II GSK 5673/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 49/16 w sprawie ze skargi P. Ż. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...]; 3. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego na rzecz P. Ż. 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 29 czerwca 2016 r. (sygn. akt VI SA/Wa 49/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), oddalił skargę P. Ż. (dalej: skarżący) na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej: Komisja Egzaminacyjna II Stopnia) z [...] października 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. WSA orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżący przystąpił do egzaminu adwokackiego w 2015 r. Egzamin obejmował m.in. zadanie z zakresu prawa administracyjnego, polegające na sporządzeniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego albo opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia takiej skargi. Uchwałą z [...] kwietnia 2015 r. Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2015 r. z siedzibą w [...] (dalej: Komisja Egzaminacyjna), powołując się na art. 78f ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), stwierdziła, że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Powodem ustalenia takiego wyniku było uzyskanie niedostatecznej oceny z pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa administracyjnego. Skarżący złożył odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Zarzucił w szczególności naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: a) art. 7, art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: kpa) w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze, polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie dotyczącym rozważenia, czy przyjęty przez skarżącego sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego doprowadziłby do skuteczności sporządzonego przez niego środka zaskarżenia, zgodnie z interesem reprezentowanej strony, b) art. 80 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze przez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, co wyraźnie wynika ze sprzeczności w uzasadnieniach ocen cząstkowych obu egzaminatorów, w szczególności w kwestiach zachowania przez skarżącego wymogów formalnych skargi oraz prawidłowości dokonanej przez skarżącego wykładni art. 139 kpa, c) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze, polegające na sporządzeniu bardzo lakonicznego uzasadnienia oceny cząstkowej przez jednego z egzaminatorów, co uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do większości zarzutów w nim przedstawionych; 2) błędnych ustaleń faktycznych zawartych w uzasadnieniach ocen cząstkowych wystawionych przez poszczególnych egzaminatorów. Uchwałą z [...] października 2015 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej. W szczególności Komisja Egzaminacyjna II Stopnia zgodziła się z egzaminatorami, że w skardze sporządzonej przez skarżącego w ramach pracy egzaminacyjnej podniesiono tylko jeden zarzut - "naruszenie art. 139 k.p.a. (...) polegające na wydaniu decyzji na niekorzyść strony odwołującej się pomimo braku ku temu podstaw oraz braku uzasadnienia przy czym uzasadnienia decyzji wydanej przez organ I instancji za rażąco naruszającą prawo". Zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, z treści tego zarzutu nie wynika, czy skarżący rozumie tę instytucję prawną, przy czym takiej wiedzy nie daje też uzasadnienie skargi, w którym skarżący ponownie podkreśla lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Tymczasem dla zakwestionowania wadliwości, lakoniczności, braku wymaganych przez prawo elementów uzasadnienia istnieje stosowny przepis, który należało wykorzystać w skardze, a tego w zarzutach i ich uzasadnieniu brak. W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, egzaminatorzy zasadnie podnieśli, że ograniczenie się tylko do jednego, niepełnego zarzutu naruszenia prawa, przy braku zarówno pozostałych zarzutów, jak i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie zabezpieczało w dostatecznym stopniu interesów reprezentowanej strony. To powodowało, że wprawdzie skarga byłaby rozpoznana przez sąd, ale ten wykorzystując uprawnienie z art. 134 § 1 ppsa musiałby podnieść inne naruszenia prawa, zaś taka sytuacja oznacza, że praca egzaminacyjna nie spełniała wymogów z art. 78d ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Skarżący złożył do WSA skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia. WSA oddalił skargę. Sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: art. 8 i art. 11 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze (przez nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu) oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze (przez dokonanie szeregu błędnych ustaleń faktycznych w zakresie wskazanym w skardze). W ocenie WSA, z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia szczegółowo zapoznała się z treścią pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa administracyjnego i mając na uwadze zarzuty odwołania dokonała analizy zadania egzaminacyjnego pod kątem kryteriów zawartych w art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Zdaniem WSA, o obiektywizmie tej oceny świadczy fakt, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia dostrzegła pozytywne elementy w pracy skarżącego, podzielając tym samym część zarzutów podniesionych w odwołaniu i krytycznie odniosła się w tym zakresie do ocen formułowanych przez egzaminatorów. WSA stwierdził, że organ dostrzegł jednak szereg wad w pracy skarżącego, które zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu uchwały i które nie pozwalały na podwyższenie oceny z tej części egzaminu adwokackiego. Zdaniem WSA, trafna jest ogólna ocena Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, że powołanie przez skarżącego tylko jednego zarzutu w skardze sporządzonej przez niego w trakcie egzaminu adwokackiego, przy braku podniesienia innych zarzutów w zakresie naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego w dostatecznym stopniu nie zabezpieczało interesów reprezentowanej strony. Podobnie WSA ocenił brak zawarcia w skardze sporządzonej podczas egzaminu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że egzaminatorzy oraz Komisja Egzaminacyjna II Stopnia dokonali nie swobodnej, ale dowolnej oceny materiału dowodowego. Analiza uzasadnienia zaskarżonej uchwały wskazuje bowiem na to, że organ precyzyjnie i w oparciu o konkretne normy prawne wykazał błędność poszczególnych zapisów i całości pracy skarżącego. WSA dodał, że nie narusza art. 107 § 3 kpa nieodniesienie się do wszystkich argumentów odwołania, jeżeli wskazane i objaśnione przez organ w uzasadnieniu decyzji okoliczności przesądzają o trafności decyzji. Zdaniem WSA, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego za niezasadne należało uznać podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia przepisów postępowania. Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa wskutek nieuwzględnienia skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia w sytuacji, w której uchwała ta została wydana z naruszeniem art. 8 i art. 11 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze, przy czym wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem jego stwierdzenie skutkowałoby uwzględnieniem skargi; 2) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, wskutek nieuwzględnienia skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia w sytuacji, w której uchwała ta została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze, przy czym wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem jego stwierdzenie skutkowałoby uwzględnieniem skargi. W uzasadnieniu skarżący stwierdził w szczególności, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie ustosunkowała się do znaczącej części zarzutów i twierdzeń skarżącego przedstawionych w odwołaniu. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie odniosła się przede wszystkim do argumentacji skarżącego, wskazującej że wskazane i uzasadnione w pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa administracyjnego naruszenie prawa było ewidentne oraz że jego stwierdzenie doprowadziłoby do skuteczności sporządzonego środka zaskarżeniem bez konieczności korzystania przez sąd rozpoznający sprawę z możliwości przewidzianych treścią art. 134 ppsa. Stwierdzenie tej okoliczności mogło zatem doprowadzić do ocenienia pracy egzaminacyjnej skarżącego na ocenę pozytywną, a w konsekwencji prowadzić do ustalenia, że skarżący uzyskał pozytywną ocenę z egzaminu adwokackiego. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia zawiera szereg błędów w ustalonym stanie faktycznym sprawy, przy czym błędne ustalenia dotyczyły kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie materii dotyczącej ustawowych kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej określonych w art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze. W uzasadnieniu uchwały w sposób niezgodny z prawdą stwierdzono, że egzaminatorzy wskazywali na to, iż praca egzaminacyjna skarżącego zawiera określone uchybienia, podczas gdy na uchybienie to zwracał uwagę tylko jeden z egzaminatorów, bądź de facto żaden z nich. W szczególności błędnie zacytowano sformułowany przez skarżącego w pracy egzaminacyjnej zarzut naruszenia art. 139 kpa, a następnie w oparciu o wadliwie zacytowaną treść zarzutu starano się wykazywać dalsze uchybienie pracy egzaminacyjnej. W odpowiedzi Komisja Egzaminacyjna II Stopnia (reprezentowana przez radcę prawnego) wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zwrot kosztów postępowania. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący poparł skargę kasacyjną, a pełnomocnik Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważności postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 ppsa nie stwierdzono. Zgodnie z art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej oparto w niniejszej sprawie na podstawie z art. 174 pkt 2 ppsa, a istota sporu sprowadza się do oceny stanowiska WSA akceptującego pogląd organu, czyli Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, że ograniczenie się w zadaniu tylko do jednego, niepełnego zarzutu przy braku tak pozostałych zarzutów, jak i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie zabezpieczało interesów strony. Skarżący konstruując w pracy egzaminacyjnej zarzut naruszenia art. 139 kpa nie podniósł, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny co do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Błędna ocena rażącego naruszenia prawa, tj. wspomnianego art. 27 ust. 1 ustawy, a lakoniczne brzmienie uzasadnienia decyzji czy jego brak to nie to samo. Skarżący w zarzutach skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że w treści uzasadnienia uchwały organu II instancji błędnie zacytowano sformułowany przez niego w pracy egzaminacyjnej zarzut naruszenia art. 139 kpa, a następnie w oparciu o wadliwie zacytowaną treść zarzutu starano się wykazywać dalsze uchybienia pracy egzaminacyjnej, w tym to, że uzasadnienie pracy egzaminacyjnej zostało ograniczone do kwestii lakoniczności uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, co pozostaje w sprzeczności z dokumentem znajdującym się w aktach sprawy w postaci pracy egzaminacyjnej skarżącego. Odniesienie się do tych zarzutów poprzedzić należy wskazaniem, że zgodnie z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze w postępowaniu służącym ustaleniu wyników egzaminu adwokackiego przepisy kpa stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane, zaś ocena zakresu "odpowiedniego" stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio zastosowany. W postępowaniu mającym na celu ustalenie wyniku egzaminu sprawdzane prace egzaminacyjne stanowią materiał dowodowy, który oceniany jest przez egzaminatorów wg zasady swobodnej oceny dowodów, ale przy zastosowaniu ściśle określonych w ustawie kryteriów oceny w celu dokonania prawidłowych ustaleń (wystawienia ocen), będących podstawą rozstrzygnięcia (ustalenia wyniku egzaminu). Zgodnie z art. 78e ustawy Prawo o adwokaturze praca egzaminacyjna musi spełniać wymogi formalne, przepisy prawa mają być zastosowane właściwie i umiejętnie zinterpretowane, sposób rozstrzygnięcia problemu ma być poprawny i uwzględniać interes strony. Praca, która spełnia powyższe wymagania, musi być oceniona pozytywnie. Natomiast, w zależności od tego, w jakim stopniu praca egzaminacyjna spełnia wymagania, egzaminatorzy wystawiają oceny korzystając ze skali ocen zawartych w ustawie. Te oceny są realizacją zasady swobodnej oceny dowodów i przejawem indywidualnego podejścia specjalistów, którzy z jednej strony gwarantują znajomość przepisów prawa i obiektywną ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań, a z drugiej zawierają element własnej "eksperckiej" oceny poziomu pracy. Niewątpliwie więc, dla dokonania prawidłowej kontroli przeprowadzonej przez ekspertów oceny pisemnej pracy egzaminacyjnej konieczne jest operowanie na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, którego istotnym, w analizowanym przypadku, elementem jest treść zarzutu postawionego przez skarżącego w sporządzonej w ramach egzaminu skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zauważyć bowiem trzeba, że ocena tego zarzutu jako niepełnego (oraz idące za tym wątpliwości, czy skarżący rozumie instytucję prawną uregulowaną w art. 139 kpa) stanowiła zasadniczą podstawę stwierdzenia, że sporządzona przez niego skarga nie w pełni zabezpieczała interesy strony, a w konsekwencji nie świadczy o spełnieniu wymogu wykazania się należytym przygotowaniem do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata. W tym miejscu stwierdzić należy, że słusznie podnosi się w skardze kasacyjnej, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia w zaskarżonej uchwale błędnie, niezgodnie z brzmieniem ocenianej skargi (sporządzonej w ramach zadania egzaminacyjnego), przedstawiła treść postawionego przez skarżącego w tej skardze zarzutu, czego nie dostrzegł również WSA przeprowadzający kontrolę ww. uchwały. Treść cytowanego w uchwale zarzutu przedstawiono bowiem jako "naruszenie art. 139 k.p.a. (...) polegające na wydaniu decyzji na niekorzyść strony odwołującej się pomimo braku ku temu podstaw oraz braku uzasadnienia przy czym uzasadnienia decyzji wydanej przez organ I instancji za rażąco naruszającą prawo", co czyni ten zarzut nie tyle niepełnym i lakonicznym, jak stwierdził organ, lecz raczej częściowo niezrozumiałym. Tymczasem zarzut ten w ocenianej skardze postawiono w rzeczywistości w tej postaci: "Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( ...) polegające na wydaniu decyzji na niekorzyść strony odwołującej się pomimo braku ku temu podstaw oraz braku uzasadnienia przyczyn uznania decyzji wydanej przez organ I instancji za rażąco naruszającą prawo". Porównanie tych dwóch fragmentów wskazuje, że zarzut sformułowany przez skarżącego jest czytelny, jasny i zrozumiały i porusza dwie istotne w tym zakresie kwestie – a więc zarówno stronę merytoryczną wadliwości skarżonej decyzji sanitarnego organu II instancji ("wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się pomimo braku ku temu podstaw"), jak i aspekt formalnej wadliwości ("brak uzasadnienia przyczyn uznania decyzji wydawanej przez organ I instancji za rażąco naruszającą prawo"). W konsekwencji, wbrew twierdzeniom Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, bazującej na treści błędnie cytowanego zarzutu, nie można też stwierdzić, że skarżący konstruując zarzut naruszenia art. 139 kpa nie podniósł, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny co do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z uzasadnienia skargi stanowiącej pracę egzaminacyjną wynika bowiem, że skarżący cytując stosowny fragment skarżonej decyzji wskazał, iż "Organ administracji w żaden sposób nie wyjaśnił natomiast w czym dopatrzył się rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji", wyjaśniając natomiast, poprzez zacytowanie stosownego orzeczenia NSA, kiedy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, wskazał, że "W niniejszej sprawie w żadnej mierze nie sposób jest mówić o tym, że organ I instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Organ I instancji stwierdził określone naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych i w oparciu o przepis art. 27 ust. 1 ustawy(...) o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (...) wydał decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych naruszeń w wyznaczonym terminie. W świetle powyższego w żadnej mierze nie może być mowy o tym aby decyzja organu I instancji rażąco naruszała prawo, nadto organ II instancji w żaden sposób nie uzasadnił w czym upatruje wystąpienia tej przesłanki". Tak więc skarżący nie tylko podniósł, ale i uzasadnił na czym opiera swoje twierdzenie w zakresie błędnej oceny dokonanej przez organ odwoławczy w zakresie wystąpienia przesłanki "rażącego naruszenia" prawa tj. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Co więcej, skarżący podniósł również aspekt formalny niewykazania tej przesłanki – tj. braki w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. To prawda, że nie postawił zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa, jednak z uzasadnienia jego pracy egzaminacyjnej nie można wyprowadzić wniosku, jak uczyniła to Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, że skarżący nie rozróżnia, że czym innym jest błędna ocena rażącego naruszenia prawa tj. wspomnianego art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a czym innym lakoniczne, niewystarczające uzasadnienie decyzji. Wreszcie, w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, wbrew treści ocenianej pracy stwierdzono, iż skarżący nawet nie wspomniał, "że gdyby nie naruszenie tego przepisu i art. 27 ust. 1 to rozstrzygnięcie organu odwoławczego byłoby inne". To stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia jest wprost sprzeczne z końcową częścią uzasadnienia sporządzonej przez skarżącego skargi, w której wskazano: "Powyższe stanowiło naruszenie przywołanego przepisu postępowania, jednocześnie wskazać należy, iż naruszenie to w sposób niewątpliwy miało wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do wydania względem skarżącego decyzji mniej korzystnej, aniżeli ta która została wydana w I instancji". Zauważyć trzeba, że wszystkie te ustalenia i stanowiska prezentowane przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia podczas oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego zostały w sposób bezkrytyczny w całości podzielone przez WSA, który stwierdził (bez dokonania jakiegokolwiek, choćby pobieżnego, rozważenia poszczególnych kwestionowanych przez skarżącego zapisów i sformułowań), że "Analiza uzasadnienia zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że organ precyzyjnie i w oparciu o konkretne normy prawne wykazał błędność poszczególnych zapisów i całości pracy skarżącego". Niezasadne natomiast były pozostałe argumenty skargi kasacyjnej, podważające ocenę pracy w zakresie języka, stylu i staranności pracy. Kwestionowanie przez autora skargi kasacyjnej wymagań w zakresie części historycznej skargi (wytknięcia jej braku), czy spełnienia warunków języka prawniczego, jakim powinny odpowiadać sformułowania poszczególnych wniosków procesowych, nie było trafne. Reasumując to co wyżej powiedziano, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że co do zasady słusznie w skardze kasacyjnej zarzucono, iż uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia zawiera szereg błędów zarówno w ustaleniach stanu faktycznego, jak i dokonanych ocenach, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze, a czego nie dostrzegł i nie zakwestionował WSA. Należy zgodzić się również ze skarżącym, że nie jest zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) oraz wynikającą z art. 11 kpa zasadą przekonywania nieustosunkowanie się do podnoszonych w toku postępowania zarzutów mogących mieć istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy. Jednym z takich zarzutów było (związane z niezgłoszeniem w skardze [pracy egzaminacyjnej] wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji) kwestionowanie oceny egzaminatorów w oparciu o argumentację, iż w latach ubiegłych zamieszczenie przez osobę zdającą egzamin adwokacki takiego wniosku nie było wymagane, lecz oceniano je jako dodatkowy walor pracy. Braku stanowiska organu w tej kwestii nie można ocenić tak, jak sugeruje to Minister w odpowiedzi na skargę kasacyjną, a mianowicie, że nie narusza przepisu art. 107 § 3 kpa nieodniesienie się do wszystkich argumentów odwołania, jeżeli wskazane i objaśnione przez organ w uzasadnieniu decyzji okoliczności przesądzają o trafności decyzji. Problem niezgłoszenia wniosku o zabezpieczenie ważył bowiem w niniejszej sprawie i m.in. tym brakiem uzasadniano negatywną ocenę pracy skarżącego. Zatem stanowisko organu w tej kwestii było istotne, gdyż dawałby wskazówkę jak potraktować dostosowanie się przez egzaminowanych do wymagań, chociażby tych podawanych do publicznej wiadomości poprzez umieszczanie na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości tzw. opisu istotnych zagadnień dla komisji egzaminacyjnych z lat poprzednich. Nie można natomiast uznać słuszności pozostałej argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej - w ramach tego samego zarzutu, sformułowanego w pkt 1 jej petitum. Jak wskazano na wstępie, Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania, którą jest obowiązany wziąć pod rozwagę z urzędu, orzeka w granicach sprecyzowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Nie spełnia określoności zarzutu takie jego sformułowanie, które zmusza do sięgania do treści innych środków prawnych czy pism lub oświadczeń składanych w sprawie – dla ścisłego określenia jego granic. Tymczasem autor skargi kasacyjnej stawiając omawiany zarzut odwoływał się do "zarzutów i argumentacji podniesionej przez skarżącego w odwołaniu", co nie mogło być zabiegiem skutecznym. Mając jednak na uwadze uwzględnienie w przeważającej części obu zarzutów skargi kasacyjnej, w tym skuteczne zakwestionowanie oceny głównego zarzutu skargi stanowiącej pracę egzaminacyjną, należało zająć stanowisko, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać. Niedostrzeżenie istotnych nieprawidłowości zaskarżonej uchwały i zignorowanie wytykających je zarzutów w toku kontroli przed WSA było uchybieniem o istotnym wpływie na wynik sprawy. Podkreślić bowiem należy, że ocena głównego zarzutu sporządzonej przez skarżącego skargi miała istotny wpływ na ocenę całej pracy skarżącego. Z tych względów przeprowadzenie ponownej oceny musi uwzględniać rzeczywistą treść sporządzonej skargi oraz ww. stanowisko. Należy zatem wyważyć czy postawiony prawidłowo zarzut przy innych, niezakwestionowanych uchybieniach pracy mógł doprowadzić do odmiennej jej całościowej oceny. Przed zajęciem ostatecznego stanowiska trzeba również rozważyć kwestię fakultatywności wymagań odnośnie do zawarcia w skardze wniosku o zabezpieczenie w latach poprzednich. Dopiero tak przeprowadzona ocena pozwoli na odpowiedź, czy praca egzaminacyjna skarżącego spełniała wymogi z art. 78d ust. 1 w zw. z art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Z przedstawionych powodów, uznając że wyrok WSA oraz zaskarżona uchwała zapadły z naruszeniem ww. przepisów prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono (pkt 3 wyroku NSA) na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia na rzecz skarżącego 760 zł, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł) i skargi kasacyjnej (100 zł), równowartość uiszczonej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika, który sporządził skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA (360 zł).