I GZ 509/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 442/16 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skarg [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] nr [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku i przekazać w zakresie kosztów postępowania sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W punkcie 2 tego wyroku Sąd I instancji zawarł postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania i zasądził od Dyrektora Celnej w [...] na rzecz [...] kwotę 3.951 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku w przedmiocie kosztów postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 217, dalej: p.p.s.a.). Od powyższego orzeczenia, w zakresie rozstrzygającym o zwrocie kosztów postępowania, skarżący wniósł zażalenie, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 2, § 6, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461) oraz § 2, § 15 ust. 1 i 3, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) poprzez błędne obliczenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i nie zasądzenie dalszej kwoty 1800 zł. W uzasadnieniu zażalenia jego autor podniósł, że wyrok z dnia 5 lipca 2016 r. zapadł w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, a to w skutek uchylenia poprzedniego wyroku WSA przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obecnie Sąd winien zatem orzec o zwrocie kosztów zastępstwa w pierwszym postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 442/16. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Istotne w tej sprawie jest to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekał w tym przypadku dwukrotnie: raz wyrokiem z 19 września 2013 r., I SA/Rz 398/13 r., w którym oddalił skargi na ww. decyzje oraz 5 lipca 2016 r., I SA/Rz 442/16, gdy po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, uchylił zaskarżone decyzje i zasądził od organu koszty postępowania w wysokości 3.951 zł. Należy wskazać również, że na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącego wnosił o zwrot kosztów postępowania sądowego obecnego oraz poprzedniego, toczącego się przed WSA w Rzeszowie w 2013 r. Jak wynika z powyższego Sąd I instancji uwzględnił wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania tylko częściowo. Orzeczenie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów nie uwzględnia bowiem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie dwukrotnego postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko wyrażane w orzecznictwie jak i doktrynie, zgodnie z którym jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenia (tak M. Niezgódka-Medek; Komentarz do art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; LEX, 2013; B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Pogląd taki już wielokrotnie był wyrażany w judykaturze, składającej się na jednolitą linię orzeczniczą (por. np. postanowienie NSA z 12 lutego 2009 r., II FZ 38/09, oraz z 21 października 2011 r., II FZ 490/11). Zasadne jest zatem zażalenie pełnomocnika strony, który reprezentując skarżącą na każdym etapie postępowania (dwukrotne postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym i jedno przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) otrzymał zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oraz częściowy tylko zwrot poniesionych kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W świetle przepisów działu V rozdziału I p.p.s.a. brak jest podstaw prawnych do zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu wydanym na skutek rozpoznania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Koszty te uwzględni przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w ww. zakresie Sąd I instancji.