I OSK 2589/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-05

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na nowej okoliczności stwierdzonej wyrokiem sądu, został złożony w ustawowym terminie, jeśli strona dowiedziała się o tej okoliczności z uzasadnienia wyroku, a następnie analizowała inne dokumenty i informacje?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, co w niniejszej sprawie nastąpiło z dniem doręczenia wyroku sądu apelacyjnego. Analiza dokumentów i późniejsze uświadomienie sobie możliwości wznowienia nie wpływają na bieg tego terminu. Uchybienie terminowi wyklucza możliwość merytorycznej oceny wniosku.
Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odprawie emerytalnej, powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego stwierdzający wykonywanie przez niego takich samych obowiązków jak funkcjonariusz pożarnictwa. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ strona dowiedziała się o okolicznościach z wyroku Sądu Apelacyjnego w dniu jego doręczenia. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię terminu do złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paulina Sierkin po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1191/15 w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1191/15, oddalił skargę J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] z [...] września 1996 r. w przedmiocie odprawy emerytalnej. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: J. R. wnioskiem z 29 grudnia 2012 r. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] września 1996 r. w sprawie wysokości odprawy emerytalnej. Jako podstawę prawną żądania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz powołał się na ustalenia i okoliczności rozstrzygnięte ostatecznym i prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] października 2011 r., [...]. Na skutek ponownie przeprowadzonego postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2013 r, o odmowie wznowienia postępowania w sprawie wysokości odprawy emerytalnej, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu w sprawie nie został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem o okoliczności stanowiącej podstawę wniosku – wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] października 2011 r., [...] – wnioskodawca dowiedział się w dniu 24 listopada 2011 r., kiedy to doręczono mu odpis ww. wyroku. Ponadto organ zauważył, że wyrok ten dotyczy zatrudnienia skarżącego w latach 1978 - 1981 i stwierdza, że wykonywał on takie same obowiązki jak mianowany funkcjonariusz pożarnictwa, a zajmowane przez niego stanowisko mogło być objęte również przez pracownika nieposiadającego aktu mianowania i nie ma związku z przedmiotem niniejszego postępowania, czyli wysokością odprawy emerytalnej. Podobnie powoływane postanowienie Komendanta Miejskiego PSP w [...] z [...] grudnia 2012 r. dotyczy możliwości sprostowania świadectwa służby i nie ma żadnego związku z decyzją dotyczącą wymiaru odprawy emerytalnej, która to kwestia była przedmiotem postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją ostateczną. Rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem skargi J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której strona domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego rangi ustawowej i podustawowej dotyczących zaopatrzenia emerytalnego i uposażenia funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej oraz trybu postępowania i właściwości organów w tych sprawach, a także przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 146, art. 148, art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że swojego wniosku o wznowienie postępowania nie opierał na nowych dowodach, a na nowych okolicznościach po raz pierwszy stwierdzonych w wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]. Odnosząc się do kwestii terminowości złożenia wniosku wskazał, że do 12 grudnia 2012 r., tj. do dnia, w którym otrzymał telefoniczną informację z Sądu Najwyższego o wydaniu wyroku z grudnia 2012 r., oddalającego skargę kasacyjną, nie zastanawiał się nad wznowieniem postępowania, ponieważ myślał wtedy o sprawach ważniejszych, a ponadto podkreślił, że uzasadnienie prawomocnego wyroku z [...] października 2011 r. Sądu Apelacyjnego w [...] nie zawierało informacji o sposobie postępowania pod kątem nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych. Tym samym jego podanie o wznowienie postępowania wpłynęło w terminie. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. W zaskarżonym wyroku, oddalającym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę J. R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił pogląd organu, iż skarżący uchybił terminowi przewidzianemu w art. 148 § 1 k.p.a. do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Termin ten należy liczyć bowiem od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku należało liczyć od dnia doręczenia stronie odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. wraz z uzasadnieniem, co miało miejsce w dniu 24 listopada 2011 r. W związku z tym, zdaniem Sądu, wniesienie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] podania o wznowienie 31 grudnia 2012 r. nastąpiło z przekroczeniem miesięcznego terminu przewidzianego dla tej czynności. Przy czym, w ocenie Sądu, okolicznością irrelewantną w sprawie jest, w jakiej dacie oddalona została przez Sąd Najwyższy skarga kasacyjna od powyższego wyroku i kiedy skarżący dowiedział się o tym rozstrzygnięciu, albowiem wyrok Sądu Apelacyjnego był wyrokiem prawomocnym, a rozpatrzenie sprawy przed Sądem Najwyższym w wyniku wniesionej skargi kasacyjnej nastąpiło w trybie nadzwyczajnym. Zdaniem Sądu I instancji przy ocenie zachowania przez skarżącego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania nie może zostać uwzględniona data 27 grudnia 2012 r., kiedy to skarżący dokonał analizy otrzymanego w tym dniu postanowienia z [...] grudnia 2012 r. Komendanta Miejskiego Policji Państwowej Straży Pożarnej w [...] o odmowie wszczęcia postanowienia w sprawie sprostowania świadectwa służby skarżącego z 30 sierpnia 1996 r. Okoliczności, do których odwołuje się skarżący w ramach przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynikają bowiem z wyroku Sądu Apelacyjnego w [...], którego treść skarżący poznał w dniu 24 listopada 2011 r. Sąd zaznaczył przy tym, że dla zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia, kiedy skarżący uświadomił sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania, ale kiedy obiektywnie dowiedział się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Bez wpływu na powyższe pozostaje również brak pouczenia w wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] o sposobie skorzystania z nadzwyczajnych postępowań właściwych dla uchylenia wadliwych decyzji ostatecznych. Z żadnego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie można wyprowadzić obowiązku takiego pouczania. Zarówno sądy, jak i organy są obowiązane pouczać jedynie o środkach zaskarżenia przysługujących od wydanych przez nie rozstrzygnięć. Sąd Wojewódzki wskazał też, że we wniosku o wznowienie brak jest nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, albowiem okoliczności wskazane w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] dotyczą pracy skarżącego w szczególnym charakterze i wykonywaniem przez niego w latach 1978-1981 takich samych obowiązków jakie wykonuje mianowany funkcjonariusz pożarnictwa, które to ustalenia były czynione w związku z odmową przyznania skarżącemu prawa do emerytury. Okoliczności te nie pozostają jednak w jakimkolwiek związku z decyzją będącą przedmiotem wniosku o wznowienie, która dotyczy odprawy emerytalnej, a w szczególności jej wysokości, która jest związana z okresem nieprzerwanej służby w Państwowej Straży Pożarnej. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że okres objęty tą decyzją to 3 czerwca 1991 r. - 31 sierpnia 1996 r., zaś wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] odnosi się do okresu od 1 stycznia 1978 r. do 31 maja 1981 r., co jednoznacznie wskazuje, że nie jest to okres bezpośrednio poprzedzający okres służby w PSP. Natomiast tylko okres bezpośrednio poprzedzający okres służby mógłby mieć ewentualne znaczenie w sprawie z uwagi na treść art. 99 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Sąd zauważył też, że sprawy poruszane zarówno w tym wyroku sądowym, jak i w postanowieniu Komendanta Miejskiego PSP są i były znane organom PSP, gdyż dokumentacja spraw dotyczących skarżącego istotnie jest obszerna. Wyrok sądowy jedynie przedstawił inną interpretację okresu pracy strony dla celów emerytalnych w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł J. R.. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 148 § 1, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 3 k.p.a.; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia, tj. z jednej strony uznanie, że przekroczony został termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a z drugiej dokonanie oceny, że brak było podstaw do wznowienia, co stanowi dwie różne podstawy rozstrzygnięcia; 3. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście poza granice sprawy i poddanie badaniu przyczyn wznowienia pod względem merytorycznym przed formalnym wznowieniem. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację wskazując, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dowiedział się w dniu 27 grudnia 2012 r. po dokonaniu łącznie analizy prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., telefonicznej informacji z Sądu Najwyższego otrzymanej w dniu 12 grudnia 2012 r. o wyroku z dnia [...] grudnia 2012 r. oddalającego skargę kasacyjną od ww. wyroku oraz doręczonego w dniu 27 grudnia 2012 r. postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania świadectwa służby J. R. z dnia 30 sierpnia 1996 r. W tym zakresie skarżący stwierdził, że doręczenie i dowiedzenie się o okoliczności wznowienia nie musi dokonywać się w tożsamych terminach, tym bardziej, że skarżący powołuje się na nowe okoliczności, które wywodzi m.in. z treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, a nie na nowe dowody, w których posiadanie wszedł w danym momencie. Te nowe okoliczności dotyczą według skarżącego stażu jego pracy, co może mieć wpływ na wysokość odprawy emerytalnej. Ponadto, skarżący zauważył, że kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie jest zagadnieniem procesowym odrębnym od samej oceny zaistnienia podstaw wznowieniowych, która znajduje swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu wydawanym w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżony wyrok, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie sposób zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Podkreślenia wymaga, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 16/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy brak jest jednego z ustawowych wymogów, wskazanych w tym przepisie, jak też gdy jest ono sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 794/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w pełni realizuje wymagania określone w powyższym przepisie, a motywy zaskarżonego wyroku w pełni poddają się kontroli instancyjnej, precyzyjnie wyjaśniając przesłanki oddalenia skargi. Nie zachodzi przy tym wewnętrzna sprzeczność uzasadnienia, jako że Sąd nie wyraził poglądów, które nie dają się ze sobą pogodzić, a jedynie dokonał odmiennej niż skarżący oceny spełnienia przesłanek formalnych wznowienia. Jak bowiem wskazał Sąd I instancji we wstępnej fazie rozpatrywania wniosku o wznowienie postępowania następuje badanie spełnienia warunków formalnych, które obejmuje nie tylko terminowość złożenia podania, ale także ustalenie, czy wniosek oparty jest na podstawie wznowieniowej. Analizując w tym zakresie wniosek, zarówno organy, jak i Sąd zauważyły, że powołana przez stronę okoliczność nie może w ogóle stanowić podstawy wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem nie dotyczyła ona sprawy rozstrzygniętej kwestionowaną decyzją ostateczną, zaś organy prowadzące sprawę wiedziały o niej. W związku z tym stwierdzenie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wznowienia wynikało nie z merytorycznej oceny powołanej przesłanki wznowieniowej, lecz z badania przesłanek formalnych, tj. czy powołana we wniosku okoliczność mieści się w katalogu z art. 145 § 1 k.p.a. Skoro bowiem brak jest związku między podstawą wznowienia (nowa okoliczność – staż pracy skarżącego) a treścią kwestionowanej decyzji ostatecznej (rozstrzygającej o wysokości odprawy emerytalnej), nie sposób uznać, że wniosek został oparty na przesłance wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu stwierdzenie, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, co również mogło stanowić podstawę odmowy wznowienia postępowania, którego znaczenie wyjaśniono, stanowiło dodatkowy argument uzasadniający odmowę wznowienia postępowania. Istotne naruszenie przepisów postępowania mogące uzasadniać uchylenie zaskarżonego wyroku musi natomiast dotyczyć okoliczności stanowiących podstawę wydanego wyroku, bez których rozstrzygnięcie sprawy sądowej byłoby inne. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć, a także oceny dokonanej przez Sąd I instancji była przede wszystkim kwestia uchybienia przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tym zaś zakresie uzasadnienie Sądu odpowiada wymogom stawianym przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Jednocześnie nie sposób uznać, że Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie merytorycznej oceny przyczyn wznowienia. Jak już bowiem wyjaśniono wywody Sądu odnoszące się do powołanej przesłanki wznowienia nie miały charakteru merytorycznego, lecz formalny, a ponadto do naruszenia ww. przepisu mogłoby dojść w sytuacji, gdyby Sąd dokonał kontroli legalności decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok oddalający skargę na postanowienie wydane w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego – wznowienia tego postępowania. Przy czym kwestionowane rozstrzygnięcie organu ma charakter formalny, niedotyczący meritum spawy. W związku z tym jego ocena instancyjna musi zostać zawężona do tego aspektu procesowego. Instytucja wznowienia postępowania służy umożliwieniu ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ja wydano dotknięte jest jedną z wad wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Jedną z takich wad jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). To właśnie tę wadę powołał w złożonym wniosku skarżący, przy czym należy zwrócić uwagę, że treść żądania i wskazana podstawa wznowienia są wiążące dla organu. Przed wznowieniem postępowania i zbadaniem zasadności zgłoszonej przesłanki, rozpoznający wniosek organ administracji winien jest jednak ustalić zaistnienie w sprawie wymaganych przesłanek przedmiotowych i podmiotowych, mogących stanowić przeszkody do wznowienia, jak też terminowość złożenia podania, gdy wznowienie następuje na wniosek. Wystąpienie negatywnych przesłanek, jak i uchybienie terminowi do zgłoszenia żądania w tej materii tamuje bowiem drogę do prowadzenia tego postępowania. Stwierdzenie ich zaistnienia uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.), zaś ich brak skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), które stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie przyjmuje się, iż po złożeniu podania o wznowienie postępowania, organ podejmuje określone czynności proceduralne mające na celu ustalenie wyżej opisanych okoliczności formalnych, niemniej jednak nie są one podejmowane w ramach postępowania administracyjnego. Nie są one czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 893/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 576; M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 740). W toku tych czynności wstępnych organ bada, czy zachowano ustawowy termin do wniesienia podania, jak i przesłanki podmiotowe (np. legitymację wnioskodawcy, jego zdolność procesową) oraz przedmiotowe (wskazanie ustawowej podstawy wznowienia, istnienie sprawy administracyjnej, decyzji ostatecznej, właściwość organu), ewentualnie tamujące drogę do merytorycznego rozpatrzenia żądania, czyli uzasadniające odmowę wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 324/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedną z podstawowych kwestii wymagających zbadania na tym etapie postępowania jest zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie, która to kwestia jest kluczowa w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (regulacja art. 148 § 2 k.p.a. nie ma znaczenia w sprawie). Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyklucza natomiast możliwość dokonania merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym. Przy czym podkreślenia wymaga, że ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji (jak np. termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 1 k.p.a., czy termin z art. 111 § 1 k.p.a. do żądania uzupełnienia decyzji), lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Z woli ustawodawcy chodzi więc zatem o powzięcie wiadomości o nowej okoliczności czy nowym dowodzie dla niej istotnych. W niniejszej sprawie skarżący wprost wskazał, że powołane przez niego okoliczności wynikają z wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] października 2011 r. i postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Jak słusznie ustalił Sąd I instancji, i czego w toku postępowania nie negował skarżący, wyrok ten został mu doręczony w dniu 24 listopada 2011 r. Najpóźniej więc w tym dniu dowiedział się on o powołanym wyroku. Należy zatem przyjąć, że w tym też dniu skarżący zapoznał się z treścią orzeczenia Sądu Apelacyjnego, w związku z czym od tej daty rozpoczął miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie z powołaniem na okoliczności wynikające z tegoż wyroku. W tej sytuacji nie sposób uznać za prawidłową wskazaną przez skarżącego datę 27 grudnia 2012 r. Również przedstawiona w skardze kasacyjnej odmienna definicja pojęcie dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia jest nieprzekonująca. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego data dokonania analizy dokumentacji i wyprowadzona zeń konkluzja, nie stanowią o dacie dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, jako że nie jest to przesłanką określoną w art. 148 § 1 k.p.a. Z kolei przywołane postanowienie nie ujawnia żadnych nowych okoliczności czy dowodów istotnych dla sprawy, niezależnie do tego, że zostało usunięte z obrotu prawnego. Kwestie dotyczące istoty sprawy objętej żądaniem wznowienia, nie mają natomiast znaczenia na tym etapie postępowania. W tym stanie rzeczy należało uznać, że zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1-3 k.p.a. są niezasadne i jako takie nie mogą odnieść skutku. Sąd Wojewódzki dokonał bowiem oceny wydanych w sprawie rozstrzygnięć w zakresie wyznaczonym charakterem etapu postępowania o wznowienie, na którym one zapadły i uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skargę oddalił, prawidłowo wskazując jako podstawę orzeczenia art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, oddalając skargę kasacyjną. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku dotyczącego kosztów, wskazać należy, że o kosztach pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 § 1 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło