IV SA/Wa 737/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. M., A. B. M. i L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę IV SA/Wa 737/16 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].12.2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].07.2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1952r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] i [...] o pow. 1440 m zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w L. pod nazwą wyk.hip. K.N. "[...]", będącej własnością J. i C. M.. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Przedmiotową nieruchomość wywłaszczono w oparciu przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Postępowanie wywłaszczeniowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte w czasie obowiązywania dekretu wywłaszczeniowego w brzmieniu obowiązującym od dnia 04.05.1949 r., nadanym przez dekret z dnia 26 października 1949 r. o zmianie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 r., nr 55, poz. 438). Kwestionowane orzeczenie z dnia [...].06.1952 r. zostało zaś wydane po dniu 31.01.1952 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 1952 r., nr 4, poz. 25) zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Minister nadmienił zatem, że art. 4 tej ustawy wskazywał, iż postępowania wywłaszczeniowe będące w toku w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a wszczęte na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., będą nadal prowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. Tym samym czynności dokonane do dnia 31.01.1952 r. zachowywały moc, a dalsze postępowanie prowadzone po dniu 31.01.1952 r. musiało być zgodne z nowymi uregulowaniami dekretowymi. Po ponownym dokonaniu analizy poszczególnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 K.p.a., Minister nie stwierdził, aby w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1952 r. nr [...] zaistniały wady wymienione w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a. - ustalił, że: - orzeczenie z dnia [...].06.1952 r. nr [...] zostało wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L., tj. organ, który zgodnie z art. 10 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. (Dz. U. z 1952 r. nr 4 poz. 31 t.j.), był właściwy do orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości położone w L., - w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na okoliczność, iż przedmiotowe orzeczenie rozstrzygało sprawę uprzednio już rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną lub orzeczeniem ostatecznym, - badane orzeczenie z dnia [...].06.1952 r. nie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, - wykonalność przedmiotowego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości organu nadzorczego, - brakuje podstaw do twierdzenia, iż wykonanie orzeczenia z dnia [...].06.1952 r. wywołałyby czyn zagrożony karą, - brak również podstaw do twierdzenia, iż kontrolowane orzeczenie dotknięte jest wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa. Minister stwierdził także, iż przedmiotowe orzeczenie z dnia [...].06.1952 r. zostało wydane na podstawie przepisów (art. 1, 10, 21, 27, 28, 33 i 40) dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r. nr 4, poz. 31), w wyniku rozpatrzenia wniosku Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego o wywłaszczenie i ustalenie odszkodowania. Stwierdzić zatem należy, że w dniu wydania orzeczenia istniała podstawa prawna do wprowadzenia jego do obrotu prawnego. Minister wskazał, że w okresie obowiązywania dekretu dnia 26 kwietnia 1949 r. (lata 1949-1958), czyli również w czasie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, w Polsce prowadzono tzw. gospodarkę planową, w której każde zadanie gospodarcze mogło być realizowane wyłącznie w ramach narodowego planu gospodarczego przyjętego na dany rok. lub na dłuższe okresy czasu (plany 3 letnie, 5 letnie, 6 letnie itp.). Za zadania gospodarcze wówczas uważano m. in. każdą działalność budowlaną państwa, w tym również budowę budynków administracyjnych dla urzędów państwowych. Administracja państwowa w związku ze znacznymi zniszczeniami po II wojnie światowej borykała się z istotnym problemami lokalowymi. Budowa nowych budynków dla administracji państwowej miała zatem kluczowe znaczenie dla funkcjonowania państwa. Nabycie nieruchomości niezbędnej do realizacji inwestycji następowało w celu wykonania zadania inwestycyjnego ściśle określonego w Planie Inwestycyjnym na dany rok (lata), który to plan mieścił się w narodowym planie gospodarczym na ten rok (lata). Niemożliwa była zatem jakakolwiek inwestycja publiczna bez umieszczenia jej w planie gospodarczym. Z akt sprawy wynika, że nabycie przedmiotowej nieruchomości było niezbędne do realizacji narodowego planu gospodarczego, bowiem inwestycję - budowę budynku Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przewidziano w Planie Inwestycyjnym na lata 1950 - 1951. W dacie wywłaszczenia, tj. w dniu [...].06.1952 r. dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. był podstawowym aktem prawnym w przedmiocie wywłaszczeń. Do przeprowadzenia niniejszego postępowania nie mogły mieć zastosowania inne przepisy wywłaszczeniowe. z akt sprawy wynika, iż w niniejszej sprawie Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego wystąpiło z wnioskiem o nabycie nieruchomości położonych w L.. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego jako urząd państwowy było podmiotem legitymowanym do występowania o nabycie nieruchomości w trybie przewidzianym w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. Zgodnie z art. 5 zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, jeżeli uznał, że nieruchomość lub prawa są niezbędne dla realizacji narodowego planu gospodarczego oraz, że będą przewidziane środki na ich nabycie. Zezwolenie potwierdzało zarazem, że planowana inwestycja znajdowała potwierdzenie w planach gospodarczych Państwa. Stosownie do art. 6 do występowania z wnioskami o nabycie nieruchomości uprawnieni byli wykonawcy narodowych planów gospodarczych, którzy przedstawili zezwolenie właściwego ministra na zgłoszenie wniosku odnośnie nieruchomości oraz zaświadczenie wojewódzkiej władzy planowania gospodarczego, wydane w porozumieniu z właściwą władzą planowania zabudowy miast i osiedli co do przeznaczenia nieruchomości na cele wskazane we wniosku. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, jak podkreślił Minister, że Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego pismem z dnia [...].05.1951 r. nr [...] wystąpiło do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o wyrażenie zgody na nabycie terenu położonego w L. przy ul. [...] i [...]. Do przedmiotowego wniosku załączono: - zezwolenie Ministra Bezpieczeństwa Publicznego z dnia [...].04.1951 r. na zgłoszenie wniosku, - zaświadczenie Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].01.1951 r. wskazujące na celowość lokalizacji obiektu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L. przy ul. [...] i [...], które zostało wydane w porozumieniu z Wydziałem Budownictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. - plany sytuacyjny (nie zachował się w aktach archiwalnych) - wykaz właścicieli nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawców Minister wyjaśnił, dekret w ówczesnym brzmieniu nie przewidywał konieczności załączenia do wniosku o zezwolenie na nabycie nieruchomości opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Jej brak nie może być zatem uznany za jakiekolwiek uchybienie. Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwoleniem z dnia [...].06.1951 r. nr [...], udzielił zgody Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego - jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych - na nabycie nieruchomości położonych w L. przy ul. [...] i [...]. Jednocześnie Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego udzielił pozwolenia wykonawcy narodowych planów gospodarczych, zgodnie z treścią § 4 ust. 5 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 listopada 1949 r. (M.P. z 1949 r., nr A-89, poz. 1084) znowelizowanego zarządzeniem ww. organu z dnia 11 kwietnia 1950 r. (M.P. z 1950 r., nr A-53, poz. 609). na zbiorowe wezwanie wszystkich właścicieli nieruchomości. Skoro budowa obiektu administracyjnego (Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego) na nabywanych nieruchomościach była przewidziana w planie inwestycyjnym na lata 1950-1951 a co za tym idzie w narodowych planach gospodarczych na lata 1950-1951, na przedmiotową inwestycje były przewidziane środki finansowe, a z wnioskiem o nabycie nieruchomości, który spełniał wymagania przewidziane w dekrecie, wystąpił wykonawca narodowych planów gospodarczych jakim niewątpliwie było Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego - to należy uznać, iż przedmiotowe zezwolenie zostało wydane prawidłowo przez Zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Odnosząc się do zarzutu wnioskodawców wskazanego w piśmie z dnia [...].11.2010 r. Minister wyjaśnił, iż o niezbędności nieruchomości dla wykonawcy narodowych gospodarczych przesądzał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wydając odpowiednie zezwolenie. Skoro zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...].06.1951 r. nr [...] w niniejszej sprawie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa, to należy uznać, iż nieruchomość stanowiąca własność J. i C. M. była niezbędna do realizacji narodowych planów gospodarczych. Ponadto niezbędność przedmiotowej nieruchomości na cele wskazane we wniosku wywłaszczeniowym potwierdziło zaświadczenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej - Wydział Budownictwa w L. z dnia [...].01.1951 r. nr L.dz[...] w którym wskazano, iż lokalizacja budynków biurowych na wnioskowanym terenie jest celowa i zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wskazano, iż na terenie miasta L. nie ma wolnych placów państwowych które mogły by być wykorzystane pod budowę kompleksów biurowych. Zgodnie z treścią art. 7 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie przewidziane art. 5, zobowiązany był wezwać właściciela nieruchomości niezbędnej dla realizacji planu, by przekazał mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez władzę naczelną wykonawcy. Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. (organ podległy Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego) wezwaniem z dnia [...].06.1951 r. nr [...] wystąpił do właścicieli nieruchomości, w tym również do J. i C. z [...]. o jej dobrowolne odstąpienie, wyrażając gotowość zawarcia umowy kupna nieruchomości za cenę. która zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. i następnie zatwierdzona przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego. Jednocześnie poinformowano strony, iż nie zawarcie przedmiotowej umowy w terminie 15 dni od dnia otrzymania korespondencji będzie skutkowało rozpoczęciem procedury wywłaszczeniowej w trybie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Ponadto należy wskazać, że treść przedmiotowego zawiadomienia była zgodna ze wzorem stanowiącym załącznik do zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 listopada 1949 r. (M.P. z 1949 r., nr A-89, poz. 1084) znowelizowanego zarządzeniem w/w organu z dnia 11 kwietnia 1949 r. (M.P. z 1950 r., nr A-53, poz. 609). Niepodanie konkretnie oznaczonej ceny w wezwaniu, a jedynie wyrażenie gotowości nabycia nieruchomości za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a co za tym idzie nie może być podstawą do wyeliminowania decyzji administracyjnej z obrotu prawnego. W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21.04.2008 r. sygn. akt I OPS 2/2008 stwierdzając: ,,(...) ograniczenie się u' wezwaniu wyłącznie do zasad określonych iv ar). 28 dekretu, bez ustalenia konkretnej ceny nabycia nieruchomości i warunków zapłaty, nie stanowi dostatecznej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.". Kwestia ta nie budzi kontrowersji w najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.02.2011 r. sygn. akt 1 OSK 585/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25.11.2013 r. sygn. akt 1 SA/Wa 1168/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.05.2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2557/12). Z protokołu opisu nieruchomości położonych w L. przy ul. [...], [...] z dnia [...].07.1951 r. wynika, iż działki nr [...] i [...] stanowiące własność J. i C. M. są niezagospodarowane i niezabudowane. Z rejestru działek z 1951 r. sporządzonego przez mierniczego przysięgłego B. B. wynika, iż przedmiotowe nieruchomości stanowią działki budowlane. Zatem przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła ani warsztatu rzemieślniczego ani gospodarstwa rolnego lub ogrodnicze, bowiem nie stwierdzono na niej jakichkolwiek upraw lub budynków gospodarczych niezbędnych do prowadzenia tego typu działalności. Ponadto w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się oświadczenie J. M. z dnia [...].12.1951 r., z którego wynika, iż wywłaszczony posiadał poza nieruchomością będącą przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego również inną nieruchomość położoną w L. oraz nieruchomość położoną w miejscowości M. pow. [...] oraz mieście F.. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie C. M. z dnia [...].12.1951 r., z którego wynika, że była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 16,80 ha w miejscowości M.. Oświadczenia złożone przez J. i C. M. potwierdzają, iż wywłaszczonym właścicielom nie przysługiwała nieruchomość zamienna, bowiem wywłaszczone działki nie były ich jedynymi nieruchomościami z domem jednorodzinnym lub dwurodzinnym, bądź też przeznaczonymi pod budowę takiego domu. Skoro nie stanowiły nieruchomości uprzywilejowanych w rozumieniu art. 30 dekretu, to wykonawca narodowych planów gospodarczych nie miał obowiązku w badanej ofercie z dnia [...].06.1951 r. o dobrowolne odstąpienie nieruchomości zaproponować J. i C. M. nieruchomości zamiennej. Zatem, zdaniem Ministra, brak takiej oferty w badanym przypadku nie może być uznany jako naruszenie przepisów prawa. Przy tym należy wskazać, iż z akt sprawy wynika, iż rokowania o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie doprowadziły do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowych działek nr [...] i [...] o pow. 1440 m2, bowiem ich właściciele w przewidzianym terminie nie udzielili odpowiedzi na wezwanie. Minister nadmienił, że w aktach archiwalnych przedmiotowej sprawy znajduje się odręcznie sporządzone pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].07.1951 r. nr [...] skierowane do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. w przedmiocie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości położonych w L. przy ul. [...] i [...] o łącznej pow. 1 ha 62 arów 59,11 m2 w tym w pkt 15 nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o pow. 1440 m2. Jest też odręcznie przygotowany projekt zezwolenia na objęcie nieruchomości objętych wnioskiem wywłaszczeniowym z dnia [...].07.195lr. L.dz. [...] przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. (oryginał nie zachował się w aktach sprawy). Z pokwitowania odbioru z dnia [...].07.1951 r. wynika, iż dwa egzemplarze orzeczeń o objęciu nieruchomości odebrał osobiście Kierownik Sekcji Kwaterunkowej WUBW w L.. Z treści pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].07.1951 r. nr L.dz. [...] wynika, iż załączono do niego oryginał oraz odpisy orzeczenia zezwalającego na objęcie nieruchomości, w celu dokonania publicznego ogłoszenia w trybie przewidzianym dla obwieszczeń o wszczęciu postępowania. Z protokołu z komisyjnego opisu nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia spisanego w dniu. [...].07.1951 r. wynika, że czynności niezbędne do ustalenia odszkodowania przeprowadzono w dniu spisania protokołu. Nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] o pow. 1440 m2 - własność J. i C. małż. M. była pusta i nie była w żaden sposób użytkowana. Z akt przedmiotowej sprawy wynika zatem, iż Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. zgodnie z przepisami dekretu uzyskał zezwolenie na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom wnioskodawców zawartym w piśmie z dnia [...].11.2010 r. akta sprawy, jak podkreślił Minister, nie wskazują, żeby przedmiotowa nieruchomość została zajęta przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych przed wydaniem zezwolenia na objęcie nieruchomości. Przy tym abstrahując od niniejszej sprawy wskazać należy, iż samo zajęcie nieruchomości przed rozpoczęciem postępowania wywłaszczeniowego bez realizacji na niej celu wywłaszczenia nie powodowało by rażącego naruszenia prawa. Z tego względu Minister ustalił, iż w niniejszej sprawie nie został naruszony art. 14, art. 15 i art. 16 dekretu. Wydział Społeczno-Administracyjny Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. obwieszeniem z dnia [...].07.1951 r. nr [...] zawiadomił strony i zainteresowanych o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowych nieruchomości, położonych w L. przy ul. [...] i [...] na cele budowlane. W obwieszczeniu tym wskazano, iż wywłaszczenie będzie polegało na odjęciu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Jednocześnie poinformowano strony, iż plany sytuacyjne i załączniki zostały wyłożone w Wydziale Społeczno - Administracyjnym Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. - do przejrzenia w okresie dni 14 od dnia wywieszenia niniejszego obwieszczenia oraz o możliwości składania wniosków i sprzeciwów. Na egzemplarzu obwieszczenia z dnia [...].07.1951 r. nr [...] znajdującym się w aktach niniejszej sprawy widnieje ręczna adnotacja stwierdzająca, iż zostało ono wywieszone w gmachu Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. w dniach [...].07.1951 r. – [...].07.1951 r. Z tego względu Minister wykluczył, aby w części dotyczącej czynności o jakiej mowa w art. 17 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. (Dz. U. z 1949 r.. Nr 55, poz. 438) rażąco naruszono prawo. Obwieszczeniem z dnia [...].11.1951 r. nr L.dz. [...] Wydziału Społeczno - Administracyjnego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowe w L. poinformował strony i osoby zainteresowane o terminie i miejscu przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej i odszkodowawczej w stosunku do nieruchomości położonych w L. przy ul. [...] i [...] o powierzchni łącznej 1 ha 62 arów 59.11 m. Z przedmiotowego dokumentu wynika, iż rozprawa została wyznaczona na dzień [..].12.1951 r. w siedzibie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. położonej przy ul. [...]. Z pisma Wydziału Społeczno-Administracyjnego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].01.1952 r. [...] wynika, iż przedmiotowe obwieszczenie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeniowej w gmachu Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w dniu [...].12.1951 r., a zdjęte w dniu [..].12.1951 r. Z treści protokołu z rozprawy przeprowadzonej w dniu [...].12.1951 r. wynika z kolei, że mimo prawidłowego zawiadomienia J. i C. małż. M. nie brali udziału w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Po części wywłaszczeniowej nastąpiła część odszkodowawcza rozprawy, na której przedstawiono wycenę nieruchomości- wywłaszczonych, w tym m.in. podano kwotę 762.05 zł dla każdego ze współmałżonków za grunt o pow. 1440 m2. Odszkodowanie zostało ustalone na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1950 r. (Dz. U. Nr 26 poz. 234) w oparciu o ustalenia poczynione przez biegłych, w tym biegłego PZUW. Ustalenia biegłych (szczegółowy szacunek nieruchomości) zostały zawarte w załączniku nr 1 (poz. 15 i 16) do protokołu z przedmiotowej rozprawy, który nie zachował się w aktach sprawy. Brak tego dokumentu uniemożliwia organowi nadzoru odtworzenie wywodu kwoty odszkodowawczej. Minister zaznaczył jednak, że brak kompletności akt administracyjnych nie może skutkować stwierdzeniem, że kwestionowane orzeczenie rażąco narusza prawo. Powołał się na orzecznictwo Sądów Administracyjnych, w szczególności na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.07.2008 r. sygn. akt I OSK 178/08. Organ nadzoru podsumował, że przytoczone okoliczności wskazują, iż rozprawa wywłaszczeniowo - odszkodowawcza została prawidłowo zorganizowana i przeprowadzona przez Wydział Społeczno-Administracyjny Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L.. Zgodnie art. 23 dekretu w brzmieniu po nowelizacji po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzekało o wywłaszczeniu albo odmawiało wywłaszczenia w przypadku, gdy odpadły powody stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Orzeczenie powinno w szczególności zawierać: ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia, wskazanie na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło, uzasadnienie przyjęcia lub odrzucenia wniosków i sprzeciwów. Orzeczeniem z dnia [...].06.1952 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] i [...] o pow. 1440 m2 zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w L. pod nazwą wyk. hip. K.N. "[...]", będącej własnością J. i C. M.. W badanym orzeczeniu z dnia [...].06.1952 r. powołano podstawę prawną wywłaszczenia, wskazano przedmiot i rozmiar wywłaszczenia oraz podmiot na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie (Skarb Państwa/Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego), jak również prawidłowo pouczono o możliwości odwołania się do Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Wydział Społeczno-Administracyjny w L.. Ponadto orzeczenie w pkt II zawierało kwotę przyznanego odszkodowania. Orzeczenie zostało wysłane na adres właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, na który była wysyłana dotychczasowa korespondencja związana z procedurą wywłaszczeniową, tj. M. gm. K. pow. [...] oraz wnioskodawcy Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L.. Przedmiotowe orzeczenie stało się ostateczne, w wyniku braku zaskarżenia. Na egzemplarzu przedmiotowego orzeczenia znajdującym się w aktach sprawy znajduje się ręczna adnotacja o stwierdzeniu jego prawomocności z dniem [...].09.1953 r. Kwatermistrz Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego pismem z dnia [...].09.1952 r. wystąpił do J. M. z prośbą o otworzenie konta w P.K.O do dnia [...].09.1952 r. lub podania numeru posiadanego konta, w celu uregulowania należności przypadającej z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Odnalezione akta sprawy nie zawierają informacji, czy kwota przyznanego odszkodowania została przekazana na rzecz wywłaszczonych, co nie ma wpływu na ocenę legalności orzeczenia z dnia [...].06.1952 r. Minister podkreślił, że poza zakresem badania organu nadzoru w tym postępowaniu pozostawały czynności dokonane po wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowo - odszkodowawczego, tj. np. czynność techniczna - wypłaty odszkodowania. Nie ma więc ona wpływu na ocenę legalności badanego orzeczenia. We wniesionej skardze, pełnomocnik skarżących zarzucił wydanie decyzji Ministra z 1) naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 1 w zw. z art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że wywłaszczenie nieruchomości należącej do C. i J. małżonków M., położonej w L. na rzecz Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego spełniało przesłanki wskazane w tym przepisie, w sytuacji gdy wywłaszczenie na rzecz urzędu bezpieczeństwa publicznego nie było wywłaszczeniem dla realizacji narodowych planów gospodarczych, co w konsekwencji oznacza, że orzeczenie o wywłaszczeniu zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, który to fakt organ wydający decyzję z dnia [...] lipca 2015 roku oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2015r. zupełnie pominął. Pełnomocnik powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 20 listopada 2007 roku, w sprawie o sygn. akt I OSK 1532/06 (LEX nr 323725); - art. 8 list. 1 (d. art. 7 ust. 1) dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że skutecznie doszło do poinformowania właściciela wywłaszczonej nieruchomości o cenie jej nabycia przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L., w sytuacji gdy brak jest wskazania konkretnej ceny nabycia nieruchomości w treści wystosowanego wezwania, co w konsekwencji doprowadziło do bezskuteczności wezwania dokonanego w trybie dawnego art. 7 powołanego dekretu w stosunku do ówczesnych właścicieli nieruchomości; - art. 5 ust. 1 (d. art. 5) dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - poprzez bezpodstawne uznanie, iż zezwolenie z dnia [...].06.1951 r. jest zgodne z powołanym przepisem, w sytuacji, gdy wydał je Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, w sytuacji gdy przepis art. 5 ust. 1 dekretu (d. art. 5) jednoznacznie określał, iż zezwolenie wydaje Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, co w konsekwencji powoduje nieważność zezwolenia wydanego przez organ nieuprawniony, a także rażąco narusza powołany przepis; 2) naruszeniem prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w związku z art. 7 i 8 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie polegające na nierozważeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz braku analizy treści "Wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 1952 roku Nr [...]" i "Wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", a także argumentacji tam zawartej, polegające również na niedostatecznym rozważeniu wszystkich przepisów prawa, które mają zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, co w konsekwencji doprowadziło do sporządzenia wadliwej decyzji. Wystąpiła swoista niekonsekwencja w kwestii zastosowania przepisów dekretu sprzed lub po zmianie, gdyż skoro wojewoda został już zastąpiony nowymi organami procedującymi w sprawie o wywłaszczenie i to te organy procedowały w niniejszej sprawie, pomimo braku wejścia w życie nowelizacji, to należałoby uznać, że brak wydania opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, która to opinia winna zostać dołączona do wniosku o zezwolenie na nabycie nieruchomości. stanowi jednak uchybienie przepisom dekretu; - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe i lakoniczne uzasadnienie decyzji, opisujące właściwie przebieg rokowań i postępowania wywłaszczeniowego, bez odniesienia się do treści poszczególnych zarzutów zawartych w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...].08.2015r. oraz argumentacji wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 1952 roku Nr [...]; - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, w sytuacji gdy z analizy stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie bezsprzecznie wynika, iż występują przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 1952 roku w oparciu o ten przepis. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem decyzja ta nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej – stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. W tym postępowaniu nadzwyczajnym organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy wydanie kwestionowanej decyzji może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Badany jest zatem stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, z uwzględnieniem ówczesnych przepisów intertemporalnych. We wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia z dnia [...].06.1952 r. wnioskodawca powołał się na zarzut wydania przedmiotowej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a więc na przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Nadto oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. W tym kontekście, w ocenie Sądu, stało się konieczne odwołanie się do argumentacji zawartej w wyroku zakresowym Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r., sygn. P 46/13, stwierdzającym pominięcie prawodawcze, w którym Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP art. 156 § 2 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od dnia jej wydania nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Z uzasadnienia tego wyroku można wyprowadzić wniosek, że pod pojęciem znacznego upływu czasu Trybunał na pewno rozumie upływ kilkudziesięciu lat. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Trybunał nie przesądził natomiast, czy w sytuacjach powołania się na rażące naruszenie prawa, właściwe byłoby zastosowanie dziesięcioletniego terminu prekluzyjnego z art. 156 § 2 K.p.a., pozostawiając to decyzji ustawodawcy. Przytaczając dotychczasowe swe orzecznictwo Trybunał podkreślił, że owe ograniczenia czasowe są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych, służąca porządkowi publicznemu, oraz ze względu na rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także ze względu na ochronę praw nabytych przez osoby trzecie. Wyraził pogląd, że trwałość decyzji organów władzy nie może być pozorna. Niedookreślony charakter przesłanki rażącego naruszenia prawa powoduje natomiast, że z czasem wzrasta ryzyko prawne, polegające na możliwości wykształcenia się odmiennej linii orzeczniczej zarówno w stosunku do norm materialnych i procesowych, które legły u podstaw wydanej decyzji, jak i samej przesłanki rażącego naruszenia prawa. Ostatecznie Trybunał pozostawił ustawodawcy wybór właściwego sposobu realizacji tego postulatu. Dał mu swobodę w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych. Ustawodawca ma zatem rozstrzygnąć, czy właściwe byłoby zastosowanie dziesięcioletniego terminu prekluzyjnego z art. 156 § 2 K.p.a., czy też innego terminu. W dacie rozstrzygania w tej sprawie przez Sąd, ustawodawca stosownej regulacji jeszcze nie podjął, wobec tego koniecznym stało się dalsze stosowanie art. 156 § 2 K.p.a. w jego obecnym brzmieniu, z uwzględnieniem jednakże oceny prawnej wyrażonej przez Trybunał Konstytucyjny i ze świadomością, że upływ kilkudziesięciu lat od dnia wydania kwestionowanej w tym trybie decyzji - w powołaniu się na fakt, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa – winien być wzięty pod uwagę przy jej rozpatrywaniu. Wobec tego wskazać należy, że podstawę materialnoprawną wydania przedmiotowej, kwestionowanej w trybie nieważnościowym decyzji stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych. Trafnie wskazał Minister, że postępowanie wywłaszczeniowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte w czasie obowiązywania dekretu wywłaszczeniowego w brzmieniu obowiązującym od dnia 04.05.1949 r., nadanym przez dekret z dnia 26 października 1949 r. o zmianie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 r., nr 55, poz. 438). Kwestionowane orzeczenie z dnia [...].06.1952 r. zostało zaś wydane po dniu 31.01.1952 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 1952 r., nr 4, poz. 25) zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Z art. 4 tej ustawy wynikało zaś, iż postępowania wywłaszczeniowe będące w toku w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a wszczęte na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., będą nadal prowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. Tym samym czynności dokonane do dnia 31.01.1952 r. zachowywały moc (brak było zatem podstaw do żądania opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, która to opinia – zdaniem pełnomocnika skarżących - winna zostać dołączona do wniosku o zezwolenie na nabycie nieruchomości). Dopiero bowiem dalsze postępowanie, prowadzone po dniu 31.01.1952 r., musiało być zgodne z nowymi uregulowaniami dekretowymi. Nie jest też trafny zarzut skargi, że wywłaszczenie na rzecz urzędu bezpieczeństwa publicznego nie było wywłaszczeniem w celu realizacji narodowych planów gospodarczych. Jakkolwiek z perspektywy historycznej działalność tego urzędu jest oceniana nagannie, to jednak we wówczas obowiązującym porządku prawnym na terenie Polski był to ukonstytuowany organ administracji publicznej. Nabycie nieruchomości niezbędnej do realizacji inwestycji następowało w celu wykonania zadania inwestycyjnego ściśle określonego w Planie Inwestycyjnym, który mieścił się w narodowym planie gospodarczym na dany rok lub lata. Trafnie zauważył Minister, że niemożliwa była realizacja jakiejkolwiek inwestycji publicznej bez umieszczenia jej w planie gospodarczym. Na marginesie nadmienić należy, że wzniesiony na potrzeby ówczesnego urzędu bezpieczeństwa publicznego budynek służy dziś celom bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z tego względu skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska zawartego w przytoczonym przez pełnomocnika skarżących wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 20 listopada 2007 roku, sygn. akt I OSK 1532/06 (LEX nr 323725). Artykuł 1 w zw. z art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych został zatem prawidłowo zinterpretowany przez Ministra. Brak wskazania konkretnej ceny nabycia nieruchomości w treści wystosowanego wezwania, wbrew zarzutom skargi, nie doprowadził w konsekwencji do bezskuteczności wezwania dokonanego w trybie dawnego art. 7 powołanego dekretu w stosunku do ówczesnych właścicieli nieruchomości. Należy zauważyć, że kwoty odszkodowań obliczane były przez rzeczoznawców w oparciu o sztywne obowiązujące stawki. Nie istniał bowiem wówczas wolny rynek obrotu nieruchomościami. Ewentualne zastrzeżenia co do sporządzanego na etapie postepowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego elaboratu szacunkowego mogły się w zasadzie sprowadzać do przyjęcia błędnej wielkości szacowanej nieruchomości lub zastosowania nieaktualnych stawek. Skarżący nie podnosił jednak, by takie uchybienia miały miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nie doszło zatem do zarzuconego w skardze rażacego naruszenia art. 8 list. 1 (d. art. 7 ust. 1) dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Nie miało też miejsca rażące naruszenie art. 5 ust. 1 (d. art. 5) dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Zezwolenie z dnia [...].06.1951 r. istotnie wydał Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. W aktach sprawy nie zachowało się udzielone mu stosowne upoważnienie. Z uwagi jednak na upływ ponad 60 lat nie można oczekiwać, aby akta archiwalne były kompletne. Przepis art. 5 ust. 1 (d. art. 5) dekretu nie stał na przeszkodzie temu, by z upoważnienia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolenie takie mógł wydać jego Zastępca. Wydanemu przez niego zezwoleniu nie można było więc zarzucić, iż rażąco naruszyło prawo. Przeciwny pogląd należy uznać za nieuprawniony. Trafnie wobec tego ustalił Minister Infrastruktury i Budownictwa w zaskarżonej decyzji, że zachodziły podstawy do owego wywłaszczenia oraz przyznania odszkodowania, a orzeczenie wydane w tym przedmiocie nie było dotknięte wadą nieważności. Nadmienić też należy, że wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja Organu nadzoru została podjęta po wyczerpującym rozpoznaniu sprawy w kontekście wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., z zachowaniem art. 15 K.p.a. Właściwie ustalono stan sprawy i wyjaśniono wszelkie jej aspekty, co czyniło zadość wymogom wynikającym z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Odniesiono się zarówno do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i wniosku o stwierdzenie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1952r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] i [...] o pow. 1440 m zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w L. pod nazwą wyk. hip. K.N. "[...]", będącej własnością J. i C. M., wykazując ich bezzasadność. Nadto zaskarżona decyzja została w sposób prawidłowy uzasadniona, z zachowaniem wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. Podniesiony zarzut nieodniesienia się do treści poszczególnych zarzutów zawartych w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...].08.2015r. oraz argumentacji wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 1952 roku Nr [...] należało uznać za gołosłowny. Pełnomocnik skarżących nie wymienił bowiem, jakie konkretnie zarzuty zawarte we wskazanych pismach procesowych miał na myśli, do których Minister by się nie odniósł. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.