I OSK 2210/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-27

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Irena Kamińska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy jest zobowiązany do udostępnienia nagrania z sesji rady gminy na płycie CD, jeśli protokół z tej sesji został opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy, uznając, że udostępnienie protokołu z sesji rady gminy w Biuletynie Informacji Publicznej nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia formalnie sporządzanego nagrania z sesji na wniosek, jeśli takie nagranie istnieje i jest przechowywane. Nagranie takie stanowi nośnik informacji publicznej, niezależnie od publikacji protokołu.
Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o udostępnienie nagrania dźwiękowego z sesji Rady Gminy Damasławek oraz kopii uchwały. Organ wezwał do wpłaty i dostarczenia nośnika, a następnie poinformował o dostępności protokołu w BIP i odmówił udostępnienia nagrania. WSA w Poznaniu zobowiązał Wójta do załatwienia wniosku i stwierdził bezczynność. Wójt Gminy złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SAB/Po 32/16 w sprawie ze skargi A.S. na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Po 32/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi A.S. na bezczynność Wójta Gminy Damasławek w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: zobowiązał Wójta Gminy Damasławek do załatwienia pkt 1. wniosku skarżącego z dnia 11 grudnia 2015 r. w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku (pkt 1 wyroku); stwierdził, że Wójt Gminy Damasławek dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku); stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy Damasławek nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku); zasądził od Wójta Gminy Damasławek na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4 wyroku). Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 21 marca 2016 r. A.S. (skarżący) wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy Damasławek (organ) w związku z nieudostępnieniem mu żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu podał, że w dniu 11 grudnia 2015 r. złożył do ww. organu wniosek o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zapisu na nośniku dźwięku przebiegu XV nadzwyczajnej sesji Rady Gminy Damasławek z dnia 21 października 2015 r. oraz nadesłanie kopii Uchwały Rady Gminy nr [...], która jest umieszczona w wykazie uchwał na stronie internetowej Gminy. W skardze skarżący domagał się zobowiązania Wójta Gminy Damasławek do rozpoznania punktu 1 wniosku (co do nagrania na nośniku dźwięku ww. sesji Rady Gminy) i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. organ wezwał skarżącego do dokonania wpłaty na rachunek Gminy kwoty 1,10 zł oraz do dostarczenia własnego nośnika, na którym zostanie zapisane i udostępnione nagranie z przebiegu nadzwyczajnej sesji Rady Gminy z dnia 21 października 2015 r. Skarżący wykonał wezwanie w dniu 29 grudnia 2015 r. Pismem z dnia 8 stycznia 2016 r. skarżący został poinformowany, że protokół z przebiegu sesji jest dostępny na stronie Gminy Damasławek Biuletynu Informacji Publicznej (BIP), oraz wezwano go do wykazania, że uzyskanie informacji w postaci nagrania przebiegu sesji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. skarżący ponowił swój wniosek, podnosząc, że nie zawiera on żądania o dostarczenie informacji przetworzonej, a więc wezwanie organu o wykazanie interesu publicznego jest bezpodstawne. W piśmie z dnia 28 stycznia 2016 r. organ powiadomił skarżącego, że wypełnił swój obowiązek poprzez udostępnienie protokołu z XV nadzwyczajnego posiedzenia Rady Gminy, a biorąc pod uwagę fakt, iż protokół z obrad sesji jest dostępny w BIP - Gmina nie ma obowiązku przesłania nagrania z przebiegu tej sesji i w tym zakresie odmawia dostarczenia informacji publicznej. Skarżącemu odesłano dostarczoną przez niego płytę CD. W tej sytuacji, pismem z dnia 5 lutego 2016 r. skarżący domagał się wydania decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku (co do nagrania). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że żądana informacja publiczna została udzielona poprzez publikację protokołu z obrad sesji rady Gminy w BIP, a Gmina jako adresat wniosku wypełniła obowiązek udostępniając protokół z posiedzenia Rady i nie jest zobowiązana do udostępnienia jej dodatkowo na nośniku audiowizualnym lub teleinformatycznym. Podniósł także, że skarżący nie wyczerpał trybu instancyjnego i środków zaskarżenia przewidzianych w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że jest ona zasadna. Wskazał, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.), przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to zatem, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd I instancji podał, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z kolei skarga na bezczynność podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. w przypadku jej bezzasadności. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialnotechnicznej. Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej, następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Zastosowanie trybu udostępnienia informacji publicznych przewidzianego w powołanej ustawie jest możliwe w przypadku, kiedy spełniony jest zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy, czyli żądana informacja jest informacją publiczną, zaś adresat wniosku jest podmiotem obowiązanym do jej udostępnienia i jest jej dysponentem. Sąd podał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy nagranie z sesji rady gminy stanowi informację publiczną. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Zatem ustawowe ujęcie "informacji publicznej" zawarte w tych przepisach jest bardzo szerokie, przy czym przedmiotem informacji publicznej są w szczególności dziedziny wymienione w art. 6 ustawy. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że wyliczenie zamieszczone w ostatnio wskazanym przepisie ma jedynie charakter przykładowy a zatem nie tworzy zamkniętego katalogu rodzaju i źródeł informacji. To natomiast prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. Do wskazanych w art. 4 ust. 1 podmiotów niewątpliwie należą organy gminy, a więc także rada gminy. Rada gminy obraduje na sesjach, zatem przebieg sesji rady stanowi informację o działalności tego organu, a więc jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i każdy ma prawo dostępu do takiej informacji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. prawo do informacji obejmuje uprawnienia do dostępu do posiedzeń kolegialnych organów pochodzących z powszechnych wyborów, a więc i do posiedzeń rady gminy. Prawo to znalazło normatywne rozwinięcie w art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 18 i 19 tej ustawy i jest realizowane poprzez wstęp na posiedzenia organów i udostępnienie materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych dokumentujących te posiedzenia. Sąd I instancji podzielił stanowisko zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych, że skoro w powyższych przepisach jest mowa o prawie "dostępu", oznacza to obowiązek udostępnienia wszelkich materiałów dokumentujących sesje rady gminy, w tym też kopii nagrań w dostępnej formie, o ile w ten sposób dokumentuje się także posiedzenia rady, a więc o ile nagrania te zostały formalnie sporządzone. W ocenie tego sądu, nagranie posiedzenia sesji rady jest niewątpliwie materiałem odzwierciedlającym przebieg sesji i dokonanych czynności rady, a zatem jest przejawem działalności kolegialnego organu. Wobec tego zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., materiały i dokumenty tworzone podczas posiedzenia organu władzy publicznej stanowią informację o sprawach publicznych. Nagranie posiedzenia sesji rady zapisane na nośniku w postaci m.in. taśmy magnetofonowej stanowią zatem informację publiczną. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Informacja publiczna obejmuje bowiem swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe i nie można zawężać i utożsamiać dostępu do informacji publicznej z dostępem do dokumentów urzędowych, w tym przypadku wyłącznie do protokołu z sesji. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie, zgodnie z postanowieniami statutu Gminy Damasławek z dnia 31 marca 2011 r. (§ 47 ust. 2): "Przebieg sesji jest nagrywany. Zapisy na nośniku elektronicznym przechowywane są przez 8 lat" - co oznacza, że nagrania takie są formalnie sporządzane, a zatem posiadają walor nośnika informacji publicznej. Prawo do informacji realizuje się natomiast m.in. poprzez dostęp do materiałów z posiedzenia tego organu, a więc i do nagrań, bez względu na okoliczność, w jakim celu nagranie to organ wykonał. Zatem nie stanowi, zdaniem Sądu I instancji, usprawiedliwienia dla odmowy udostępnienia tej informacji podnoszony aspekt, iż nagrania te stanowią wyłącznie materiał pomocniczy do sporządzenia pisemnego protokołu i z tego powodu nie są informacją publiczną. Natomiast okoliczność, że w zmienionym w dniu 29 stycznia 2016 r. statucie Gminy, który wszedł w życie w dniu 23.02.2016 r. nagranie przechowuje się do czasu przyjęcia przez Radę protokołu z obrad poprzedniej sesji (§ 45 ust. 2 statutu), może mieć znaczenie w przypadku żądania informacji w formie dostępu do tego nagrania, gdy zostało ono już skasowane po przyjęciu protokołu. Wówczas organ nie dysponując taką informacją z oczywistych względów nie ma obowiązku jej udostępnienia. W ocenie Sądu I instancji, jeżeli posiedzenie Rady zostało formalnie utrwalone w formie nagrania dźwiękowego, to brak jest podstaw, aby materiału dokumentującego przebieg posiedzenia rady gminy w tej formie nie udostępnić, skoro świadczy on o działalności tego organu. Stanowi on bowiem informację o treści posiedzenia tego organu a zatem jest informacją publiczną. Ponadto do czasu sporządzenia protokołu z sesji oraz jego zatwierdzenia materiał ten jest jedyną dostępną formą udokumentowania przebiegu obrad rady, a jego udostępnienie realizuje prawo do informacji publicznej określone w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy. Zdaniem Sądu I instancji, sporządzenie oraz udostępnienie protokołu z sesji rady gminy nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia materiałów audiowizualnych sporządzonych z takiej sesji, gdyż te w przeciwieństwie do protokołu, rejestrują w pełni obrady tego organu. Przeciwny pogląd nie znajduje uzasadnienia w treści art. 19 u.d.i.p., w myśl którego organ sporządza i udostępnia protokół obrad, chyba że sporządzi i udostępni materiał rejestrujący w pełni obrady organu. Skoro nagrania dźwiękowe z sesji Rady Gminy Damasławek stanowią nośnik informacji publicznej, to organ powinien je udostępnić w formie i w sposób wskazany we wniosku, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje organ, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Wówczas organ powinien zastosować tryb określony w art. 14 ust. 2 ustawy. Natomiast, jeżeli organ nie dysponuje takimi nagraniami za dany okres określony we wniosku, powinien o tym wprost powiadomić wnioskodawcę. Obowiązek udzielenia informacji ciąży bowiem na podmiocie zobowiązanym tylko wówczas, gdy taką informację posiada. Sąd I instancji zaznaczył, że organ nie udostępnił skarżącemu informacji publicznej w żądanej we wniosku formie i w sposób w nim wskazany, nie wydał w sprawie decyzji odmawiającej udzielenia żądanej informacji publicznej, jak również nie powiadomił wnioskodawcy, że nie jest w posiadaniu żądanego nagrania ze wskazanej we wniosku sesji. Powyższe postępowanie organu świadczy zatem o tym, że pozostaje on w zwłoce w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 11 grudnia 2015 r. Wobec tego, że do dnia rozprawy organ pozostawał w bezczynności - Sąd I instancji na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Wskazał, że konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia punktu 1 wniosku skarżącego z dnia 11 grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a.), a następnie wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia wraz ze stosownym uzasadnieniem swego stanowiska. Sąd I instancji nie dopatrzył się w powstałej bezczynności Wójta rażącego naruszenia prawa, gdyż organ ten zareagował na wniosek skarżącego, a bezczynność w zakresie informacji publicznej wynikła z błędnej oceny, co do realizacji żądania (punkt 3 sentencji). W skardze kasacyjnej Wójt Gminy Damasławek zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U z 2015 r. Nr 2058 ze zm.), dalej: u.d.i.p., polegające na nietrafnym przyjęciu, że wbrew uprawnieniu wnioskodawcy do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych, informacji takiej nie uzyskał, pomimo opublikowania protokołu z sesji rady gminy w BIP i przyjęciu przez Sąd orzekający, że skarżący organ pozostaje w bezczynności; 2) art. 19 w zw. z art. 20 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że opublikowanie protokołu z sesji rady gminy nie czyni zadość dyspozycji ustawodawcy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej, a odmowa dostarczenia nagrania audio z ww. sesji powoduje, pomimo opublikowania protokołu z sesji rady gminy w BIP, iż organ pozostaje w bezczynności; 3) art. 10 u.d.i.p. poprzez pominięcie jego treści i przyjęcie, iż nagranie z sesji rady gminy jest informacją publiczną dostępną na wniosek w sytuacji, gdy protokół z obrad sesji rady został opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej i stał się informacją publiczną ogólnodostępną, a taka informacja nie podlega udostępnianiu na wniosek i w konsekwencji przyjęcie, przez Sąd orzekający, że skarżący organ pozostaje w bezczynności. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd orzekający pominął treść artykułu 10 ust. 1 u.d.i.p., który wprost stwierdza, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że w trybie wnioskowym, udostępniona jest tylko taka informacja publiczna która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. W rozpatrywanej sprawie, żądana przez wnioskodawcę informacja została udostępniona w BIP, a więc tryb wnioskowy nie miał w tym przypadku zastosowania. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że przepisy prawne nie zobowiązują do udostępniania nagrań magnetofonowych, CD bądź DVD. Nagrania przebiegu posiedzenia Rady służą jedynie jako środek techniczny, ułatwiający sporządzanie protokołów i nie stanowią "dokumentacji oficjalnej." Stosowanie dostępnych obecnie metod zapisu dźwięku lub obrazu w celu udokumentowania obrad Rady jest dopuszczalne w świetle ustawy, ale nie jest obowiązkowe - art. 19 ustawy. W rozpatrywanej sprawie organ przyjął, że nagranie przebiegu posiedzenia to środek techniczny ułatwiający sporządzenie protokołu ale nie stanowi ono jednak oficjalnej dokumentacji. Skoro takie nagranie ma charakter wyłącznie pomocniczy przy spisywaniu protokołu posiedzenia, to nie stanowi ono dokumentu a organ nie jest zobowiązany do udostępniania nagrań na wniosek, tym bardziej, że oficjalny dokument - protokół z sesji rady gminy został opublikowany w BIP i informacja ta stała się informacją ogólnie dostępną. Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jednoznacznie wynika, że dokumentem urzędowym odzwierciedlającym zdarzenie, które miały miejsce podczas sesji Rady jest protokół, a jego treść jest ogólnie dostępna, poprzez BIP. Nagranie natomiast nie stanowi oficjalnej formy dokumentowania posiedzenia Rady (art. 19 w zw. z art. 18 u.d.i.p.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną A.S. wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Istota sporu w niniejszej sprawie polega na dokonaniu oceny, czy adresat wniosku – Wójt Gminy Domasławek był zobowiązany do udostępnienia nagrań z posiedzenia nadzwyczajnej sesji Rady Gminy z dnia 21 października 2015 r. na płycie CD także w sytuacji, gdy protokół z przebiegu sesji został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Domasławek. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), dalej u.d.i.p., dwukrotnie wskazuje na możliwość udostępnienia informacji publicznej w drodze udostępnienia materiałów audiowizualnych i teleinformatycznych dokumentujących posiedzenia organów kolegialnych. Dotyczy to postanowień zawartych w art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 19 u.d.i.p. Uregulowania te odnoszą się do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 7 ust. 1 pkt 3) oraz ich organów pomocniczych (art. 19 w zw. z art. 18 u.d.i.p.). Art. 19 u.d.i.p. nakłada na organy władzy publicznej, pochodzące z powszechnych wyborów i ich kolegialne organy pomocnicze obowiązek sporządzania i udostępniania protokołów i stenogramów swoich obrad. Wymóg ten ma charakter bezwzględny. Z obowiązku tego organ jest zwolniony w przypadku, gdy sporządza i udostępnia materiały audiowizualne lub teleinformatyczne rejestrujące w pełni obrady. Podstawowym źródłem informacji o posiedzeniach organów kolegialnych są zatem protokoły, a zapis audiowizualny lub teleinformatyczny jest jedynie zastępczą formą udostępniania informacji. Realizacja celu, jakim jest dostęp do informacji publicznej, następuje zatem co do zasady przez dostęp do protokołów. Są to dokumenty, które sporządza określona osoba, potwierdzając zapisaną treść swoim podpisem. Dzięki temu protokół staje się dokumentem, który może być udostępniany i realizuje cel wskazany w ustawie, chroniąc jednocześnie inne prawa i wolności. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie nakłada na żadne podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej nagrywania przebiegu posiedzeń, wobec czego nie nakłada też obowiązku udostępniania informacji na nośniku teleinformatycznym. W przypadku kolegialnych organów władzy publicznej, pochodzących z powszechnych wyborów, udostępnianie materiałów audiowizualnych lub teleinformatycznych rejestrujących obrady, może stanowić realizację zasady jawności i dostępności wyrażoną w art. 18 ust. 1 u.d.i.p. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przebiegu posiedzenia organu kolegialnego wypełnia obowiązek udzielenia takiej informacji co do zasady poprzez udostępnienie protokołu z posiedzenia. Trafnie zauważa Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, skoro w przepisach art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 19 ust. 1 u.d.i.p. jest mowa o prawie "dostępu", oznacza to obowiązek udostępnienia wszelkich materiałów dokumentujących sesje rady gminy, w tym też kopii nagrań w dostępnej formie, o ile w ten sposób dokumentuje się także posiedzenia rady, a więc o ile nagrania te zostały formalnie sporządzone. Z prawidłowych niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że zgodnie z postanowieniami statutu Gminy Damasławek z dnia 31 marca 2011 r. (§ 47 ust. 2): "Przebieg sesji jest nagrywany. Zapisy na nośniku elektronicznym przechowywane są przez 8 lat". Z powyższego wynika, że nagrania z sesji rady są formalnie sporządzane i przechowywane przez 8 lat. Posiadają więc walor nośnika informacji publicznej, co trafnie zauważa Sąd I instancji. Podlegają zatem udostępnianiu na zasadach i w trybie u.d.i.p. Udostępnienie protokołu z posiedzenia sesji Rady w Biuletynie Informacji Publicznej nie zwalnia organu od udostępnienia formalnie sporządzanego nagrania z sesji rady. Nagrania z sesji rady rejestrują obrady rady. Skoro zaś są formalnie sporządzane i przechowywane, stanowią nośnik informacji publicznej udostępniany na wniosek, niezależnie od publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej sporządzonego na ich podstawie protokołu. Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że w zmienionym w dniu 29 stycznia 2016 r. statucie Gminy, który wszedł w życie w dniu 23.02.2016 r., nagranie przechowuje się do czasu przyjęcia przez Radę protokołu z obrad poprzedniej sesji (§ 45 ust. 2 statutu). W tej sytuacji regulacja ta może mieć znaczenie w przypadku żądania informacji w formie dostępu do tego nagrania, gdy zostało ono już skasowane po przyjęciu protokołu. Wówczas organ nie dysponując taką informacją, nie ma obowiązku jej udostępnienia. Wniosek wszczynający niniejszą sprawę został złożony w dniu 11 grudnia 2015 r., a więc przed ww. zmianą statutu Gminy Damasławek. Za prawidłowe w tej sytuacji uznać należało stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym sporządzenie oraz udostępnienie protokołu z sesji rady gminy nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia materiałów audiowizualnych sporządzonych z sesji rady. Z tych względów za nietrafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarówno zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 u.d.i.p., jak i zarzut naruszenia art. 10 u.d.i.p. Z tych samych przyczyn nie mógł odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 19 w zw. z art. 20 u.d.i.p. Zauważyć naelzy, żę ostatni z wymienionych przepisów prawa w ogóle nie ma zastosowania w sprawie z tego względu, że odnosi się do pochodzących z powszechnych wyborów kolegialnych organów jednostek pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego i ich kolegialnych organów pomocniczych. Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło