III SA/Kr 1686/15
WyrokWSA w Krakowie2016-06-10
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Wojciech Jakimowicz, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w stosunku do osoby zmarłej, która była stroną postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Wydanie decyzji administracyjnej w stosunku do osoby zmarłej, która była stroną postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci, co uniemożliwia wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego wobec niej. Niezależnie od tego, czy organ wiedział o śmierci strony, decyzja taka jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działki ewidencyjnej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak doręczenia operatu technicznego, nieprawidłowe ustalenie przebiegu granic oraz pozbawienie ich prawa własności. Sąd stwierdził, że postępowanie było prowadzone wobec osoby zmarłej, co stanowiło rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. K., F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 23 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 550 zł (słownie: pięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 23 października 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez F. K. i J. K. od decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r., znak: [...] orzekającej z urzędu o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu O, jednostka ewidencyjna O, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta decyzją [...] 2015 r., znak: [...] orzekł z urzędu o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu O, jednostka ewidencyjna O. Zmiana dotyczyła ujawnienia numerycznego "przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na odcinku pomiędzy punktami [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] pozyskanych w wyniku geodezyjnego pomiaru terenowego, którego wyniki zawarte są w operacie technicznym wpisanym do ewidencji materiałów zasobu dnia 10 grudnia 2014 r. identyfikator ewidencyjny [...], zgodnie z wykazem współrzędnych punktów granicznych, który stanowi integralną część niniejszej decyzji".
Organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy oraz dokonał oceny i analizy wiarygodności materiałów dowodowych w szczególności operatu technicznego z dnia 10 grudnia 2014 r., nr [...], wykorzystanych do określenia numerycznego opisu przebiegu granicy działki nr [...] na odcinkach graniczących z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawne: art. 24 ust. 2b pkt 2, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 ust. 1 pkt 2 w związku z § 36 pkt 8, § 37 ust. 1, § 60 ust. 1 pkt 2, § 61 ust. 1, § 85 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ uznał, że operat techniczny [...] wpisany do ewidencji materiałów zasobu w dniu 10 grudnia 2014 r. stanowi podstawę do dokonania z urzędu aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu O, jednostka ewidencyjna O.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyli odwołanie F. K. i J. K. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się zarzucili organowi, że nie doręczył skarżącym jako stronie postępowania operatu technicznego nr [...] zawierającego szkic polowy i protokół ustalenia przebiegu granic, "w związku z czym nie wiadomo, na jakiej podstawie organ I instancji dokonał wyznaczenia tych punktów i ustalenia przebiegu wskazanej ww. granicy".
Odwołujący się podnieśli, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał na ustalenie przez geodetę uprawnionego przebiegu granicy działki nr [...] między innymi z działką nr [...] o pow. 0,0567 ha na podstawie § 39 ust. 3 powołanego Rozporządzenia nie wyjaśniając, z jakich powodów nie zastosowano w sprawie § 39 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Ponadto podkreślili, że dla nieruchomości stanowiących własność F. i J. K. stan prawny jest uregulowany i wpisany do ewidencji gruntów na podstawie operatu sporządzonego przez geodetę uprawnionego mgra inż. S. Ż., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 czerwca 2013 r. pod numerem [...], a konsekwencją zaskarżonej decyzji jest pozbawienie skarżących prawa własności części działki nr [...], co stanowi naruszenie przepisu 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. 2010 Nr 102, poz. 651 z późn. zm )".
Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organ odwoławczy podał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 542 ). Podkreślono, że przepis § 44 pkt 2 rozporządzenia nakłada na starostę obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).
Wydanie w powyższej sprawie decyzji przez Starostę wskazuje, iż jako tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przyjęty został tryb postępowania administracyjnego. Takie stanowisko nakłada na organ obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art.: 7, 10, 28, 77 oraz 107 k.p.a.
Podstawę aktualizacji stanowił operat techniczny [...] wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 grudnia 2014 r.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy istotne są te przepisy przywołanego rozporządzenia, które normują zagadnienie określenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Według § 36 rozporządzenia regułą jest, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, sporządzonej w wymienionych postępowaniach sądowych i administracyjnych, kończących się wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. W myśl § 36 pkt 8 rozporządzenia "przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym sporządzonej w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych". Wyjątkiem jest natomiast rozwiązanie przewidziane w § 37, § 38 i § 39 rozporządzenia, dopuszczające aby dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskiwać w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.
Zatem rozważenia, wyjaśnienia i oceny wymagało, czy w świetle przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków istniały podstawy do wprowadzenia w ewidencji zmiany polegającej na opisie numerycznym przebiegu granic działki nr [...] na odcinkach graniczących z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], a także poprawności ustalenia przebiegu tych granic operatem technicznym identyfikator [...].
Organ odwoławczy stwierdził, że zarówno z akt sprawy jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ pierwszej instancji stosownie do § 85 ust. 1 rozporządzenia uznał za zasadne z urzędu dokonać ujawnienia numerycznego opisu granicy działki nr [...] podlegającej podziałowi, graniczącej z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonymi w obrębie O, jednostka ewidencyjna O, zgodnie z wykazem współrzędnych punktów granicznych zawartych w operacie technicznym wpisanym do ewidencji materiałów zasobu w dniu 10 grudnia 2014 r. identyfikator ewidencyjny [...].
W sprawozdaniu technicznym tego operatu, wykonawca prac wskazał, że analiza udostępnionej dokumentacji dowiodła, że dane ewidencji gruntów nie są zgodne z obowiązującymi standardami. Na podstawie zarysów pomiarowych pochodzących z roku 1947 obliczono wszystkie możliwe współrzędne punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...]. W terenie nie odnaleziono punktów poligonowych osnowy z 1947 roku, w nawiązaniu do której dokonywano wówczas pomiarów. Zatem nie było możliwości wyznaczenia tych punktów granicznych. Przepis § 30 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2011 r. Nr 263, poz. 1572) wskazuje bowiem, że "Geodezyjne pomiary sytuacyjne, mające na celu wznowienie znaków granicznych lub wyznaczenie punktów granicznych, wykonuje się przy wykorzystaniu danych obserwacyjnych określających położenie tych znaków lub punktów granicznych w oparciu o osnowę pomiarową, jaka była wykorzystana do pozyskania tych danych". Dane dotyczące przebiegu granic działki nr [...] pozyskano więc w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem położenia punktów granicznych na gruncie, w trybie przepisów § 37 - § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, z wyłączeniem punktów granicznych pochodzących z operatów jednostkowych zachowujących standardy techniczne. W świetle powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko wykonawcy, że z uwagi na brak wiarygodnych danych określających położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg granic działki nr [...] zaszły okoliczności do ustalenia przebiegu jej granic.
W dacie ustalenia przebiegu granic (listopad-grudzień 2013 r.) obowiązywały przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w brzmieniu sprzed jego nowelizacji (obowiązującej od 31 grudnia 2013 r.). Przepis § 37 wskazywał wówczas, że "W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane są niewiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie". Z kolei § 38 ust. 2 stanowił, że "Ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie",a § 38 ust. 3, że "Ustalone punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała ich stabilizacja może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych". Zgodnie z § 39 "Spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie".
Przenosząc zastosowanie tych przepisów do przedmiotowej sprawy organ stwierdził, iż przy ustaleniu przebiegu granicy działki nr [...] między innymi z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] strony złożyły do protokołu zgodne oświadczenie woli co do jej przebiegu, lub dokonano pomiaru stanu posiadania na gruncie lub w przypadku niewidocznych granic przebieg granic wykazano na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z protokołu (data sporządzenia dla przedmiotowych działek 1-2 grudnia 2013 r.) z czynności ustalenia granic działki ewidencyjnej [...], sporządzonego w trybie § 37-39 rozporządzenia, którego integralną część stanowiły szkice polowe nr 27, 1, wynika, że w pozycji protokołu:
- lp. 62 - dla działki nr [...], lp. 63 - dla działki nr [...], lp. 65 - dla działki nr [...], lp. 1 dla działek nr [...], nr [...] uprawnione strony złożyły zgodne oświadczenie woli co do przebiegu ustalanej granicy, składając swój podpis do protokołu. I tak: w pozycji lp. 63 swój podpis złożyła J. K., w pozycji lp. 1 - przedstawiciel P S.A, co oznacza ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] według zgodnego oświadczenia stron. Granicę tę przedstawiono na szkicu polowym nr 27 jako biegnącą wzdłuż istniejącego trwałego ogrodzenia opisanego punktami granicznymi [...] i [...], zamarkowanymi lakierem. Ustalone punkty graniczne pomierzono w nawiązaniu do osnowy geodezyjnej;
- lp. 64 dla działki nr [...], lp. 66 dla działki nr [...] przebieg granic ustalono i pomierzono na osnowę według ostatniego spokojnego stanu posiadania, to jest po istniejącym w terenie trwałym ogrodzeniu;
- lp. 61 dla działki nr [...], lp. 67 dla działki nr [...] przebieg granic ustalono i pomierzono na osnowę według danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (granice niewidoczne na gruncie).
Z powyższego wynika, że J. K., obecna na gruncie złożyła do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli co do ustalonego przebiegu granicy i położenia wyznaczających ją punktów granicznych, a więc ustalono przebieg granic według zgodnego oświadczenia stron. Zatem został spełniony obowiązujący wówczas przepis § 38 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Obecnie obowiązujący przepis § 39 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że "Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustała wykonawca według stanu posiadania (39 § ust. 2). W przypadku, gdy spokojnego stanu posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz po przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3)".
Odnosząc powyższe przepisy do czynności dokonanych przez geodetę uprawnionego, na gruncie w grudniu 2013 roku stwierdzono, iż są one prawidłowe w świetle obowiązujących wówczas oraz aktualnie przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zatem operat [...] może stanowić podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Dokonane pomiary i porównanie ich z danymi zawartymi w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków uzasadniają wprowadzenie zmian.
Organ wskazał, że z operatu technicznego [...] wynika, że wykonawca prac geodezyjnych ustalił w trybie obowiązujących przepisów §§ 37-39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków położenie punktów granicznych, pomierzył na osnowę geodezyjną i określił je współrzędnymi płaskimi prostokątnymi w obowiązującym układzie odniesienia "2000 pas 21". Tę informację potwierdza również załącznik do decyzji zawierający wykaz współrzędnych punktów granicznych wraz z legendą. Legenda ta wskazuje, że wszystkie punkty graniczne posiadają ZRD - źródło danych położenia punktu z atrybutem 1 - co oznacza geodezyjne pomiary terenowe poprzedzone ustaleniem stanu władania, a także określony błąd średni położenia punktu granicznego względem osnowy geodezyjnej 1 klasy z atrybutem - 1, co oznacza, że błąd ten wynosi od 0,00 - 0,10 m. Organ dodał, że wykonawca powyższego operatu technicznego bezwzględnie przestrzegał przepisów rozdziału 4 (standardy techniczne wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych - w tym § 30 ) oraz rozdziału 5 (standardy techniczne opracowania i przekazywania wyników geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych - w tym § 71) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. Punkty graniczne opisane na szkicu polowym nr 27 numerami: [...]-[...]-[...]-[...]-[...]-[...] – [...] - [...] – [...] – [...] - [...], których współrzędne pozyskano w wyniku geodezyjnego pomiaru terenowego, poprzedzonego ustaleniem ich położenia, jednoznacznie określają przebieg granic działki nr [...] na wspólnych odcinkach z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Położenie punktów granicznych zostało określone zgodnie z obowiązującymi standardami technicznymi względem osnowy geodezyjnej 1 klasy z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,10 m w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Zatem spełniają wymagania § 61 i § 62 rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych i nie wymagają ich uzupełnienia.
Wskazano, że prawidłowej oceny operatu nr [...] dokonał również organ pierwszej instancji uznając, że zachodzą okoliczności do aktualizacji z urzędu informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych objętych ww. operatem technicznym. Jednakże oceny tej nie wyraził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlatego uczynił to organ odwoławczy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarzuty nie mogą być uwzględnione również z uwagi na obowiązujące przepisy prawa.
W odwołaniu zarzucono, że organ pierwszej instancji nie doręczył skarżącym jako stronie postępowania operatu technicznego nr [...] zawierającego szkic polowy i protokół ustalenia przebiegu granic. Organ odwoławczy stwierdził, że żaden przepis prawny nie nakłada obowiązku na organ prowadzący postępowanie administracyjne, by stronom doręczał materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Natomiast art. 10 § 1 k.p.a. obliguje organ do poinformowania stron postępowania, przed wydaniem decyzji, o możliwości przeglądania zgromadzonych akt sprawy i możliwości wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Z kolei art. 73 § 1 k.p.a. przyznaje stronie prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Starosta O wywiązał się z obowiązku wskazanego przepisem art. 10 § 1 k.p.a., wysyłając zawiadomienie z dnia 3 czerwca 2015 r., znak: [...] do wszystkich ustalonych stron postępowania. Strona skarżąca z tego przywileju nie skorzystała. Nie skorzystała również z uprawnienia wynikającego z przepisu § 73 § 1 k.p.a. Zatem wspomniany wyżej zarzut jest bezzasadny.
Dalej zarzucono, że nie uwzględniono operatu technicznego przyjętego do zasobu w dniu 6 czerwca 2013 r. pod numerem [...], którym uregulowano stan prawny działki nr [...], a obecny operat nr [...] pozbawia skarżących prawa własności części działki nr [...], co jednak nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Organ odwoławczy wnikliwie zbadał całokształt materiału dowodowego w tym operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów zasobu z dnia 6 czerwca 2013 r. pod numerem [...]. Operatem tym jedynie pozyskano współrzędne punktów granicznych poprzez ich obliczenie z zarysów pomiarowych z roku 1947, bez wyznaczenia ich w terenie i pomiaru na osnowę geodezyjną oraz bez spisania protokołu w obecności zainteresowanych stron. Na podstawie tak pozyskanych współrzędnych obliczono powierzchnię działek nr [...] i [...] oraz sporządzono wykaz synchronizacyjny dla dawnej działki nr [...], obj. Kw nr [...], stanowiącej własność F. i J. K. Zaznaczyć jednak należy, że tak określone współrzędne punktów granicznych działki nr [...] na wspólnym odcinku z działką nr [...], opisanym na szkicu podstawowym numerami [...] ([...]) i [...] ([...]) nie spełniały standardów technicznych. Położenie punktów granicznych zostało wobec tego ustalone na gruncie i pomierzone, co znalazło wyraz w operacie technicznym [...]. Organ pierwszej instancji, wykorzystując program MicroStation, zobrazował położenie punktów granicznych, pochodzących między innymi z operatu technicznego nr [...] i z operatu nr [...]. Z obrazu tego jednoznacznie wynika, że punkty graniczne opisane współrzędnymi pochodzącymi z operatu technicznego nr [...] określają przebieg istniejącego trwałego ogrodzenia działki nr [...]. Natomiast punkty graniczne opisane współrzędnymi z operatu nr [...], położone są za ogrodzeniem wewnątrz ww. działki.
Poruszana kwestia przez stronę skarżącą co do zasady prawidłowości i poprawności trybu ustalania granic działki nr [...] przez wykonawcę operatu technicznego nr [...] została szczegółowo wyjaśniona powyżej w uzasadnieniu przez organ odwoławczy.
Podkreślono, że postępowanie prowadzone przez Starostę O miało na celu bieżącą aktualizację informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, do czego organ był zobowiązany przepisem w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżniają regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów (art. 20-26) od problematyki rozgraniczania nieruchomości (art. 29-39). W pierwszym wypadku chodzi o naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwaleniu tych gruntów znakami granicznymi na gruncie i sporządzeniu odpowiednich dokumentów (wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 listopada 1999 r., sygn. akt: 1384/99). Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie może dochodzić swoich praw w postępowaniu ewidencyjnym, które jedynie rejestruje stany prawne ustanowione do nieruchomości, lecz może skorzystać z instytucji regulującej zasięg własności swej nieruchomości w trybie rozgraniczenia nieruchomości.
Podsumowując stwierdzono, że organ pierwszej instancji zasadnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o całokształt materiału dowodowego w tym dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego identyfikator ewidencyjny [...] z dnia 10 grudnia 2014 r., zawierającą między innymi wykaz współrzędnych prostokątnych płaskich punktów granicznych nr: [...] – [...] – [...] – [...]- [...] – [...] – [...] – [...]- [...] – [...] – [...] – [...] pozyskanych w wyniku geodezyjnego pomiaru terenowego po uprzednim ich ustaleniu w trybie § 37-39 rozporządzenia, w obowiązującym układzie odniesienia "2000 pas21". wyznaczających przebieg granicy działki nr [...] z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] orzekł o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu O, w jednostce ewidencyjnej O. Tym samym w ramach bieżącej aktualizacji organ pierwszej instancji uzupełnił atrybuty punktów granicznych, które zostały określone zgodnie z obowiązującymi standardami technicznymi względem osnowy geodezyjnej 1 klasy z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,10 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi.
Przedmiotowej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dokonano z urzędu z uwagi na przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat techniczny [...].
W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty O co do aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencyjnym obrębu O i uznał orzeczenie merytoryczne organu pierwszej instancji za prawidłowe, uwzględniające obowiązujące przepisy prawne. Okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione przez organ pierwszej instancji. Szczegółowego wyjaśnienia i udowodnienia stanu faktycznego w sprawie w oparciu o całokształt materiału dowodowego dokonał w uzasadnieniu organ odwoławczy. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronie na każdym etapie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty O uznał za prawidłowe, wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 23 października 2015 r., znak: [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie F. K. i J. K.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 8, 9, 75 § 1, 77 § 1, 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 140, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 140 i 199 kodeksu cywilnego, art. 64 Konstytucji RP, art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także § 38 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 38 ust. 2 , § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podano, że w decyzji organu pierwszej instancji wykazano przebieg granicy pomiędzy działką Gminy O nr [...] a działką skarżących nr [...] pomiędzy punktami [...] i [...]. W uzasadnieniu tej decyzji nie wyjaśniono, dlaczego jako działkę Gminy O wskazano działkę nr [...] skoro na mapie ewidencji gruntów – [...] działka Gminy, sąsiadująca z działką skarżących, ma numer [...], co wskazywałoby na to, że jest to zupełnie inna działka i że ww. punkty graniczne orzeczone w decyzji nie oznaczają punktów granic ewidencyjnych działki nr [...], lecz działki nr [...].
Skarżący ponieśli także, że w protokole ustalenia granic widnieje jedynie podpis skarżącej J. K. natomiast nie ma podpisu skarżącego, mimo iż działka ta stanowi małżeńską własność ustawową skarżących. Składanie oświadczeń woli dotyczących przebiegu granicy działki należy do czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością wspólną (art. 199 k.c.). W wyniku zaskarżonej decyzji, opartej tylko na oświadczeniu skarżącej w dodatku mylnie zinterpretowanym, skarżący zostali pozbawieni własności części swej działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...].
Wskazano, że skarżąca w protokole ustalenia granic wyraziła zgodę na przebieg granicy wzdłuż ogrodzenia działki nr [...], gdy tymczasem w operacie geodezyjnym wyznaczono granicę nie wzdłuż ogrodzenia, lecz poza ogrodzeniem w wewnętrznej części tej działki, na skutek czego pozbawiono skarżących własności części tej działki, co jest sprzeczne z prawem. Skarżący F. K. nie wyrażał zgody na ustalenie granicy w sposób przedstawiony w operacie stanowiącym podstawę zaskarżonej decyzji, o którą nie był wcale pytany, a bez jego zgody na taki przebieg granicy organ pierwszej instancji nie był uprawniony do wydania kwestionowanej w odwołaniu decyzji, a organ drugiej instancji winien z urzędu tę kwestię dostrzec i uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję, czego nie uczynił naruszając wskazane na wstępie przepisy postępowania.
Ponadto skarżący podnieśli, że znajdujący się w aktach sprawy operat sporządzony przez geodetę uprawnionego mgr inż. S. Ż. zawiera szereg błędów i nieprawidłowości i nie może stanowić podstawy do określenia w zaskarżonej decyzji granic działki skarżących, gdyż:
- geodeta na odrysie mapy sytuacyjnej dla działki oznaczonej jako parcela nr [...] wrysował linią koloru czerwonego drogę oznaczając ją jako "Droga O – S", która nigdy nie istniała i nie istnieje;
- działka [...], stanowiąca dawną działkę [...], została bezpodstawnie podzielona na działki o nr [...] i [...], bowiem działka [...] stanowi niewielki wydzielony fragment z działki [...] i zgodnie z ewidencją gruntów stanowi własność skarżących, a skarżący nie występowali z wnioskiem o podział tej działki;
- z przytoczonego przez geodetę w sprawozdaniu technicznym operatu A. S. nr [...] wynika, że działka nr [...] najpierw w stanie starym miała powierzchnię 595 m2, a w stanie nowym powierzchnię tę zmniejszono do 539 m2, prawdopodobnie w celu wykazania powierzchni tej działki w taki sposób, aby była ona zgodna z powierzchnią w ewidencji gruntów. W wykazie synchronizacyjnym geodeta wskazał, że działka nr [...] miała powierzchnię 0,0539 ha i że jest ona identyczna z działką nr [...] o pow. 0,0567 ha wyjaśniając, że nastąpił przybytek powierzchni o 0,0028 ha na skutek modernizacji ewidencji gruntów w 1978 roku bez zmiany granic zewnętrznych działki. W tym wykazie synchronizacyjnym geodeta błędnie wskazał, że działka nr [...] jest identyczna z działką nr [...] bowiem jest ona identyczna z całą działką nr [...], gdyż jej zewnętrzne granice po linii ogrodzenia całej tej działki nie uległy zmianie od czasu kupna jej przez skarżących w 1970 roku. W wykazie zmian danych ewidencyjnych działki nr [...] ww. podał, że działka ta miała poprzednio powierzchnię 0,0600 ha, a więc bardzo zbliżoną do powierzchni działki nr [...] - 0,0595 ha, wykazanej w stanie starym rejestru pomiarowego nr [...]. Świadczy to o tym, że działka nr [...] o pow. 0,0595 ha jest identyczna z działką nr [...] o pow. 0,0600 ha, a nie z błędnie wydzieloną działką nr [...] o pow. 567 ha.
Skarżący wskazali, że organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że w dacie ustalenia przebiegu granic (listopad - grudzień 2013) obowiązywały przepisy rozporządzenia w brzmieniu sprzed jego nowelizacji obowiązującej od dnia 31 grudnia 2013 r., jednakże w samej decyzji nie skorygował podstawy prawnej wskazanej w decyzji organu I instancji, który zastosował przepisy obowiązujące już po nowelizacji (np. § 39 ust. 3 i 5), co stanowi naruszenie przepisów art. 107 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a.
Wskazano też, że organ II instancji przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis § 39 sprzed nowelizacji. Jednak przepis ten nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania ponieważ pomiędzy skarżącymi a Gminą O nie wystąpiły spory graniczne, w związku z czym brak jest podstawy prawnej do wykazania przebiegu spornych granic działek ewidencyjnych na podstawie danych Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. Spór graniczny między skarżącymi a Gminą O nigdy nie istniał, bo cała działka skarżących jest od 1970 roku ogrodzona i nikt nie kwestionował granic ich działki wyznaczonych przez to ogrodzenie. Ustalenie przebiegu granic pomiędzy tymi działkami powinno być dokonane w sposób zgodny z § 38 ust. 2 ww. rozporządzenia sprzed nowelizacji.
Ponadto zarzucono, że organ II instancji uznał prawidłowość ustalenia przebiegu granic pomimo naruszenia § 38 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący nie zostali powiadomieni o czynnościach ustalenia przebiegu granic ewidencyjnych, a o wszczęciu postępowania z urzędu zostali poinformowani dopiero na krótko przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji po przeprowadzeniu czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami skarżących i Gminy O. Konsekwencją zaskarżonej decyzji jest pozbawienie skarżących prawa własności części działki nr [...], co stanowi naruszenie przepisu art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 140 kc i art. 64 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, zgodnie z która sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 23 października 2015 r., znak: [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu O, jednostka ewidencyjna O w zakresie "przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na odcinku pomiędzy punktami [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...]".
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Regulacja powyższa prowadzi do wniosku, że stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa będącego podstawą do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji powoduje konieczność uwzględnienia skargi. Warto podkreślić, że określone przez ustawodawcę kompetencje Sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne lub postanowienia zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazują na kolejność kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego, przy czym w pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 672).
Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, które wymienia art. 156 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu, który stwierdzałby wprost, że osoba zmarła nie może być stroną w sprawie, jednak wynika to z samej konstrukcji pojęcia strony (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 1996, s. 183) i jej zdolności prawnej, którą ocenia się według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.). Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci. Konsekwencją utraty zdolności prawnej jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji. Decyzja taka rażąco naruszałaby prawo (patrz: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83, z glosą M. Stahl, OSP i KA 1984/5/108; uchwała NSA z dnia 22 września 1997 r., FPS 6/97, ONSA 1998/1/1; wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., I SA 428/01, OSP z 2004 r., z. 3, poz. 33; wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., I OSK 1959/06, LEX nr 505429; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 1429/08, LEX nr 595138; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011 r., I OSK 1261/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK 140/11; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., I OSK 901/09). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy na każdym etapie postępowania ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r., I OSK 1876/10; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., I OSK 708/12).
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 520) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że "Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania". Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy "W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania". Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazane wyżej normy stanowią źródło interesu prawnego właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 28 k.p.a. wyposażając ich w legitymację do występowania z wnioskiem o aktualizacje informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jak i do uczestnictwa w tego rodzaju postępowaniach wszczętych z urzędu bądź na wniosek innych legitymowanych osób. Niewątpliwie również postępowanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków ma charakter postępowania administracyjnego, które kończy się podjęciem czynności materialnotechnicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, kończącego się decyzją administracyjną w sytuacji, gdy zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 542) – w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 570377).
Mając na uwadze powyższe regulacje oraz ugruntowane poglądy orzecznictwa sądowego, zgodnie z którym stronami postępowania dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych są właściciele lub inne podmioty władające konkretną działką ewidencyjną (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., I OSK 1327/08, LEX nr 595080; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2013 r., III SA/Łd 198/13), należy przyjąć, że stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją byli właściciele działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] opisanych w zaskarżonej decyzji. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją była bowiem sprawa aktualizacji "przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na odcinku pomiędzy punktami [...] – [...] – [...] – [...] – [...] - [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...]".
Z akt sprawy wynika, że właścicielką działki ewidencyjnej nr [...] była T. G. i do tej osoby jako właścicielki powyższej działki zostały skierowane decyzje obydwu instancji. Tymczasem z odpisu skróconego aktu zgonu T. G. Nr aktu: [...] nadesłanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego wynika, że T. G. zmarła w dniu 8 lutego 2015 r. Oznacza to, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte z urzędu, o czym zawiadomiono strony postępowania pismami z dnia 3 czerwca 2015 r. i z dnia 20 lipca 2015 r. było prowadzone w stosunku do nieżyjącej już T. G. traktowanej przez organ jako strona postępowania. Niezależnie zatem od tego, czy organy prowadząc postępowanie wiedziały, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadały, obiektywnie wydane w sprawie decyzje obydwu instancji obarczone są istotną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniającą wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności przez Sąd jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270). Stwierdzeniu nieważności podlegała cała zaskarżona decyzja, jak poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji pomimo tego, że została ona skierowana równocześnie do stron postępowania oraz do osoby nieżyjącej, z tego względu, że pomiędzy prawami i obowiązkami wszystkich adresatów zaskarżonej decyzji istnieją wzajemne powiązania wynikające z charakteru sprawy administracyjnej, w której zapadły decyzje obydwu instancji. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją była bowiem sprawa aktualizacji przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na oznaczonym w decyzji odcinku, a nie oddzielne sprawy aktualizacji granic poszczególnych wyżej wskazanych działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z działką nr [...]. Oznacza to, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej będącej wcześniej właścicielką jednej z działek graniczących z działką nr [...] czyni wadliwymi w całości decyzje obydwu instancji w przedmiocie aktualizacji granic działki ewidencyjnej nr [...] na oznaczonym w decyzjach odcinku. Charakter sprawy administracyjnej, w której wydano zaskarżoną decyzję determinował również przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego, którym nie mogła być jedynie sprawa aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie oznaczenia granic działki nr [...] należącej do skarżących. Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Skarga na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 23 października 2015 r., znak: [...] obligowała zatem Sąd do skontrolowania poprawności aktualizacji granic działki ewidencyjnej nr [...] na całym oznaczonym w decyzji odcinku, a nie jedynie w zakresie granicy z działką nr [...].
Jak wyżej wskazano, dostrzeżenie przez Sąd istnienia wady uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad. W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji powinny podjąć rozstrzygnięcie w oparciu o stan prawny i stan faktyczny istniejący w momencie orzekania, a w pierwszej kolejności ustalić aktualny na dzień podjęcia przyszłej decyzji katalog stron postępowania.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło