VI SA/Wa 2666/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na uchwałę Nr [...] Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów RP z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odwołania z funkcji Przewodniczącego Krajowego Sądu Dyscyplinarnego postanawia odrzucić skargę Pismem z [...] sierpnia 2015 r. K. B. (nazywany dalej: "Skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działanie Krajowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, w której zawarł wniosek o uchylenie w całości Uchwały nr [...] Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów RP podjętej w W. dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie odwołania Przewodniczącego Krajowego Sądu Dyscyplinarnego na podstawie § 26 ust. 3 pkt 4 Regulaminu organizacji i trybu przeprowadzania zjazdów oraz wyborów do organów jednostek organizacyjnych samorządu zawodowego architektów – Izby Architektów RP, której § 1 stanowił, że z dniem podjęcia uchwały odwołuje się architekta w osobie Skarżącego z funkcji Przewodniczącego Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ustawa o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa stanowi prawo korporacyjne, stanowiąc w art. 1, że określa organizację i zadania tych samorządów a także prawa i obowiązki ich członków. Jednocześnie w art. 3 mowa jest o tym, że samorządy zawodowe tworzą członkowie zrzeszeni we właściwych izbach, przy czym ustawodawca w art. 4 deklaruje niezależność samorządów zawodowych w wykonywaniu swoich zadań gwarantując, że samorządy te podlegają tylko przepisom prawa. Z jednej więc strony samorządy zawodowe są tworzone, organizują się oraz funkcjonują na podstawie przepisów prawa, z zachowaniem niezależności ich działania w sprawach należących do zadań ustawą określonych, z drugiej strony jednak niezależność korporacyjna podlega pewnym, ustawą określonym ograniczeniom. Ustawa zatem określa zakres zadań samorządów zawodowych, czyniąc to jednak w sposób ramowy, o czym świadczy wskazanie w art. 8, że "w szczególności" do zadań samorządów zawodowych należą sprawy określone w tym artykule. Ustawa także określa strukturę samorządów zawodowych i zadania ich organów, przewiduje możliwość ustalania przez właściwe organy samorządów zawodowych regulaminów normujących sprawy wewnętrzne tych samorządów. Poza wykonywaniem zadań, które powinny być traktowane wyłącznie jako własne (korporacyjne), dotyczące wewnętrznych spraw korporacji, m. in. takie jak reprezentowanie i ochrona interesów zawodowych swoich członków, ustalanie zasad etyki zawodowej, organizacji wewnętrznej w ramach zasad określonych w ustawie, samorządy zawodowe mocą odpowiednich postanowień ustawowych uzyskały uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej, pełniąc w tym zakresie funkcję organów administracji publicznej. Akty prawne wydawane w tym zakresie przez organy samorządu zawodowego stanowią decyzje administracyjne (akty administracyjne) i podlegają w zakresie nie uregulowanym ustawą o samorządach zawodowych, normom określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 11 ustawy o samorządach zawodowych). Działając w tym zakresie jako organy administracji publicznej /władzy publicznej w rozumieniu art. 7 Konstytucji RP), organy samorządów zawodowych podejmują czynności nie tyle w ramach wewnętrznych, korporacyjnych spraw, lecz niejako na zewnątrz administracji, są więc ściśle związane z obowiązującym prawem publicznym - działają na podstawie i w granicach prawa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2006 r., sygn. akt II OSK 776/06). Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa członek izby ma prawo: 1) korzystać z pomocy w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz zapewnienia właściwych warunków wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie; 2) korzystać z ochrony i pomocy prawnej izby; 3) korzystać z działalności samopomocowej. W myśl ust. 2 cyt. przepisu członek samorządu zawodowego może zaskarżyć uchwałę okręgowej izby do właściwych organów Krajowej Izby, a uchwałę Krajowej Izby do sądu administracyjnego, co nie oznacza, że każdy członek samorządu zawodowego może zaskarżyć każdą uchwałę. Jednakże, w myśl postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1442/11, uchwała zaskarżona do sądu administracyjnego musi dotyczyć działalności samorządu zawodowego należącej do dziedziny administracji publicznej lub interesu prawnego członka Izby, który nie może wynikać tylko z faktu członkostwa w Izbie, czy też czynnego i biernego prawa wyborczego, przysługującego na mocy art. 13 ustawy z dnia 19 grudnia 2000 r. W powołanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchwały dotyczące wyboru członków organów samorządu zawodowego nie odnoszą się do działalności samorządu zawodowego należącej do dziedziny administracji publicznej. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do zagadnienia dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi w zakresie dotyczącym kontroli legalności odwołania Skarżącego z funkcji Przewodniczącego Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy Krajowy Sąd Dyscyplinarny jest organem Krajowej Izby, którego Zjazd, w świetle art. 31 ust. 3 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa wybiera przewodniczącego i członków organów Krajowej Izby, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3-5, oraz Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. W myśl § 26 ust. 3 pkt 4 Regulaminu organizacji i trybu przeprowadzania zjazdów oraz wyborców do organów jednostek organizacyjnych samorządu zawodowego architektów – Izby Architektów RP mandat członka organu samorządu architektów wygasa wskutek odwołania go z pełnionej funkcji przez zjazd przed upływem kadencji z uzasadnionych powodów. W świetle przedstawionego na wstępie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić, że zaskarżona Uchwała Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. dotyczy organizacyjnych (korporacyjnych) spraw, mających charakter działań własnych (wewnętrznych) samorządu zawodowego, nie dotykających problematyki z dziedziny administracji publicznej. Tym samym, w sprawie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji postanowienia.