danych ze zbioru PESEL, a tym samym konieczność uchylenia decyzji organu; Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o: a) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania W przypadku natomiast gdyby Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy wnosiła o b) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi na podstawie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi A w każdym przypadku wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wywiedziony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) nie jest zasadny. Art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że dane ze zbioru PESEL są udostępniane osobom i jednostkom – jeżeli wykażą w tym interes prawny. Jednostka ma interes prawny, jeżeli na podstawie obowiązujących przepisów prawa ubiega się o konkretyzację uprawnienia lub wobec jednostki organ administracji publicznej podejmuje władczą ingerencję ograniczenia ( cofnięcia) uprawnienia lub nałożenia obowiązku publicznoprawnego. Takie wąskie ujęcie interesu prawnego odnosi się do władczej ingerencji w sformalizowanym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie autorytatywnej konkretyzacji normy materialnego prawa, głównie materialnego prawa administracyjnego. Jednostka ma interes prawny w indywidualnej sprawie rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, gdy norma materialnego prawa administracyjnego w wyniku dokonania przez organ administracji publicznej jej autorytatywnej konkretyzacji daje podstawy do nadania jej uprawnienia materialnoprawnego lub obciążenia jej obowiązkiem materialnoprawnym. Artykuł 44 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wprowadzając przesłankę interesu prawnego żądającego udostępnienia danych ze zbioru danych PESEL, nie określa aspektu przedmiotowego, który daje podstawy do wyznaczenia granic przedmiotowych interesu prawnego. Przy wykładni interesu prawnego jako przesłanki materialnoprawnej żądania udostępnienia danych nie można wyznaczyć wąskich ram związanych z autorytatywną konkretyzacją normy materialnego prawa administracyjnego poprzez przyznanie ( cofnięcie) uprawnienia materialnoprawnego lub obciążenia obowiązkiem materialnoprawnym. Takie wąskie ujęcie interesu prawnego, na podstawie art. 44 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie wyczerpuje tej wartości prawnej, a wymaga ujęcia szerszego obejmującego możliwość prawną podjęcia obrony prawnej na szeroko pojętej drodze prawa do procesu. Nie oznacza to jednak, że w sposób różny od przyjętego w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego należy ustalić cechy przesądzające o przyznaniu jednostce interesu prawnego. Zarówno w doktrynie prawa administracyjnego jak i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się , że interes prawny powinien być sprawdzalny obiektywnie, indywidualny, konkretny, a także aktualny. Artykuł 44 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi o wykazaniu przez osobę lub jednostkę organizacyjną interesu prawnego. Nałożenie na osobę lub jednostkę organizacyjną obowiązku wykazania oznacza, że żądający dla skuteczności złożonego żądania udostępnienia informacji ze zbioru PESEL musi udowodnić w sposób sprawdzalny przez fakty, własny interes prawny. Oznacza to, że nie jest dostatecznym udowodnieniem interesu prawnego samo przytoczenie przepisu prawnego, na podstawie którego Spółka ma zamiar wytoczenia powództwa łączący się z obowiązkiem sporządzenia pozwu. Zamiar wytoczenia powództwa nie wypełnia istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes prawny konkretny, aktualny, obiektywnie istniejący. Samo deklarowanie zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego, zwłaszcza w okolicznościach faktycznych sprawy, w której na gruncie materialnoprawnym nie występuje relacja łącząca Spółkę z osobą, której żądanie ujawnienia danych z systemu PESEL obejmuje, przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego. Konieczne jest uwzględnienie zarówno prawa do sądu, jak i z drugiej strony ochrony prywatności osoby, których dane dotyczą. W okolicznościach faktycznych sprawy konflikt ochrony tych wartości jest szczególnego rodzaju, z treści żądania [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą w W. wynika bowiem wyprowadzenie podstawy interesu prawnego z nadużywania praw procesowych przez Stowarzyszenie [...] na drodze postępowania administracyjnego. Brak zatem wykazania jakiejkolwiek relacji materialnoprawnej, a ograniczenie się wyłącznie do relacji procesowej uzasadniało podważenie zasadności wyprowadzenia interesu prawnego co do zamiaru zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego. Okoliczności tego rodzaju mają charakter przyszły i niepewny. Oznacza to, że wyprowadzenie interesu prawnego wyłącznie z zamiaru w przyszłości złożenia pozwu nie ma usprawiedliwionych podstaw, godząc w konstytucyjną ochronę prawną prywatności jednostki. Nie zmienia tej oceny wskazanie na art. 439 Kodeksu cywilnego, który powołany jest jako źródło interesu prawnego, ale powiązany z realizacją praw procesowych na drodze postępowania administracyjnego. Zasadna jest zatem ocena Sądu co do braku podstaw do wywodzenia interesu prawnego z art. 439 Kodeksu cywilnego. Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. W zaskarżonym wyroku Sąd wyważył prawidłowo konflikt interesów, dając pierwszeństwo w okolicznościach sprawy, interesowi prawnemu ochrony prywatności A. M. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło