I SA/Gd 446/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-06-29
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Krzysztof Przasnyski, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, określenia obowiązku niezgodnie z orzeczeniem, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być uwzględnione, jeśli wierzyciel w swoim stanowisku uznał je za nieuzasadnione?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, określenia obowiązku niezgodnie z orzeczeniem oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, wskazanie przez wierzyciela konkretnego środka egzekucyjnego we wniosku egzekucyjnym nie jest obligatoryjne, a organ egzekucyjny ma prawo wyboru środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego.Stan faktyczny
Spółka A wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym kary pieniężnej, kwestionując m.in. istnienie obowiązku, jego wymagalność, prawidłowość określenia obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalność egzekucji, niewłaściwy organ egzekucyjny oraz braki formalne tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny zwrócił się o stanowisko do wierzyciela (Dyrektora Izby Celnej), który uznał zarzuty za nieuzasadnione. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, oddalając zarzuty. Spółka wniosła skargę do WSA w Gdańsku, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 28 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 grudnia 2015 r. oddalające zarzuty zgłoszone w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. (aktualnie w S.) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej podał, że organ egzekucyjny Dyrektor Izby Celnej wszczął postępowania egzekucyjne do majątku "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. (aktualnie w S.) na podstawie wystawionego w dniu 20.07.2015r. przez Dyrektora Izby Celnej w B. tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł. Podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest wskazana przez wierzyciela decyzja nr [...] z dnia 18.06.2015r.
Pismem z dnia 11.08.2015 r. zobowiązana wniosła zarzuty na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r. poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.) w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów wskazała:
1) nieistnienie obowiązku,
2) brak wymagalności obowiązku,
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia,
4) błąd co do osoby zobowiązanego,
5) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego,
6) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
7) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia zobowiązana podniosła, że z decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie wynika, jakiemu podmiotowi wymierzono karę pieniężną, dlatego też bezpodstawnie wskazano w tytule wykonawczym jako zobowiązanego "A" Spółkę z o.o.
W ocenie strony, skoro w sentencji decyzji nie wskazano w jakikolwiek sposób, komu wymierzono karę pieniężną, tym samym aktu tego nie sposób uznać, jako decyzji podatkowej kreującej jakikolwiek obowiązek, co uzasadnia stwierdzenie, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie istnieje.
Nadto zobowiązana Spółka twierdzi, że w sprawie doszło do wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot, który nie jest wierzycielem, co dowodzi naruszenia przepisu art. 27 § 1 pkt 1 (poprzez rażąco wadliwe oznaczenie wierzyciela) oraz pkt 7 (poprzez rażąco wadliwe złożenie podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela). Skarżąca stwierdziła, że w tytule wykonawczym wskazano, jako rodzaj należności - karę pieniężną - zaś zgodnie z dyspozycją przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Zatem przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w sytuacji, gdy jakikolwiek przepis powszechnie obowiązujący prawa nie stanowi, aby to dyrektor właściwej izby celnej był uprawniony do żądania wykonania decyzji właściwego naczelnika urzędu celnego wymierzającej karę pieniężną, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
Zdaniem strony tytuł wykonawczy jest wadliwy: nie złożono wniosku zawierającego określenie, jakimi środkami egzekucyjnymi miałaby zostać wyegzekwowana wskazana w tytule wykonawczym należność.
Uzasadniając zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, strona wskazuje na treść art. 19 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowana wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem zobowiązanego żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie stanowi o prawie poboru organów celnych kar pieniężnych, wymierzanych na zasadzie przepisu art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, a ustawodawca w sposób jednoznaczny w ustawie o Służbie Celnej rozróżnił wymiar od poboru, na co wskazuje przyznanie naczelnikom urzędów celnych kompetencji w zakresie: wymiaru oraz odrębnie poboru podatku akcyzowego i opłaty paliwowej; wymiaru oraz odrębnie poboru podatku od gier oraz dopłat, o których mowa w ustawie o grach hazardowych.
Pismem z dnia 17.08.2015r. organ egzekucyjny zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w B. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów.
Dyrektor Izby Celnej w B. jako wierzyciel w postanowieniu z dnia 07.09.2015r. uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Z kolei, w wyniku rozpoznania zażalenia, ww. postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 28.09.2015r.
Po uzyskaniu ostatecznego postanowienia z dnia 28.09.2015r. w sprawie stanowiska wierzyciela, Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu 15.12.2015r. postanowienie, którym uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...].
Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy.
Dyrektor Izby Skarbowej, po przytoczeniu przepisów art. 33 § 1, art. 34 § 1 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a., zauważył, że postępowanie w sprawie zarzutów jest postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że jest wszczynane na wniosek zobowiązanego i do oceny wnioskodawcy należy zakres jego żądania, odzwierciedlony następnie w postanowieniu organu, który jest związany żądaniem tego wniosku.
Analiza akt sprawy wykazuje, że Spółka zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowań egzekucyjnych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20.07.2015r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej B., powołując się na przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 9 i 10 u.p.e.a., tj. na przesłanki: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dokonując oceny postawionych w oparciu o art. 33 pkt 1, 2, 3, 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzutów nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., stanowiący, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny uprawniony jest zatem do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w B. został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z wyżej wskazanych przyczyn, nie mogło być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny.
Merytoryczne badanie tych kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej.
Z treści ostatecznego postanowienia wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 28.09.2015r. wynika, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...], istnieje jest wymagalny, został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia jak też nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego.
Jak wskazał wierzyciel decyzja Naczelnika Izby Celnej w L. z dnia 24.03.2015r. nr [...], którą wymierzono Spółce "A" karę pieniężną w wysokości 12.000 zł oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 18.06.2015r. nr [...] - stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] została skierowana do "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. i prawidłowo doręczona. Obowiązek wynikający z decyzji nr [...] istniał i podlegał wykonaniu w dniu wystawienia tytułu wykonawczego.
Wierzyciel wskazał, że zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia wskazany w art. 33 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. może zostać podniesiony w przypadku określenia w tytule wykonawczym egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia administracyjnego. W analizowanej sprawie, zdaniem wierzyciela, prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą wydania decyzji administracyjnej, również oznaczenie decyzji II instancji poprzez wskazanie jej numeru i daty wydania. Dane zawarte w części E tytułu pozwalają na prawidłową identyfikację orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Z kolei, jak twierdzi wierzyciel, dane podmiotu, wobec którego wystawiono tytuł wykonawczy jak i określony w nim obowiązek są w pełni zgodne z danymi podmiotu oraz z treścią obowiązku określoną w akcie stanowiącym podstawę do jego wydania. Fakt, że nazwa spółki nie została dodatkowo powołana w sentencji orzeczenia nie stoi w sprzeczności z treścią art. 210 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zarówno tytuł wykonawczy, jak i orzeczenie, wskazują na Spółkę z o.o. "A" z siedzibą w G. przy ul. H. jako adresata decyzji z dnia 24.03.2015r. nr [...], tym samym podmiot zobowiązany do wykonania określonego w niej obowiązku, wskazaną w treści tytułu wykonawczego nr [...].
Zatem w badanej sprawie egzekwowany obowiązek istnieje, jest wymagalny, został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia jak również nie występuje błąd co do osoby zobowiązanej.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu z art. 33 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20.07.2015r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1, 2 u.p.e.a. (czyli np. z uwagi na nieistnienie lub brak wymagalności obowiązku). Z mocy art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Przeprowadzone przez organ egzekucyjny, z urzędu, badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno obejmować ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku w trybie administracyjnym jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony, czy organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz czy zobowiązany podlega polskiej jurysdykcji.
W ocenie organu odwoławczego, obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej, bowiem na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1 2015r. poz. 613 z późn. zm.). Przy czym zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów.
Zważywszy na fakt, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] dochodzona jest należność pieniężna - kara pieniężna, należy stwierdzić, że obowiązek objęty tym tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej. Nie ulega też żadnej wątpliwości, że Spółka "A" jest podmiotem, względem którego mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie nie wystąpiła również przesłanka niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie zawiadomienia z dnia 29.07.2015 r. nr [...]. Organ egzekucyjny zastosował bowiem jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia go wyżej powołana ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. la pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunku bankowego (art. 80 tej ustawy).
Oceniając zgłoszony przez zobowiązaną, w oparciu o art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że stosownie do treści art. 1a pkt 7 u.p.e.a. organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 19 § 5 u.p.e.a., dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast zgodnie z dyspozycją przepisu art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.
Skoro zobowiązana Spółka swoją siedzibę miała w G. (obecnie w S.), to organem egzekucyjnym właściwym w sprawie jest Dyrektor Izby Celnej.
W kwestii zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym nr [...] wymogów określonych w art. 27, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera:
1) oznaczenie wierzyciela;
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej -także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;
12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Spółki "A" wady tytułu wykonawczego nr [...] polegają na: błędnym oznaczeniu wierzyciela, złożeniu podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela oraz "nie złożenia wniosku zawierającego określenie, jakimi środkami egzekucyjnymi miałaby zostać wyegzekwowana wskazana w tytule wykonawczym należność". W pierwszej kolejności organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 1a pkt 13 u.p.e.a., wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast podmioty uprawnione do inicjowania postępowania egzekucyjnego zostały wskazane w art. 5 u.p.e.a.. Przepis ten w § 1 pkt 1 wprowadził w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego zasadę, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej jest zawsze właściwy do orzekania organ I instancji. Wyjątek od tej zasady przewidziano w art. 5 § 1 pkt 4 powołanej ustawy, w myśl którego, w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji - podmiotem inicjującym postępowanie egzekucyjne jest zawsze właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby celnej. Natomiast z art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, iż kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w B., tj. dyrektor izby celnej właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego w L., który decyzją z dnia 24.03.2015r. nr [...] wymierzył Spółce "A" karę pieniężną. Powyższe oznacza, że tytuł wykonawczy nr [...] zawiera prawidłowe oznaczenie wierzyciela, bowiem wskazuje jego nazwę, adres oraz NIP. Organ odwoławczy zauważył także, że z dniem 21.11.2013 r. treść art. 27 u.p.e.a. została zmieniona przez art. 111 pkt 14 lit. a) ustawy z dnia 11.10.2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1289). W obowiązującym stanie prawnym przepis art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wymaga, aby tytuł wykonawczy zawierał datę wystawienia, a nadto podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Przed wejściem w życie wskazanej ustawy art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wskazywał, że tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Obecnie zatem - z uwagi na powyższą zmianę regulacji w tym zakresie - w tytule wykonawczym wierzyciel nie jest obowiązany zamieszczać odcisku pieczęci urzędowej.
Wbrew twierdzeniu zobowiązanej Spółki, w część F, poz. 7 tytułu wykonawczego widnieje podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, co oznacza, że przedmiotowe tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nieuzasadniony jest również zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 28 u.p.e.a., we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny. Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Z treści cytowanego artykułu wynika jednoznacznie, że obligatoryjny obowiązek wskazania środka egzekucyjnego spoczywa na wierzycielu wyłącznie w sytuacji poddania egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Nadto ustawodawca mówi wyraźnie o wniosku, a nie tytule wykonawczym.
Organ odwoławczy podkreślił, że w badanej sprawie mamy do czynienia nie z egzekucją należności niepieniężnych, lecz z egzekucją należności pieniężnych w postaci kary pieniężnej, a więc wskazanie przez wierzyciela - nawet we wniosku o wszczęcie takiej egzekucji - środka egzekucyjnego nie jest obligatoryjne.
Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w przedmiotowym tytule wykonawczym z dnia 20.07.2015r. w części: Pouczenie, wymienione zostały wszystkie środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych, określone w art. 1a pkt 12a) u.p.e.a. Podkreślił także, że ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwość wyboru środka egzekucyjnego, albowiem na podstawie art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w B. przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, a więc element określony w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 stycznia 2016 r., zarzucając mu naruszenie przepisów art. 27 ust. 1 pkt 11 u.p.e.a., albowiem zaskarżone zajęcie stanowi niedopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego przy zastosowaniu innego środka egzekucyjnego aniżeli wskazany przez wierzyciela we wniosku egzekucyjnym.
Skarżąca podniosła, odwołując się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 513/05, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. wierzyciel jest zobowiązany do wskazania w tytule wykonawczym środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych. Organ egzekucyjny jest związany wnioskami wierzyciela w tym zakresie i nie może zastosować innego środka egzekucyjnego niż proponowany przez wierzyciela. Potwierdzeniem związania organu egzekucyjnego wnioskiem wierzyciela co do rodzaju środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych jest art. 30 u.p.e.a, zgodnie z którym organ może zastosować inny środek egzekucyjny niż wskazany we wniosku /tylko/ w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Z przepisu tego wynika a contrario, że organ egzekucyjny nie może w egzekucji należności pieniężnych zastosować środków egzekucyjnych innych niż wskazane przez wierzyciela.
Skarżąca podkreśliła, że wierzyciel nie wskazał w żaden sposób żadnego środka egzekucyjnego – nie można bowiem za taką czynność uznać posłużenia się stosownym wzorem formularza, brak jest przy tym jakiegokolwiek oświadczenia wierzyciela – tym bardziej, że podpis rzekomego wierzyciela nie znajduje się pod wskazaniem jakichkolwiek środków egzekucyjnych.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Tak pojmując rolę Sądu stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia czy zarzuty zgłoszone przez skarżącą w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zasługiwały na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań przytoczyć zatem wypada treść przepisu art. 33 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może stanowić :
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Podkreślić przy tym należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
"A" sp. z o.o. pismem z 11 sierpnia 2015 r. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym oparte o przesłanki wymienione w art. 33 pkt 1, 2, 3 i 4 tj. nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego. Spółka zgłosiła także zarzuty w oparciu o przesłanki wymienione w art. 33 pkt 6, 9 i 10 u.p.e.a.
Organ egzekucyjny, trafnie zatem zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez spółkę zarzutów.
Dyrektor Izby Celnej w B., działając jako wierzyciel postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 28 września 2015 r. postanowienie to zostało utrzymane w mocy.
Z treści ostatecznego postanowienia wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 28 września 2015r. wynika, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...], istnieje jest wymagalny, został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, jak też nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego.
Skoro zatem wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia 28 września 2015r. uznał zarzuty: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego za bezpodstawne, to organ egzekucyjny był takim stanowiskiem związany. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny, również organ nadzorczy, nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie tych zarzutów.
Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.).
Sąd podziela także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie zarzutów zgłoszonych w parciu o przesłanki wymienione w art. 33 pkt 6,9 i 10 u.p.e.a.
Przede wszystkim skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podziela stanowiska zaprezentowanego w skardze, powtórzonego za wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 513/05.
Zgodnie z art. 28 u.p.e.a., we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny. Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Z treści cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że obligatoryjny obowiązek wskazania środka egzekucyjnego spoczywa na wierzycielu wyłącznie w sytuacji poddania egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Nadto ustawodawca mówi wyraźnie o wniosku, a nie tytule wykonawczym.
Należy zauważyć, że w badanej sprawie mamy do czynienia nie z egzekucją należności niepieniężnych, lecz z egzekucją należności pieniężnych w postaci kary pieniężnej, a więc wskazanie przez wierzyciela - nawet we wniosku o wszczęcie takiej egzekucji - środka egzekucyjnego nie jest obligatoryjne.
Jednocześnie zauważyć trzeba, że w będącym przedmiotem oceny tytule wykonawczym z dnia 20 lipca 2015r. w części: Pouczenie, wymienione zostały wszystkie środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych, określone w art. 1a pkt 12a) u.p.e.a. Przy czym ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwość wyboru środka egzekucyjnego, albowiem na podstawie art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Wobec powyższego zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w B. badany tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, a więc element określony w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.
Za prawidłowe uznać należy także, bez konieczności powtarzania trafnej argumentacji przytoczonej w części wstępnej uzasadnienia wyroku, niekwestionowane w skardze stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie pozostałych zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło