II SA/Po 253/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-06-09

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Izabela Paluszyńska, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłowych energii elektrycznej może zostać wydana, jeśli rokowania z właścicielem nieruchomości zakończyły się negatywnie, a planowana inwestycja polega na przebudowie istniejącej linii na linię dwutorową?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli zostały przeprowadzone rokowania z właścicielem, które zakończyły się negatywnie, a planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie ma znaczenia, czy prace polegają na budowie nowej infrastruktury, czy przebudowie istniejącej, a sąd nie bada, czy zaproponowane warunki rokowań były korzystne dla właściciela.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości R. K. poprzez zezwolenie spółce "A" na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej dwutorowej linii 110 kV. Właściciel nieruchomości twierdził, że rokowania były wadliwe, a planowana inwestycja stanowi budowę nowej linii, a nie jej przebudowę. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. R. K. złożył skargę do WSA w Poznaniu, domagając się uchylenia obu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości; oddala skargę Starosta S. decyzją z dnia (...) września 2015 r., działając na podstawie art. 6 pkt 2 oraz art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a.")., po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą (dalej jako "A"), orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...) arkusz mapy (...), obręb (...), stanowiącej własność R. K. poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektromagnetycznej dwutorowej linii 110 kV P. – W. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że w dniu (...) stycznia 2015 r. do organu wpłynął wniosek spółki "A" reprezentowanej przez M. R. o wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiącej własność R. K., oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), arkusz mapy (...), obręb (...), poprzez udzielenie inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej dwutorowej linii 110 kV P. – W. oraz o udostępnienie nieruchomości dla czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń w celu utrzymania prawidłowej eksploatacji linii. Wnioskowano również o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z wniosku spółki "A" ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości będzie polegało na zezwoleniu inwestorowi na wejście na teren nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej dwutorowej linii 110 kV relacji P. – W. Do wniosku dołączono wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz korespondencję prowadzoną z właścicielem nieruchomości, dotyczącą prób uzyskania tytułu prawnego do gruntu. W dalszej kolejności wskazano, że działki będące przedmiotem wniosku objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej. Na podstawie wyrysu z miejscowego planu stwierdzono, że działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol na planie M), a w części znajdują się w strefie ograniczonego użytkowania związanej z linią wysokiego napięcia (symbol na planie PO). Organ podkreślił, że jak wynika z załączonej do wniosku dokumentacji inwestor prowadził rokowania z właścicielem nieruchomości, jednak zakończyły się one wynikiem negatywnym i nie doszło do udostępnienia nieruchomości. Następnie organ I infanci przytoczył treść art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, konkludując, że planowane przedsięwzięcie niewątpliwie stanowi inwestycję celu publicznego. Zgodnie z obowiązującym planem miejscowym przedmiotowe działki znajdują się w części w strefie ograniczonego użytkowania, związanej z linią energetyczną wysokiego napięcia 110 kV. Na działkach nr (...), (...), (...), (...) i (...) zlokalizowana jest linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV, natomiast działki nr (...), (...), (...) leżą w strefie oddziaływania tej linii. Zgodnie z zapisami powyższego planu miejscowego na terenie oznaczonym symbolem PO - strefa ograniczonego użytkowania, związana z linią wysokiego napięcia, wprowadzono zakaz zabudowy obiektami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi w odległości nie mniejszej niż 15 m od skrajnego przewodu linii energetycznej 110 kV. Tym samym spełniony został warunek ograniczenia prawa własności nieruchomości zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ustalane w niniejszej decyzji w pasie o szerokości 11,8 m (działki nr (...), (...), (...), (...)) i 13,8 m (działki nr (...), (...), (...), (...)) mieści się w strefie ograniczonego użytkowania związanej z linią wysokiego napięcia, wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w odległości 15 m od skrajnego przewodu linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV. Jak podkreślono, zakres i sposób ograniczenia korzystania z nieruchomości, który zostały określony w sentencji decyzji wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Starosta zauważył, że "A" jako przedsiębiorstwo przesyłowe, jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji w oparciu o art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Równocześnie z wniosku i załączonej do niego korespondencji dotyczącej rokowań w sprawie uzyskania praw do terenu na potrzeby realizacji inwestycji wynika, że inwestor rozpoczął negocjacje w kwietniu 2014 r. Rokowania w sprawie udostępnienia nieruchomości trwały do grudnia 2014 r. i zakończyły się wynikiem negatywnym. Podczas negocjacji poprzedzających wszczęcie niniejszego postępowania strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Tym samym rokowania należało uznać za zakończone wynikiem negatywnym. W toku prowadzonego postępowania organ dokonał analizy przebiegu dwutorowej linii napowietrznej 110 kV przez działki będące przedmiotem wniosku, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto, w dniu (...) lutego 2015 roku, przeprowadzono oględziny nieruchomości położonej w Pniewach, stanowiącej działki ewidencyjne nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), w których uczestniczył R. K. W wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że działki we wnioskowanym pasie ograniczenia są niezabudowane. Analiza zakresu i sposobu usytuowania urządzeń na przedmiotowej nieruchomości, określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz oględziny nieruchomości pozwalają, zdaniem organu, uznać za udowodnione, że zaproponowany przez wnioskodawcę przebieg linii, jak i szerokość pasa ograniczenia, stanowi minimalne, niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości. Starosta wskazał również, że w dniu (...) marca 2015 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w której udział wzięli R. K. – właściciel nieruchomości będącej przedmiotem postępowania oraz pełnomocnicy spółki "A" – J. B. – D. i M. R. Podczas rozprawy administracyjnej J. B. – D. oświadczyła, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone we wniosku z dnia (...) stycznia 2015 r., natomiast R. K. stwierdził, że zaproponowane mu wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu jest rażąco niskie. W odpowiedzi M. R. oświadczył, że kwota proponowanego przez wnioskodawcę wynagrodzenia przewyższa kwotę wynagrodzenia określonego w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego oraz że na skutek braku porozumienia wnioskodawca zmuszony był złożyć wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. R. K. poinformował, że grunty, po których przebiega linia wysokiego napięcia, należały wcześniej do jego ojca a linia, która była wtedy budowana, według jego wiedzy, miała być po pięćdziesjęciu latach zlikwidowana. W związku z powyższym R. K. przekształcił grunt na działki budowlane licząc, że linia zostanie po tym okresie zlikwidowana. Zdaniem R. K. istnieje możliwość przeprowadzenia linii w innym miejscu, z pominięciem jego gruntów. W odpowiedzi na powyższe M. R. oświadczył, iż nie ma możliwości przeniesienia przebiegu linii. Ponadto oświadczył, że jest pełnomocnikiem "A" i został zobowiązany do uzyskania tytułów prawnych do gruntów w celu przebudowy linii energetycznej w istniejącym przebiegu. Na zakończenie R. K. kategorycznie oświadczył, że nie zgadza się na zaproponowany przebieg linii oraz na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Odnosząc się do kwestii podnoszonych, przez właściciela nieruchomości na rozprawie administracyjnej, dotyczących prawidłowości przeprowadzonych rokowań, stwierdzić należy, że organ prowadzący sprawę w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma kompetencji do oceny prawidłowości prowadzonych wcześniej negocjacji przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Dyspozycja art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala prowadzącemu niniejsze postępowanie organowi na sprawdzenie, czy w ogóle doszło do rokowań i czy zakończyły się one wynikiem negatywnym. Służebność przesyłu to prywatne prawo podmiotowe, kształtowane, umownie lub na mocy orzeczenia sądowego, na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, natomiast możliwość oddziaływania na cudzą nieruchomość po uzyskaniu decyzji z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do powstania publicznego prawa podmiotowego. Tak jak wskazano powyżej analiza dokumentacji załączonej do wniosku, a dotyczącej przeprowadzonych, przed wszczęciem niniejszego postępowania, rokowań prowadzi, zdaniem tutejszego organu, do wniosku, że rokowania zostały przeprowadzone i zakończyły się wynikiem negatywnym z uwagi na to, że strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Odnośnie podnoszonych, przez właściciela nieruchomości, na rozprawie oraz w odpowiedzi na zawiadomienie o zakończeniu postępowania administracyjnego, kwestii dotyczących lokalizacji linii energetycznej oraz szerokości wnioskowanego pasa ograniczenia stwierdzić należało, że rozstrzygający, na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ nie posiada kompetencji do rozstrzygania tej materii. Jak już wskazano wcześniej organ rozstrzygając w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości bada zgodność ograniczenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w związku z tym, że jest to decyzja ingerująca w prawo własności, lokalizacja inwestycji powinna jak najmniej obciążać nieruchomość. Tak więc wnioskowane pasy ograniczenia o szerokościach 11,8 m i 13,8 m, mieszczą się w ustalonej strefie technologicznej linii wysokiego napięcia 110 kV, a więc są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, że zdaniem inwestora wnioskowane pasy ograniczenia o szerokości 11,8 m i 13,8 m są wystarczające do przeprowadzenia inwestycji, organ orzekający w niniejszej w sprawie nie mógł rozszerzyć pasa ograniczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. K., wskazując, że sama trasa linii elektromagnetycznej powinna zostać zmieniona. Wojewoda decyzją z dnia (...) lutego 2016 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśniono, że w sprawie ziściły się przesłanki uprawniające do wydania przez Starostę zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość stanowiącą własność odwołujacego przewodów i urządzeń składających się na linię WN 110 kV relacji P. – W., a służących do dystrybucji energii elektrycznej. Zaplanowana inwestycja mieści się w hipotezie normy prawnej zakodowanej w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to dlatego iż polega ona na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń i przewodów linii WN 110 kV. Istota zaplanowanego przedsięwzięcia polega bowiem na tym, iż nastąpi całkowity demontaż istniejącej linii wysokiego napięcia, a następnie budowa w jej miejsce nowej linii wysokiego napięcia. Przedmiotowa inwestycja polega de facto na budowie nowych urządzeń przesyłowych w miejscu dotychczas istniejących. Istniejąca linia elektroenergetyczna zostanie zdemontowana. a w jej miejsce powstanie nowa linia elektroenergetyczna. Planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś wystąpienie z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone rokowaniami pomiędzy wnioskodawcą, a właścicielem nieruchomości. Wojewoda podkreślił, że zaproponowany przez "A" przebieg inwestycji jest najmniej uciążliwy. Jak wyjaśniono, na obszarze nieruchomości istnieje obecnie napowietrzna linia wysokiego napięcia 110 kV relacji P. – W. Przedmiotowa linia ma zostać zdemontowana, zaś w jej miejscu pojawić się ma nowy obiekt o parametrach zbliżonych. Linia przebiegać będzie m.in. przez części ww. działek. Zaproponowany w podaniu o ograniczenie sposobu korzystania przebieg linii jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zdaniem Wojewody zaproponowany przez inwestora przebieg linii wysokiego napięcia odznacza się najmniejszą możliwą uciążliwością dla właściciela, gdyż przebieg linii się nie zmieni, a to oznacza, iż de facto właściciel nie odczuje żadnej różnicy w zakresie oddziaływania na jego prawo własności obiektu planowanego, w stosunku do już istniejącego. Po drugie umiejscowienie linii jest zgodne z planem miejscowym, a zatem o zmianie przebiegu linii można było mówić co najwyżej na etapie ustalania planu miejscowego. Obszar ograniczenia przedstawiają załączniki do decyzji - granica pasa ograniczenia. Na terenie oznaczonym na mapach przedstawiających zakres ograniczenia (załączniki do decyzji) pojawi się nowa linia WN 110 kV w miejscu istniejącej. Uprawnienie spółki "A" wynikające z niniejszej decyzji, ograniczone jest wyłącznie do tej części powierzchni. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż obszar ograniczonego korzystania z nieruchomości odznacza się szerokością 11,8 m i 13,8 metra. Postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inicjuje inwestor, który wskazuje obszar pasa ograniczenia. Inwestor żąda ograniczenia określonego pasa nieruchomości, określając go jako minimalny obszar nieruchomości konieczny dla posadowienia urządzeń przesyłowych i ich późniejszej obsługi. "A" określiła obszar zajęcia na potrzeby przedmiotowej inwestycji. Wojewoda Wielkopolski wskazał przy tym na brak możliwości zbadania czy obszar ten nie powinien być większy, czy też mniejszy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazano, że część przedmiotowej nieruchomości, jak wynika z planu miejscowego, jest położona w strefie ograniczonego użytkowania, związanego z linią elektroenergetyczną wysokiego napięcia. Na planie miejscowym zostały wykreślone słupy elektroenergetyczne, wyznaczające przebieg linii. Zatem lokalizacja linii została wcześniej ustalona na podstawie dokumentów planistycznych, a postępowanie zainicjowane przez "A" dotyczy ograniczenia prawa własności, a nie ponownego ustalania przebiegu linii elektroenergetycznej, który to przebieg został już wcześniej określony zgodnie z planem miejscowym. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. K. reprezentowany przez adwokata A. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: błąd w ustaleniach faktycznych polegający na mylnym przyjęciu przez organ, że zostały przeprowadzone rokowania w przedmiocie określonym w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy "A" złożyła jedynie propozycję dotyczącą napowietrznej jednotorowej linii 110 kV, natomiast złożony do Starosty wniosek dotyczył linii 110 kV dwutorowej; naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo naruszenia przez ten organ art. 107 § 1 K.p.a. poprzez nieokreślenie w rozstrzygnięciu decyzji w sposób precyzyjny zakresu i sposobu ograniczenia prawa odwołującego; naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo naruszenia przez ten organ art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez wydanie decyzji nie nadającej się do wykonania, ponieważ na przedmiotowej nieruchomości już znajduje się linia, bez rozbiórki której nie będzie możliwe poprowadzenie linii zgodnej z decyzją, zaś decyzja nie obejmuje prawa do rozbiórki aktualnej linii; naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, w szczególności nieodniesienie się do kwestii uciążliwości inwestycji dla właścicieli oraz ich interesu prawnego i naruszenie zasady wyrażonej w art. 11 K.p.a.; naruszenie art. 6 K.p.a. i art. 8 K.p.a. - zasady praworządności, nakazującej organom administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa - poprzez wydanie powyższej decyzji z naruszeniem przepisów prawnych; naruszenie art. 7 w zw. z 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. - zasady prawdy obiektywnej - poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a także poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przy czynieniu ustaleń faktycznych, dokonanie ustaleń sprzecznych z dowodami przedłożonymi w sprawie, co doprowadziło do mylnego ustalenia przez organ, że zostały przeprowadzone rokowania w przedmiocie umowy zawieranej w ramach procedury określonej art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że organ odwoławczy wadliwie uznał, że w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki uprawniające do wydania decyzji o treści przyjętej przez organ I instancji. W ocenie Wojewody zaplanowana inwestycja mieści się w hipotezie normy prawnej zakodowanej w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to dlatego iż polega ona na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń i przewodów linii WN 110 kV. Jak podkreślono, istota zaplanowanego przedsięwzięcia polega na tym, że nastąpi całkowity demontaż istniejącej linii wysokiego napięcia, a następnie budowa w jej miejsce nowej linii wysokiego napięcia. Jak wynika z akt sprawy, przed wszczęciem postępowania inwestor zaproponował skarżącemu określoną kwotę pieniędzy w zamian za ustanowienie służebności przesyłu, przy czym prowadzone rozmowy dotyczyły inwestycji polegającej na przebudowie już istniejącej (dotychczasowa linia jednotowej. Tymczasem postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie dotyczyło inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej jednotorowej linii 110 kV na linię dwutorową, zatem innej kwestii niż prowadzone rokowania. Tym samym uznać należy, że wniosek z dnia (...) stycznia 2015 r. nie został poprzedzony rokowaniami prowadzonymi pomiędzy inwestorem i właścicielem nieruchomości, co spowodowało naruszenie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wyjaśnił skarżący, powyższego zakresu prac w żaden sposób nie można uznać za przebudowę dotychczasowej linii, ale na budowie nowej. Z istoty przebudowy wynika bowiem, że nie zwiększają się parametry zewnętrzne danego obiektu. W decyzji Starosty, która została przez Wojewodę utrzymana w mocy nie wskazano prawa dla wnioskodawcy do rozbiórki aktualnej linii, bez przeprowadzenia której wnioskodawca nie może przeprowadzić planowanej inwestycji budowy nowej linii WN. Okoliczność ta powoduje, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z części nieruchomości nie nadaje się do wykonania. Równocześnie podniesiono, iż co prawda, w wyniku planowanej inwestycji linii nie zmieni się trasa linii elektroenergetycznej, jednakże jej napięcie znamionowe zostanie dwukrotnie zwiększone - na poziom 2x110 kV. Wbrew stanowisku organów orzekających w niniejszej sprawie, określona zaś we wniosku inwestycja spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenów ponad te, które wynikają z faktu istnienia linii w obecnym jej kształcie, w szczególności spowoduje zmiany aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie, wskazując dodatkowo, że linia 110 kV P. – W. jest jedyną linią istniejącą na nieruchomości skarżącego, a zatem prowadzone rokowania musiały niewątpliwie jej dotyczyć. Pełnomocnik "A" – radca prawny R. C. w piśmie procesowym z dnia 30 maja 2016 r. wyjaśnił, że podczas spotkania skarżącego z inwestorem w dniu (...) kwietnia 2016 r. skarżącemu przekazany wzór umowy w sprawie ustanowienia służebności przesyłu, gdzie wskazano, iż prace mają dotyczyć modernizacji i przyszłej eksploatacji dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV. W toku kolejnych czynności, w tym w piśmie z dnia (...) maja 2015 r. skarżący sam wskazywał, że inwestycja ma dotyczyć budowy linii napowietrznej dwutorowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu jest prawidłowość decyzji Wojewody, utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia (...) września 2015 r., który orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...) arkusz mapy (...), obręb (...), stanowiącej własność R. K. poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektromagnetycznej dwutorowej linii 110 kV P. - W. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji administracyjnych był przepis art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przy czym udzielenie zezwolenia, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac (art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Niewątpliwie regulacja zawarta w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Ten szczególny charakter omawianego rozstrzygnięcia wyraża się w tym, że obowiązują tu odmienne niż przy wywłaszczeniu nieruchomości zasady i tryb obciążania nieruchomości w postaci ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że choć wykładnia art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że organ administracji przed wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy planowana inwestycja, wymieniona w powyższym przepisie, jest zgodna z obowiązującym planem miejscowym (względnie decyzją lokalizacyjną), oraz czy zostały przeprowadzone rokowania z właścicielem nieruchomości. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zauważyć należy, że okolicznością bezsporną, nie kwestionowaną również przez skarżącego pozostaje, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, co powoduje, że jej realizacja może być poprzedzona wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Okolicznością bezsporną pozostaje również, iż działki będące przedmiotem wniosku objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej Pniewy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrys z miejscowego planu jednoznacznie wskazuje, że działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol na planie M), a w części znajdują się w strefie ograniczonego użytkowania związanej z linią wysokiego napięcia (symbol na planie PO). Tym samym spełnione zostały warunki zgodności inwestycji z planem miejscowym, co umożliwia wszczęcie procedury, o jakiej mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Główne zarzuty skargi koncentrują się jednakże na wprowadzeniu przez "A" w błąd zarówno skarżącego, jak i organu administracji publicznej, co do zakresu wykonanych prac. Zdaniem skarżącego, wykonane pracy stanowią w istocie budowę, a nie przebudowę istniejącej sieci energetycznej. Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć należy, że stosownie do treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest możliwe w sytuacji, gdy prowadzone prace mają polegać na zakładaniu i przeprowadzaniu na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej. Z punktu widzenia ustawy bez znaczenie pozostaje więc, czy prowadzone prace mają stanowić budowę nowej infrastruktury, czy też przebudowę infrastruktury już istniejącej. Kwalifikacja robót, jakie mają być przeprowadzone może mieć znaczenie jedynie w przypadku dalszego toku procesu inwestycyjnego, jakim jest wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Ponadto, w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostało zainicjowane wnioskiem "A" z dnia (...) stycznia 2015 r., gdzie jednoznacznie określono, że planowane roboty budowlane mają polegać na wymianie wszystkich elementów linii: słupów z fundamentami, przewodów i izolatorów na nowe elementy. We wniosku określono również maksymalne napięcie robocze oraz maksymalny prąd roboczy przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu w tych okolicznościach nie można przyjmować, jak czyni to skarżący, aby organ działał w błędzie, co do przedmiotu inwestycji. Sam skarżący miał również świadomość zakresu prac jakie miały być wykonane, gdyż jak wyjaśnił pełnomocnik "A" w piśmie procesowym z dnia (...) maja 2016 r. podczas spotkania skarżącego z inwestorem w dniu (...) kwietnia 2016 r. został mu przekazany wzór umowy w sprawie ustanowienia służebności przesyłu, gdzie wskazano, iż prace mają dotyczyć modernizacji i przyszłej eksploatacji dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zakwestionował również przesłanka podjęcia rokowań między inwestorem a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Zdaniem Sądu stanowisko zarzuty powyższe nie są trafne. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w drodze rokowań nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy – w ocenie którejś ze stron – nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 357/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak wypracowania wspólnego stanowiska, musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Zaznaczyć trzeba, że przepis art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymaga prowadzenia "skutecznych rokowań". W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2014 r., I OSK 296/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r., IV SA/Po 381/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest również okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2015 r., II SA/Po 268/15, z dnia 12 sierpnia 2015 r., IV SA/Po 358/15 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Przebieg negocjacji w sprawie objętej badaną skargą został przedstawiony szczegółowo przez "A", a okoliczności z tym związane nie zostały nigdy zakwestionowane przez skarżącego. Proces negocjacji opisany przez "A" odpowiada dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że strony prowadziły rozbudowane negocjacje, w ramach których przesyłano wiele propozycji. Nadto inwestor przedstawiał skarżącym okoliczności sprawy i powoływał się na opinię rzeczoznawcy majątkowego. To wszystko – zdaniem Sądu – wyczerpało obowiązki inwestora określone w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podziela wreszcie stanowisko Wojewody, że zaproponowany przez inwestora przebieg linii wysokiego napięcia odznacza się najmniejszą możliwą uciążliwością dla właściciela, gdyż przebieg linii się nie zmieni, a to oznacza, iż de facto właściciel nie odczuje żadnej różnicy w zakresie oddziaływania na jego prawo własności obiektu planowanego, w stosunku do już istniejącego. Po drugie umiejscowienie linii jest zgodne z planem miejscowym, a zatem o zmianie przebiegu linii można było mówić co najwyżej na etapie ustalania planu miejscowego. Obszar ograniczenia przedstawiają załączniki do decyzji - granica pasa ograniczenia. Na terenie oznaczonym na mapach przedstawiających zakres ograniczenia (załączniki do decyzji) pojawi się nowa linia WN 110 kV w miejscu istniejącej. Sam obszar ograniczonego korzystania z nieruchomości odznacza się szerokością 11,8 m i 13,8 metra. Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że w sprawie spełnione zostały przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o jakich mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło