II SA/Sz 167/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-06-09
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż piwa w zamkniętej butelce z kaucją, do spożycia poza miejscem sprzedaży, stanowi naruszenie warunków zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, obligujące do cofnięcia zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając istotne naruszenie przepisów dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Sąd wskazał na rozbieżności w zeznaniach świadków i dowodach, które poddawały w wątpliwość prawidłowość ustalonego stanu faktycznego, w szczególności dotyczące godzin kontroli, pobranej należności oraz faktycznej sprzedaży alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży. Sąd podkreślił konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu oraz uzupełnieniem postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych J. S. z powodu sprzedaży piwa "na wynos", co było sprzeczne z posiadanym zezwoleniem na sprzedaż do spożycia w miejscu. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że doszło do naruszenia warunków zezwolenia, opierając się na zeznaniach kontrolerów Inspekcji Handlowej. J. S. kwestionował te ustalenia, wskazując na rozbieżności w dowodach i wnosząc o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, w tym opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S, na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 18 ust. 10 pkt 2 oraz art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy z dnia
26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012r., poz. 1356 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wychowaniu w trzeźwości [...]" lub "ustawą", po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Nr [...] z dnia[...] r., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Głównego Specjalistę w Biurze Obsługi Interesantów w Urzędzie Miasta, o cofnięciu J. S. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w punkcie gastronomicznym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy,
z którego wynikało, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu, na podstawie wniosku Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Przedsiębiorca J. S. otrzymał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. W dniu 13 kwietnia 2015r. inspektorzy Inspekcji Handlowej dokonali kontroli w punkcie gastronomicznym w [...] przy ul. [...]. Dokonali tam zakupu piwa na tzw. "na wynos". Sprzedawczyni E. P. sprzedała im dwie butelki piwa w zamkniętych butelkach z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży. Powyższe ustalenia wynikają z protokołu przesłuchania E. P. w charakterze świadka w dniach z dnia 13 kwietnia 2015r., 14 kwietnia 2015r. oraz 4 sierpnia 2015r., protokołu przesłuchania przedsiębiorcy J. S. w charakterze świadka w dniu 21 sierpnia 2015r., protokołu przesłuchania świadka M. Ł. - starszej specjalistki Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 22 czerwca 2015r., protokołu przesłuchania świadka B. T. - specjalisty Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 22 czerwca 2015r. oraz protokołu kontroli Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej - nr akt kontroli [...]. W toku postępowania administracyjnego organ wziął pod uwagę wyjaśniania J. S., który stwierdził, że nie mogło dojść do sprzedaży piwa "na wynos", bowiem w kasie fiskalnej nie ma opcji sprzedaży piwa z kaucją. Nadto strona zakwestionowała prawidłowość dokonanej kontroli.
Sprzedawczyni E. P. zarówno w dniu 13 kwietnia 2015r., jak
i w dniu 14 kwietnia 2015r. zeznała, że sprzedała dwa piwa "na wynos" wraz z kaucją. Sprzedaży dokonała nieświadomie, gdyż był to jej pierwszy dzień pracy. W dniu 4 sierpnia 2015r. zeznała, że otworzyła jedno piwo, a gdy klient poprosił o piwa "na wynos" zamknęła butelkę, wraz z drugą butelką przesunęła w jego kierunku jednak nie pobrała kaucji. M. Ł. i B. T. zeznali, że dokonali zakupu piwa na tzw. "wynos poza miejsce sprzedaży". Na paragonie była nabita kaucja za butelki a ekspedientka nie otworzyła butelek. Z protokołu kontroli Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej - nr akt kontroli [...] wynika, iż ekspedientka pobrała należność za towar wraz z kaucją za butelki. Zdaniem organu I instancji zebrany materiał dowodowy potwierdza fakt, że osoba pełniąca obowiązki sprzedawcy w punkcie gastronomicznym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...] dokonała sprzedaży napojów alkoholowych z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży, chociaż przedsiębiorca posiadał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w miejscu sprzedaży. Ekspedientka tym samym dopuściła się złamania jednego z warunków ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Organ I instancji analizując materiał dowodowy uznał, że zebrane dowody świadczą bezspornie, że doszło do złamania warunku sprzedaży napojów alkoholowych określonego w art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości [...], tj. wykonywania działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem i z tego powodu udzielone zezwolenie zostało cofnięte.
Od decyzji organu I instancji odwołał się J. S, podnosząc,
że w trakcie prowadzonego postępowania nie zostali przesłuchani wskazani przez E. P. świadkowie: K. B. i A. K. Nadto odwołujący się wskazał, że cofnięcie koncesji jest karą niewspółmierną do dokonanego przewinienia. Wprawdzie naruszone zostały przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jednak tak drastyczna kara, jaką jest cofnięcie zezwolenia w praktyce stosowana jest w przypadkach wymienionych w art. 18 ustawy. W przypadku prowadzonego przez stronę punktu sprzedaży taki powód nie zaistniał.
W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego J. S. udzielił pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi, który wniósł o ponowne przesłuchanie E. P. Nadto dołączył kopię wydruku z kasy fiskalnej
i zwrócił się o przeprowadzenie z niego dowodu na okoliczność, że ekspedientka nie sprzedała inspektorom piwa na wynos za kwotę 12,70 zł. Podtrzymał także wniosek
o przesłuchanie świadków: K. B. i A. K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłuchało wskazanych przez pełnomocnika przedsiębiorcy świadków, tj. E. P, K. B. i A. K. a także ponownie B. T.
i M. Ł.
W dniu 12 grudnia 2015 r. pełnomocnik strony po zapoznaniu się aktami sprawy wniósł o zwrócenie się do Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o nadesłanie listy wyjść kontrolerów na kontrolę w dniu 13 kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. zwrócił się również o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia, czy możliwe jest wprowadzenie zmian w zapisie na kasie fiskalnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę przytoczyło treść art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości [...] podkreślając, że warunkiem zaś prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest posiadanie odpowiedniego zezwolenia, wniesienie opłaty za korzystanie z zezwoleń, zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych, w terminach do dnia 1 lutego, 1 czerwca, 1 października każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem, okazanie przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów i alkoholowych odpowiedniego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty, posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży, wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu, zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany, prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone w uchwałach rady gminy oraz przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa.
Mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu Kolegium podniosło,
że wynika z niego jednoznacznie obowiązek cofnięcia wydanego przez organ zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku stwierdzenia, że doszło do naruszenia jednej z zasad sprzedaży określonych w ustawie. Ponadto, ustawodawca nie uzależnił cofnięcia zezwolenia od wielokrotnego złamania ustanowionych w ustawie zakazów sprzedaży i podawania alkoholu określonym osobom. Użycie w tym przepisie liczby mnogiej wskazuje na wielość warunków sprzedaży napojów alkoholowych, tak np. w wyroku NSA z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II GSK 148/05, opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 179657.
Zdaniem Kolegium, nieprzestrzeganie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, zawartych w ustawie, stanowi bezspornie podstawę do pozbawienia podmiotu uprawnień do sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych.
W rozpatrywanej sprawie, w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez J. S. doszło do sprzedaży alkoholu w postaci dwóch piw do spożycia poza miejscem sprzedaży, podczas gdy przedsiębiorcy zostało udzielone zezwolenie na sprzedaż w punkcie gastronomicznym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...] napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży.
Z zezwolenia tego wynikało, że przedsiębiorca mógł sprzedawać napoje alkoholowe jedynie do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w punkcie gastronomicznym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...]. Niedopuszczalne zatem było sprzedawanie napojów alkoholowych "na wynos".
Z akt sprawy wynika, że w dniu 13 kwietnia 2015 r. sprzedawczyni E. P. dokonała sprzedaży dwóch butelek piwa kontrolerom Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej "na wynos", czyli do spożycia poza miejscem sprzedaży, nie mając do tego uprawnienia.
Fakt sprzedaży wynika z zeznań świadków B. T. i M. Ł. Kontrolerzy z przeprowadzonej kontroli sporządzili protokół, w którym wyraźnie zaznaczyli, iż sprzedawczyni sprzedała im piwo "na wynos" i pobrała kaucję za butelki. E. P., uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. potwierdziła, że sprzedała piwo na wynos. Podkreślenia wymaga fakt, iż zeznania potwierdzające tę okoliczność złożyła dwukrotnie, tj. w dniu 13 kwietnia 2015r. i w dniu 14 kwietnia 2015r. Podpisała też rozliczenie zakupu kontrolnego dokonanego w dniu 13 kwietnia 2015r., czyli piwa wraz z kaucją za kwotę 12,70 zł.
J. S. zapoznał się z protokołem kontroli, osobiście go podpisał, jednak nie zakwestionował ustaleń kontrolerów Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej i nie wniósł do niego żadnych uwag.
W ocenie Kolegium, zeznania świadków B. T. i M. Ł. wskazują na wykonywanie przez J. S. działalności gospodarczej w zakresie nie objętym zezwoleniem, sprzedaż napojów alkoholowych bowiem była wykonywana do spożycia poza miejscem sprzedaży, tj. punktem gastronomicznym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...].
Kontrolerzy Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 13 kwietnia 2015r. wykonywali w toku kontroli standardowe czynności, byli jedynymi bezstronnymi osobami i nie mieli powodu, żeby składać zeznania inne niż wskazywały fakty. Nadto ich działania zostały opisane w protokole, do którego strona nie wniosła zastrzeżeń. Z kolei E. P. dopiero, po wszczęciu postępowania administracyjnego przed organem I instancji w dniu 4 sierpnia 2015r. oświadczyła, że "nie skasowała kaucji, w momencie jak otworzyła jedno piwo Pan powiedział, że chce te piwa na wynos. Zakapslowała to otwarte piwo i przesunęła dwa piwa w kierunku klientów". W dniu 1 grudnia 2015r. także oświadczyła, że nie pobrała kaucji a nadto podała, iż zeznania z dnia 13 i 14 kwietnia 2015r. podpisała, nie czytając, co jest tam napisane.
Organ odwoławczy nie dał wiary tym oświadczeniom, bowiem jeśli nawet w dniu kontroli E. P. mogła być zdenerwowana i podpisała zeznania, nie przeczytawszy ich, to wiedziała, że kontrolerzy przyjdą następnego dnia i już winna się była do kontroli przygotować. Nadto oświadczenie, że nie przeczytała jest całkowicie gołosłowne.
Odnosząc się z kolei do oświadczenia, że kontrola była przeprowadzona między godz. 10.00 a 11.00 organ odwoławczy wskazał, że z przesłanego przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pisma wyraźnie wynika, iż w dniu 13 kwietnia 2015r. kontrolerzy wyszli z biura o godz. 11.10 na co wskazuje zapis w załączonym do pisma wypisie z Książki wyjść. Także świadkowie wskazani przez odwołującego oświadczyli, że kontrola była przeprowadzona w godzinach południowych.
Świadkowie K. B. i A. K., zdaniem organu odwoławczego, nie wyjaśnili spornych kwestii. Świadek K. B. stwierdził, że widział, jak kobieta i mężczyzna kupowali piwo, jednak w momencie jak powiedzieli, że chcą piwo na wynos, wyszedł z punktu sprzedaży na zewnątrz i właściwie nie wie co było dalej. Nie wie zatem czy kontrolerzy zapłacili za piwo z kaucją. Także świadek A. K. nie widział ile zapłacili kontrolerzy za zamówione piwo.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika J. S. dotyczącego zwrócenia się o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia,
czy możliwe jest wprowadzenie zmian w zapisie na kasie fiskalnej, organ odwoławczy uznał, że nie jest to konieczne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Okoliczność sprzedaży piwa wraz z kaucją została potwierdzona zarówno przez świadków B. T. i M. Ł, a także wynika z rozliczenia zakupu kontrolnego dokonanego w dniu 13 kwietnia 2015r., czyli piwa wraz z kaucją za kwotę 12,70 zł. Wprawdzie sprzedawczyni potwierdziła ten fakt w zeznaniach w dniu 13 kwietnia 2015r. i w dniu 14 kwietnia 2015r., a zaprzeczyła przed organami administracyjnymi, jednak przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym stwierdziła, iż pamięta rozliczenie i kwotę 12,70 zł. Zatem gdyby faktycznie, jak twierdzi, sprzedała piwo za kwotę 12,00 zł, to nie podpisałaby tego rozliczenia i nie oddałaby kwoty wyższej niż pobrana. Nadto, jak wynika z wydruku z kasy fiskalnej, przedłożonego przez pełnomocnika Strony w czasie między godz. 11.00 a 12.00 brak jest w ogóle zapisu sprzedaży 2 butelek piwa (z kaucją lub bez).
Z powyższych względów argumentacja odwołującego się nie zasługuje na uwzględnienie.
Kolegium podkreśliło, że rozstrzygając niniejszą sprawę- zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. - jako dowód dopuściło wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem W szczególności przesłuchały: sprzedawczynię, kontrolerów, a także świadków wskazanych przez odwołującego się. Z przesłuchań sporządzone zostały protokoły.
W tej sytuacji wobec braku dowodów świadczących o tym, że E. P. nie sprzedała kontrolerom Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej piwa "na wynos", tj. do spożycia poza miejscem sprzedaży, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
wywiódł w imieniu J. S. profesjonalny pełnomocnik. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zeznań świadków B. T. i M. Ł. oraz danie wiary im zeznaniom, że w lokalu skarżącego doszło do sprzedaży alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży, w sytuacji gdy twierdzili oni,
że sprzedawczyni pobrała od nich za dwa piwa kwotę 12,70 zł, czyli z kaucją (cena jednej butelki piwa to 6 zł) i wydała im paragon opiewający na taką kwotę, a transakcja taka nie została na kasie zarejestrowana, a przynajmniej wynika to z wydruku dobowego z kasy fiskalnej J. S. z tego lokalu z dnia kontroli, którego prawdziwość nie została zakwestionowana przez organ a nadto z i zeznań E. P;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zeznań świadka E. P. i odmowę wiarygodności jej zeznań w zakresie okoliczności, że nie sprzedała kontrolerom alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży i że nie pobrała kaucji za butelki, w sytuacji gdy okoliczność tę potwierdza wydruk dobowy z kasy fiskalnej J. S. z tego lokalu z dnia kontroli, którego prawdziwość nie została zakwestionowana przez organ;
c) art. 75 §1 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. i w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, celem ustalenia, czy możliwe jest wprowadzenie zmian w zapisie kasy fiskalnej, po "nabiciu" konkretnej operacji na kasie i czy zmiana taka będzie, bądź nie będzie widoczna na wydruku dziennym z kasy fiskalnej? Jeżeli tak, to czy dokonana została jakaś zmiana w zapisie operacji z dnia 13 kwietnia 2015 roku w kasie fiskalnej J. S. o numerze: [...]; w sytuacji gdy dowód ten był istotny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, albowiem zeznania świadków odnośnie tego, czy ekspedientka sprzedała inspektorom alkohol z kaucją, czy bez oraz tego, czy kwota sprzedaży wskazana na paragonie odejmowała kaucję, czy też nie, znacznie się różnią, a z punktu widzenia sprawy o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu w miejscu sprzedaży, ze względu na dokonanie sprzedaży do spożycia poza miejscem sprzedaży, to czy ekspedientka pobrała kaucję, czy też nie, jest rzeczą kluczową;
d) art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy zgromadzone w sprawie dowody dawały podstawę do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18
ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości [...] w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 6 tej ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i uznanie, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów ustawy obligującego do cofnięcia mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało jednoznacznie, że skarżący dopuścił się nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu decyzji skarżący podniósł, że organ uznał, iż skarżący dopuścił się sprzedaży napoju alkoholowego z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży w oparciu o twierdzenia kontrolerów, którzy zeznali że sprzedawczyni pobrała od nich za dwa piwa kwotę 12,70 zł, czyli z kaucją (cena jednej butelki piwa to 6 zł) i wydała im paragon opiewający na taką kwotę. Tymczasem transakcja taka nie została na kasie zarejestrowana, a przynajmniej wynika to z wydruku dobowego z kasy fiskalnej J. S. z tego lokalu z dnia kontroli, którego prawdziwość nie została zakwestionowana przez organ i zeznań E. P. złożonych do protokołów sporządzonych przez inspektorów Inspekcji Handlowej w dniu kontroli
i następnego dnia. Organ w całości dał wiarę zeznaniom świadków B. T. i M. Ł, że w dniu przeprowadzania kontroli doszło do sprzedaży dwóch piw z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem sprzedaży. Świadkowie ci zeznali, że otrzymali od ekspedientki paragon fiskalny na kwotę 12,70 zł (przy czym jedno piwo kosztowało 6 zł), czyli z kaucją za dwie butelki w kwocie
70 groszy. Okoliczności tej zaś przeczy zarówno zeznanie E. P., która zaprzeczyła, że pobrała kaucję za butelki oraz wydruk dobowy z kasy fiskalnej skarżącego z dnia kontroli, na którym nie ma żadnej transakcji na taką kwotę,
a jedynie jedna transakcja na kwotę 12 zł o godzinie 10:33.
W kontekście zeznań świadków T. i Ł., że ekspedientka wydała im paragon i treści wydruku dobowego, w którym transakcji na kwotę, o której mówią brak, obowiązkiem Kolegium, zgodnie z treścią art. art. 75, 77 i 78 k.p.a., było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia, czy możliwe są zmiany
w zapisach kasy fiskalnej po zarejestrowaniu transakcji i czy w niniejszej sprawie miało to miejsce, bowiem dowód ten pozwoliłby właściwie ocenić zeznania świadków i innych dowodów w tym wydruku i wypisu z "Książki wyjść". Mogłoby się bowiem okazać, że albo ktoś zmienił dane zapisane w kasie fiskalnej i zeznania świadków T. i Ł. są wiarygodne, albo nie i niewiarygodny jest wypis
z "Książki wyjść", a wiarygodne są zeznania E. P., a skoro nie byłoby sprzedaży piwa z kaucją za butelki, to i brak byłoby sprzedaży napoju alkoholowego do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem organu, ze nie można dać wiary zeznaniom E. P, bowiem wcześniejsze dwa zeznania podpisała chociaż była bardzo zdenerwowana i nie miała ze sobą okularów, więc nawet nie wiedziała co podpisuje. Ekspedientka była pierwszy dzień w pracy, od razu została skontrolowana przez Inspekcję Handlową, była zdenerwowana gdyż nie mogła się skontaktować
z właścicielem punktu sprzedaży, przypuszczała, że z kontroli może wyniknąć dla niego coś złego, a w konsekwencji straci zatrudnienie. E. P. zeznała,
że pamięta rozliczenie na kwotę 12,70 zł i faktycznie rozliczenie to podpisała, ale konsekwentnie przed organami administracji twierdziła, że nie sprzedała piwa z kaucją, co powinno być istotne, a zaś to, że podpisała się pod tym rozliczeniem, więc to co w nim się znajduje jest zgodne z prawdą, w kontekście wydruku z kasy fiskalnej
i zeznań inspektorów, że paragon na kwotę 12,70 zł otrzymali.
Powołując się na treść przepisów art. 7,8, 77§ 1, 78 i 80 k.p.a. skarżący zarzucał również, ze Kolegium w niniejszej sprawie naruszyło wszystkie te przepisy, albowiem w sposób niewłaściwy zebrało i oceniło materiał dowodowy, a nadto naruszyło zasadę zawartą w art. 8 k.p.a., bowiem tak przeprowadzone postępowanie w żadnej mierze nie budzi zaufania do władzy publicznej.
Zdaniem skarżącego, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, gdyż brak było podstaw do cofnięcia skarżącemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dała podstawę do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży.
Podstawę materialnoprawną decyzji Prezydenta Miasta, a następnie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowił przepis art. 18 ust. 10 pkt 2
w związku z art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości [...]. Przepis art. 18 ust. 10 pkt 2 stanowi, że zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Z kolei zgodnie z ust. 7 pkt 6 warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu.
Treść powyższych przepisów wskazuje jednoznacznie, że nawet jednorazowe nieprzestrzeganie wykonywania działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem skutkuje jego cofnięciem.
W niniejszej sprawie naruszenie zasad wykonywania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży oznacza sprzedaż alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży, czyli na tzw. "wynos".
Zarzut naruszenia zasad wykonywania zezwolenia przez skarżącego został sformułowany w zawiadomieniu Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, skierowanym do organu zezwalającego, o wynikach kontroli przeprowadzonej w punkcie sprzedaży należącym do skarżącego w dniach 13-15 kwietnia 2015 r. i stwierdzeniu podczas zakupu kontrolnego sprzedaży piwa "na wynos".
Organ kontrolujący przekazał organowi I instancji dokumenty zgromadzone
w toku kontroli: protokoły przesłuchania przedsiębiorcy i sprzedającej, rozliczenie zakupu kontrolnego oraz protokół z kontroli.
W postępowaniu przed organem I instancji przesłuchano w charakterze świadka ponownie sprzedającą E. P, inspektorów Inspekcji Handlowej oraz skarżącego. Te same osoby zostały ponownie przesłuchane przez Kolegium. Organ odwoławczy przesłuchał również świadków, o których przesłuchanie wnioskował przedsiębiorca.
W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy organy wydały rozstrzygnięcie o cofnięciu skarżącemu zezwolenia uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że doszło do naruszenia warunków zezwolenia, co skutkowało jego cofnięciem.
Powyższe zapatrywanie nie może jednak przesądzić o prawidłowości wydanych przez organy rozstrzygnięć, bowiem zawierają one wady w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego.
Postępowanie administracyjne będąc oparte na zasadzie prawdy materialnej (obiektywnej) winno zmierzać do ustalenia tej prawdy w oparciu o fakty i okoliczności udowodnione. Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Zasada prawdy obiektywnej (materialnej) zawarta w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w innych przepisach tej ustawy (art. 24 – 26, art. 75 – 86) ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie na ustalenie konsekwencji prawnych tych faktów.
Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle
z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) stanowiącą,
iż ocena zgromadzonych dowodów aby nie przerodziła się w samowolę musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, a więc winna opierać na materiale dowodowym zebranym przez organ, powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, po uwzględnieniu znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, w szczególności po uwzględnieniu szczególną mocy dowodowej określonych dowodów i wreszcie rozumowanie prowadzące do ustalenia istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki.
Ponadto, z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie,
że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. To organ administracyjny jest "gospodarzem postępowania" i to on określa kierunek jego prowadzenia, a także określa, jakie dowody w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Organ administracji powinien zatem podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Właściwa realizacja zasady prawdy obiektywnej zawsze zależy od przestrzegania gwarancji zawartych w przepisach procedury administracyjnej, regulujących postępowanie dowodowe. Zasada prawdy obiektywnej wytycza cel postępowania dowodowego, a postulat bezpośredniości – jego metodę. Zasada bezpośredniości odnosi się do sposobu przeprowadzania dowodów, dotyczy formy,
w jakiej podejmowane są czynności postępowania dowodowego, a konkretniej, dotyczy sposobu zetknięcia się organu orzekającego z materiałem dowodowym. Postulat bezpośredniości oznacza nakaz, skierowany do organu orzekającego w sprawie, zobowiązujący go do tego, aby o ile to możliwe opierał ustalenia faktyczne na dowodach pierwotnych (vide: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I; Lex 2010r., Wydanie 3, uwagi do art. 7).
Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynikało, że w punkcie sprzedaży należącym do skarżącego, którego dotyczyło zezwolenie na sprzedaż alkoholu, inspektorzy Inspekcji Handlowej dokonali zakupu kontrolowanego dwóch butelek piwa do spożycia poza miejscem sprzedaży, za które zapłacili kwotę 12,70 zł obejmującą należność za piwo oraz kaucję za butelki.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednak na rozbieżności, które poddają w wątpliwość prawidłowość ustalonego przez organy stanu faktycznego. Wątpliwości te dotyczą godzin, w których została przeprowadzona kontrola, należności, która została pobrana za piwo oraz kwestii, czy faktycznie miała miejsce sprzedaż alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Z zeznań sprzedającej sporządzonych przez inspektorów Inspekcji Handlowej
w dniach 13 i 14 kwietnia 2015 r. wynika przyznanie się do dokonania sprzedaży
"na wynos". E. P. oświadczyła również, że paragon ze sprzedaży, który inspektorzy jej zwrócili wyrzuciła po konsultacji z księgową.
W kolejnych zeznaniach składanych w postępowaniu przed organem I instancji oraz Samorządowym Kolegium Odwoławczym sprzedająca twierdziła, że nie czytała złożonych zeznań w dniach 13 i 14 kwietnia 2015 r. oraz złożonego rozliczenia przez inspektorów, gdyż ma słaby wzrok a nie miała okularów. Oświadczyła również, że o tym, iż piwa mają być "na wynos" dowiedziała się po skasowaniu należności bez kaucji oraz otwarciu jednego piwa, które ponownie zakapslowała. Po dokonaniu tych czynności inspektorzy wylegitymowali się. Sprzedająca zeznała również, że kontrola miała miejsce pomiędzy godzinami 10-11, natomiast po okazaniu dziennego raportu kasowego wskazała, że sprzedaży dokonano o godz. 10.33.
Z zeznań inspektorów Inspekcji Handlowej, które organy uznały za wiodące
w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wynikają inne okoliczności, tj. sprzedaż piwa
"na wynos za kaucją", której pobranie sprzedająca uwzględniła na wydanym paragonie fiskalnym, pobierając należność w kwocie 12,70 zł, czy przeprowadzenie kontroli od godz. 11.50 dnia 13 kwietnia 2015 r.
Organ odwoławczy nie odniósł się bądź to wcale, bądź też odniósł się powierzchownie, do dowodów przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego,
tj. dobowego raportu z kasy fiskalnej z dnia 13 kwietnia 2015 r. czy kopii z ewidencji wyjść służbowych w Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej, dotyczącej M. Ł.- inspektora przeprowadzającego kontrolę, wskazującej godzinę wyjścia m.in. w dniu 13 kwietnia 2015 r. o godz. 11.10. Nie uzasadnił również nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność możliwości wprowadzenia zmian w kasie fiskalnej po dokonaniu konkretnej operacji oraz uwidocznienia takiej operacji na wydruku dziennym z kasy fiskalnej.
Ustalenie powyższych okoliczności może mieć istotne znaczenie da prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym organ winien przeprowadzić także dowody wskazane przez stronę, która może wystąpić z takim żądaniem na każdym etapie postępowania. Skuteczność prawna takiego żądania winna być uzależniona jedynie od spełnienia przesłanki określonej w art. 78 k.p.a., a więc istotności przedmiotu dowodu dla toczonego postępowania. Powyższe wnioski dowodowe zostały przez organy orzekające w niniejszej sprawie zignorowane
a te dowody do których organ odniósł się w zaskarżonej decyzji, zostały ocenione powierzchownie, bez głębszej analizy ich przydatności w rozpoznawanej sprawie.
Nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie, chociażby poprzez zapoznanie się z przedłożonymi przez pełnomocnika skarżącego dowodami oraz ich pogłębioną analizę w kontekście złożonych zeznań, dyskwalifikuje wydane przez organy rozstrzygnięcia. Skutkuje to postawieniem zarzutu dowolności w ustalaniu i ocenia materiału dowodowego będącego podstawą faktyczną wydanych decyzji.
Organ nie pochylił się również nad wyjaśnieniem, co w rozpoznawanej sprawie oznacza w istocie dokonanie sprzedaży "na wynos". Czy jest to sprzedaż zakapslowanego piwa i odstawienie go na stolik w miejscu sprzedaży po uprzednim zakomunikowaniu sprzedającej, że jest to sprzedaż "na wynos", czy też wyniesienie alkoholu kupionego "na wynos" poza lokal, w którym dokonano sprzedaży.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie istnieją poważne wątpliwości, czy
w istocie, skoro alkoholu nie wyniesiono poza lokal doszło do sprzedaży niezgodnie
z zezwoleniem oraz, czy sprzedaż zakapslowanego alkoholu przesądza o naruszeniu warunków posiadanego zezwolenia, nawet jeśli kupujący werbalnie oświadczył, że domaga się sprzedaży "na wynos".
Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną przedstawioną
w uzasadnieniu zapadłego orzeczenia, pochyli się nad przedstawioną kwestią dotyczącą sprzedaży "na wynos" i dokona własnej oceny, czy w tej sprawie doszło do sprzedaży alkoholu z naruszeniem warunków zezwolenia, jak również uzupełni postępowanie dowodowe o dowody, których przeprowadzenia domagała się strona.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny , działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżone decyzje stwierdzając istotne naruszenie przepisów dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło