I SA/Łd 281/16

WyrokWSA w Łodzi2016-06-29

Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Joanna Tarno, Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie nieruchomości, jeśli faktura została wystawiona przez spółkę cywilną, a sprzedaż nieruchomości nastąpiła na podstawie umowy sprzedaży zawartej pomiędzy jednym ze wspólników spółki (będącym właścicielem nieruchomości) a nabywcą, a organy podatkowe uznały, że faktura nie odzwierciedla faktycznego zdarzenia gospodarczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że definicja dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, która obejmuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, ma charakter ekonomiczny i wykracza poza cywilistyczne pojęcie sprzedaży. W sytuacji, gdy spółka cywilna, mimo braku formalnego prawa własności, faktycznie dysponowała nieruchomością i przeniosła ekonomiczne władztwo na nabywcę, należy uznać, że doszło do dostawy towaru. W związku z tym, prawidłowo wystawiona faktura przez zarejestrowanego podatnika uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, a niezgodność między treścią faktury a umową sprzedaży w zakresie podmiotu będącego właścicielem nieruchomości nie stanowi wystarczającej podstawy do pozbawienia nabywcy prawa do odliczenia.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. określającą spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. Organy podatkowe uznały, że spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez spółkę cywilną B, ponieważ sprzedaż nieruchomości udokumentowanej tą fakturą została dokonana przez jednego ze wspólników spółki cywilnej, a nie przez samą spółkę. Spółka A zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że faktura dokumentuje rzeczywistą transakcję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP [...] [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania za lipiec 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 10537 (dziesięć tysięcy pięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia A S.A. w Ł. zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. w wysokości 1.644.173 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. organ pierwszej instancji stwierdził zawyżenie podatku naliczonego poprzez odliczenie od podatku należnego podatku VAT wynikającego z faktury VAT nr [...] z dnia [...] r., wystawionej przez B s.c. Ł. F., Ł. S. z siedzibą w G. (wartość netto 5.791.000 zł i podatek VAT 1.331.930 zł) a dotyczącej zakupu budynku handlowo-usługowego, placu utwardzonego, ogrodzenia terenu oraz działki, co spowodowało naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej jako "ustawa o VAT"). Biorąc powyższe pod uwagę organ pierwszej instancji w dniu [...] r. wydał decyzję, w której dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił naruszenie art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez uznanie, że ww. faktura wystawiona w dniu 1 lipca 2011 r. przez B s.c. dotycząca sprzedaży nieruchomości dokumentuje czynność, która nie została dokonana, mimo że aktualny odpis księgi wieczystej potwierdza, że strona nabyła tę nieruchomość na podstawie ww. transakcji sprzedaży udokumentowanej wskazaną fakturą; art. 8 ust. 1 ustawy o VAT w związku z art. 353 oraz 393 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez przyjęcie, że wspólnik spółki cywilnej mający roszczenie do właściciela gruntu o zwrot nakładów poniesionych na jego gruncie (budynek handlowo-usługowy, utwardzony plac) nie może zamiast samodzielnie żądać spełnienia świadczenia bezpośrednio do rąk swojego wierzyciela, dokonać wspólnie ze swoim wspólnikiem (właścicielem gruntu) zbycia tej nieruchomości wraz z poczynionymi na niej nakładami; art. 122 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej jako "o.p.") poprzez wyciągnięcie negatywnych dla strony wniosków z zeznań świadków Ł. F. i Ł. S. oraz podejmowanych przez nich działań (np. wystawienie faktury korygującej z dnia [...] r. "zerującej" sprzedaż udokumentowaną fakturą) w sytuacji, gdy świadkowie ci pozostają w sporze sądowym ze stroną o wydanie nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży, a przez to nieuwzględnienie faktów wynikających z załączonych dowodów (m.in. pozew windykacyjny załączony do zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia 13 listopada 2014 r.; akt notarialny) oraz zasad doświadczenia życiowego i innych okoliczności przemawiających za zgodną wolą wspólników w przedmiocie dokonania czynności. Organ drugiej instancji nie uwzględnił argumentów przedstawionych w powyższym odwołaniu i wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, podzielając argumentację w niej zawartą. W motywach własnego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy w świetle art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, podatnik miał prawo odliczyć podatek naliczony z faktury VAT dokumentującej nabycie nieruchomości, wystawionej przez B s.c. Ł. F., Ł. S. z siedzibą w G. Wyżej wymieniona faktura została sporządzona w związku z zawarciem w dniu 30 czerwca 2011 r. pomiędzy Ł. F. a skarżącą spółką umowy sprzedaży (akt notarialny Rep. A nr [...]) gruntu wraz z budynkiem handlowo-usługowym wybudowanym przez B s.c. Ł. F., Ł. S. Z aktu notarialnego wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Ł. F. występujący jako "Sprzedający", którą nabył do majątku osobistego na podstawie aktu notarialnego z dnia 7 lipca 2009 r. Rep A nr [...], co potwierdziła żona sprzedającego – S. F. Własność nieruchomości została ustalona przez asesora notarialnego zastępującego notariusza na podstawie m.in. odpisu księgi wieczystej z dnia 30 czerwca 2011 r., w której w Dziale II jako właściciel figurował Ł. F. Przed asesorem notarialnym stawił się również Ł. S., który wraz z Ł. F. działali łącznie jako jedyni wspólnicy spółki B s.c. i zostali wskazani w treści aktu notarialnego jedynie jako "Korzystający". Organ pierwszej instancji ustalił, że spółka cywilna B powstała na podstawie umowy z dnia 22 sierpnia 2009 r. zawartej pomiędzy Ł. F. i Ł. S., której celem było wspólne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wybudowania budynku na gruncie jednego ze wspólników – Ł. F., a następnie wynajmu lokali w przedmiotowym budynku. Każdy ze wspólników wniósł do spółki wkład w wysokości 20.000 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że z punktu widzenia prawa cywilnego nakłady na nieruchomość (np. wybudowanie budynku lub budowli oraz ulepszenie i modernizacja istniejących budynków lub budowli) stanowią część składową gruntu i tym samym własność właściciela gruntu. Wszystko to, co zostało trwale z gruntem złączone, stanowi bowiem jego część składową. A zatem w sytuacji, gdy spółka cywilna wybudowała budynek, tj. poniosła nakłady na majątku, który nie stanowi jej własności, nakłady te stały się częścią nieruchomości i przypadły właścicielowi. W konsekwencji organ odwoławczy ocenił, że sprzedaży nieruchomości, o której mowa wyżej dokonał Ł. F. będący w dniu 30 czerwca 2011 r. jej właścicielem. Tym samym faktura nr [...] wystawiona w dniu [...] r. przez B s.c. Ł. F., Ł. S. nie odzwierciedla faktycznego przebiegu zdarzenia gospodarczego, tj. sprzedaży dokonanej na podstawie zawartego w dniu [...] r. aktu notarialnego Rep. A nr [...]. Fakt ten potwierdzili również wspólnicy spółki B. W trakcie przesłuchań w dniu 26 października 2012 r. wspólnik Ł. F. stwierdził, że cyt: "Przyznaję, że wówczas my jako Spółka nie byliśmy świadomi co do konsekwencji prawnych wystawienia w taki sposób faktury VAT. Obecnie uznajemy, że została ona błędnie wystawiona, co stanowi podstawę do skorygowania błędnie wystawionej faktury". Organ odwoławczy poinformował, że wobec spółki cywilnej B pracownicy Urzędu Skarbowego w G. przeprowadzili kontrolę podatkową, w wyniku której stwierdzono m.in., że zbycie nakładów poniesionych na wybudowanie obiektu budowlanego na cudzym gruncie w G. należy zaliczyć do świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż dochodzi w tym przypadku do przeniesienia prawa majątkowego. Spółka cywilna B nie wystawiła zgodnie z art. 106 ust. 1 omawianej ustawy faktury VAT dla właściciela gruntu, tj. Ł. F., dotyczącej zwrotu poniesionych nakładów jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i nie wykazała w ewidencji dostaw oraz w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011 r. obrotu ze sprzedaży nakładów poniesionych na wybudowanie budynku (wartość netto 383.382,88 zł, podatek VAT 83.341,18 zł). Ponadto w toku kontroli podatkowej stwierdzono obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 cytowanej ustawy, wynikającego z faktury nr [...] wystawionej w dniu [...] r. na rzecz skarżącej spółki. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego w tej ustawie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegająca opodatkowaniu tym podatkiem. Faktura, która nie odzwierciedla faktycznej sprzedaży pomiędzy określonymi w niej stronami jest fakturą fikcyjną i w świetle regulacji art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) niniejszej ustawy nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o wynikający z nich podatek naliczony. Nie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które, jak w ocenie organu ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, zaistniało między innymi podmiotami niż wskazane na fakturze. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym podmiotem dokonującym dostawy, zdaniem organu, nie była spółka cywilna, lecz Ł. F. Nie można uznać, że spółka cywilna B posiadała prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, a w konsekwencji nie mogła go przenieść na inny podmiot. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca spółka, odbiorca faktury od spółki cywilnej B, nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż po stronie wskazanego w tym dokumencie jako sprzedawca podmiotu nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu (podatek należny). Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu. W skardze na decyzję organu odwoławczego Spółka A zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że faktura wystawiona w dniu [...] r. przez B s.c. Ł. F., Ł. S. dotycząca sprzedaży nieruchomości dokumentuje czynność, która nie została dokonana, mimo że aktualny odpis księgi wieczystej potwierdza, że skarżąca spółka nabyła tę nieruchomość na podstawie ww. transakcji sprzedaży udokumentowanej wskazaną fakturą; art. 8 ust. 1 niniejszej ustawy w zw. z art. 3531 oraz 393 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że wspólnik spółki cywilnej mający roszczenie do właściciela gruntu o zwrot może zamiast samodzielnie żądać spełnienia świadczenia bezpośrednio do rąk swojego wierzyciela (skarżącej spółki), dokonać wspólnie ze swoim wspólnikiem (właścicielem gruntu) zbycia tej nieruchomości wraz z poczynionymi na niej nakładami; art. 121 § 1 oraz art. 122 w zw. z art. 191 o.p. poprzez wyciągnięcie negatywnych dla spółki wniosków z zeznań świadków Ł. F. oraz Ł. S. oraz podejmowanych przez nich działań (np. wystawienie faktury korygującej z dnia [...] r. "zerującej" sprzedaż udokumentowaną sporną fakturą), a także informacji o przebiegu i wynikach postępowań podatkowych w ich sprawie, w sytuacji, gdy świadkowie ci pozostają w sporze sądowym ze skarżącą spółką o wydanie nieruchomości, a przez to nieuwzględnienie faktów wynikających z zebranych dowodów (m.in. pozew windykacyjny załączony do zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia 13 listopada 2014 r.; akt notarialny nr Rep. A [...]) oraz zasad doświadczenia życiowego i innych okoliczności przemawiających za zgodną wolą wspólników w przedmiocie dokonania czynności; art. 210 § 1 pkt 6 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 121 § 1 o.p. oraz § 21 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, poprzez powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na niemające związku z niniejszą sprawą orzeczenia sądów administracyjnych (tu: wyrok WSA w Gdańsku z 4 kwietnia 2012 r., s. 11 decyzji), a także przepis nie dotyczący zasad odliczania VAT (a jedynie przechowywania faktur) jako rzekomo potwierdzający, że spółka nie dochowała należytej staranności przyjmując sporną fakturę (s. 13 decyzji). Mając na uwadze wskazane zarzuty naruszenia prawa strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Organy podatkowe oceniły, że właścicielem nieruchomości, której sprzedaż udokumentowano sporną fakturą z dnia [...] r., wystawioną przez B s.c. Ł. F., Ł. S., był wyłącznie jeden ze wspólników tej spółki – Ł. F. Wobec tego uznały, że skarżąca spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego (w niej zawartego), ponieważ przedmiotowa faktura stwierdza czynność, która nie została dokonana. Taka kwalifikacja faktury, w świetle art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT wyklucza możliwość odliczenia wynikającego z niej podatku. Zdaniem organów podatkowych skoro podmiotem dokonującym dostawy nie była spółka cywilna lecz wspólnik Ł. F., to nie można uznać, że spółka cywilna B posiadała prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, a w konsekwencji nie mogła go przenieść na inny podmiot. W ocenie sądu powyższe stanowisko jest błędne ponieważ nie znajduje oparcia w treści art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, definiującego dostawę towarów. Zgodnie z przywołanym przepisem przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Definicja ta nie posługuje się pojęciami sprzedaży, przeniesienia własności. Nie odwołuje się do konkretnych przepisów z dziedziny prawa cywilnego regulujących przeniesienie własności. Zawarty w cytowanym przepisie zwrot "przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel" odrywa się od koncepcji cywilistycznych i kładzie akcent na ekonomiczną treść związaną z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarami. Jest oczywiste, że do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel dochodzi w wyniku umowy sprzedaży w rozumieniu prawa cywilnego. Przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel jest jednak pojęciem szerszym niż sprzedaż rzeczy. Należy podkreślić, że ów ekonomiczny aspekt dostawy z art. 7 ust. 1 omawianej ustawy, wynika z tego, że przepis ten stanowi implementację przepisów prawa unijnego. Kwestie te obecnie, podobnie jak w 2011 r., reguluje art. 14 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347.1 i L 384.92; dalej Dyrektywa 112), będącego odpowiednikiem obowiązującego wcześniej art. 5 (1) VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG; dalej VI Dyrektywa). Należy zauważyć, iż używając pojęć z zakresu prawa cywilnego dotyczących rzeczy i własności, które posiadają różne znaczenie na gruncie prawa cywilnego obowiązującego w poszczególnych państwach członkowskich, ustawodawca wspólnotowy nie odnosi ich do definicji obowiązujących na gruncie prawa krajowego. Mając na uwadze cel Dyrektywy 112 wyrażony między innymi w jej tytule, którym jest harmonizacja przepisów państw członkowskich należy zauważyć, iż jest on jedynie wówczas możliwy do osiągnięcia, gdy przepisy i pojęcia w niej wykorzystywane będą miały identyczne znaczenie w każdym z krajów Wspólnoty. Użyte w Dyrektywie 112 sformułowania są zatem pojęciami wypracowanymi na gruncie prawa wspólnotowego, a nie systemów prawnych obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich. Tym samym pojęcie przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel powinno obejmować również przypadki, gdy doszło do przekazania szeroko pojętej kontroli ekonomicznej nad rzeczą, skutkiem czego nabywca może nią dysponować jak właściciel, mimo iż nie miało miejsca prawne przejście własności na nabywcę. Decydujące znaczenie ma bowiem ekonomiczna strona transakcji, a więc przeniesienie, lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą (tak NSA w wyroku z dnia 23.03.2011 r. w spr. o sygn. akt I FSK 431/10). W wyniku transakcji, zgodnie z dokumentacją, na którą złożyło się wystawienie spornej faktury przez spółkę cywilną i sporządzenie aktu notarialnego pomiędzy jednym z jej wspólników (właścicielem nieruchomości) a skarżącą spółką jako nabywcą, ta ostatnia stała się właścicielką nieruchomości. Skarżąca spółka stała się uprawniona do dysponowania nieruchomością tak w sensie prawnym jak i ekonomicznym. Z jej punktu widzenia, który w ocenie sądu miał na uwadze zarówno prawodawca krajowy w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT jak i wspólnotowy w art. 14 ust. 1 Dyrektywy 112, miała miejsce dostawa towaru. Konieczność rozpatrywania dokonanej transakcji jako dostawy, znajduje zresztą w realiach niniejszej sprawy także uzasadnienie z punktu widzenia dostawcy – spółki cywilnej. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że spółka cywilna B korzystała ze sprzedanej nieruchomości jak właściciel. Wymieniona spółka zawiązana została dnia 22 sierpnia 2009 r. Jej celem było wspólne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wybudowania budynku na gruncie jednego ze wspólników – Ł. F., a następnie wynajmu lokali w przedmiotowym budynku. Każdy ze wspólników wniósł do spółki wkład w wysokości 20.000 zł. W umowie zawarto również zapis, że "w przypadku, gdy wspólnik Ł. F. jako właściciel gruntu, na którym znajduje się majątek Spółki pozostawia budynek na własny użytek, zobowiązuje się do wypłaty na rzecz wspólnika Ł. S. kwoty stanowiącej połowę aktualnej wartości budynku" (§ 18 umowy). Spółka w wyniku wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości nie stała się jej właścicielką, tym niemniej dysponowała nią jak właściciel. Z aktu notarialnego wynika, że wspólnicy byli korzystającymi z nieruchomości. Mimo, że spółka cywilna nie stała się właścicielem nieruchomości i nie mogła tym samym przenieść tego prawa na inną osobę, to dysponując nią faktycznie posiadała możliwość i z niej skorzystała, przenosząc posiadanie, a zatem władztwo ekonomiczne czego wymaga dla dostawy art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Przyjęcie w niniejszej sprawie, iż doszło do dostawy towarów pomiędzy stronami transakcji określonymi jako spółka cywilna oraz skarżącą spółką uzasadnia taką wykładnię powołanego art. 7 ust. 1, zgodnie z którą "dostawa towarów" oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy przez wystawcę faktury w sensie prawnym. Pozwala to przy wykładni tego przepisu na odwołanie się do wyroku ETS w sprawie C-320/88 z dnia 8 lutego 1990 r. pomiędzy Staatssecretaris van Financiën a Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV (publ. LEX nr 83931, ECR 1990/2/I-00285). Zgodnie z tym wyrokiem opodatkowaniu powinno podlegać przeniesienie ekonomicznego władztwa nad rzeczą. Dostawa towarów w rozumieniu przepisów wspólnotowych, a zatem także implementujących je przepisów krajowych, nie ogranicza się do cywilistycznego przeniesienia prawa własności. Istotne znaczenie ma przeniesienie ekonomicznego prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, pod warunkiem że daje ono w praktyce nabywcy analogiczne prawa jak przeniesienie tytułu prawnego. W konsekwencji za trafny należy uznać zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt. 1 lit. a) ustawy o VAT. Zasada neutralności podatku od towarów i usług wymaga, aby w tych wszystkich przypadkach, w których podatnik legitymuje się prawidłowo wystawioną fakturą mógł dokonać potrącenia podatku naliczonego. Jak wskazano powyżej w rozpatrywanej sprawie doszło do przeniesienia władztwa ekonomicznego nieruchomości przez spółkę cywilną, a zatem czynność ta miała miejsce w rzeczywistości, a poza tym spółka ta była zarejestrowanym podatnikiem uprawnionym do wystawiania faktur. Reasumując należy zauważyć, iż stwierdzone fakturą VAT przeniesienie przez spółkę cywilną, władztwa ekonomicznego nad nią, tj. prawa do dysponowania nią jak właściciel, na rzecz innego podmiotu, któremu towarzyszy przeniesienie prawa własności wszystkich udziałów w nieruchomości przez współwłaścicieli będących jednocześnie jej wspólnikami, należy traktować jak dostawę towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Tak wystawiona faktura pozwoliła skarżącej spółce odliczyć zawarty w niej podatek naliczony. Stwierdzona przez organy podatkowe niezgodność między treścią tej faktury, a umową sprzedaży nieruchomości, w zakresie określenia podmiotu będącego właścicielem nieruchomości, nie stanowi wystarczającej podstawy dla pozbawienia nabywcy prawa do odliczenia. Należy podnieść, iż dla ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie bez znaczenia jest fakt złożenia przez jednego ze wspólników – Ł. F., na co powołuje się organ, oświadczenia w dniu 26 października 2012 r., w którym stwierdził, że w momencie wystawiania spornej faktury on i drugi wspólnik nie byli świadomi, co do konsekwencji prawnych wystawienia w taki sposób faktury VAT. W dniu składania niniejszego oświadczenia, Ł. F. wskazał, że przedmiotowa faktura została błędnie wystawiona, co stanowi podstawę do jej skorygowania. Powyższa okoliczność, tj. kwestia złożenia oświadczenia określonej treści, nie jest wiążąca z punktu widzenia przepisów prawa, w zakresie skutków prawnych dokonanej czynności, bądź jej charakteru. O tym decydują bowiem konkretne regulacje prawne a nie przeświadczenie podmioty, który jej dokonał. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt. 1 lit. a) ustawy o VAT, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 4 p.p.s.a. J.Z.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło