II SA/Wa 218/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej (spraw.) Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy – Izabela Kaliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz strony skarżącej Instytutu [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 183), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2010 r. Nr 96, poz. 615 ze zm.), utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o przyznaniu Instytutowi [...] kategorii naukowej B. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1587/14 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ ponownie rozpatrując sprawę powinien odnieść się do wszystkich czterech aspektów wskazanych przez Instytut we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na poparcie zarzutu przypisania go do nieodpowiedniej GWO, a także rozważyć czy w świetle złożonych przez stronę dokumentów w zakresie powyższej klasyfikacji, jeszcze przed rozpoczęciem procedury przyznawania kategorii naukowych, właściwie przyporządkowano Instytut do GWO [...], a nie do GWO [...]. Przedmiotowa sprawa została przekazana do Komitetu w dniu 10 czerwca 2015 r., który skierował ją do ponownej oceny przez Komisję. Komisja po szczegółowym zapoznaniu się z wyrokiem sądu administracyjnego i dokumentacją przekazała Komitetowi swoje stanowisko, ustalając, że wyniki oceny w ramach kryteriów I i II potwierdziły prawidłowość przyporządkowania Instytutu do GWO [...]. Najwyżej punktowane publikacje w dorobku Jednostki (z listy A MNiSW) w przewadze dotyczą [...]. Komisja dostrzegła fakt interdyscyplinarności badań prowadzonych w Jednostce, jednak stwierdziła, że rozporządzenie nie zawiera przepisów, które pozwoliłyby na odrębną ocenę takich jednostek. Z uwagi na to, że dwa kryteria na trzy wskazują na przynależność Instytutu do Grupy [...], Komisja zaproponowała przydzielenie Jednostki ponownie do GWO [...]. Ponadto Komisja odniosła się do każdego z czterech argumentów przedstawionych przez Instytut w skardze. Po dogłębnej analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym opinii Komitetu oraz uwzględnieniu, że rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 179, poz. 1065) nie przewiduje dyscyplin naukowych [...] i [...], a jedynie dyscyplinę [...] w obszarze nauk [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach finansowania nauki, utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] października 2013 r. stwierdzając, że kompleksowa ocena działalności Jednostki została przeprowadzona w sposób prawidłowy i zgodnie z obowiązującymi przepisami. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Instytut [...] wniósł o uchylenie decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Strona skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, twierdząc, że przyznana kategoria jest wynikiem przyporządkowania Jednostki do niewłaściwej GWO. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach k.p.a., sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w powyższym przepisie. W myśl art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. W świetle art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem zarówno decyzję wydaną w dniu [...] października 2013 r., jak i decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] listopada 2015 r., wydał i podpisał z upoważnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. M.R., odpowiednio podsekretarz stanu i sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09 (publ. ONSAiWSA 2010/5/82; LEX nr 579940) przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Należy zatem a contrario przyjąć, na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przywołany art. 24 k.p.a. łącznie z art. 25 k.p.a., regulują kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenia organu od załatwienia sprawy, stwarzając przy tym warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że reguła wyłączenia ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem także do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (m. in. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, publ. ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 61). Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale z dnia 20 maja 2010 r. stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Zatem osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 36/10, (publ. Lex nr 595359), przy jednoczesnym przywołaniu powyższej uchwały, stwierdził że "pracownik organu upoważniony do działania w imieniu ministra, w żadnym wypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcję ministra, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pojęcie pracownika organu administracji publicznej w rozumieniu art. 24 § 1 k.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy, który obejmuje również upoważnionego do działania w imieniu ministra podsekretarza stanu w ministerstwie". Reasumując, wydanie zaskarżonej decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę upoważnioną do działania w imieniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 36/10, publ. Lex nr 595359), która uzasadnia uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wykazane naruszenie przepisów prawa procesowego, dające podstawę do wznowienia postępowania, uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, tym samym i odniesienie się do zarzutów skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).