II SA/Wa 578/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-23
Skład orzekający: Ewa Grochowska - Jung, Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Komendanta Głównego Policji o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, wydane z powodu niespełnienia wymogów formalnych wniosku, zostało wydane z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie oceny terminu do złożenia wniosku i wskazania przesłanki wznowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zostało wydane z naruszeniem prawa. Skarżący prawidłowo wskazał przesłankę wznowienia z art. 135r ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji oraz termin, w którym dowiedział się o naruszeniu przepisów, tj. od daty zapoznania się z aktami postępowania. Organ błędnie ocenił termin do złożenia wniosku i nie zbadał merytorycznie wszystkich podniesionych zarzutów.Stan faktyczny
M. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, w którym został ukarany karą dyscyplinarną. Komendant Główny Policji odmówił wznowienia, uznając wniosek za niespełniający wymogów formalnych, w szczególności w zakresie wskazania przesłanki wznowienia i terminu jego złożenia. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, M. M. złożył skargę do WSA, która została oddalona. Po uchyleniu wyroku przez NSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, WSA uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [..] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2013 r.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wydanym na podstawie art. 135r. ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, z późn. zm.), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2012 r.
Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Orzeczeniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. M. M. został uznany winnym zarzucanych czynów i ukarany karą dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Przedmiotowe orzeczenie zostało wysłane, za pośrednictwem urzędu pocztowego, za potwierdzeniem odbioru na adres zamieszkania obwinionego, tj. ul. [...]. Przesyłka ta, po dwukrotnym awizowaniu, została uznana za skutecznie doręczoną.
Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. M. M., nawiązując do swojego wcześniejszego wniosku z dnia 11 marca 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym orzeczeniem dyscyplinarnym, na wypadek odmownego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zwrócił się o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2012 r.
Postanowienie to, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.
W następstwie tego, w dniu [...] czerwca 2013 r. zostało wydane przez Komendanta Głównego Policji postanowienie nr [...] o odmowie przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. M. M. został poinformowany, że jego wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 135r. ust. 1 pkt 1-4 oraz ust. 7 ustawy o Policji, gdyż nie wskazał w nim okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia, ani też terminu, w którym się o nich dowiedział. Dlatego też został wezwany do uzupełnienia wniosku o wskazane powyżej wymogi w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma, pod rygorem rozpoznania jego żądania w oparciu o pismo z dnia 24 kwietnia 2013 r.
M. M. w odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 12 lipca 2013 r. (nawiązując do prowadzonego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego oraz postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) podniósł, iż tryb zwykły ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym. W związku z powyższym oraz ze względu na przebywanie na urlopie wypoczynkowym wniósł o wyznaczenie terminu do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania po zakończeniu postępowań w trybie zwykłym. Jednocześnie podał, że termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie nr [...] upływa dopiero w dniu 5 sierpnia 2013 r.
Następnie, w uzupełnieniu powyższego stanowiska w piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. wskazał, że o naruszeniu przepisów, które miało wpływ na treść orzeczenia nr [...] dowiedział się z akt postępowania, z którymi zapoznał się w dniu 25 marca 2013 r. oraz, że okoliczność tę podniósł w swoim piśmie z dnia 28 marca 2013 r.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dniu [...] września 2013 r. wydanym na podstawie art. 135r. ust. 9 ustawy o Policji odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w przedmiotowej sprawie nie spełnia wymogów formalnych. Jak bowiem ustalono [...] M. M. we wniosku z dnia 24 kwietnia 2013 r. nie wskazał żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania dyscyplinarnego, określonych w art. 135r. ust. 1 pkt 1-4 ustawy o
Policji. Ponadto policjant nie uzupełnił powyższego wniosku zgodnie z wezwaniem i nie przywołał konkretnej przesłanki, na podstawie której żąda wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. M. zarzucił, że ustalenia przywołane w zaskarżonym postanowieniu pozostają w oczywistej sprzeczności z treścią jego pisma z dnia 15 lipca 2013 r., w którym powołał się na naruszenie przepisów mające wpływ na treść orzeczenia nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Jednocześnie zaznaczył, że okoliczność tę podniósł w piśmie z dnia 28 marca 2013 r., a zatem wykazał przesłankę wznowieniową, ponieważ wydanie orzeczenia z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, jest przesłanką wznowienia postępowania dyscyplinarnego określoną w art. 135r. ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. W dalszej części wniosku zarzucił, iż jego wniosek został rozpatrzony przedwcześnie albowiem nie zostało jeszcze zakończone postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia na orzeczenie dyscyplinarne. Zaznaczył, że postępowanie nadzwyczajne powinno zostać przeprowadzone dopiero po wyczerpaniu przysługujących mu środków prawnych w postępowaniu zwykłym. Powołał się przy tym na skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zarzucił, że orzeczenie będące przedmiotem sprawy obarczone jest wadą albowiem został w nim uznany winnym naruszenia nieistniejącego przepisu i ukarany za przewinienie, którego karalność uległa przedawnieniu. Ponadto podniósł, iż wbrew stwierdzeniu zawartemu w postanowieniu udzielił odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku.
Komendant Główny Policji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wydanym na podstawie art. 135r. ust. 9 ustawy o Policji, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ podtrzymał wcześniejsze stanowisko, że wniosek M. M. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie spełnia wymogów formalnych, gdyż wnioskodawca nie wskazał żadnej przesłanki określonej w art. 135r. ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji, ani terminu w którym miał się dowiedzieć o okoliczności mającej być podstawą wznowienia.
Niezależnie od powyższego organ podniósł, iż wskazany przez wnioskodawcę termin, tj. 25 marca 2013 r. powzięcia informacji o naruszeniu przepisów (bez konkretyzacji tej okoliczności), na który powołał się w piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. nie może być uznany za wiarygodny. Wbrew bowiem temu co twierdzi[...]. M. M., okoliczności związane z doręczeniami i zakończeniem postępowania dyscyplinarnego były znane wnioskodawcy wcześniej, tj. w dacie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Przyjmując jednakże nawet wersję policjanta świadczącą o braku świadomości prowadzonych przeciwko niemu postępowań dyscyplinarnych i dokonywanych w nich doręczeniach, to i tak stwierdzić należy, iż wiedzę o tym powziął co najmniej w dacie złożenia wniosku o udostępnienie akt postępowań dyscyplinarnych prowadzonych przeciwko niemu oraz m.in. przekazaniu mu orzeczenia kończącego postępowanie, wszczętego na podstawie postanowienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., tj. w dniu 7 marca 2013 r., a nie w dacie zapoznania z aktami postępowań dyscyplinarnych, tj. dnia 25 marca 2013 r. Zakładając zatem hipotetycznie, że taka okoliczność miała miejsce, to i tak należałoby uznać, iż wniosek zainteresowanego został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 135r. ust. 7 ustawy o Policji. Ponadto [...] M. M. we wniosku z dnia 11 marca 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym wszczętym postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazywał, iż o przedmiotowym orzeczeniu (tj. nr [...] z dnia [...] października 2012 r.) dowiedział się w dniu 4 marca 2013 r. i powoływał się na wymienione okoliczności rzekomego naruszenia prawa. Zestawienie obydwu dat, tj. dnia 4 marca 2013 r. i dnia 7 marca 2013 r. z datą złożenia wniosku, tj. dnia 25 kwietnia 2013 r. pozwala zatem na stwierdzenie, iż został on wniesiony po upływie 30 dni.
Odnosząc się natomiast do zarzutów policjanta dotyczących, jego zdaniem, nieprawidłowego doręczenia mu orzeczenia dyscyplinarnego organ podniósł, iż mogą one być w niniejszej sprawie rozważane wyłącznie w nawiązaniu do art. 135r. ust. 1 ustawy o Policji, w kontekście normy, zgodnie z którą wznawia się tylko postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem. Skoro bowiem wnioskodawca twierdzi, że orzeczenie to nigdy nie zostało mu doręczone w sposób przewidziany przepisami prawa, to uznanie takiego stanowiska za uzasadnione oznaczałoby, że wniosek o wznowienie postępowania nie dotyczy postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i tylko z tego powodu wniosek taki nie zasługiwałby na uwzględnienie.
W świetle zaś materiału dowodowego, stwierdzić należy, iż orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. jest orzeczeniem prawomocnym, albowiem nie zostało skutecznie zaskarżone.
Skoro zaś aspekt naruszenia przepisów, do których [...] M. M. nawiązał powołując się na pismo z dnia 28 marca 2013 r. został wyjaśniony, a zainteresowany nie wskazał, pomimo wezwania, żadnej z przesłanek określonych w art. 135r. ust. 1 pkt 1-4 cyt. ustawy, brak jest możliwości przystąpienia do merytorycznego badania sprawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego w celu ustalenia wpływu określonej przesłanki na treść orzeczenia dyscyplinarnego i wydania stosownie do poczynionych ustaleń orzeczenia w oparciu o art. 135s. ust. 1 ustawy o Policji.
W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie M. M. podtrzymał argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 14 maja 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi podniósł, iż w swoim piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. skierowanym do organu wskazał jedną z przesłanek wznowienia postępowania dyscyplinarnego zawartą w art. 135r. ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Zaznaczył jednocześnie, że w piśmie tym odwołał się do swojego wcześniejszego pisma z dnia 28 marca 2013 r., w którym sformułował zarzuty naruszenia przez rzecznika dyscyplinarnego przepisów art. 135i. ust. 7 i art. 135f. ust. 6 ustawy o Policji. Zarzucił ponadto, że organ poddał jego wniosek analizie co do przyczyn wznowienia postępowania, zamiast zbadania ustawowych podstaw wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Nie zgodził się też z argumentacją organu zawartą w zaskarżonym postanowieniu, iż nie zachował 30-dniowego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wskazując, iż wbrew twierdzeniu organu, termin ten powinien być liczony dopiero od 25 marca 2013 r., kiedy to zapoznał się z aktami postepowania oraz treścią zapadłego orzeczenia dyscyplinarnego nr [...]. Ponadto zarzucił, że organ nie poddał analizie zarzutów sformułowanych przez niego w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pod kątem zasadności wznowienia postępowania dyscyplinarnego z urzędu.
W piśmie tym zawarł jednocześnie wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd skargi na postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.
Powyższy wniosek został oddalony przez Sąd na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 148/14 oddalił skargę M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu wyroku, odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, Sąd uznał jako fakt niesporny złożenie przez funkcjonariusza w dniu 24 kwietnia 2013 r. wniosku o wznowienie postępowania jak też to, że pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. organ zwrócił się do wnioskodawcy z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych powyższego wniosku poprzez wskazanie okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu, z akt administracyjnych wynika, że strona w reakcji na przedmiotowe wezwanie wystosowała do organu dwa pisma – z 12 i z 15 lipca 2013 r. W żadnym z tych pism nie wskazała jednak okoliczności faktycznych mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym pozbawiła organ możliwości uwzględnienia wniosku z 24 kwietnia 2013 r. i wznowienia postępowania. Organ nie znając okoliczności faktycznych jakie, w odczuciu strony, przemawiają za wznowieniem postępowania, nie mógł ustalić tego, czy wniosek został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Organ został też pozbawiony przez stronę wiedzy o tym, w jakim kierunku miałoby się toczyć potencjalne postępowanie. Wskutek zaniechania strony organ nie mógł też ocenić tego, czy okoliczności faktyczne, potencjalnie podnoszone przez stronę, istotnie wyczerpują przesłanki wznowieniowe opisane w art. 135r. ustawy o Policji. Wobec powyższego, Sąd ocenił zaskarżone postanowienie jako jedyne możliwe do wydania przez organ, w realiach badanej sprawy.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego Sąd wskazał, że organ nie był uprawniony do uzupełniania braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania, odnosząc się do wcześniejszych pism strony składanych w innych postępowaniach, gdyż postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem samodzielnym. Zasadność jego wszczynania może być oceniana jedynie w odniesieniu do twierdzeń strony podniesionych we wniosku wznowieniowym, lub w pismach stanowiących jego uzupełnienie, a nie w ramach faktów wynikających ze wszystkich postępowań toczących się z udziałem danego skarżącego. Skoro więc, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, organ dał skarżącemu szansę uzupełnienia braków formalnych spornego wniosku, a on z możliwości tej nie skorzystał, to w chwili obecnej skarżący nie może skutecznie przerzucać na organ skutków prawnych własnego zaniechania.
Sąd nie podzielił też zarzutu skarżącego o obowiązku organu zbadania z urzędu istnienia podstaw wznowieniowych. Tego typu działanie organu, na obecnym etapie postępowania, byłoby bowiem przedwczesne.
Na skutek wniesionej przez M. M. skargi kasacyjnej powyższy wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2222/14 i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznał podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 4 P.p.s.a. wskazując, iż Sąd I instancji pominął w całości zarzuty przedstawione w uzupełnieniu skargi, a odnoszące się do konkretnych ustaleń i argumentów zawartych w uzasadnieniach zaskarżonego i utrzymanego nim w mocy postanowień Komendanta Głównego Policji. W zarzutach tych skarżący wyraźnie natomiast zakwestionował dokonaną przez organ ocenę daty początkowej terminu wymaganego do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Zakwestionował też możliwość dokonania ustaleń w tym zakresie dopiero na poziomie organu ponownie rozpatrującego sprawę, co jego zdaniem stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Także kontestował ocenę przesłanki wznowieniowej zarówno od strony merytorycznej, jak i procesowej twierdząc, że dokonano tego w toku postępowania wstępnego i nie objęto nią wszystkich wskazanych przez niego, jako naruszone, przepisów.
Brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do podniesionych przez stronę zarzutów, a przede wszystkim brak odniesienia się Sądu I instancji do wszystkich ustaleń faktycznych sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowania kasacyjnego nie może dokonywać przyznanych mu uprawnień kontrolnych.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji, uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, będzie zatem zobowiązany wziąć pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu. Ponownie zająć stanowisko wobec treści pism składanych przez funkcjonariusza na przestrzeni od 28 marca 2013 r. do dnia 15 lipca 2013 r. ze szczególnym uwzględnieniem, że pisma te zostały włączone do akt sprawy o wznowienie postępowania stanowiąc jej materiał dowodowy. Następnie, dokonać analizy treści pisma z dnia 15 lipca 2013 r. z uwzględnieniem wskazanego tam odwołania się do pisma z dnia 28 marca 2013 r., a oceny tej dokonać z punktu widzenia obowiązków wynikających dla wnioskującego o wznowienie postępowania, o których mowa w art. 135r. ust. 7 ustawy o Policji. Ocenić przy tym fakt odniesienia się przez organ do merytorycznych zarzutów zwartych w piśmie z dnia 28 marca 2013 r. dokonując kontroli legalności takiego działania w aspekcie art. 135s. ust. 1 ustawy o Policji. Ocenić także legalności stanowiska organu zajętego w stosunku do daty początkowej terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. W konsekwencji natomiast analizy całości akt sprawy, a także analizy całości uzasadnienia obu wydanych w sprawie postanowień, ustosunkować się do treści pisma nazwanego uzupełnieniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając zatem ponownie niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany był wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2222/14.
Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga M. M. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego, wydane zostały z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 135r. ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli:
1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe;
2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego;
3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;
4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione (ust. 1).
Postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku jego śmierci na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego (ust. 2).
Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (ust. 5).
Przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, wznawia postępowanie dyscyplinarne z urzędu lub na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej. O wznowieniu postępowania dyscyplinarnego z urzędu zawiadamia się ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej (ust. 6).
Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (ust. 7).
Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność przełożonego dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 6, o wznowieniu rozstrzyga wyższy przełożony dyscyplinarny (ust. 8).
Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego ukaranemu oraz członkowi rodziny uprawnionemu do renty rodzinnej, o którym mowa w ust. 6, służy zażalenie do wyższego przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia, z tym że na postanowienie wydane przez Komendanta Głównego Policji przysługuje jedynie w takim samym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 9).
Poza wyżej cytowanymi przepisami istotne znacznie dla sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma art. 135s. ust. 1 stanowiący, że po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie:
1) uchylające dotychczasowe orzeczenie i stwierdzające uniewinnienie ukaranego lub umorzenie postępowania dyscyplinarnego albo
2) zmieniające dotychczasowe orzeczenie i wymierzające inną karę dyscyplinarną, albo
3) odmawiające uchylenia dotychczasowego orzeczenia.
Na podstawie powyższych uregulowań można zatem wyróżnić dwie fazy postępowania wznowieniowego, mianowicie, fazę wstępną zainicjowaną wnioskiem o wznowienie postępowania oraz fazę następującą po wydaniu przez organ formalnego postanowienia o wznowieniu tego postępowania. W pierwszej kolejności, po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, organ winien ustalić, czy występują formalne podstawy do wznowienia tego postępowania, a więc czy podanie pochodzi od właściwego podmiotu, czy zostało złożone w ustawowym terminie i czy strona powołała się na ustawowe przesłanki wznowienia określone w art. 135r. ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji. Pozytywny wynik tego badania daje podstawy do formalnego wszczęcia postępowania wznowieniowego. Tylko natomiast w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie pochodzi od uprawnionego podmiotu, nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 135r. ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji, bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 135r. ust. 7 tej ustawy – przełożony dyscyplinarny może wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i wówczas – w myśl art. 135s. ust. 1 ustawy o Policji – może przystąpić do merytorycznego badania przyczyn wznowienia postępowania dyscyplinarnego. A następnie, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje orzeczenie oparte na jednym z przepisów art. 135s. ust. 1 ustawy o Policji.
Dopiero zatem skutkiem wznowienia postępowania może być przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero na tym etapie postępowania organ może więc ocenić, czy przyczyna wznowienia wskazana przez skarżącego faktycznie wystąpiła.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, jak wynika to z akt administracyjnych, M. M. wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Następnie wezwany przez organ do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku w piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. wskazał, że o naruszeniu przepisów, które miało wpływ na treść orzeczenia nr [...] dowiedział się z akt postępowania dyscyplinarnego, z którymi zapoznał się w dniu 25 marca 2013 r. oraz, że okoliczność tę podniósł w swoim piśmie z dnia 28 marca 2013 r.
W piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. skarżący (wbrew stanowisku organu) wyraźnie wskazał zatem na przesłankę wznowienia postępowania dyscyplinarnego z art. 135r. ust. 1 pkt 3, czyli "naruszeniem obowiązujących przepisów, które miało wpływ na treść orzeczenia", a także wskazał termin, w którym dowiedział się o tej przesłance wznowienia postępowania.
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy skarżący wskazał na przesłankę wznowienia postępowania z art. 135 r. ust. 1 pkt 3 ustawy błędne jest stanowisko organu, iż termin 30-dniowy z art. 135r. ust. 7 należało liczyć od dnia w którym skarżący dowiedział się o wydaniu orzeczenia dyscyplinarnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ powinien mieć na względzie, iż doręczenie skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] z dnia [...] października 2012 r. nastąpiło w ramach tzw. doręczenia zastępczego. Z treścią tego orzeczenia skarżący mógł więc faktycznie zapoznać się dopiero w dniu 25 marca 2013 r., gdy dokonał wglądu do akt postępowania dyscyplinarnego. Wtedy też dowiedział się o czynnościach podjętych przez rzecznika dyscyplinarnego, które poprzedziły bezpośrednio wydanie tego orzeczenia dyscyplinarnego. Dlatego też (po zapoznaniu się z aktami postępowania dyscyplinarnego) w swoim piśmie z dnia 28 marca 2013 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący podniósł m. in. zarzut naruszenia przez rzecznika dyscyplinarnego art. 135i ust. 7 oraz art. 135f ust. 6 ustawy o Policji. Na powyższe pismo skarżący powołał się następnie w swoim piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wykazując się niekonsekwencją, dokonał wybiórczej analizy treści pisma skarżącego z dnia 28 marca 2013 r. z punktu widzenia ewentualnych przesłanek wznowienia postępowania, jednak tylko w zakresie sformułowanych w nim zarzutów dotyczących nieskutecznego doręczenia skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] października 2012 r. Pominął natomiast inne zarzuty sformułowane w tym piśmie dotyczące naruszenia przez rzecznika dyscyplinarnego przepisów postępowania dyscyplinarnego tj. art. 135i ust. 7 oraz art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, w kontekście wskazanej przez skarżącego przesłanki wznowienia postępowania z art. 135r. ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 687/09 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) zwrócił uwagę, że z istoty przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 135r. ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, w przeciwieństwie do pozostałych przesłanek wymienionych w tym artykule, a mianowicie, że "orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia", wynika co do zasady, że o wydaniu orzeczenia z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów obwiniony ma możliwość wyrobić sobie zdanie, poprzez analizę i ocenę tego orzeczenia i postępowania poprzedzającego jego wydanie, sam lub w konsultacji z innymi osobami, w tym z prawnikiem specjalistą, t. j. dowiedzieć się o tym, z doręczonego mu orzeczenia dyscyplinarnego w konfrontacji z okolicznościami dotyczącymi: przebiegu postępowania dyscyplinarnego, w tym zwłaszcza co do postępowania dowodowego, udziału obwinionego w tym postępowaniu, wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia i wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz z obowiązującymi w czasie tego postępowania przepisami. Z tego względu, jeżeli w ramach przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 135 r. ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, obwiniony (skarżący) zarzuca naruszenie obowiązujących przepisów, które dotyczą takich nieprawidłowości poszczególnych etapów przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, podejmowanych czynności w tym postępowaniu lub bezczynności proceduralnej w określonym zakresie, wadliwości formalnej i merytorycznej wydanych orzeczeń dyscyplinarnych, które nie są związane z wystąpieniem lub ujawnieniem po prawomocnym zakończeniu postępowania dyscyplinarnego zdarzeń nieznanych w toku tego postępowania i nie wynikających z jego przebiegu, a mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, to określony w art. 135r. ust. 7 termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym obwinionemu doręczone zostało prawomocne orzeczenie dyscyplinarne (art. 135o. ust. 1 ustawy o Policji). Tak więc, przy tego rodzaju zarzutach wznowieniowych mieszczących się w ramach przesłanki określonej w art. 135 r. ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji datą, w której ukarany Policjant dowiedział się, w rozumieniu art. 135r. ust. 7 tej ustawy, że orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść prawomocnego orzeczenia, jest data, w której mógł on zapoznać się z treścią tego orzeczenia.
W świetle przytoczonych powyżej rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, termin 30-dniowy określony w art. 135r. ust. 7 ustawy o Policji do wystąpienia przez M. M. z wnioskiem o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w oparciu o przesłankę określoną w art. 135r. ust. 1 pkt 3 tej ustawy należało więc liczyć dopiero od dnia 25 marca 2013 r., gdy skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz treścią zapadłego orzeczenia dyscyplinarnego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wbrew stanowisku organu, spełnione zostały zatem formalne podstawy do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, gdyż podanie o wznowienie postępowania zostało złożone przez uprawniony podmiot, z zachowaniem terminu określonego w art. 135r. ust. 7 ustawy o Policji oraz z powołaniem się na przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 135r. ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
Komendant Główny Policji wydając postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego dopuścił się tym samym naruszenia powołanych przepisów ustawy o Policji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło