VII SA/Wa 1691/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-15

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę na tę decyzję. Prawomocny wyrok sądu oddalający skargę na decyzję administracyjną zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ponieważ sąd w ramach kontroli badał legalność decyzji, w tym potencjalne wady uzasadniające stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący E. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody i której skargę oddalił Naczelny Sąd Administracyjny. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, powołując się na prawomocny wyrok NSA. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów k.p.a. i PPSA, w tym brak rozpatrzenia zarzutów dotyczących niewykonalności i nieprecyzyjności decyzji oraz tożsamości sprawy. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku E. W., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1998 r., znak: [...], nakazującą E. W. rozbiórkę wykonanych elementów budynku mieszkalno-sklepowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej we [...], gm. [...] do dnia [...] marca 1999 r., z powodu realizacji budowy bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił E. W.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku E. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, a zatem negatywna ocena możliwości prowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego na wstępnym etapie badania wniosku strony poprzedzającym właściwe rozpoznanie sprawy, może nastąpić z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczą np. sytuacji, gdy żądanie złoży podmiot niebędący stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Przesłanki przedmiotowe odnoszą się m.in. do przypadków, gdy organ działał w innej formie (np. umowy cywilnej) lub gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną oraz żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji zweryfikowanej już pod względem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. inną decyzją ostateczną. Organ podniósł, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1998 r., znak: [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, została zaskarżona przez E. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 maja 2000 r., sygn. akt II SA/Lu 148/99 oddalił skargę. Stosownie do przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na pogląd prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zgodnie z którym, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (aktualnie postanowieniem zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Następnie, organ zauważył, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i ewentualne wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu w rozumieniu art. 153 ww. ustawy, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Przywołał także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1872/12. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, organ nadzoru nie zgodził się ze skarżącym, jakoby wydając zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nie dokonał analizy, czy oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia. Przede wszystkim, wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że Naczelny Sąd Administracyjny, weryfikując zgodność z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, nie brał pod uwagę ewentualnej niewykonalności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zaznaczył przy tym, że aby móc stwierdzić nieważność decyzji administracyjnej z powodu, o którym mowa w ww. przepisie, decyzja taka musiałaby być niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miałaby charakter trwały. Dlatego też mając na względzie argument skarżącego, że "Dodatkowo sąd jest ograniczony w swojej kontroli do okoliczności sprawy (dowodów i obowiązującego prawa) z dnia wydania zaskarżonej decyzji", organ wyjaśnił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Organ nie zgodził się także z zarzutem, że sąd administracyjny rozstrzygając kwestie wadliwości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nie zajmował się podniesionym we wniosku zarzutem nieprecyzyjności nakazu rozbiórki, czy też kwestią prawidłowości przeprowadzonego postępowania, tj. dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 maja 2000 r., sygn. akt II SA/Lu 148/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wskazał wprost "Z ustaleń prawidłowo przeprowadzonego w tej sprawie postępowania dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 kpa jednoznacznie wynika, że realizowane przez skarżącego roboty budowlane były wykonywane bez pozwolenia na budowę. Stwierdza o tym w szczególności protokół oględzin z dnia 21 października 1998 r. podpisany także przez skarżącego i będący w aktach sprawy. Oznacza to, że stan faktyczny w tej sprawie wypełnia dyspozycję art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane". Dodatkowo, odnosząc się do twierdzenia zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "Sąd bowiem w określonym postępowaniu bierze przede wszystkim pod uwagę zarzuty wskazane w skardze i na tych zarzutach opiera swoje rozstrzygnięcie", organ podkreślił, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę na powyższe postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył E. W., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 15 w związku z art. 107 k.p.a., poprzez ich pominięcie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu powtórzył jedynie argumenty przedstawione w wydanym przez niego pierwszym postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. nie rozpatrując i nie odnosząc się do większości zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności do argumentu, iż decyzja rozbiórkowa była niewykonalna w dniu jej wydania i ta niewykonalność miała charakter trwały oraz że określony w przedmiotowej decyzji nakaz rozbiórki był nakazem nieprecyzyjnym, co w konsekwencji daje podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji; - art. 61a k.p.a., poprzez jego zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę wykonanych elementów budynku mieszkalno-sklepowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej we [...], gm. [...] do dnia [...] marca 1999 r., pomimo tego, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do tożsamości sprawy rozpatrywanej przez sąd administracyjny; - art. 170 w związku z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uznanie, iż pomiędzy obecnie rozstrzyganym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a sprawą rozstrzygniętą wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 16 maja 2000 r., sygn. akt II SA/Lu 148/99 zachodzi tożsamość, podczas gdy obecny wniosek oparty jest na innej podstawie prawnej i innych dowodach; - art. 7 i 77 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - organ przed wydaniem postanowienia w trybie art. 61a k.p.a. winien należycie wyjaśnić przedmiot sprawy; - art. 11 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia; W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła zarzuty w stosunku do zaskarżonego postanowienia, wskazując m.in., iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjął, że jeżeli zaskarżona decyzja była przedmiotem kontroli sądu, to z automatu należy wykluczyć możliwość stwierdzenia jej nieważności. Zdaniem strony, odmowa już nie tylko wszczęcia postępowania nieważnościowego, ale również odmowa stwierdzenia nieważności decyzji byłaby możliwa jedynie w sytuacji, gdy organ po analizie rozstrzygnięcia sądu oraz samej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego mógłby stwierdzić, że zarzuty co do decyzji, które znalazły się we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji są tożsame z tym, czym zajął się w swoich rozstrzygnięciach sąd. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny argumentami wnioskodawcy przedstawionymi we wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w ogóle się nie zajmował. Nie było również dowodów w aktach sprawy, które by tę kwestię poruszały. E. W. powołał się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1283/12; z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2996/12. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2015 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1998 r., nakazującą E. W. rozbiórkę wykonanych elementów budynku mieszkalno-sklepowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej we [...], gm. [...]. Wymieniona wyżej decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., była na skutek skargi E. W., przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 16 maja 2000 r., sygn. akt II SA/Lu 148/99, oddalił skargę. Powyższe ma kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności prowadzenia postępowania nadzwyczajnego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, a tym samym możliwości stwierdzenia nieważności decyzji. Zauważyć należy, iż zagadnienia tego dotyczy uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Zgodnie z powołaną uchwałą, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno skutkować odmową wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na uprzednio wydany wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W motywach tejże uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem była już pozytywnie zweryfikowana przez sąd administracyjny, podlega tylko takim ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd kontroli, z drugiej fakt korzystania przez kształtujące je wyroki z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. W uchwale wskazano również, że związanie organu oceną prawną odnosi się do uzasadnienia zapadłego wyroku, gdyż w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Treść uzasadnienia pozwala na ustalenie, co sąd wziął pod uwagę uwzględniając lub oddalając skargę. Zauważyć również należy, iż sąd administracyjny oddalając skargę bada nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale niezależnie od tych zarzutów poddaje ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury. Do tego zobowiązuje go art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Z tego względu sąd oddalając skargę uznaje, że decyzja odpowiada prawu. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne powinno być stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Ponadto, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Mając powyższe rozważania na względzie, stwierdzić należy, iż oddalenie skargi E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, zamknęło organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku Sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd (który oddalił skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) byłaby w istocie w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Ponadto zauważyć należy, w odniesieniu do argumentacji prezentowanej w skardze, że w powołanej uchwale I OPS 6/09, co wyżej zaznaczono, wskazano, że związanie organu oceną prawną odnosi się do uzasadnienia zapadłego wyroku, gdyż w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Treść uzasadnienia pozwala na ustalenie, co sąd wziął pod uwagę uwzględniając lub oddalając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w niej także pogląd, iż utrzymanie w mocy decyzji na skutek oddalenia wniesionej skargi przez sąd zamyka organom - w postępowaniu nieważnościowym - możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej. Następuje to jednak tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego". W związku z tym w uchwale podkreślono niezbędność ustalenia, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd również okoliczności wskazanych w żądaniu stwierdzenia nieważności. Jeśli tak, to wyrok zamknie organowi drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. W uchwale wskazano na możliwość wystąpienia sytuacji, w której strona wnosząca o stwierdzenie nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. W przedstawionych okolicznościach obiektywny brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach spowoduje, że poza zakresem jego kontroli - objętej powagą rzeczy osądzonej - znajdzie się to, na co powoła się wnioskodawca. Tylko w takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie stanowiłby przeszkody dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu żądania. Uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko stwierdzić należy, że taka sytuacja nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie. Trudno zgodzić się jest ze stanowiskiem skarżącego, aby okoliczności podnoszone obecnie we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, nie były brane pod uwagę na etapie badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. Jak wyżej podkreślono, sąd administracyjny, na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odpowiednikiem tego przepisu był ówcześnie art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zgodnie z którym, "Sąd nie jest związany granicami skargi. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu". Skoro skarga została oddalona, było to rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających stwierdzenie jej nieważności, w tym podnoszonej dotyczącej niewykonalności decyzji. Sąd w wyroku z dnia 16 maja 2000 r. wskazał, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 k.p.a. (stwierdza o tym w szczególności protokół oględzin z dnia 21 października 1998 r.), a stan faktyczny wypełniał dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tym samym należy także uznać, że istnieje tożsamość między wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a sprawą rozstrzygniętą wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Nie doszło zatem do naruszenia art. 170 w związku z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona nie wskazała formułując zarzut w tym przedmiocie na jakich to innych dowodach oparty został wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ nadzoru rozpoznając sprawę w II instancji odniósł się do argumentu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – do niewykonalności decyzji rozbiórkowej i precyzyjności nakazu. Wobec także powyższego nie można też postawić organowi zarzutu naruszenia art. 7, art. 11 i art. 77 k.p.a. Na marginesie Sąd jedynie podkreśla, iż skoro z protokołu oględzin z dnia 21 października 1998 r. wynikało, jaki obiekt, jaka jego część została zrealizowana, jak również wskazano w nim na konieczność wstrzymania dalszych prac, to nie powinno ulegać wątpliwości, co jest przedmiotem rozbiórki. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło