III SA/Wa 808/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-28
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Alojzy Skrodzki, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania podatkowego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a spór dotyczy relacji gospodarczych między podmiotami?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania, jeśli toczące się postępowanie przed innym organem lub sądem dotyczy ustaleń faktycznych, które mają jedynie pośredni wpływ na sprawę podatkową, a nie stanowią zagadnienia prawnego, które uniemożliwiałoby wydanie decyzji podatkowej. Kluczowe znaczenie ma ekonomiczna strona transakcji, a nie tylko formalne powiązania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie VAT za okres od lutego do lipca 2014 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w E., które miało ustalić relacje gospodarcze między L. Sp. z o.o. a Panią K.G. Organ podatkowy odmówił zawieszenia, uznając, że postępowanie sądowe nie stanowi zagadnienia wstępnego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. s.c. D.K. , M.R. , R.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął wobec S. s.c. D.K., M.R., R.W., z siedzibą w W., dalej Skarżąca, Strona lub Podatnik, postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r.
Pismem z dnia 9 września 2015 r., pełnomocnik Strony przedstawił stanowisko w sprawie prowadzonego postępowania podatkowego, w którym zawarł także wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w E. w sprawie [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił zawieszenia postępowania prowadzonego wobec Podatnika w zakresie podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r.
Pismem z dnia 27 października 2015 r., pełnomocnik Strony złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia [...] października 2015 r., w którym wniósł o jego uchylenie i zawieszenie postępowania prowadzonego wobec Podatnika lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W zażaleniu wskazał, iż zebrany podczas kontroli podatkowej materiał dowodowy nie pozwala na wyprowadzenie wywodu, iż Podatnik był zleceniobiorcą L. Sp. z o.o. i wykonywał na rzecz tej spółki jakiekolwiek usługi. Niewątpliwym bowiem w ocenie pełnomocnika Strony jest, iż usługę wykonania systemu [...] wykonywała Pani K.G. za pośrednictwem swoich podwykonawców, Pana R.W. oraz Pana P.T., zaś potwierdzeniem zawarcia umowy L. Sp. z o.o. z Panią K.G. jest dokonywanie płatności na Jej rachunek bankowy. Skoro zaś L. Sp. z o.o. wskazała, iż to Podatnik wykonał system [...], niezbędnym jest zawieszenie postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w E. w sprawie V [...] kwestii istnienia relacji gospodarczej pomiędzy L. Sp. z o.o. a Panią K.G., które jednocześnie pozwoli na prawidłowe określenie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez Podatnika. W konsekwencji zdaniem pełnomocnika Strony bezpodstawnym była odmowa zawieszenia postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do lipca 2014 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotem prowadzonego postępowania w zakresie podatku od towarów i usług jest ustalenie czy Podatnik wykonał na rzecz L. Sp. z o.o. usługę polegającą na tworzeniu sytemu [...], która podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy w E. w sprawie [...] kwestii istnienia relacji pomiędzy L. Sp. z o. o. a Panią K.G. polegającej na wykonaniu przez pozwaną systemu [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego rozpatrywanego przez sąd, które uniemożliwia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji kończącej postępowanie podatkowe prowadzone wobec Strony. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. decydujące znaczenie dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług danej czynności ma ekonomiczna a nie formalna strona transakcji gospodarczej. Tym samym wyjaśnienie przez Sąd Rejonowy w E. istnienia relacji pomiędzy L. Sp. z o.o. a Panią K.G. nie będzie miało na tyle istotnego wpływu, który nie pozwoliłoby w świetle zgromadzonych dowodów na ustalenie niewątpliwego stanu faktycznego sprawy i podjęcie rozstrzygnięcia w zakresie opodatkowania przedmiotowej transakcji. Innymi słowy uznanie przez Sąd Rejonowy w E. Pani K.G. za wykonawcę zlecenia przez L. Sp. z o.o. nie pozbawia możliwości prowadzenia postępowania podatkowego wobec Podatnika w zakresie ustalenia czy to Strona wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług związane z tworzeniem systemu [...]. W konsekwencji powyższego stwierdził, iż prawidłowym była odmowa zawieszenia postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, gdyż toczące się postępowanie w Sądzie Rejonowym w E. nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), dalej jako O.p. i rozstrzygnięcie tego Sądu nie będzie miało przesądzającego wpływu na postępowanie podatkowe prowadzone wobec Strony.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości oraz postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., oraz art. 2 Konstytucji (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1053), art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77, 78, 79, 80, 81, 85, 86, 89, 90, 95, 105, 107 i 128 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej kpa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na mocy przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienia z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania podatkowego.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienia w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie zawieszenia postepowania wobec Skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r.
Istota sporu niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy w E. w sprawie o sygn. [...] kwestii istnienia relacji pomiędzy L. Sp. z o. o. a K.G. polegającej na wykonaniu przez pozwaną systemu [...] stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., od którego zależy możliwość prowadzenia postępowania wobec Skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r.
Zgodnie z treścią art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r., I SA/Łd 970/03, niepubl.).
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć, wstępne "zagadnienie prawne", a nie spór co do faktu (wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt GSK 946/04). Takiego charakteru nie mają zatem ustalenia faktyczne, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia tej sprawy.
Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej w ogóle rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy podatkowej (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012., sygn. akt II FSK 831/11). Należy jednak pamiętać, że zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle a nie wydanie decyzji o określonej treści.
Mając na uwadze przytoczone powyżej treści przepisów, stanowisko podatnika, w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą skargę, nie zasługuje na aprobatę. Wbrew twierdzeniom strony, stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie spełnia przesłanek określonych w treści cytowanego powyżej art. 201 § 1 pkt 2 O.p., który, zgodnie z twierdzeniami strony, miałby stanowić podstawę zawieszenia postępowania.
Zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, gdy z przepisów prawa wynika wyraźnie, że rozstrzygniecie sprawy jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ. Chodzi tu zatem o związek bezpośredni, a to oznacza bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W takiej sytuacji organ podatkowy jest obowiązany zawiesić postępowanie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że wyjaśnienie przez Sąd Rejonowy w E. istnienia relacji pomiędzy L. Sp. z o.o. a K.G., w tym uznanie przez Sąd Rejonowy w E. K.G. za wykonawcę zlecenia przez L. Sp. z o.o. nie pozbawia możliwości prowadzenia postępowania podatkowego wobec Podatnika w zakresie ustalenia czy to Strona wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług związane z tworzeniem systemu [...]. Tym samym nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania. Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko.
Należy podkreślić, iż decydujące znaczenie dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług danej czynności ma ekonomiczna a nie formalna strona transakcji gospodarczej (por. wyroki NSA z dnia 09.06.2015 r., sygn. akt 1 FSK 223/14 czy WSA w Gdańsku z dnia 09.04.2013 r., sygn. akt I SA/Gd 284/13) Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w E. nie będzie miało przesądzającego wpływu na postępowanie podatkowe prowadzone wobec Skarżącej i podjęcie rozstrzygnięcia w zakresie opodatkowania przedmiotowej transakcji. Ustalenie zależności pomiędzy L. Sp. z o.o. a K.G. nie jest zagadnieniem prawnym uniemożliwiającym wydanie decyzji wymiarowej w zakresie ustalenia czy czynności związane z tworzeniem systemu [...] podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przez Podatnika.
W konsekwencji powyższego w ocenie Sądu zasadnie organy przyjęły, iż brak było podstaw faktycznych do zawieszenia postępowania w sprawie w następstwie czego odmówiły zawieszenia postępowania w zakresie wnioskowanym.
Zdaniem sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia ani przepisów prawa procesowego ani materialnego, w szczególności tych jakie strona wskazała w skardze, będącej przedmiotem rozpoznania.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło