II GSK 5411/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-20
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło – Chlabicz, Andrzej Kisielewicz, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została prawidłowo nałożona, gdy nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu przekroczył dopuszczalną normę na drodze krajowej, na której dopuszczalny nacisk osi wynosił 10 ton, a użyte do pomiaru wagi miały maksymalne obciążenie 10 ton na koło?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Sąd stwierdził, że pomiar nacisku osi napędowej przy użyciu dwóch wag po 10 ton na koło nie naruszał limitów wag, ponieważ nacisk osi jest sumą nacisków kół. Ponadto, zastosowanie 2% korekty wyników ważenia na korzyść kontrolowanego podmiotu, zgodnie z wewnętrznym zarządzeniem GITD, nie stanowiło naruszenia prawa, a droga krajowa nr 75 była objęta wykazem dróg dopuszczających nacisk osi do 10 ton, co oznaczało, że przekroczenie tej normy czyniło pojazd nienormatywnym.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd członowy przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze krajowej nr 75, gdzie dopuszczalny nacisk wynosił 10 ton. Pojazd miał nacisk osi napędowej 12,85 tony. Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od skarżącej spółki na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2740/15 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] Spółki z o.o. w M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 4.800 (słownie: cztery tysiące osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
II GSK 5411/16
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę [...] (dalej: Skarżąca), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD), z dnia 25 sierpnia 2014 r., wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, w wysokości [...] zł.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej I instancji wynikało, że:
W dniu 30 kwietnia 2013 r., w miejscowości T., na drodze krajowej
nr 75, zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] oraz trzyosiowej naczepy marki
[...] . Pojazdem członowym kierował [...], który wykonywał przejazd z ładunkiem szynki na hakach (ładunek podzielny) w imieniu Skarżącej.
Podczas kontroli stwierdzono, że pojazd poruszając się drogą krajową nr 75 przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t. W wyniku zmierzenia
i zważenia pojazdu członowego stwierdzono: nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego 12,85 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę, a więc przekroczenie o 2,85t.). Podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, co zostało zawarte w protokole
z dnia 30 kwietnia 2015 r. Nie stwierdzono przy tym przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.
W związku ze stwierdzonym naruszeniem, Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia 14 lipca 2015 r. nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych, stwierdzając wykonywanie przejazdu
po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, kategorii VII.
W trakcie kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 12,85 t. i przekraczał dopuszczalną normę o 2,85 t.
Po rozpatrzeniu odwołania GITD wydając zaskarżoną decyzję z dnia 25 sierpnia 2015r. r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 1137 ze zm., dalej: p.r.d.), jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I - VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
GITD wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 7 kwietnia 2015 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Krakowie, z terminami ważności do 31 października 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.
Uznał, iż organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera również niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.
Jak wskazał, zgodnie z art. 61 ust. 1 - 5 p.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, a ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Jeżeli ładunek podzielny przewożony jest w sposób, który powoduje przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, to istnieje bezpośredni i jednoznaczny związek przyczynowy miedzy czynnościami przewozowymi, a stanem nienormatywności pojazdu. Natomiast, zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d. już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia, a podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom.
Organ uznał, że kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d. Podkreślił, że Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miała wpływu na powstanie powyższego naruszenia.
Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016r., Sąd I instancji oddalił skargę.
Podkreślił, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a p.r.d., zgodnie z którym pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie natomiast do art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia, a stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Przypomniał, że w dniu 7 kwietnia 2015 r. w miejscowości Tęgoborze, na drodze krajowej nr 75, zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki R. oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki L. Pojazdem członowy wykonywano przejazd z ładunkiem szynki na hakach w imieniu Skarżącej.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego w wysokości 12,85 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) to jest przekroczenie o 2,85 t (28,5 % dopuszczalnej wartości). Podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Natomiast pojazd kontrolowany był na odcinku drogi krajowej, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t.
W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia 30 kwietnia 2015 r.
W ocenie Sądu I instancji organ zasadnie uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po trasie określonej w zezwoleniu.
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Pomiaru nacisków osi samochodu ciężarowego dokonano przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K., z terminami ważności do 31 października 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów.
Podkreślił również, że maksymalne obciążenie wagi wskazane w świadectwie legalizacji pionowej, określone na 10.000 kg, odnosi się do obciążenia na jedno koło pojazdu.
Zdaniem Sądu I instancji brak było również przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Skarżąca nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d.
Podkreślił, iż Skarżąca przewoziła ładunek podzielny w postaci szynki na hakach, które nie są ani ładunkiem sypkim ani też drewnem. W takiej sytuacji nie znajdował więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d.
Natomiast między zachowaniem Skarżącej, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy, a Skarżąca w toku postępowania admiistracyjnego nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Od powyższego wyroku Skarżąca złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, względnie w przypadku zaistnienia okoliczności określonych w art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm. dalej: p.p.s.a.), o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji GITD oraz poprzedzającej ją decyzji, oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, na decyzję wydaną z naruszeniem przepisów postępowania to jest, art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nie wydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy oraz uchybienie zasadzie rozpatrzenia całego materiału dowodowego a także poprzez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony,
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie oraz nie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji okoliczności dotyczących możliwości użycia wag , w których opisie technicznym wskazano, że mogą być obciążane do 10 ton, w sytuacji gdy ustalone w czasie kontroli wyniki ważenia przekraczały taka wielkość, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy,
3. art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję wydana z naruszeniem art. 6 i 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o analizę tylko części materiału dowodowego, a także w związku z tym, iż wartość pomiaru nacisku osi ustalona została nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w zarządzeniu o charakterze aktu prawa wewnętrznego, a nie powszechnie obowiązującego,
4. art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzje wydana z naruszeniem art. 75 § 1 k.p.a., poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do pomiarów nacisków osi oraz wagi całkowitej niezgodnie ze wskazaniami producenta,
4. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci sprawdzenia wymiarów kontrolowanego pojazdu oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu oraz porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.
Nadto, Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie to jest:
1. art. 140aa ust. 1 – 3 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie skarżącej karą w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII oraz przyjęcie, iż pojazd skarżącej spełniał warunki na przyjęcie za pojazd nienormatywny – mimo, że okoliczności sprawy i dowody nie wskazują na fakt naruszenia przez Skarżącą przepisów w sposób uzasadniający przyjęcie zaistnienia naruszenia i zastosowania kary pieniężnej,
2. art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. w związku z art. 64 c p.r.d. oraz załącznikiem numer 1 p.r.d., poprzez przyjęcie, iż Skarżąca powinna posiadać zezwolenie kategorii VII,
3. art. 2 pkt 35a p.r.d., poprzez przyjęcie, iż pojazd spełniał warunki uznania go za pojazd nienormatywny skoro w postępowaniu nie zostało to udowodnione,
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GITD wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.
Nie uzasadnione okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika natomiast, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 k.p.a. stanowi że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nadto, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Uzasadniając, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów, Skarżąca podniosła, że w sprawie w toku postępowania nie wyjaśniono oraz nie odzwierciedlono w uzasadnieniu decyzji, okoliczności dotyczących możliwości użycia do ważenia pojazdu wag, w których opisie technicznym wskazano że mogą być obciążane do 10t., w sytuacji gdy wyniki ważenia przekraczały tą wielkość. Uznano również, jako dowód, wyniki użycia wag do pomiarów nacisku osi niezgodnie ze wskazaniami producenta. Nie podjęto również czynności zmierzających do sprawdzenia wymiarów kontrolowanego pojazdu oraz jego rzeczywistej masy. Organy także, podczas ważenia, zastosowały współczynnik korygujący wskazany w zarządzeniu GITD, który nie może być podstawą rozstrzygnięć organu administracji.
W odniesieniu do podniesionego zarzutu dotyczącego wag użytych podczas kontroli do pomiaru nacisku osi napędowej, należy wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 57 p.r.d., nacisk osi to suma nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Nacisk osi napędowej na drogę jest przenoszony na oba koła znajdujące się po obu stronach pojazdu, które podczas ważenia równomiernie najeżdżają na znajdujące się pod nimi przenośne wagi do pomiarów statycznych. Wówczas nacisk osi napędowej pojazdu na drogę rozkłada się zatem na koła znajdujące się na tej osi. W niniejszej sprawie pomiar w wysokości 12,85 t stanowił zatem sumę nacisków, jaką na drogę wywierały koła znajdujące się na osi napędowej skontrolowanego zespołu pojazdów. Wobec tego żadna z wag użytych do pomiaru nacisku osi pojazdu nie została poddana naciskowi przekraczającemu 10 ton.
Przeprowadzenie pomiaru pojedynczej osi napędowej przy pomocy jednej pary wag SAW 10C, nie budziło wątpliwości w czasie przeprowadzonej kontroli. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji wyjaśnił również powyższą kwestię.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zarządzenia nr 50/2011 GITD z dnia 16 listopada 2011 r., w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (które przewidywało, że uzyskane wyniki ważenia osi pojazdu należy pomniejszyć o 2% i zaokrąglić do 0,1 t w górę), Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 21 kwietnia 2016 r. (II GSK 2881/14), że wspomniane zarządzenie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić podstawy nałożenia na obywatela obowiązku, jednak normy w nim zawarte mogą zostać zastosowane na korzyść kontrolowanego podmiotu. Zauważyć należy, że praktyka pomniejszenia przez Inspekcję Transportu Drogowego wyników uzyskanych pomiarów nacisków osi jest działaniem leżącym w interesie podmiotu kontrolowanego, ponieważ mogłaby skutkować zmniejszeniem wymiaru kary. Natomiast stosownie do art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącej. Wobec tego sąd administracyjny nie mógł zakwestionować wspomnianego ustalenia..
Odnosząc się do niedokonania pomiarów kontrolowanego pojazdu oraz jego rzeczywistej masy całkowitej, należy wskazać, że z protokołu kontroli znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, iż kontrolowany zespół pojazdów przekraczał dopuszczalne normy tylko w zakresie nacisku pojedynczej osi napędowej. Natomiast nie stwierdzono przekroczenia norm wysokości, długości, szerokości, ani dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.
Odnosząc się do zarzutu nie wykazania, że pojazd Skarżącej spełnił definicję pojazdu nienormatywnego wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. przez "pojazd nienormatywny" należy rozumieć pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojęcie "nacisk osi" oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 P.r.d.), natomiast "rzeczywista masa całkowita" to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 P.r.d.).
W świetle definicji pojęcia pojazdu nienormatywnego, zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d., określenie górnych wartości nacisku osi dopuszczalnych przez ustawodawcę dla danej drogi wymaga sięgnięcia do przepisów o drogach publicznych.
Przepisami o drogach publicznych, do których odsyła art. 2 pkt 35a p.r.d., są regulacje znajdujące się w ustawie o drogach publicznych.. Zgodnie z art. 41ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 460 ze zm., dalej u.d.p.), po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu Minister właściwy do spraw transportu, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (ust. 3).
Na podstawie wskazanego wyżej art. 41 ust. 2 u.d.p. wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061), w którym ustalony został wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 1; wykaz ten został umieszczony w załączniku nr 1), wykaz dróg wojewódzkich obejmujący odcinki dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 2, załącznik nr 2) oraz wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (§ 3, załącznik nr 3).
W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że droga krajowa nr 75, po której wykonywany był przejazd została ujęta w wykazie dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Pojazd Skarżącej przekroczył dopuszczalny nacisk pojedyńczej osi napędowej, na drodze na której był dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 10t., a tym samym spełniał kryteria pojazdu nienormatywnego.
Nie zasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skarżąca nie wyjaśniła na czym polega naruszenie powyższych przepisów, brak bowiem było w tym względzie argumentacji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Jak wskazuje natomiast sformułowanie zarzutów w części wstępnej skargi kasacyjnej, Skarżąca zmierzała poprzez sformułowanie zarzutów prawa materialnego, do podważenia ustaleń stanu faktycznego. Jak wskazała bowiem naruszenie art. art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. miało polegać na przyjęciu iż Skarżąca winna posiadać zezwolenie kategorii VII, czy też że naruszenie art. 2 pkt. 35a p.r.d. i art. 140 aa ust.1 do 3 i art. 140 ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. miało polegać na przyjęciu, iż pojazd spełniał warunki do uznania go za pojazd nienormatywny.
Należy w związku z tym podkreślić, że zarzutami naruszenia prawa materialnego, nie można podważać dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, albowiem podważenie tego stanu faktycznego może być ewentualnie osiągnięte wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej jakim jest naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 13 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 246/04; wyrok NSA z 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 291/04).
Dodać również należy, iż zarzut naruszenia art. 140 aa ust. 1 do 3 i art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wobec nie podważenia stanu faktycznego ustalonego w sprawie, nie jest uzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, o kosztach orzekając stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 804 ze zm.) zasądzając od Skarżącej na rzecz GITD zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego 4800,0 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło